Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wa 2013/24

I SA/Wa 2013/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-13

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
13 grudnia 2024
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Elżbieta Lenart, asesor WSA Marek Maliński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 lipca 2024 r. nr KOC/3979/Go/24 w przedmiocie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "Organ") decyzją z dnia 17 lipca 2024 r. nr KOC/3979/Go/24 - w wyniku rozpatrzenia odwołania C. P. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy (dalej również: "Prezydent") z dnia 9 maja 2024 r. nr 337/SD/2024 w przedmiocie odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent m.st. Warszawy - decyzją z dnia 9 maja 2024 r. nr 337/SD/2024 - odmówił C. P. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącego aktualnie działkę ewidencyjną o numerze [...] z obrębu [...]. Jak stwierdził Prezydent wskazana nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279; dalej: "dekret"). Jak zaznaczył Prezydent przepisanym prawem terminie poprzedni właściciele nieruchomości złożyli wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym, zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Wniosek ten został złożony przez J. P. w dniu 16 lutego 1949 r. Organ I instancji następnie wyjaśnił i wykazał również następstwo prawne obecnych stron postępowania po dawnych właścicielach nieruchomości będącej przedmiotem sprawy. Następnie Prezydent stwierdził, że w budynku posadowionym na spornej nieruchomości znajduje się obecnie 6 lokali mieszkalnych, z czego wszystkie lokale są zamieszkane, a osoby je zajmujące posiadają tytuł prawny do tych lokali. To z kolei oznacza w ocenie Prezydenta, iż w świetle przepisu art. 214a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm; dalej "u.g.n.") organ nie ma możliwości wydania decyzji zgodnie z wnioskiem. W wyniku rozpatrzenia odwołania Strony Kolegium – decyzją z dnia 17 lipca 2024 r. - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia 9 maja 2024 r. W ocenie SKO w aktach sprawy znajdują się dokumenty, z których wynika, że w budynku położonym na spornej nieruchomości znajduje się 6 lokali mieszkalnych. W piśmie właściwej jednostki organizacyjnej organu (z dnia 3 lutego 2023 r.) wskazano, iż lokale te zamieszkuje łącznie 12 osób, przy czym tylko w jednym przypadku (lokal nr 1) osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zamieszkiwania. W każdym z pozostałych przypadków lokatorzy – w ocenie Kolegium - legitymują się umową lub decyzją administracyjną, z których wynika tytuł prawny do lokalu. Odnosząc się do wywodów odwołania w kontekście braku legitymacji innego podmiotu do dysponowania lokalami w budynku poza spadkobiercą byłego właściciela SKO wskazało, iż legitymacji tej nie kwestionują chociażby sądy powszechne przed którymi Prezydent m.st. Warszawy prowadzi postępowania chociażby w przedmiocie eksmisji osób zajmujących lokale bez tytułu prawnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję SKO z dnia 17 lipca 2024 r. złożył C. P. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzuciły naruszenie: • art. 214a ust. 1 pkt. 6 u.g.n. poprzez błędną wykładnię ustawowego pojęcia lokatora, a w konsekwencji przyjęcie, iż osoby obecnie użytkujące lokale znajdujące się na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] są lokatorami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725 ze zm); • art. 214a ust. 1 pkt 6 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż lokale mieszkalne znajdujące się na gruncie spornej nieruchomości zostały oddane do odpłatnego korzystania, w szczególności na podstawie umów najmu lokalu mieszkalnego; • art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do przyjęcia przez SKO, że osoby obecnie użytkujące lokale znajdujące się na spornej nieruchomości, mają do tego legitymację i dysponują odpowiednimi tytułami prawnymi. W związku z zarzutami wniesiono o uchylenie decyzji SKO i zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, wskazując mu sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja SKO z dnia 17 lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 9 maja 2024 r. o odmowie ustanowienia na rzecz C. P. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącego aktualnie działkę ewidencyjną o numerze [...] z obrębu [...]. Przepis art. 7 ust. 2 dekretu stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Jednakże ustawą z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1271) został dodany art. 214a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako "u.g.n."), który reguluje kwestie związane z negatywnymi przesłankami ustanowienia użytkowania wieczystego na gruncie nieruchomości warszawskiej objętej działaniem dekretu. Przepis ten stanowi, że odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, ze względu na: 1) przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6; 2) sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich; 3) zabudowę przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dokonaną po dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, której wartość przenosi znacznie wartość zajętego na ten cel gruntu; 4) odbudowę lub remont, dokonany ze środków publicznych, budynków, o których mowa w art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, zniszczonych w latach 1939-1945 więcej niż w 50%; 5) brak możliwości dokonania zgodnego z prawem i ładem przestrzennym podziału nieruchomości, której części dotyczy roszczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy; 6) zajmowanie lokalu przez lokatora w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 611 oraz z 2021 r. poz. 11 i 1243); 7) przeznaczenie nieruchomości na cele nauki, oświaty i kultury; 8) położenie gruntu w ramach publicznego kompleksu wypoczynkowego lub rekreacyjnego lub terenów zieleni w rozumieniu art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098); 9) ustanowienie lub przeniesienie na rzecz osób trzecich praw rzeczowych na gruncie, budynku lub ich części albo oddanie nieruchomości lub jej części do odpłatnego korzystania, w szczególności na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego - bez względu na czas trwania stosunku cywilnoprawnego z osobą trzecią; 10) przeszkody powodujące, iż ustanowienie użytkowania wieczystego oraz własności budynku lub innego urządzenia powodowałyby sprzeczność z przeznaczeniem społeczno-gospodarczym tych praw; 11) niemożność pogodzenia z prawidłowym ukształtowaniem stosunków sąsiedzkich; 12) przeznaczenie lub wykorzystanie nieruchomości na cele użyteczności publicznej. Przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku, gdy wyłączenia, o których mowa w ust. 1, dotyczą części gruntu, budynku albo ich części składowych (art. 214a ust. 2 u.g.n.). Celem cytowanego powyżej art. 214a u.g.n. jest umożliwienie organowi wydawania decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu nieruchomości warszawskiej w przypadkach wymienionych w tym przepisie, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu. Dotychczas bowiem decydujące znaczenie dla orzekania o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego były przesłanki dekretowe. Zgodnie z art. 3 ust. 1 nowelizacji z dnia 25 czerwca 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy tej nowelizacji, co oznacza że przepis art. 214a u.g.n. ma zastosowanie również do niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu zaistnienie którejkolwiek z przesłanek z art. 214a ust. 1 pkt 1-12 u.g.n. uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie nieruchomości warszawskiej. Co istotne ww. przesłanki negatywne z art. 214a u.g.n. mogą być stosowane niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. niezależnie od tego, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Warto w tym miejscu podnieść, że względem przepisu art. 214a u.g.n. Trybunał Konstytucyjny dokonał oceny jego konstytucyjności w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r., KP 3/15 i uznał m.in., że art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w części dotyczącej dodawanego do ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 214a, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu swojego wyroku Trybunał odniósł się szerzej do przepisów art. 214a u.g.n. i stwierdził, że wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela - po pierwsze - do 1 sierpnia 1985 r. były ustawowymi przesłankami odmowy (na podstawie ustawy) i - po drugie - w okresie późniejszym, w sprawach rozpatrywanych przez sądy wielokrotnie, były podstawą nieuwzględnienia wniosku restytucyjnego. Stwierdzając konstytucyjność przewidzianej w art. 214a pkt 1 u.g.n. odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przeznaczonych na cel publiczny wskazany w art. 6 u.g.n., Trybunał przypomniał, że wykonywanie zadań publicznych przez administrację państwową i samorządową jest obligatoryjne. Skoro cele publiczne wskazane w art. 6 u.g.n. uzasadniają pozbawienie prawa własności nieruchomości (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP), to - tym bardziej - mogą stanowić podstawę nie uwzględnienia roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego. W ocenie Trybunału, skrajnie nieracjonalne byłoby przyznawanie prawa rzeczowego po to, by następnie wszczynać właściwą procedurę wywłaszczeniową. Trybunał uznał więc, że realizacja celu publicznego - w świetle art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - może uzasadniać odmowę ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela. Odmowę tą należy jednak badać w każdym konkretnym przypadku. Trybunał stwierdził również, że mocą tego przepisu ustawodawca dokonał ujednolicenia i uporządkowania obowiązujących i stosowanych w praktyce przesłanek odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz byłego właściciela gruntu. Dzięki temu nastąpi wyjaśnienie stanu prawnego spornych nieruchomości. Bezpieczeństwo prawne i stabilizacja sytuacji prawnej, zwłaszcza gdy chodzi o nieruchomości, stanowią bowiem wartość konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r., KP 3/15 dodatkowo wskazał, że przesłanki z art. 214a u.g.n., mimo