I SA/Wa 1981/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. T. i E. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 lipca 2024 r. nr KOC/1591/Zs/24 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 lipca 2024 r. nr KOC/1591/Zs/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: organ, kolegium) po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 27 listopada 2023 r. znak: UD-IV-WNI-G.6826.14787.2019.MDB (LI.M- UD.IV-WNI) o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej przy ul. [...] oznaczonej jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] (dalej: nieruchomość) w prawo własności nieruchomości, utrzymało w mocy ww. postanowienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 11 czerwca 2019 r. małżonkowie W. i E. T. (dalej jako skarżący) na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów złożyli wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego nieruchomości zabudowanej przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr w prawo własności. We wniosku wskazali, że na nieruchomości znajduje się budynek jednorodzinny mieszkalny. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego (na skutek dwukrotnego przekazania sprawy do ponownego rozpoznania) postanowieniem z dnia 27 listopada 2023 r. znak: UD-IV-WNI- G.6826.14787.2019.MDB (L1.M.-UD.IV-WNI) Prezydent m. st. Warszawy odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu prezydent stwierdził, że ww. nieruchomość według stanu na 1 stycznia 2019 r. ustalonego w oparciu o wpisy w ewidencji gruntów i budynków była zabudowana budynkiem o funkcji biurowej, zatem nie zaistniała przesłanka warunkująca wydanie zaświadczenia, że z dniem 1 stycznia 2019 r. nastąpiło z mocy prawa przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, czego domagali się skarżący. Na skutek wniesionego zażalenia, kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał treść art. 217 i art. 218 kpa oraz art. 1 ust. 1-2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r., poz. 904) – dalej jako ustawa. Organ podniósł, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powiązane zostało z charakterem obiektów usytuowanych na gruncie. Zaświadczenie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności powinno zostać wydane jeżeli brak jest wątpliwości czy to prawnych czy faktycznych co do tego, że jest to grunt zabudowany na cele mieszkaniowe w rozumieniu ustawy z 20 lipca 2018 r., a więc zabudowany obiektami o przeznaczeniu mieszkaniowym wskazanymi w art. 1 ust. 2 tej ustawy. W takiej sytuacji organ nie może w zasadzie uchylić się od wydania zaświadczenia. Kolegium wskazało, że w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, objęta wnioskiem o wydanie zaświadczenia nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym była na dzień 31 grudnia 2018 r. w całości lub w części wykorzystywana na cele niemieszkalne, tj. biurowe. Skarżący tego nie negują. Jak wskazał organ skarżący sami w dniu 24 sierpnia 2018 r. wnioskowali o aneksowanie umowy o użytkowanie wieczyste działki [...] w celu zmiany przeznaczenia z pierwotnej mieszkalnej na biurową. I taki widniał zapis w księdze wieczystej. Ponowna zmiana sposobu użytkowania budynku z funkcji biurowej na mieszkalną nastąpiła w dniu 24 maja 2019 r., tj. już po dacie 1 stycznia 2019 r. Kolegium uznało końcowo, że nie ma podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści, bowiem nie została spełniona przesłanka warunkująca z art. 1 ust. 1 ustawy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzucili organowi naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 ust. 1 - 2 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 904 - dalej "ustawa") poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie winno się odmówić wydania zaświadczenia, podczas gdy przesłanki do wydania zaświadczenia zostały spełnione, wobec czego organ I instancji powinien wydać zaświadczenie, 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego polegającej w szczególności na niezbadaniu całego zebranego materiału dowodowego i wybiórczej ocenie materiału dowodowego która pomija dokumenty konstytuujące status budynku posadowionego na nieruchomości, tj. dokumentację organów administracyjno-budowlanych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że nieruchomość nie uległa przekształceniu, tj. nie zaszły podstawy do wydania zaświadczenia, 3. przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy, podczas gdy organ winien uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli: - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a - c w zw. z art. 135 ppsa o uchylenie postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia prezydenta w całości, - na podstawie art. 145a § 1 ppsa o zobowiązanie organu I instancji do wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, - zasądzenie na rzecz skarżącej na podstawie art. 200 ppsa zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r., poz. 904), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, przekształcenie praw należących do tego rodzaju gruntów następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. Grunty objęte powyższą regulacją zdefiniowano natomiast w art. 1 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub zabudowane na cele mieszkaniowe budynkami jedno lub wielorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, co z kolei wynika z art. 4 ust. 2 ustawy. Wspomniane zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną organu, która polega na urzędowym potwierdzeniu w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym, zgodnie z art. 218 § 1 kpa, w oparciu o posiadane rejestry i ewidencje bądź inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Przy tym art. 218 § 1 kpa dopuszcza możliwość przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie organy ustaliły, na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji, m.in. wpisów w ewidencji gruntów i budynków oraz wpisów w księdze wieczystej, że według stanu na dzień 1 stycznia 2019 r., nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] jest zabudowana budynkiem, który ww. dniu pełnił funkcję biurową. Skarżący podjęli działania dotyczące aktualizacji wpisów dotyczących funkcji budynku w oparciu o operat techniczny datowany na luty 2019 r., jednakże zmiana funkcji z biurowej na mieszkalną nastąpiła w dniu 24 maja 2019 r. Wobec powyższego organy obu instancji uznały, że w sprawie istnieje przeszkoda do wydania wnioskowanego zaświadczenia, gdyż znajdujący się na przedmiotowym gruncie budynek, na dzień 1 stycznia 2019 r., nie spełnia definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, o której mowa w art. 3 pkt 2a ustawy - Prawo budowlane. Po analizie akt sprawy Sąd powyższą ocenę organów podziela. Zauważyć trzeba, że ustawa z 20 lipca 2018 r. nie zawiera autonomicznej definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wobec powyższego, organy obu instancji słusznie odwołały się do definicji tego pojęcia zawartej w art. 3 pkt 2a ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowalne (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333). Zgodnie z powołanym przepisem, budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Analiza znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji potwierdza ocenę organów, że znajdujący się na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] budynek nie odpowiada powołanej definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Z rejestru ewidencji gruntów i budynków jasno wynika bowiem, że budynek znajdujący się na nieruchomości na dzień 1 stycznia 2019 r. był przeznaczony na cele biurowe i w taki sposób był wykorzystywany. Taki również wpis widniał w księdze wieczystej i takie przeznaczenie nieruchomości wynika z aktu notarialnego stanowiącego podstawę nabycia. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2017 r. sami skarżący wskazywali, że budynek jest użytkowany na cele biurowe. Skoro zatem budynek znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości (na dzień 1 stycznia 2019 r.) nie służył zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, to prawidłowo uznały organy, że przedmiotowa nieruchomość nie jest nieruchomością zabudowaną wyłącznie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i nie podlega normie wynikającej z art. 1 ustawy. Nie nastąpił zatem skutek opisany w dyspozycji powołanego przepisu, tj. nie nastąpiło przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących, że z żadnej dokumentacji nie wynika zmiana sposobu użytkowania budynku. Otóż potwierdzają to wprost wpisy w ewidencji gruntów i budynków oraz wpisy w księdze wieczystej. W tej sytuacji prawidłowo organy odmówiły wydania wnioskowanego zaświadczenia na podstawie art. 219 kpa w związku z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy. Wobec tego niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przez organ art. 1 ust. 1 - 2 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy. Nietrafne okazały się również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i 80 kpa. Zdaniem Sądu, organy zebrały wystarczający materiał dowodowy, przeprowadziły jego ocenę, która – wbrew zarzutom skargi - nie nosi cech dowolności ani nie była wybiórcza. Przyjęte zaś stanowisko zostało należycie uzasadnione poprzez wskazanie dowodów, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcia oraz przyczyn, dla których organy nie podzieliły argumentacji skarżących. Z uwagi na powyższe, stosownie do art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę.