I SA/Wa 1548/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.), Protokolant starszy specjalista Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 24 maja 2023 r. nr KR III R 42/22 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz P. F. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 maja 2023 r., III R 42/22 Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 26 maja 2014 r., nr 206/GK/DW/2014 o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu o powierzchni wynoszącej 515 m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] położonego w [...] przy ul. [...], dla której założono księgę wieczystą nr [...], numer księgi dawnej hip. [...]. Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], pierwotnie uregulowana była w dawnej księdze hipotecznej ozn. hip. [...], o pow. 807 m2 zaś obecnie składa się z zabudowanej budynkiem mieszkalnym działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 313 m2 uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] oraz działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 515 m2, stanowiącej podwórko budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] zabudowanej powojennymi garażami uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Na posesji znajdował się budynek frontowy, murowany 5-kondygnacyjny, podpiwniczony, mieszkalny o powierzchni zabudowy 310 m2, kubaturze 6150 m2, oficyna drewniana 1-kondygnacyjna, niepodpiwniczona, a także garaż o powierzchni zabudowy 64 m2, kubaturze 260 m2, co wynika z opisu budynków na posesji przy ul. [...] nr [...], hip. [...] sporządzonego przez Resort Techniczno-Budowlany Zarządu Miejskiego w [...] w dniu 25 października 1948 r. oraz sprawdzonego w terenie w dniu 16 czerwca 1952 r. Istniejąca obecnie działka nr [...] stanowi podwórko budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] nr [...] i zabudowana jest czterema powojennymi budynkami garażowymi obejmującymi 7 boksów, które zostały wzniesione po dniu wejścia w życie dekretu warszawskiego. Decyzją z dnia 26 maja 2024 r., nr 206/GK/DW/2014 Prezydent m.st. Warszawy m.in. ustanowił na nieruchomości o pow. 515 m2, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] uregulowanej w księdze wieczystej [...] położonej przy ul [...] prawo użytkowania wieczystego na rzecz K. K., J. L., E. B., A. I., R. G., P. F., B. W., A. S., K. i J. M., M. H. i L. H. W odniesieniu do decyzji Prezydenta nr 206/GK/DW/2014 Komisja postanowieniem z dnia 14 września 2022 r. wszczęła z urzędu postępowanie rozpoznawcze. W toku prowadzonego postępowania Komisja przeprowadziła dowód z opinii biegłego geodety, na okoliczność ustalenia czy działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położona przy ulicy [...] zawierała się w dacie wydania decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 206/GK/DW/2014 z dnia 26 maja 2014 roku, w całości w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. hip. nr [...]. W efekcie przeprowadzonego postępowania rozpoznawczego Komisja decyzją powołaną na wstępie stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta z dnia 26 maja 2014 r. z uwagi na rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej w odniesieniu do terenu wykraczającego poza obszar nieruchomości hipotecznej hip. nr [...] objętej wnioskiem dekretowym, a także orzeczenie w zakresie nieruchomości (lub jej części), która nie była objęta wnioskiem dekretowym. Dodatkowo w zakresie określenia warunków sprzedaży powojennych garaży Komisja uznała, że weryfikowana decyzja pozbawiona jest podstawy prawnej. W uzasadnieniu Komisja zidentyfikowała nieruchomość objętą rozstrzygnięciem Prezydenta wskazując, że położona jest w [...] przy ul. [...], a uprzednio uregulowana była w dawnej księdze hipotecznej ozn. hip. [...], o pow. 807 m2. Obecnie nieruchomość ta składa się z zabudowanej budynkiem mieszkalnym działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 313 m2 uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] oraz działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 515 m2, stanowiącej podwórko budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] zabudowanej powojennymi garażami uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Komisja wskazała też pierwotnych właścicieli dawnej nieruchomości, którymi byli Z. L. - co do 32%, H. i J. małż. F. w częściach równych - co do 22%, J. F., S. K. i M. z N. w równych częściach - co do 183/4% i R. i W. małż. W. w równych częściach - co do 61/4%, N. Z. - co do 9% i S. M. i P. H. w równych częściach - co do 12%. Przy czym, jak wynika z ustaleń Komisji Z. L. 9% udziału w nieruchomości nabyła na podstawie mowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego Rep. Nr [...] w dniu [...] listopada 1947 roku przed S. C., pełniącym obowiązki notariusza w [...] w kancelarii mieszczącej się przy ulicy [...], od J. S. z domu Z. za kwotę 190 000 złotych (por. § 4 aktu). W akcie tym wskazano wyraźnie unormowania wynikające z dekretu warszawskiego (por. § 2 aktu). Następnie Komisja przeanalizowała przebieg procesu spadkobrania po dawnych właścicielach nieruchomości warszawskiej ustalając krąg ich następców prawnych. Ustalenia poczynione w tym zakresie pozwoliły przyjąć Komisji, że krąg stron postępowania rozpoznawczego tworzą beneficjenci decyzji reprywatyzacyjnej. tj. J. L., następcy prawni K. K., E. B., A. I., R. G., P. F., B. W., A. S., J. M., K. M., M. H. i L. H. Jak ustaliła Komisja, w odniesieniu do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...], która przeszła na własność gminy w dniu 16 sierpnia 1948 roku, tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, w dniu 1 lutego 1949 r. – z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu – pełnomocnik dawnych właścicieli złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Natomiast orzeczeniem administracyjnym z dnia 7 marca 1952 r., Gm.ll-15P/83/52 Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmówiło ww. właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hip. [...] i jednocześnie stwierdziło, że budynki znajdujące się na gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 12 maja 1952 r., MT-V11-2/3031-1/52. Oba te orzeczenie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, bowiem Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 12 maja 1952 roku w określonej w aktach notarialnych części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...] w budynku przy ul. [...], oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 1 1 sierpnia 2000 r. KOC/1401/Go/99) uchyliło orzeczenie z dnia 7 marca 1952 roku w części (z wyłączeniem określonej w aktach notarialnych częściach dotyczących sprzedanych lokali nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w częściach budynku i urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali) i w tym zakresie przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. To umożliwiło Prezydentowi wydanie decyzji reprywatyzacyjnej objętej postępowaniem rozpoznawczym. Jak zauważyła Komisja, decyzja reprywatyzacyjna była przedmiotem weryfikacji w ramach postępowania nieważnościowego uruchomionego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie z inicjatywy Prezydenta. Organ, który wydał decyzję oczekiwał stwierdzenia jej nieważności wskazując, że powierzchnia dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] położona przy ulicy [...] wynosiła 807 m2, natomiast powierzchnia działki nr [...] wynosi 313 m2, a działki nr [...] wynosi 515 m2, co skutkuje przyjęciem, że wystąpiła różnica 21 m2 pomiędzy powierzchnią dawnej nieruchomości hipotecznej a powierzchnią zwróconą beneficjentom. To miało oznaczać, że decyzja z dnia 7 lutego 2014 r. obarczona jest wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego. Postępowanie nieważnościowe Kolegium nie zostało jednak zakończone wydaniem decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez Komisję. Komisja po przeprowadzeniu postępowania nadzorczego uznał, że decyzja Prezydenta została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego, co stanowi przesłankę uchylenia weryfikowanej decyzji wyrażoną w art. 30 ust. 1 pkt 4 in fine ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja posiłkując się ustaleniami zaprezentowanymi w opinii biegłego z zakresu geodezji M. P. stwierdziła, że powierzchnia dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] położona przy ulicy [...] wynosiła 807 m2, natomiast powierzchnia działki nr [...] wynosi 313 m2, a działki nr [...] wynosi 515 m2, co skutkuje przyjęciem, że wystąpiła różnica 21 m2 pomiędzy powierzchnią dawnej nieruchomości hipotecznej a powierzchnią zwróconą beneficjentom, to z kolei prowadzi do wniosku, że decyzja Prezydenta z dnia 7 lutego 2014 r. obarczona jest wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego. Komisja podkreśliła, że z wyrysu i mapy sytuacyjnej wynika, iż przebieg południowej granicy działki nr [...] nie odpowiada przebiegowi południowej granicy rzeczonej nieruchomości hipotecznej, i – jak dodała – do podobnych wniosków doszedł także sam Prezydent, który w dniu 10 czerwca 2021 r. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji nr 206/GK/DW/2014 z dnia 26 maja 2014 roku, znak sprawy GK-DW-I-AWI-72240-139-72-07 jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Komisja stanęła również na stanowisku – przywołując pogląd wyrażony przez Prezydenta – że będący przedmiotem rozstrzygnięcia teren, stanowiący część działki ew. nr [...] wykracza poza teren nieruchomości hipotecznej hip. nr [...] objętej wnioskiem dekretowym, a to oznacza, że przekroczony został zakres przedmiotowy postępowania. W konsekwencji wydając objętą niniejszym wnioskiem decyzję Prezydent m. st. Warszawy rozstrzygnął w zakresie nieruchomości (lub jej części), która nie była objęta wnioskiem dekretowym. To w ocenie Komisji stanowiło rażące naruszenie prawa tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a. i wyczerpywało przesłankę uchylenia decyzji reprywatyzacyjnej z art. 30 ust. 1 pkt 4 in fine ustawy z dnia 9 marca 2017 r. By uniknąć tego rodzaju uchybienia Prezydent – w ocenie Komisji – powinien zestawić granice działek nr [...] z granicami nieruchomości hipotecznej oznaczonej nr [...], co wobec istniejących wątpliwości winno doprowadzić go do wniosku o potrzebie pozyskania wiadomości specjalnych i powołania biegłego geodety, czego Prezydent nie uczynił. Niezależnie od tego Komisja zwróciła uwagę, że w aktach własnościowych znajduje się m.in. szkic orientacyjny z dnia 9 lutego 1974 roku wskazujący, iż działka [...] ma powierzchnię 304 m2, wobec czego wprost wskazano, że obok działka musi mieć 503 m2. Natomiast w wypisach z dnia 3 lutego 1999 roku działka nr [...] ma powierzchnię 310 m2, a działka nr [...] ma 515 m2, co już przekłada się sumarycznie na powierzchnię 825 m2, a nie 807 m2. W aktach własnościowych obok tych wypisów znajduje się też szkic sytuacyjny [...], w którym wskazano liniami czerwonymi i pomarańczowymi działkę nr [...] w zestawieniu z dawną nieruchomością hipoteczną nr [...]. Z tego szkicu wynika, że przy granicy południowej występuje miejsce, w którym linie te się nie pokrywają. Zaniechanie wyjaśniania tych kwestii przez Prezydenta Komisja oceniła jako rażące naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., albowiem jest oczywiste i dotyczy bezpośrednio przedmiotu sprawy. Prezydent był zobligowany do wnikliwego zbadania przedmiotu sprawy, w tym wypadku powierzchni zwracanej nieruchomości warszawskiej. W aktach znajdowały się dokumenty wskazujące, że istnieją rozbieżności pomiędzy powierzchnią działek nr [...], a powierzchnią dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej nr [...]. Wystarczyło dokonać prostego zestawienia, aby wykryć tę nieprawidłowość. Brak podjęcia takich kroków powoduje wprost implikacje, że nie został rozpatrzony cały materiał dowodowy. Okoliczność ta miała kluczowe znaczenie dla sprawy i z tego względu można ją kwalifikować jako rażące naruszenie przepisów proceduralnych. Wreszcie Komisja stwierdziła, że decyzja Prezydenta została wydana z rażącym naruszeniem art. 6 k.p.a., gdyż pozbawiona jest podstawy prawnej w zakresie w jakim orzeka o warunkach przeniesienia własności powojennych garaży. Jak wyjaśniła Komisja, w punkcie VI decyzji reprywatyzacyjnej Prezydent wskazał m.in., że oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu nastąpi z równoczesną sprzedażą powojennych garaży. Warunki ich sprzedaży, w tym wysokość ceny należnej m.st. Warszawie zostaną określone w Protokole z rokowań. Podstawą ustalenia ceny będzie wartość budynków określona w operatach szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego. Cena garaży podlega zapłacie najpóźniej w przeddzień podpisania umowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, przy czym za dzień zapłaty przyjmuje się uznanie odpowiedniej kwoty na wskazanym w Protokole z rokowań rachunku bankowym. Komisja wskazując na początkową redakcję tego punktu stwierdziła, że jest on wprost skorelowany z punktem I decyzji reprywatyzacyjnej. W ten sposób Prezydent przesądził, że przedmiotem decyzji reprywatyzacyjnej był nie tylko grunt warszawski, ale także powojenne garaże związane z tym gruntem. Dał temu wyraz także w uzasadnieniu swojej decyzji wskazując, że zgodnie z art. 31 ustawy o gospodarce nieruchomościami - oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń, a także dodając, że z uwagi na fakt, że na przedmiotowym gruncie znajdują się powojenne garaże - ich własność zostanie przeniesiona na rzecz stron niniejszej decyzji umową notarialną sprzedaży, z jednoczesnym ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego. Warunki ich przeniesienia zostaną określone w protokole z rokowań, o którym mowa w pkt VI niniejszej decyzji. W ten sposób Prezydent w weryfikowanej decyzji określił znaczące warunki do przeniesienia własności powojennych garaży i w tym zakresie jego decyzja jest dotknięta wadą nieważności, co również przemawia za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Kończąc Komisja stwierdziła, że weryfikowana decyzji nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, co wykluczałoby możliwość stwierdzenia jej nieważności. Skargę na decyzję Komisji wywiódł P. F. Zaskarżając tę decyzję w całości skarżący zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 39a ustawy o Komisji przez brak ustalenia w toku postępowania wszystkich stron postępowania administracyjnego polegającego na nieustaleniu następców prawnych po K. K., a następnie skierowanie decyzji Komisji do bliżej nieokreślonych osób określonych jako "następców prawnych K. K.", w sytuacji gdy zgodnie z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać oznaczenie stron, co oznacza że w przypadku osób będących osobami fizycznymi należy podać imię i nazwisko strony, co ma istotny wpływ na treść decyzji Komisji, gdyż jak wynika z zgromadzonego materiału dowodowego brak jest prawomocnego postanowienia spadkowego oraz aktu poświadczenia dziedziczenia po K. K., a więc następcy prawni po K. K. nie mogą obecnie przedstawić prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (lub aktu poświadczenia dziedziczenia), co powoduje że nieustaleni następcy prawni po K. K. nie mogli w toku postępowania administracyjnego zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym, a także wypowiedzieć się do niego oraz nie mogą złożyć skargi na decyzję Komisji, a wydanie decyzji Komisji do "następców prawnych po K. K." powoduje rażące naruszenie art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., a jednocześnie z uwagi na treść art. 39a ustawy o Komisji następcy prawni K. K. nie będą mogli w przyszłości żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; 2) art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o Komisji w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 z późn. zm. – dalej też jako Dekret warszawski) przez błędną wykładnie polegające na przyjęciu, iż ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni 515 m2 na podstawie decyzji Prezydenta m.st. Warszawa z 2009 r. powoduje, że ww. decyzja jest obarczona wadą nieważności z uwagi na błędne oznaczenie w treści rozstrzygnięcia powierzchni gruntu, podczas, gdy z uwagi na dwustopniowy tryb powstawania praw wymienionych w art. 7 ust. 1 Dekretu warszawskiego powyższe rozbieżności dotyczące w powierzchni gruntu mogą zostać skorygowane na etapie zawierania umowy w formie aktu notarialnego w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, który tryb jest regulowany przepisami kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr. 115 poz. 741 dalej też jako u.g.n.), a zatem to przepisy kodeksu cywilnego powinny służyć do określenia warunków zawarcia umowy użytkowania wieczystego, a skoro błędne oznaczenie powierzchni gruntu w decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2014 r., może zostać skorygowane podczas zawierania umowy o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania czy to przez konsensualne oświadczenie stron czy też prawomocny wyrok sądu powszechnego w przedmiocie zastąpienia wyrokiem umowy o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości, to nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w ujęciu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w szczególności że o rażącym naruszeniu prawa nie możemy w przypadku błędów w zakresie ustalenia faktów i dowodów, co zgodne z orzecznictwem powoduje brak możliwości stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na wadliwe ustalenie powierzchni gruntu; 3) art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o Komisji w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 Ustawy o Komisji w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o Komisji w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 Dekretu warszawskiego 9 w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 130 § 1 k.p.a. i 16 § 1 k.p.a. przez bezzasadne stwierdzenie, że decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 2014 r. jest nieważna jako wydana bez podstawy prawnej albowiem w pkt VI wskazano, że oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu nastąpi z równoczesną sprzedażą powojennych garaży oraz wskazano sposób ustalenia ceny, co powoduje w ocenie Komisji, że Prezydent m.st. Warszawa w decyzji reprywatyzacyjnej, nie mając kompetencji ani podstaw w przepisach administracyjnych prawa materialnego (art. 6 k.p.a.), ukształtował w sposób władczy elementy przyszłego stosunku cywilnoprawnego, podczas gdy postanowienie zawarte w pkt VI decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2014 r. nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku dekretowego w trybie art. 7 ust. 1 i 2 Dekretu warszawskiego i nie tworzy rozstrzygnięcia Decyzji Prezydenta m.st. Warszawa, o którym mowa w przepisie art. 107 § 1 k.p.a., a zatem nie wiążę Prezydenta m.st. Warszawa na mocy przepisu art. 110 k.p.a. jak również w tym zakresie decyzja reprywatyzacyjna nie uzyskuje cechy ostateczności i wykonalności (art. 16 § 1 k.p.a. i art. 130 § 1 k.p.a.), co powoduje iż decyzja reprywatyzacyjna nie jest wydana bez podstawy prawnej w ujęciu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komisji w całości oraz umorzenie postępowania w całości; względnie o uchylenie decyzji Komisji w całości oraz przekazanie w całości sprawy Komisji do ponownego rozpoznania. W każdym z tych przypadków zwrócił się o zwrot od Komisji na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Komisja w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm. – dalej też jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Trzeba także wskazać, że sąd administracyjny w ramach przysługujących mu kompetencji może – stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. – stwierdzić nieważność kontrolowanej decyzji (lub postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Podczas rozprawy w dniu 22 listopada 2024 r. Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., postanowił dopuścić jako dowody w sprawie dokumenty wymienione w pkt III pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 20 listopada 2024 r. (które wpłynęło do Sądu w dniu 21 listopada 2024 r.) obejmujące kopie korespondencji e-mail M. W., kopię pisma Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Rzymie z dnia 11 lipca 2023 r., kopię dowodu uiszczenia opłaty konsularnej za uzyskanie aktu zgonu. Sąd uznał, że dokumenty te są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości powstałych w sprawie. Wskazują bowiem, że przed wydaniem skarżonej decyzji nastąpił zgon jednej ze stron postępowania, do której decyzja ta była kierowana. Jednocześnie w ocenie Sądy nie było ryzyka, że przeprowadzenie tych dowodów spowoduje nadmierne przedłużenia postępowania w sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 24 maja 2023 r., III R 42/22, którą Komisja stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 26 maja 2014 r., nr 206/GK/DW/2014 o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu o powierzchni wynoszącej 515 m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] położonego w [...] przy ul. [...], dla której założono księgę wieczystą nr [...], numer księgi dawnej hip. [...]. Skoro Sąd ocenia zgodność kontrolowanej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i przepisami postępowania wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Komisji stanowiły przepisy ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich. Wielokrotnie tut. Sąd wyjaśniał, że ustawa z 9 marca 2017 r. została uchwalona w celu usuwania skutków prawnych decyzji dotyczących nieruchomości dekretowych wydanych z naruszeniem prawa. Zasadniczym elementem tego aktu było zaś powołanie w art. 3 ust. 1 ustawy Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, jako organu administracji właściwego do wyjaśniania nieprawidłowości i uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich oraz występowania do właściwych organów w razie stwierdzenia w toku postępowania przed Komisją istnienia okoliczności sprzyjających wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnych z naruszeniem prawa lub popełnianiu przestępstw bądź utrudniających ich ujawnianie (art. 3 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że rolą Komisji jest ocena decyzji reprywatyzacyjnych pod kątem ewentualnych naruszeń prawa przy ich wydawaniu. Ustawodawca przyznał Komisji m.in. prawo do orzekania o niezgodności z prawem decyzji reprywatyzacyjnych czy stwierdzania ich nieważności. Komisja jest bowiem organem administracji publicznej stojącym na straży interesu publicznego, w zakresie postępowań w przedmiocie wydania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich (art. 3 pkt 3 ustawy). Przy czym pamiętać należy, że postępowanie przed Komisją jest nadzwyczajnym postępowaniem kontrolnym (nadzorczym), a przepisy tej ustawy stanowią lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca mocą ustawy szczególnej ustanowił więc Komisję jako organ specjalny do kontroli legalności decyzji reprywatyzacyjnych wydawanych w oparciu o przepisy dekretu, a w art. 30 zawarł przepisy określające przesłanki wadliwości decyzji dekretowych. Część z tych przesłanek, jako że zostały recypowane wprost z k.p.a., stanowi zespół norm stosowanych dotychczas przez organy nadzoru na zasadach ogólnych w stosunku do każdej decyzji administracyjnej wydawanej pod rządami przepisów k.p.a. (art. 30 ust. 1 pkt. 1 ustawy odpowiada art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a., art. 30 ust. 1 pkt. 2 ustawy odpowiada art. 145 § 1 pkt. 2 k.p.a., art. 30 ust. 1 pkt. 3 ustawy odpowiada art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., a art. 30 ust. 1 pkt. 4 ustawy odpowiada art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.). Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że Komisja jako organ administracji, zobligowana jest działać w zgodzie z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego ulokowanymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572) z pewnymi tylko wyłączeniami określonymi w 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. W myśl tego przepisu w sprawach nieuregulowanych ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 8 § 2, art. 13, art. 25, art. 31, art. 96a-96n, art. 114-122h, art. 127-144 i art. 156 § 2 tej ustawy. Spośród przepisów regulujących ogólne zasady postępowania administracyjnego, zawartych w rozdziale 2 k.p.a. do postępowania rozpoznawczego przed Komisją nie znajdują więc zastosowania wyłącznie przewidziany w art. 8 § 2 k.p.a. zakaz orzekania w sposób odmienny od utrwalonej praktyki organu, a także statuowana w art. 13 k.p.a. zasada polubownego rozstrzygania kwestii spornych. Niezależnie od wątpliwości, co do zasadności tak ukształtowanego rozwiązania legislacyjnego, ujawniających się szczególnie w przypadku wyłączenia stosowania art. 8 § 2 k.p.a. do postępowania Komisji, która jako nowopowoływany organ z oczywistych względów nie mogła posiadać utrwalonej praktyki orzeczniczej, trzeba stwierdzić, że pozostałe reguły proceduralne w pełnym zakresie pozostają dla Komisji wiążące. Na gruncie rozpoznawanej sprawy jest to o tyle istotne, że Komisja stosownie do art. 6 k.p.a. niewątpliwie zobligowana jest działać na podstawie przepisów prawa. Zgodnie zaś z art. 7 ab initio, Komisja – jako organ administracji publicznej – w toku postępowania ma obowiązek stać na straży praworządności. Realizując ten obowiązek organ z urzędu lub na wniosek stron podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Równie istotna dla oceny zgodności z prawem skarżonej decyzji będzie treść art. 8 § 1 k.p.a. (niepodlegającego wyłączeniu na zasadzie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r.), a także art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z kolei stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Analizując treść powołanych przepisów należy stwierdzić, że jednym z fundamentalnych obowiązków organu administracji, działającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jest ustalenie w sposób bezsporny kręgu stron danego postępowania administracyjnego. Te bowiem na każdym etapie postępowania, a więc zarówno w jego wstępnej fazie i aż do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę, winny mieć możliwość czynnego uczestnictwa w postępowaniu. Ustalenie podmiotów posiadających status strony postępowania każdorazowo odbywa się przy uwzględnieniu definicji tego pojęcia zawartego w art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przywołana definicja strony postępowania administracyjnego nierozerwalnie powiązana jest z pojęciem interesu prawnego i obowiązku ze względu na które dany podmiot żąda określonej aktywności organu lub których postępowanie organu dotyczy. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, źródłem interesu prawnego jest norma prawna wyrażająca uprawnienie bądź obowiązek, którego konkretyzacja nastąpić ma w postępowaniu administracyjnym (por. m.in. w wyroku NSA z dnia 8 marca 2024 r., I GSK 206/23). Owej konkretyzacji organ dokonuje w sposób władczy w drodze decyzji administracyjnej kończącej postepowanie. Dlatego też decyzja organu zawsze musi być skierowana do konkretnego adresata oznaczonego w sposób zindywidualizowany, tak by nie było wątpliwości o czyich obowiązkach lub uprawnieniach rozstrzyga organ wydający decyzję. Z poczynionymi dotychczas rozważaniami w sposób wyraźny koresponduje treść art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a., który stanowi, że decyzja musi zawierać oznaczenie strony. Oznaczenie to, co istotne, ma pozwalać na ustalenie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości oraz precyzyjny, podmiotu do którego skierowano decyzję rozstrzygająca o ustaleniu praw, bądź nałożeniu określonych obowiązków. W przypadku osoby fizycznej będzie to jej imię (imiona) oraz nazwisko i miejsca zamieszkania, ewentualnie inne dane, jeżeli wymaga tego specyfika rozstrzygnięcia – numery PESEL lub NIP, zaś w odniesieniu do osób prawnych, państwowych jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych nieposiadających osobowości prawnej – ich nazwy (firmy) oraz adresy siedzib, ewentualnie numer KRS, REGON, NIP. Niewątpliwie błędne oznaczenie podmiotu będącego stroną postępowania i adresatem decyzji, czy jego niewskazanie stanowi istotne naruszenie obowiązujących przepisów. W literaturze spotkać można nawet stanowisko, że brak oznaczenia strony pociąga za sobą brak decyzji (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 53). Organ administracji publicznej jest zatem obowiązany oznaczyć wszystkie strony postępowania. Organ nie może ograniczyć się do oznaczenia jako stron osób, na których żądanie postępowanie zostało wszczęte, brak bowiem podstaw prawnych różnicowania stron na te, które są adresatami decyzji, jak i te, którym się doręcza decyzję. Jeżeli bowiem dany podmiot ma status strony postępowania, to bez względu na przyczyny uzyskania takiego statusu powinien być wymieniony w decyzji administracyjnej jako strona postępowania (M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz Martyna, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Opubl.: LEX/el. 2024). W ocenie Sądu, Komisja wydając zaskarżoną decyzję nie zrealizowała ciążących na niej obowiązków w zakresie ustalenia kręgu stron w prawidłowy sposób, czym dopuściła się naruszenia powołanych przepisów art. 28 w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. Jak wynika z petitum decyzji z dnia 24 maja 2023 r., III R 42/22, Komisja nie ustaliła kto, jako następca prawny po zmarłej K. K. wstąpił w krąg stron postępowania rozpoznawczego. Potwierdzają to dokumenty zgromadzone w aktach, które wskazują, że choć Komisja podjęła działania zmierzające do ustalenia spadkobierców K. K., to jednak zrezygnowała z przeprowadzenia pogłębionego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie po tym jak uzyskała z właściwego sądu informację o tym, że postępowanie spadkowe po zmarłej nie zostało przeprowadzone. Sąd stanął na stanowisku, że takie działanie Komisji rozpatrywać należy w kategoriach rażącego naruszenia prawa w szczególności wspomnianych art. 28 w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych o rażącym naruszeniu prawa decyduje łączne spełnienie trzech przesłanek odnoszących się do rodzaju, czy skali naruszenia, charakteru przepisu jaki został naruszony i skutków wywołanych uchybieniem. Odnośnie do pierwszej z nich przyjmuje się – najogólniej rzecz ujmując – że naruszenie rażące to takie, które jest wyraźnie zauważalne, jaskrawe, o którym można powiedzieć, że "rzuca się w oczy". Co do przepisu, który może zostać naruszony w sposób rażący pierwotnie przyjmowano że musi to być przepis dający się zastosować wprost, a więc najczęściej wyrażający obowiązek określonego działania (bądź zaniechania) w ściśle skonkretyzowanych warunkach. Pogląd ten ewoluował jednak wraz z dostrzegalnym odejściem w praktyce stosowania prawa administracyjnego od zasady clara non sunt interpretanda i obecnie przyjmuje się, że do rażącego naruszenia może dojść w obrębie przepisu, którego zastosowanie nie wymaga skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Wreszcie w kwestii skutków jakie wywołuje naruszenie rażące, zakłada się, że muszą to być skutki społeczne lub gospodarcze, niedające się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawa, takie które nie mogą być zaakceptowane jako przejaw działań organu urzeczywistniającego podobne zasady. Sąd stanął na stanowisku w analizowanym przypadku wszystkie te przesłanki wystąpiły w sposób kumulatywny. Po pierwsze wyraźnie, już na pierwszy rzut oka widać, że Komisja nie wypełniła nałożonych na nią obowiązującymi przepisami obowiązków w zakresie prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania w efekcie czego część podmiotów posiadających przymiot strony w postępowaniu rozpoznawczym pozostała nieustalona aż do rozstrzygnięcia sprawy skarżoną decyzją Komisji. Powołane przepisy, które zostały w ten sposób naruszone, w szczególności art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a., dla prawidłowego zastosowania nie wymagają przeprowadzenia zawiłych procesów wykładniczych. Wreszcie skutki pominięcia części stron w postępowaniu administracyjnym – w ocenie Sądu – w oczywisty sposób godzą zasady funkcjonujące w demokratycznym państwie prawa. Przede wszystkim pominięte strony nie mogły w toku całego procesu toczącego się przed Komisją w realny sposób zabezpieczyć swoich interesów, z kolei samo rozstrzygnięcie Komisji realnie pozbawiło je określonego uprawnienia wynikającego z decyzji reprywatyzacyjnej, która została wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, o czym strony nie miały żądnej wiedzy. W ocenie Sądu, uchybienia tego nie może sanować posłużenie się przez Komisję na oznaczenie nieustalonych stron postępowania sformułowaniem "następcy prawni K. K.". Tut. Sąd wskazywał już w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym, że takie oznaczenie stron ma charakter w istocie wyłącznie blankietowy i uniemożliwia w praktyce wykonanie decyzji. Wszak to z treści decyzji musi wynikać o czyich prawach i obowiązkach organ rozstrzyga. Natomiast w obecnym kształcie sposób oznaczenia części stron zaskarżonej decyzji Komisji jako "następców prawnych K. K." nie spełnia tego wymogu. Podsumowując naruszenie jakiego dopuściła się Komisja w tym zakresie ma charakter rażący, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W przypadku prawidłowego zastosowania przepisów powoływanych przez Sąd ustaleni następcy prawni K. K. mieliby możliwość przedstawienia Komisji stosownej argumentacji w zakresie zasadności stosowania w postępowaniu rozpoznawczym trybu nieważnościowego z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy i kwalifikowania decyzji reprywatyzacyjnej, jako rażąco naruszającej prawo w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 4 i 4a ustawy. Jest to o tyle istotne, że sprawy tzw. "dekretowe" badane przez Komisję zaliczyć można do grupy trudnych i skomplikowanych, tak pod względem stanu faktycznego jak materii prawnej. Potrzeba prawidłowego ustalenia kręgu stron postepowania przed Komisją istotna jest również dlatego, że zgodnie z art. 39a ustawy, od decyzji Komisji stronie nie przysługują przewidziane w odrębnych przepisach środki prawne wzruszenia decyzji dotyczące wznowienia postępowania, uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji. możliwość wznowienia dla pominiętych stron. W tym miejscu należałoby również odnieść się do stanowiska zaprezentowanego podczas rozprawy przez Komisję, która argumentowała, że przyjęcie koncepcji otwartego kręgu stron decyzji, będącej następstwem skierowania jej do bliżej nieokreślonych następców prawnych K. K. nie powinno być traktowane jako uchybienie, a to z uwagi na charakter decyzji o stwierdzeniu nieważności, jak również pozytywne aspekty takiego rozwiązania dla nieustalonych dotychczas adresatów decyzji. Pełnomocnik organu twierdził, że decyzja o stwierdzeniu nieważności w istocie nie rozstrzyga o prawa i obowiązkach żadnego podmiotu, bo skutkiem jej wydania jest wyłącznie wyeliminowanie weryfikowanego orzeczenia z obrotu prawnego. Przypomnieć również trzeba, że problem ustalenia kręgu stron postępowania "nieważnościowego" wielokrotnie analizowany był w orzecznictwie. Obecnie jednolicie przyjmuje się, że co do zasady krąg osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym pokrywa się z kręgiem osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, ponieważ u podstaw postępowania nadzwyczajnego leży decyzja wydana w trybie zwykłym, a zatem i stosunek materialnoprawny nią ukształtowany. Zatem stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji (zazwyczaj beneficjent decyzji), lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Podkreślić więc należy, że choć bezpośrednim skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest usunięcie z obrotu prawnego wadliwej decyzji ze skutkiem ex tunc, to w efekcie strony postępowania do których adresowana była taka decyzja tracą uprawnienie, które było nią ukształtowane lub uchylony zostaje obowiązek wynikający z unieważnionego orzeczenia. Na skutek uchybień Komisji, osoby będące następcami prawnymi K. K. zostały pozbawione możliwości ochrony swoich interesów w postępowaniu zakończonym skarżoną decyzją. Komisja nie mogła więc uwzględnić ich stanowiska, ewentualnych argumentów prawnych i ocenić ich zasadności w decyzji kończącej postępowanie rozpoznawcze. Jedynie na marginesie warto odnotować, że Sąd dostrzega, iż co do zasady pomięcie strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej jest traktowane jako przesłanka uzasadniająca wznowienie takiego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym niemniej oczywisty charakter naruszenia jakiego dopuściła się Komisja kierując skarżoną decyzję do osób oznaczonych jako "następcy prawni zmarłej K. K." przemawiał w ocenie Sądu za stwierdzeniem jej nieważności. Sąd wydając orzeczenie takiej treści wziął również pod uwagę, że z dokumentów dołączonych do pisma pełnomocnika skarżącego złożonego w dniu 21 listopada 2024 r. wynika, że skarżona decyzja skierowana jest także do osoby zmarłej – A. S., którego zgon miał nastąpić w Rzymie jeszcze przed wydaniem decyzji Komisji. Skutki skierowania decyzji do osoby zmarłej także były już rozpatrywane w judykaturze, która powszechnie przyjmuje, że jest to uchybienie stanowiące rażące naruszenie prawa. Wynika z niebudzącego wątpliwości założenia, że charakter strony postępowania administracyjnego przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Prowadzi to do konkluzji, że w stosunku do osoby, która nie żyje nie można wszcząć i prowadzić postępowania, a w konsekwencji wydać decyzji administracyjnej. Naruszenie prawa w powyższym zakresie, prowadzące do rozstrzygnięcie decyzją administracyjną o prawach lub obowiązkach osoby zmarłej, odpowiada przesłance nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażącemu naruszeniu prawa. Skierowanie bowiem decyzji do zmarłej strony, a więc osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 września 2024 r., I SA/Wa 733/23). Podsumowując Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące wadliwego ustalenia kręgu stron postepowania okazały się zasadne, a wobec braku oznaczenia wszystkich strony w zaskarżonej decyzji (następców prawnych K. K.), należało stwierdzić jej nieważność jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. Za stwierdzeniem nieważności Komisji przemawiało również to, że skierowana została do osoby zmarłej. Ponieważ kontrolowana decyzja okazała się być rażąco sprzeczna z prawem Sąd nie mógł odnieść się do pozostałych zarzutów dotyczących merytorycznych aspektów sprawy. Przy ponownym jej rozpatrzeniu obowiązkiem Komisji będzie ustalenie prawidłowego, pełnego kręgu stron postępowania, do których Komisja zamierza kierować swoje rozstrzygnięcie. Strony te powinny zostać prawidłowo, zgodnie z wymogami art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a., oznaczone w petitum decyzji. Ustalając krąg stron postępowania Komisja uwzględni również przekazaną do Sądu w dniu 21 listopada 2024 r. informację o śmierci A. S. będącego stroną postępowania zakończonego skarżoną decyzją Komisji. Informacja ta została uwiarygodniona dowodami dołączonymi do pisma z dnia 20 listopada 2024 r. złożonego przez pełnomocnika skarżącego w postaci kopii korespondencji e-mail M. W. i kopii pisma z Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Rzymie z dnia 11 lipca 2023 r. Niezbędne zatem będzie uzyskanie stosownych dowodów potwierdzających zgon A. S., a następnie ustalenie osób będących jego następcami prawnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od Komisji na rzecz skarżącego kwotę 680 zł, na którą składał się wpis stały w sprawie wynoszący 200 zł, a także koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.).