swej odrębności, nie mają charakteru rozłącznego. Trybunał – powołując własne orzeczenie z dnia 13 marca 2014 r. sygn. P 38/11 - wskazał, że dodatkową wartością konstytucyjną, ze względu na którą realizacja celu publicznego powinna być chroniona, jest statuowana w art. 165 ust. 1 Konstytucji RP samodzielność jednostek samorządu terytorialnego. Zasada samodzielności jednostek samorządu terytorialnego stanowi element konstytucyjnego porządku prawnego w RP i dlatego - zdaniem Trybunału - nie może być ignorowana przy ocenie dopuszczalności ograniczenia praw przysługujących byłym właścicielom gruntów warszawskich. Trybunał stwierdził ponadto, że art. 214a u.g.n. nie zmienia przyjętej w dekrecie reguły, zgodnie z którą w razie odmowy ustanowienia prawa rzeczowego do gruntu, uprawnionemu przysługuje prawo do odszkodowania. Dodatkowo w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 lipca 2016 r., KP 3/15 Trybunał stwierdził, że art. 21 ust. 2 Konstytucji jest nieadekwatnym wzorcem kontroli art. 214a u.g.n. Jak zaznaczył Trybunał na podstawie art. 214a u.g.n. nie będzie dochodziło do wywłaszczenia byłych właścicieli gruntów warszawskich, gdyż ono już zostało dokonane w 1945 r. na podstawie art. 1 dekretu. Nie mają oni jeszcze przyznanego prawa użytkowania wieczystego, a zatem w ich wypadku można – zdaniem Trybunału - mówić o ekspektatywie tego prawa, której realizacja zawsze była uzależniona od zmiennej, jaką jest plan zagospodarowania przestrzennego. W tym miejscu zauważyć należy, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji obu instancji był przepis art. 214a ust. 1 pkt 6 u.g.n. Aktualny kształt art. 214a u.g.n. wynika ze zmian wprowadzonych na mocy ustawy z dnia 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, ustawy o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. poz. 1709 ze zm; dalej: "ustawa zmieniająca"). Art. 214a u.g.n. ponownie zredagowano, dodając ust. 1, a w tym ustępie pkt 6-12 oraz dodając ust. 2. Zmienione przepisy mają zastosowanie w sprawach i postępowaniach wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie zmian (art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej) czyli także w sprawie zawisłej przed Sądem. Przed oceną prawidłowości zastosowania przez organy przepisów u.g.n. konieczne jest wskazanie, że odnośnie ustawy nowelizującej istnieje rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych co do zgodności przyjętych rozwiązań w art. 214a u.g.n. z Konstytucją RP. Zgodnie z pierwszym stanowiskiem nie jest kwestionowana zgodność znowelizowanego art. 214a u.g.n. z Konstytucją RP (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 813/23). Zgodnie natomiast z drugim stanowiskiem art. 214a ust. 1 pkt 6 u.g.n., a także art. 214a ust. 2 u.g.n są niezgodne z Konstytucją RP. Jak wskazano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 2276/23 przepisy art. 214a ust. 1 pkt 6 i ust. 2 u.g.n. są niezgodne z art. 21 ust.1 i 2 i 64 ust. 3 Konstytucji i sprzeczne z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Uzasadniając wskazane stanowisko podnoszono w szczególności, że art. 214 ust. 1 pkt 6 u.g.n. stawia lokatora w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do właściciela nieruchomości. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela pierwsze stanowisko wskazujące na brak sprzeczności z Konstytucją RP art. 214a u.g.n. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Za prawidłowością takiego stanowiska przemawiają dwa zasadnicze względy, które były akcentowane w orzeczeniu TK z dnia 19 lipca 2016 r., KP 3/15. Po pierwsze, Trybunał wyraźnie wskazał na konieczność uwzględnienia przy ocenie dopuszczalności ograniczenia praw przysługujących byłym właścicielom gruntów warszawskich wynikającej z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Po drugie, Trybunał podkreślał, że byłym właścicielom gruntów warszawskich (a mówiąc precyzyjnie ich następcom prawnym) przysługuje obecnie ekspektatywa prawa użytkowania wieczystego, a wywłaszczenie tych podmiotów zostało dokonane w 1945 r. W konsekwencji - zdaniem Sądu - nie można mówić, że wydanie decyzji odmownej w trybie art. 214a u.g.n. pozbawia prawa własności wskazanej grupy podmiotów. Dodatkowo stanowisko Trybunału wyrażone w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r., KP 3/15 odnośnie braku rozłącznego charakteru przesłanek art. 214a u.g.n. pozostaje aktualne odnośnie przesłanek odmownych dodanych ustawą zmieniającą w art. 214a ust. 1 pkt 6-12 u.g.n. W tym zakresie wskazać należy na przesłankę o najszerszym zakresie stosowania tj. art. 214a ust. 1 pkt 12 u.g.n., w świetle którego organ jest zobligowany odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, ze względu na przeznaczenie lub wykorzystanie nieruchomości na cele użyteczności publicznej. Pojęcie celów użyteczności publicznej na gruncie art. 214a ust. 1 pkt 12 u.g.n. nie może być rozumiane jako cele publiczne, o których mowa w art. 6 u.g.n. Do pojęcia użyteczności publicznej odwołuje się natomiast art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm.; dalej: "u.s.g."). Zgodnie z powołanym przepisem zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 1 u.s.g. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: 1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej; 2) gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego; 3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz; 3a) działalności w zakresie telekomunikacji; 4) lokalnego transportu zbiorowego; 5) ochrony zdrowia; 6) pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych; 6a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;7) gminnego budownictwa mieszkaniowego; 8) edukacji publicznej; 9) kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami; 10) kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych;11) targowisk i hal targowych; 12) zieleni gminnej i zadrzewień; 13) cmentarzy gminnych; 14) porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego; 15) utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych;16) polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej; 16a) polityki senioralnej; 17) wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej; 18) promocji gminy; 19) współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; 20) współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw. Odnosząc powyższe regulacje u.s.g. do przesłanek określonych w art. 214a ust. 1 pkt 6-11 u.g.n. – w ocenie Sądu – stwierdzić należy, że przesłanka określona w art. 214a ust. 1 pkt 6 (zajmowanie przez lokatora) w przypadku nieruchomości wchodzących w skład zasobu nieruchomości jednostki samorządu terytorialnego zawiera się również w przesłance określonej w art. 214a ust. 1 pkt 12 u.g.n., co wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g. i art. 9 ust. 4 u.s.g. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt I ACa 350/20, gospodarowanie nieruchomościami należy do zadań własnych gminy (art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g.) i jest zadaniem użyteczności publicznej (art. 9 ust. 4 u.s.g.). Tym samym należy stwierdzić, że gospodarowanie nieruchomościami zarówno mieszkalnymi i użytkowymi przez gminę stanowi przeznaczenie lub wykorzystanie nieruchomości na cele użyteczności publicznej w rozumieniu art. 214a ust. 1 pkt 12 u.g.n. Zdaniem Sądu przesłanka przeznaczenia lub wykorzystania nieruchomości na cele użyteczności publicznej służy ochronie wynikającej z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. W tym miejscu wskazać należy również, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 725, z późn. zm.) do zadań własnych gminy należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Zadania te gmina wykonuje, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób (art. 4 ust. 3). W ocenie Sądu zadanie te ma charakter użyteczności publicznej, o której mowa również w art. 214a ust. 1 pkt 12 u.g.n. Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że spełnione zostały przesłanki do odmowy ustanowienia użytkowania wieczystego na podstawie art. 214a ust. 1 pkt 6 u.g.n. odnośnie 6 lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku na spornej nieruchomości. Jak wynika bowiem z akt sprawy lokale te zamieszkuje łącznie 12 osób. W każdym z przypadków lokatorzy – zdaniem Sądu - legitymują się umową lub decyzją administracyjną, z których wynika tytuł prawny do lokalu (zob. pismo Zastępcy Burmistrz Dzielnicy [...] z dnia 3 lutego 2023 r. oraz przesłana mailowo informacja z ZGN Dzielnicy [...] z dnia 7 maja 2024 r.) W kontekście lokalu nr 1 z informacji z ZGN Dzielnicy [...] z dnia 7 maja 2024 r., wynika, że sąd powszechny – wyrokiem z dnia 26 marca 2024 r. (brak w aktach precyzyjnego określenia danych orzeczenia) - ustalił wstąpienie w najem M. J. po śmierci dotychczasowego najemcy. Podkreślić należy, ze wskazana osoba została wymieniona w piśmie Zastępcy Burmistrz Dzielnicy [...] z dnia 3 lutego 2023 r. jako zajmująca lokal nr 1 bez tytułu prawnego. W ocenie Sądu za chybione należy uznać zarzuty naruszenia art. 214a ust. 1 pkt. 6 u.g.n., gdyż nie budzi wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że osoby zamieszkujące lokale mieszkalne w budynku zlokalizowanym na spornej nieruchomości zajmują je na mocy stosownych umów czy też decyzji administracyjnych. Tym samym brak jest – zdaniem Sądu – podstaw do kwestionowania statusu tych osób jako lokatorów w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że dodatkową przesłankę odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w przedmiotowej sprawie stanowi regulacja art. 214a ust. 1 pkt 12 u.g.n., gdyż będące przedmiotem sporu lokale mieszkalne wchodzą w skład mieszkaniowego zasobu gminy (m. st. Warszawy). Wobec tego organy obu instancji prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do odmowy ustanowienia na rzecz C. P. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącego aktualnie działkę ewidencyjną o numerze [...] z obrębu [...]. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 września 2024
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Elżbieta Lenart Marek Maliński /sprawozdawca/ Monika Sawa /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny