I SA/Po 802/26

Dnia 22 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2026 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 12 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 30 stycznia 2026 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych [...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z 21 listopada 2025 r. B. B. (dalej także jak skarżąca) wniosła o umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z uwagi na wygaśnięcie obowiązku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T. postanowieniem z 30 stycznia 2026 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] W zażaleniu skarżąca, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości ze względu na przedawnienie zobowiązań dochodzonych na podstawie obu ww. tytułów wykonawczych. Tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniach 07 kwietnia 2004 r. oraz 28 maja 2014 r., na ich podstawie organ prowadził egzekucję wobec B. i B. B.. Po śmierci B. B. egzekucja była kontynuowana wobec skarżącej. Przez lata przerywano bądź zawieszano bieg terminu przedawnienia, wskutek stosowanych środków egzekucyjnych i realizowanych układów ratalnych. Ostatnią jednak czynnością, która przerwała bieg terminu przedawnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego (zaległości) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego z 31 października 2013 r. W związku z tym pięcioletni termin przedawnienia upłynął z dniem 31 października 2018 r., albowiem w tym czasie nie doszło ani do przerwania, ani do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Z kolei czynnością, która prawdopodobnie przerwała bieg terminu przedawnienia egzekwowanego zobowiązania podatkowego (zaległości) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] było zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych z 30 maja 2014 r. W związku z tym pełnomocnik uznał, że pięcioletni termin przedawnienia upłynął z dniem 30 maja 2019 r., albowiem w tym czasie nie doszło ani do przerwania, ani do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 12 marca 2026 r. nr [...] uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 30 stycznia 2026 r. i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 7 kwietnia 2004 r. nr [...] oraz z 28 maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że organ I instancji zastosował błędną podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. określoną decyzją dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z 13 listopada 2003 r. nr [...]. Skuteczność doręczenia odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z 20 września 2006 r. o zajęciu wierzytelności w [...] została potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który wyrokiem z 12 stycznia 2021 r. I SA/Po 699/20 oddalił skargę w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 29 lipca 2021 r. III FSK 3801/21 oddalił skargi kasacyjne skarżącej i męża. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zostało zawieszone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 30 kwietnia 2004 r. w związku z decyzją tego organu z 22 kwietnia 2004 r. o rozłożeniu spłaty należności objętej ww. tytułem wykonawczym na raty, do dnia płatności ostatniej raty tj. do 31 marca 2005 r. Kontynuując prowadzone postępowanie egzekucyjne, na podstawie protokołu zajęcia ruchomości z 16 września 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T. zajął trzy pojazdy; protokół podpisał B. B.. Wraz z protokołem zajęcia mąż skarżącej potwierdził odbiór tytułu wykonawczego nr [...] Następnie organ egzekucyjny w dniu 05 listopada 2013 r. na podstawie zawiadomienia z 31 października 2013 r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego w [...]. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności 05 listopada 2013 r., natomiast skarżącej oraz mężowi w dniu 06 listopada 2013 r. (odebrał dorosły domownik). Bank odpowiedział, że na rachunku prowadzonym dla skarżącej nie ma środków, nadto nie prowadzi rachunku dla męża skarżącej. W odniesieniu natomiast do należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wynikających z zeznania podatkowego PIT-36 za 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T. 12 maja 2014 r. skierował do skarżącej oraz do męża skarżącej upomnienie wzywające do zapłaty oznaczonej należności (przesyłkę odebrała dorosła domowniczka). Wobec nieuiszczenia należności wskazanych w upomnieniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T. 28 maja 2014 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] Tytuł ten w dniu 29 maja 2014 r. został opatrzony klauzulą skierowania do egzekucji, a jego odpis został skarżącej i mężowi skarżącej doręczony 03 czerwca 2014 r. (odebrał dorosły domownik). W odniesieniu do obu wskazanych tytułów wykonawczych Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T., wezwaniami z 25 maja 2015 r. zajął nieruchomości zapisane w księgach wieczystych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] Wezwania doręczono skarżącej oraz mężowi skarżącej 26 maja 2015 r. W wyniku zastosowanej czynności skierowanej do ww. nieruchomości doszło do zbiegu egzekucji. Postanowieniem Sądu Rejonowego w N. T. I Wydział Cywilny z 12 czerwca 2015 r. I Co 879/15 organem wyznaczonym do łącznego dalszego prowadzenia egzekucji z zajętych nieruchomości został [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w N. T. J. D.. W trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego zmarł B. B., 24 lipca 2023 r. Postanowieniem z 3 stycznia 2025 r. sygn. akt Km [...] [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w N. T. J. D., na postawie 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm., dalej jako "k.p.c."), postanowił o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z uwagi na bezczynność wierzyciela. Wobec powyższego, wezwaniami z 29 stycznia 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T. ponownie zajął nieruchomości zapisane w księdze wieczystej pod nr [...], [...], [...] Wezwanie doręczono skarżącej 04 lutego 2025 r. Natomiast pismem z 11 lutego 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T., w związku ze zbiegiem do zajętej nieruchomości przekazał adnotację w sprawie zbiegu do [...] Sądowego J. D.. Wskazanym na wstępie tego uzasadnienia wnioskiem z 21 listopada 2025 r. skarżąca, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] z uwagi na wygaśnięcie w całości obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi, ze względu na przedawnienie należności. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej , uzasadniając uchylenie w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 30 stycznia 2026 r. oraz odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych wskazał, że organ I instancji zastosował błędną podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Osią sporu w sprawie jest określenie, czy należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu i w konsekwencji czy istnieje w związku z tym podstawa do umorzenia prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje należności podatkowe (w podatku dochodowym od osób fizycznych) za 2001 r. Należności te stały się wymagalne z dniem 1 maja 2002 r., zatem zgodnie z art. 70 § 1 O.p. podstawowy (5 letni) termin przedawnienia upłynąłby 31 grudnia 2007 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że na bieg terminu przedawnienia ww. należności wpływ miały następujące okoliczności: . wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. decyzji z 22 kwietnia 2004 r. o rozłożeniu spłaty ww. należności na raty. Termin płatności ostatniej raty wyznaczono do 31 marca 2005 r. Zgodnie zatem z brzmieniem art. 70 § 2 pkt 1 O.p. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia na okres od 22 kwietnia 2004 r. do 31 marca 2005 r. . zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...] - dokonane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniem z 20 września 2006 r.. Zawiadomienie doręczono bankowi, jak również skarżącej oraz mężowi skarżącej 25 września 2006 r. W związku z zastosowanym zajęciem, zgodnie z art. 70 § 4 O.p. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Termin biegł na nowo, od 26 września 2006 r. . zajęcie ruchomości (samochodów) z 16 września 2009 r. Protokół podpisał mąż skarżącej. Bieg terminu przedawnienia został przerwany i zaczął biec na nowo, od 17 września 2009 r. . zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...], dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T., na podstawie zawiadomienia z 31 października 2013 r., doręczonego dłużnikowi zajętej wierzytelności 05 listopada 2013 r., natomiast skarżącej oraz mężowi skarżącej 06 listopada 2013 r. W myśl art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia został ponownie przerwany i zaczął biec na nowo, od 6 listopada 2013 r. . zajęcie nieruchomości dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. wezwaniem z 25 maja 2015 r. m.in. podstawie tytułów wykonawczych: nr: [...], [...]. Wezwanie to doręczono skarżącej oraz mężowi skarżącej 26 maja 2015 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w N. T. I Wydział Cywilny z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I Co 879/15 prowadzenie egzekucji z tego środka przejął [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w N. T. J. D.. W wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego, pomimo zbiegu doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 27 maja 2015 r. . egzekucja z pieniędzy - pobranie należności od zobowiązanego, dokonane 10 lipca 2019 r. Doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który rozpoczął się na nowo od 11 lipca 2019 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 24 lipca 2019 r. o rozłożeniu na raty należności objętych ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 6 stycznia 2020 r. Mając na uwadze treść art. 70 § 2 pkt 1 O.p., w związku z wydaniem ww. decyzji doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia od 24 lipca 2019 r. do 06 stycznia 2020 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 30 grudnia 2019 r. o rozłożeniu na dalsze raty należności objętej ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 7 grudnia 2020 r. Doszło do kolejnego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, od 30 grudnia 2019 r. do 7 grudnia 2020 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 07 grudnia 2020 r. o rozłożeniu na dalsze raty należności objętej ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 5 listopada 2021 r. Bieg terminu przedawnienia został zatem zawieszony od 7 grudnia 2020 r. do 5 listopada 2021 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 22 października 2021 r. o zmianie ww. decyzji z 2020 r. i rozłożeniu na dalsze raty należności objętych ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 5 października 2022 r., zatem bieg terminu przedawnienia został zawieszony od 22 października 2021 r. do 5 października 2022 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 25 listopada 2022 r. o zmianie decyzji z 2021 r. i rozłożeniu na kolejne raty należności objętych ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 10 listopada 2023 r., zatem bieg terminu przedawnienia tej należności został zawieszony od 25 listopada 2022 r. do 10 listopada 2023 r. . śmierć B. B. w dniu 24 lipca 2023 r. Zgodnie z art. 99 O.p. bieg terminu przedawnienia został zawieszony od daty śmierci do czasu wydania zarejestrowanego aktu poświadczenia, w niniejszej sprawie do 04 kwietnia 2024 r. Bieg terminu przedawnienia zaczął biec dalej od 04 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ocenił, że biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należności objęte tytułem wykonawczym nr [...] nie uległy przedawnieniu, a przewidywany termin przedawnienia przypada na dzień 8 marca 2029 r. W odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...], który obejmuje zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., wynikające z zeznania rocznego PIT-36, dzień wymagalności przypadł na 01 maja 2014 r., zgodnie zatem z art. 70 § 1 O.p. podstawowy (5 letni) termin przedawnienia upłynąłby 31 grudnia 2019 r. Na bieg terminu przedawnienia ww. należności wpływ miały następujące okoliczności: . zajęcie nieruchomości dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. wezwaniem z 25 maja 2015 r. m.in. podstawie tytułów wykonawczych: nr: [...], [...]. Wezwanie to doręczono skarżącej oraz mężowi skarżącej 26 maja 2015 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w N. T. I Wydział Cywilny z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I Co 879/15 prowadzenie egzekucji z tego środka przejął [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w N. T. J. D.. W wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego, pomimo zbiegu doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który zaczął biec na nowo od 27 maja 2015 r. . egzekucja z pieniędzy - pobranie należności od zobowiązanego, dokonane 10 lipca 2019 r. Doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który rozpoczął się na nowo od 11 lipca 2019 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 24 lipca 2019 r. o rozłożeniu na raty należności objętych ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 6 stycznia 2020 r. Mając na uwadze treść art. 70 § 2 pkt 1 O.p., w związku z wydaniem ww. decyzji doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia od 24 lipca 2019 r. do 06 stycznia 2020 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 30 grudnia 2019 r. o rozłożeniu na dalsze raty należności objętej ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 7 grudnia 2020 r. Doszło do kolejnego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, od 30 grudnia 2019 r. do 07 grudnia 2020 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 07 grudnia 2020 r. o rozłożeniu na dalsze raty należności objętej ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 05 listopada 2021 r. Bieg terminu przedawnienia został zatem zawieszony od 07 grudnia 2020 r. do 5 listopada 2021 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 22 października 2021 r. o zmianie ww. decyzji z 2020 r. i rozłożeniu na dalsze raty należności objętych ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 05 października 2022 r., zatem bieg terminu przedawnienia został zawieszony od 22 października 2021 r. do 5 października 2022 r. . decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z 25 listopada 2022 r. o zmianie decyzji z 2021 r. i rozłożeniu na kolejne raty należności objętych ww. tytułem wykonawczym. Datę płatności ostatniej raty wyznaczono na 10 listopada 2023 r., zatem bieg terminu przedawnienia tej należności został zawieszony od 25 listopada 2022 r. do 10 listopada 2023 r. . śmierć B. B. w dniu 24 lipca 2023 r. Zgodnie z art. 99 O.p. bieg terminu przedawnienia został zawieszony od daty śmierci do czasu wydania zarejestrowanego aktu poświadczenia, w niniejszej sprawie do 04 kwietnia 2024 r. Bieg terminu przedawnienia zaczął biec dalej od 04 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ocenił, że należności objęte tytułem wykonawczym nr [...] nie uległy przedawnieniu, a przewidywany termin przedawnienia przypada na dzień 8 marca 2029 r. Oceniając skutki prawne czynności zajęcia nieruchomości na bieg terminu przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, dokonanej zawiadomieniami z 25 maja 2015 r. przez Naczelnika w N. T. a przejętej następnie w zbiegu przez [...] Sądowego J. D. i umorzonej z mocy prawa (potwierdzonej postanowieniem z 3 stycznia 2025 r.) to Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ocenił, że okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego czy egzekucji przez komornika sądowego, przejętej w ramach zbiegu, nie ma wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez administracyjny organ egzekucyjny. Okoliczność ta nie może być także podnoszona i rozpoznawana w ramach przesłanki z art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. (obecnie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczył brak wątpliwości co do faktu, że czynność zajęcia nieruchomości została dokonana prawidłowo a następnie przejęta w zbiegu przez komornika sądowego. Bezsporne jest również, że w wyniku bezczynności wierzyciela, o której mowa w art. 824 § 1 pkt 4 K.p.c. postępowanie egzekucyjne skierowane do nieruchomości uległo umorzeniu z mocy prawa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczył, że w wyniku zbiegu sądowy organ egzekucyjny jakim jest komornik sądowy nie przejmuje prowadzenia całości postępowania egzekucyjnego, a zatem nie staje się organem egzekucyjnym sensu largo w prowadzonym wobec zobowiązanego postępowaniu, a jedynie przejmuje do łącznego prowadzenia egzekucję co do tego środka, w stosunku do którego nastąpił zbieg. Komornik ten uprawniony jest zatem jedynie do podejmowania czynności związanych z prowadzoną egzekucją z nieruchomości, a wobec zaistnienia sytuacji o której mowa w art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. nie dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego (jako takiego), a jedynie do umorzenia postępowania egzekucyjnego skierowanego do nieruchomości (właściwiej egzekucji z nieruchomości), którą ten komornik prowadził w zbiegu. Organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie egzekucyjne pozostaje nadal Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T.. W wyniku umorzenia egzekucji z przedmiotowej nieruchomości, doszło zgodnie z art. 826 K.p.c. do uchylenia zastosowanej czynności, jednakże Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że pomimo uchylenia wywołała ona pełne skutki w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Do takiej konkluzji prowadzi przede wszystkim prawidłowość dokonanej czynności, a także wykładnia art. 59 § 6 w zw. z art. 60 § 1 u.p.e.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. B., zastępowana przez tego samego zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości obu postanowień wydanych w sprawie oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1) art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. (obecnie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) w zw. z art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego, przejętego w ramach zbiegu egzekucji z nieruchomości nie ma wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez administracyjny organ egzekucyjny, podczas gdy w związku ze skutkiem zniweczenia przerwania biegu terminu przedawnienia w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego (zajęcia nieruchomości w 2015 r.) w postępowaniu egzekucyjnym w administracji doszło do wyeliminowania skutku, o którym stanowi art. 70 § 4 O.p. a tym samym do przedawnienia zobowiązań podatkowych egzekwowanych w niniejszej sprawie, 2) art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (dalej: Ustawa Nowelizująca nr 2 z 2024 r.) w z w. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (dalej: Ustawa Nowelizująca nr 1 z 2020 r.) w zw. z art. 59 u.p.e.a. w zw. z art. 60 u.p.e.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 59 u.p.e.a. oraz art. 60 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 25 marca 2024 r., w sytuacji gdy w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy w brzmieniu sprzed 30 lipca 2020 r., a to ze względu na fakt, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości oparte o bezczynność wierzyciela (art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.) stwierdzone postanowieniem [...] Sądowego J. D. z 03 stycznia 2025 r. nastąpiło z dniem 05 marca 2024 r. (upływ półrocznego terminu, o którym mowa w art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 824 § l1 k.p.c.), gdyż orzeczenie Komornika potwierdza stan wywołany upływem terminu, 3) art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 70 § 4 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych egzekwowanych w ramach niniejszego postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy został zniweczony skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego (zajęcia nieruchomości w 2015 r.), o którym stanowi art. 70 § 4 O.p., a tym samym doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych egzekwowanych w niniejszej sprawie, 4) art. 170 w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niezastosowanie się przez organ do oceny prawnej wyrażonej przez WSA w Poznaniu w wyroku sygn. akt I SA/Po 699/20 wydanym w niniejszej sprawie, co doprowadziło do naruszenia zasady związania organu oceną prawną i błędnym przyjęciom, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, w sytuacji gdy WSA w Poznaniu w ww. sprawie wyraził ocenę prawną co do art. 70 § 8 O.p. wskazując, że z uwagi na niekonstytucyjność norm w nim zawartych przepis ten nie może stanowić materialnoprawnej przesłanki wydawanych rozstrzygnięć administracyjnych, a przedmiotowy wyrok w tym zakresie wiąże organ, 5) art. 70 § 8 O.p. w zw. z art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu sprzed 01 stycznia 2003 r. w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipotekami ustanowionymi na rzecz organu nie wygasły wskutek przedawnienia, podczas gdy ww. art. 70 § 8 O.p. zawiera normę niekonstytucyjną i nie może on stanowić materialnoprawnej przesłanki wydawanych rozstrzygnięć administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd procedował w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, korzystając z uprawnienia które przyznaje art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; w skrócie: P.p.s.a.), ww. przepisy dopuszczają możliwość rozpoznania w postępowaniu uproszczonym skargi, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Spór w kontrolowanej sprawie dotyczy przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, konkretnie skutków prawnych czynności zajęcia nieruchomości przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. - zawiadomieniami z 25 maja 2015 r. (k. [...]), skoro [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w N. T. , który prowadził egzekucję łączną (k. [...]), umorzył postępowanie egzekucyjne, w trybie art. 824 § 1 pkt 4 K.p.c. a więc z uwagi na bezczynności wierzyciela trwającą dłużej niż 6 miesięcy - postanowieniem z 03 stycznia 2025 r. I Co 195/15 (k. [...]). Na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Kwestię przedawnienia należności podatkowych regulują następujące przepisy. W myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W § 2 tego artykułu sprecyzowano, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu: 1) od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 1 (odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty) lub pkt 2 (odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek), do dnia terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej; 2) od dnia wejścia w życie rozporządzenia w sprawie przedłużenia terminu płatności podatku, wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, do dnia upływu przedłużonego terminu. Zgodnie natomiast z treścią art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Na podstawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. W myśl art. 99 Ordynacji podatkowej bieg terminów przewidzianych w art. 70, art. 71, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy. Sąd podziela zgodne stanowisko stron (s. 4 skargi, s. 16 uzasadnienia decyzji), że kluczowe dla sprawy jest określenie skutków prawnych czynności zajęcia nieruchomości przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. - zawiadomieniami z 25 maja 2015 r., skoro [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w N. T., który prowadził egzekucję łączną na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w N. T. z 12 czerwca 2015 r. I Co 879/15 (k. [...]), umorzył postępowanie egzekucyjne, w trybie art. 824 § 1 pkt 4 K.p.c. a więc z uwagi na bezczynności wierzyciela; zgodnie z przywołanym przepisem ustawodawca przewidział 6-miesięczny termin na podejmowanie działań przez wierzyciela, po upływie którego organ egzekucyjny jest zobligowany umorzyć postępowanie egzekucyjne z urzędu. Ocenę skutków prawnych czynności zajęcia nieruchomości przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w realiach sprawy należy rozpocząć od wskazania, że Sąd w pełni podziela stanowisko organu, zgodnie z którym w wyniku zbiegu komornik sądowy nie przejmuje prowadzenia całości postępowania egzekucyjnego, a zatem nie staje się organem egzekucyjnym sensu largo w prowadzonym wobec zobowiązanego postępowaniu, a jedynie przejmuje do łącznego prowadzenia egzekucję co do tego środka, w stosunku do którego nastąpił zbieg. Dalej Sąd wskazuje, że podziela stanowisko strony skarżącej co do wykładni historycznej art. 59 § 6 u.p.e.a. (postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części, gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel) w związku z art. 60 § 1 u.p.e.a.(umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności). Otóż ustawodawca dopiero w roku 2024, przepisem art. 11 ust. 6 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 556, nazwanej w skardze Ustawą Nowelizującą nr 2 z 2024 r.) postanowił uznać o pozostawieniu w mocy skutków dotychczas dokonanych czynności egzekucyjnych do wszystkich toczących się postępowań. Wcześniej bowiem dyspozycja taka nie obowiązywała w zakresie wszystkich postępowań, tj. nie obejmowała postępowań wszczętych przed wejściem w życie Ustawy Nowelizującej nr 2 z 2024 r. Strona skarżąca słusznie wskazała, że przepis art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070, nazwanej w skardze Ustawą Nowelizującą nr 1 z 2020 r.) stanowi o pozostawieniu w mocy skutków dotychczas dokonanych czynności egzekucyjnych jedynie do postępowań wszczętych po wejściu w życie Ustawy Nowelizującej nr 1 z 2020 r. Egzekucja objęta niniejszym postępowaniem została wszczęta 2006 i w 2014 roku, a więc na długo przed ową nowelizacją. Do postępowań dotyczących obu tytułów wykonawczych zastosowanie powinien zatem mieć przepis u.p.e.a. w poprzednim brzmieniu, który nie stanowił o utrzymaniu w mocy skutków zastosowanych środków egzekucyjnych na wypadek umorzenia postępowania. [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w N. T. w uzasadnieniu swojego postanowienia z 03 stycznia 2025 r. I Co 195/15 (k. [...]) jednoznacznie wskazał, że zawiesił prowadzone przez siebie postępowanie egzekucyjne postanowieniem z 05 września 2023 r. z uwagi na śmierć dłużnika – B. B., który zmarł 24 lipca 2023 r. (art. 819 K.p.c.), że wierzyciel czyli Naczelnik Urzędu Skarbowego w przewidzianym do tego terminie 6 miesięcy (art. 824 § 1 pkt 6 K.p.c.) nie dokonał czynności potrzebnych do dalszego prowadzenia postępowania i nie złożył wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Sąd zaznacza, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie podważa tego stwierdzenia. [...] Sądowy w wydanym przez siebie postanowieniu I Co 195/15 jedynie potwierdził, że umorzenie prowadzonego przezeń postępowania nastąpiło z mocy prawa, od dnia 06 marca 2024 r. W realiach sprawy, mając na uwadze wyżej opisane nowelizacje, w związku z umorzeniem postępowania prowadzonego przez [...] Sądowego nastąpiło unicestwienie materialnoprawnego skutku dokonanej czynności egzekucyjnej. W konsekwencji orzeczenia organów podatkowych w zakresie odmowy umorzenia postępowania są nieprawidłowe, jeśli chodzi o tytuł wykonawczy nr [...], gdyż ostatnim środkiem egzekucyjnym, który skutecznie zastosowano w egzekucji to zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...], dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. , na podstawie zawiadomienia z 31 października 2013 r. (k. [...]). Zawiadomienie o zajęciu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności 05 listopada 2013 r. natomiast skarżącym 06 listopada 2013 r. (k. [...]). W myśl art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia został przerwany i zaczął biec na nowo, od 06 listopada 2013 r. Upłynął zatem z dniem 06 listopada 2018 r. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu i jak wynika z akt sprawy, kolejny środek egzekucyjny który mógłby przerwać bieg terminu przedawnienia został zastosowany dopiero 10 lipca 2019 r. (k. [...] egzekucja z pieniędzy - pobranie należności od zobowiązanego), a więc już po upływie 5 lat, co oznacza, że nie mógł przerwać biegu terminu przedawnienia. W odniesieniu do drugiego tytułu wykonawczego, nr [...] obejmującego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., wynikające z zeznania rocznego PIT-36, dzień wymagalności przypadł na 01 maja 2014 r., zgodnie zatem z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej podstawowy (5 letni) termin przedawnienia upłynąłby 31 grudnia 2019 r. Ta konkluzja skargi jest poza sporem i Sąd ją podziela. Zasadnie zatem wskazano w skardze, że w przypadku tytułu wykonawczego nr [...] bieg terminu przedawnienia nie upłynął, bowiem został przerwany przez środek egzekucyjny z 10 lipca 2019 r. - egzekucja z pieniędzy - pobranie należności od zobowiązanego. Ponownie rozpoznając wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ zastosuje powyższą ocenę prawną i uwagi Sądu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku, zasądzając kwotę 597 zł, obejmującą wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (k. [...]), opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł (k. [...]), koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r. poz. 215).