Sygnatura
I SA/Wa 2048/23
I SA/Wa 2048/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-10-09
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 9 października 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) asesor WSA Marek Maliński Protokolant starszy referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi M.B. i T.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr KOC/4714/Go/23 w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z 31 marca 2016 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz M. B. i T. J. solidarnie kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 23 sierpnia 2023 r. nr KOC/4714/Go/23, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 31 marca 2016r., nr 110/GK/DW/2016, znak: GK-DW-1.6841.1137.2025.KSL, w części dotyczącej przyznania prawa użytkowania wieczystego. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. Orzeczeniem administracyjnym z 3 czerwca 1954 r., znak [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło L. R. przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. [...], dalej "nieruchomość dekretowa" i jednocześnie stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Po rozpoznaniu odwołania L. R., Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z 5 października 1954 r., nr MT.5581/54 utrzymało w mocy to orzeczenie. Minister Infrastruktury decyzją z dnia 21 kwietnia 2011 r., nr B03b/786-R-155/09 stwierdził, iż decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 5 października 1954 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia 3 czerwca 1954 r. w części określonej w aktach notarialnych dotyczącej sprzedanych lokali mieszkalnych nr: [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność. Po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia 3 listopada 2011 r., nr BO1-31-786-WP/1-141/11 utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 21 kwietnia 2011 r" nr B03b/786-R-155/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. I SA/Wa 33/12 oddalił skargi na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1322/13 oddalił skargę kasacyjną. pozostał wniosek o przyznanie prawa własności czasowej gruntu nieruchomości [...] hip. nr [...], na który składają się aktualnie działki ewidencyjne nr: [...] i [...] z obrębu [...]. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 31 marca 2016r., nr 110/GK/DW/2016, znak: GK-DW- I.6841.1137.2025.KSL, po rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu 14 września I948 r. przez L. M., reprezentującego L. R.: ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego w udziale wynoszącym 0,3748 części do zabudowanego gruntu o powierzchni 408 m2, położonego w W. przy ulicy [...] opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] na rzecz J. W. (pkt 1), ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w punkcie 1 w wysokości 152,90 zł. netto - płatny z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku na wskazane konto za wyjątkiem roku w którym zostanie ustanowione użytkowanie wieczyste (pkt 2), ; odmówił J. W. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w udziale wynoszącym 0,3900 części do zabudowanego gruntu o powierzchni 408 m2, położonego w W. przy ulicy [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] (pkt 3). Odwołania od części decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 31 marca 2016r., nr 110/GK/DW/2016, wnieśli: M. B. i T. J., t.j. w pkt 1 i 2 oraz od części stwierdzającej decyzji, tj. punktów od 4- do 11. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 12 kwietnia 2023r., Nr KOC/3327/Go/16 uchyliło decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 31 marca 2016r., nr 110/GK/DW/2016, i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 14 lipca 2023r., sygn. akt I SA/Wa 1037/23, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2023r., Nr KOC/3327/Go/16. Rozpatrując niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, będąc z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 259), dalej "p.p.s.a." związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu poprzednio rozpoznającego sprawę, stwierdziło, że kwestią sporną jest wielkość udziału w prawie użytkowania gruntu. Określenie wielkości udziałów przypadających w prawie użytkowania wieczystego gruntu przyznanych J. W. wpływa na prawa użytkowników wieczystych. Nieruchomość położona przy ul. [...] ozn. nr hip. [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej "dekret"). Obecnie stanowi działki nr [...] i [...] z obrębu [...]. Zgodnie z art. 1 dekretu, przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa. Następnie powyższy grunt z dniem 27 maja 1990 r. stał się własnością Dzielnicy-Gminy [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzjami nr: [...] z dnia 5 marca 1991 r. (dot. działki nr [...]) oraz nr [...] z dnia 4 kwietnia 1992 r. (dot. działki nr [...]). Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy przeszedł na własność Miasta Stołecznego Warszawy. Powołując się na art. 7 ust. 1 dekretu organ ustalił, że wniosek został złożony w terminie przez uprawniony podmiot gdyż korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Z art. 7 ust. 2 Dekretu wynikają dwie przesłanki: złożenie w ustawowym terminie wniosku dekretowego oraz zgodność korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania. Odnosząc się do kwestii legitymacji dekretowej organ ustalił, że z treści zaświadczenia hipotecznego Sądu Grodzkiego w W. - Oddział Ksiąg Wieczystych z dnia 7 marca 1949 r., nr [...] wynika, iż dawnymi właścicielami nieruchomości byli: E. z M. co do połowy, R. W. co do 2/8 części i S. W. co do 2/8 części. Stosownie do zastrzeżenia z wniosku [...] z dnia 28 grudnia 1946 r. E. W. należące do niej 4/8 części i R. W. należące do niego 2/8 części nieruchomości sprzedali Dr L. R. na mocy aktu z dnia 7 listopada 1946 roku. Aktem notarialnym z dnia 1 kwietnia 1950r., rep Nr [...] E. z M., R. W. i M. D. sprzedali udział wynoszący 2/8 części w prawie własności nieruchomości położonej przy ul. [...], nr hip. [...], który nabyli w drodze dziedziczenia po S. W., na rzecz L. R. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 1986r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] stwierdził, że spadek po L. R., zmarłym w dniu [...].06.1982r., nabyła w całości J. W. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 roku tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, a więc termin do złożenia wniosku upływał z dniem 16 lutego 1949 roku. Gmina objęła nieruchomość w posiadanie w dniu 16 sierpnia 1948 r., a więc termin 6 miesięcy do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał w dniu 16 lutego 1949 r. W dniu 14 września 1948 r. do Zarządu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek L. M., złożony w imieniu L. R., o przyznanie prawa własności czasowej. Organ, za treścią uzasadnienia wyroku NSA z 8 kwietnia 2015r., sygn. I OSK 1322/13 przyjął, że wniosek został złożony w terminie o jakim mowa w art. 7 ust. 1 dekretu terminie. Odnosząc się do przesłanki zgodność korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania SKO wskazało, że Prezydium Rady Narodowej w [...] w piśmie z dnia 15 maja 1954r., L. dz. [...] stwierdziło: "teren posesji przy ul. [...] przeznaczony jest pod budownictwo mieszkaniowe. Budynek frontowy przewidziany jest do adaptacji". Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu więżącego w sprawie wyroku z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1322/13 stwierdził: "Z obowiązującego w dacie wydania orzeczeń dekretowych Ogólnego Planu Zabudowania [...] zatwierdzonego w dniu 11 sierpnia 1931r. wynika, że nieruchomość oznaczona nr hip. [...] położona była na obszarze przeznaczonym pod zabudowę zwartą 4-kondygnacyjną, nie zaś na cele publiczne. Również pozostałe materiały, jakie zgromadzone zostały w postępowaniu nadzorczym, nie potwierdziły przeznaczenia gruntu na cele publiczne. Skoro skarżący nie podważyli tych ustaleń faktycznych, to za bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 ustawy poprzez uznanie, że cele budowlane wskazane w planach zabudowy nie są celami publicznymi. Z pisma Urzędu m.st. Warszawy z dnia 20 stycznia 2016r., znak: [...] wynika, że dla obszaru dotyczącego dawnej nieruchomości hip. [...] (działki nr [...] i [...] z obrębu [...]) nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Budynek przy ulicy [...] jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków. W bazie elektronicznej BSKZ, kamienica przy ul. [...] datowana jest przed 1986r., odbudowana po 1945r. ze zniszczeń wojennych w zmienionym kształcie (pismo Urzędu [...] Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków z 20.01.2016r., znak: [...], pismo Urzędu [...] z 20.10.2016r., znak: [...]). Jednakże po dniu wydania przez Prezydenta m.st. Warszawy decyzji z dnia 31 marca 2016r., nr 110/GK/DW/2016 weszła w życie uchwała Rady m.st. Warszawy Nr LVIII/1505/2017 z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia Południowego w rejonie ul. Poznańskiej (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2017r., poz. 11787). Działka nr [...] położona jest na obszarze wskazanym w planie miejscowym symbolem [...]. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 planu miejscowego z 2017r. teren MW/U to teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług. Zgodnie z § 9 ust. 5 pkt 1 litera aa planu miejscowego z 2017r. ustala się ochronę obiektów w tym ujętych w gminnej ewidencji zabytków, zgodnie z ustaleniami szczegółowymi niniejszej uchwały dla poszczególnych terenów: kamienica przed 1896, przy ul. [...]. Dla terenu 6MW/U ustala się przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, usługi z zakresu: usług podstawowych, biur, administracji, usług obsługi finansowej, zdrowia, kultury, turystyki (§ 22 ust. 1 pkt 1 planu miejscowego z 2017r.). W ocenie Kolegium korzystanie z gruntu przez następcę prawnego byłego właściciela da się z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego z 2017r., na obszarze obowiązywania którego położona jest działka nr [...], przy ul. [...] w W. Na gruncie oddawanym w użytkowanie wieczyste posadowione są dwa budynki - budynek oficyny prawej i budynek frontowy. Budynek oficyny prawej spełnia warunki określone art. 5 Dekretu, stanowi on współwłasność spadkobierczyni dawnego właściciela przedmiotowej nieruchomości oraz właścicieli wykupionych w nim lokali (nr [...],[...],[...]). Fakt wybudowania oficyny prawej przed 21 listopada 1945 r., tj. datą wejścia w życie Dekretu potwierdzają materiały archiwalne uzyskane z Archiwum Państwowego [...] (załączniki do pisma Archiwum Państwowego w W. z 30.12.2015r., znak: [...]) oraz pismo Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia 14 grudnia 2015 roku nr [...]. Do pisma Archiwum Państwowego [...] z dnia 30 grudnia 2015r" znak: [...] załączony został dokument, w którym stwierdzono: "front i oficyna lewa wypalone całkowicie, stropy zawalone (...) front do rozbiórki". Z karty rejestracji nieruchomości z dnia 12 października 1948r. wynika, że budynek frontowy został odbudowany w całości w 1948r. na koszt prywatny. Odbudowę od podstaw potwierdzają również znajdujące się w aktach sprawy następujące dokumenty: zaświadczenie Zarządu Miejskiego [...] z dnia 21 października 1949r., podanie L. R. do Zarządu Miejskiego [...] z dnia 22 marca 1948r., protokoły oględzin przeprowadzonych przez Zarząd Miejski [...] w dniach: 6 października 1947r., 15 kwietnia 1948 r., 15 marca 1949 r., dziennik budowy budynku przy ulicy [...], Orzeczenie nr [...] (L.dz.[...]) Zarządu Miejskiego w [...]. Z powołanych wyżej dokumentów wynika, że budynek frontowy obecnie posadowiony na działce nr [...] powstał po dniu 21 listopada 1945 roku (data wejścia w życie przepisów dekretu a wiec nie spełnia on przesłanek z art. 5 cyt. dekretu. Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 11 stycznia 2016 r., nr [...] wskazało, iż z posiadanej dokumentacji nie wynika aby za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] przyznano odszkodowanie w ramach międzynarodowych układów indemnizacyjnych. Nie można zatem uznać za skuteczny zarzut braku ustalenia przez organ, czy byłemu właścicielowi lub jego następczyni prawnej zostało wypłacone odszkodowanie. Organ I instancji podjął czynności mające na celu ustalenie tej okoliczności. Pełnomocnik skarżących, M. B. i T. J., nie wykazała, że istnieje chociażby prawdopodobieństwo, że odszkodowanie zostało wypłacone. Z odpisu księgi wieczystej Nr [...], prowadzonej dla działki nr [...], wynika, że w budynkach przy ulicy [...] dokonano sprzedaży lokali nr [...],[...],[...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego w ułamkowych częściach związanym z własnością w/w lokali. Organ I instancji ustalił, że udział sprzedanych lokali w przedmiotowej nieruchomości wynosi 0,6252 części. Przedmiotem postępowania przed organem I instancji nie było objęte prawo użytkowania wieczystego gruntu związane z prawem własności lokali mieszkalnych nr: [...], [...], [...], [...] i [...], gdyż jak prawomocną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 3 listopada 2011 r., nr BOI-3t-786-WP/l-141/l I utrzymana została w mocy decyzja tego organu z dnia 21 kwietnia 2011 r., nr B03b/786-R-155/09, która m.in. stwierdzała, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 5 października 1954 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia 3 czerwca 1954 r. w części określonej w aktach notarialnych dotyczącej sprzedanych lokali mieszkalnych nr: [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali wydane zostały z naruszeniem prawa, a tym samym orzeczenie w tej części nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Z tej też przyczyny za niezasadny uznano zarzut odwołania pełnomocnik M. B. i T. J., dotyczący naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez odmówienie przymiotu strony i nie zawiadomienie wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, tj. G. F., E. D., M. D., E. W., R. J., K. D. Skoro postępowanie zakończone decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 31 marca 2016r. nie dotyczyło udziału w prawie użytkowania wieczystego związanego z prawem własności lokali nr [...], [...], [...], [...] i [...] albowiem w tej części nie stwierdzono nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 5 października 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia 3 czerwca 1954r. wskazani w odwołani właściciele tych lokali nie byli stronami postępowania, dlatego nie zostali zawiadomieni o prowadzonym postępowaniu. W obu odwołaniach podnoszona jest kwestia nieprawidłowego określenia przez organ I instancji wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr [...]. Na działce nr [...], ujawnionej w KW Nr [...], znajdują się 2 budynki stanowiące nieruchomość wspólną, które zostały wybudowane w roku 1895. W budynkach znajduje się 10 lokali komunalnych oraz 13 sprzedanych lokali mieszkalnych (nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Na działce nr [...] usytuowane są dwie oficyny wybudowane w 1890r. W oficynie prawej znajduje się 1 komunalny lokal użytkowy o pow. 118,75 m2, natomiast w oficynie poprzecznej 1 komunalny lokal użytkowy o pow. 80,71 m2. Z pisma Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia 3 marca 2016r., znak: [...] wynika, że na działce nr [...] zlokalizowany jest budynek frontowy i oficyna. W budynku frontowym znajdują się lokale sprzedane o nr: [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. użytkowej 612,96 m2 oraz lokale mieszkalne komunalne o nr: [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. użytkowej 230,77 m2. W budynku oficyny znajdują się lokale sprzedane o nr: [...], [...] i [...] o łącznej pow. użytkowej 210,95 m2 oraz lokale mieszkalne komunalne o nr: [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. użytkowej 146,57 m2. Organ dokonał oceny materiału dowodowego pod kątem wielkości udziałów i uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił na podstawie danych z ksiąg wieczystych, że z prawem własności lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] związany był udział w prawie użytkowania wieczystego (aktualnie w prawie własności) gruntu wynoszący łącznie 3900/10000 i w tej części organ odmówił J. W. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu (aktualnie prawa własności). Decyzja organu I instancji na skutek braku zaskarżenia jej w tej części stała się prawomocna i ostateczna. Pozostały zatem udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu związany jest z prawem własności lokali komunalnych. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ustawy dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2023r., poz. 146) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Skoro w księgach wieczystych prowadzonych dla poszczególnych lokali sprzedanych został ujawniony związany z nimi udział w prawie użytkowania wieczystego (aktualnie w prawie własności) gruntu brak jest podstaw do jego kwestionowania przez organy administracji publicznej. Właściciele lokali, jeśli kwestionują udziały przypadające poszczególnym lokalom, mogą podjąć czynności w celu dokonania korekty udziałów i ich ujawniania w księdze wieczystej. Dodatkowo, brak zaskarżenia rozstrzygnięcia organu I instancji w części dotyczącej odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego również uniemożliwia zmianę decyzji organu I instancji w części dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, gdyż udział w nieruchomości wspólnej nie odpowiadałby jedności (brak zaskarżenia decyzji w części odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego uniemożliwia ingerencję organu II instancji w tę część rozstrzygnięcia z urzędu). Pełnomocnik M. B. i T. J. wniosła również odwołanie od tzw. części stwierdzającej, tj. od punktów od 4 do 11 decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 31 marca 2016 r. W punktach tych organ I instancji zawarł szereg postanowień, które nierozerwalnie są związane z ustanowieniem prawa użytkowanie wieczystego gruntu. Stwierdzenia zawarte w pkt 4-11 zaskarżonej decyzji stanowią element dodatkowy decyzji, z którego nie można wyprowadzać żadnych skutków prawnych obciążających stronę. Treść tych punktów, ma w swej istocie jedynie charakter informacyjny. W ocenie Kolegium pismo Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z dnia 25 kwietnia 2016 r. nie stanowi odwołania. W orzecznictwie sądowym zaznaczono, że interesu prawnego, upoważniającego do udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie przewidzianym w art. 7 Dekretu, pozbawiona jest wspólnota mieszkaniowa. Jak stwierdza NSA w wyroku z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 691/09, w zakresie uprawnień przysługujących wspólnocie mieszkaniowej określonych w ustawie o własności lokali nie można doszukać się jakiegokolwiek prawa do gruntu, którego dotyczy postępowanie administracyjne obejmujące prawa do nieruchomości objętej działaniem Dekretu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli M. B. i T. J. zaskarżając w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili: naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w zw. z art. 214a ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344, dalej jako "ugn") w zw. z art. 232 § 1 i 233 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. z 2023 r. poz. 1610, dalej jako "kc") poprzez utrzymanie w mocy decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, której jedynym właścicielem nie jest jednostka samorządu terytorialnego ani Skarb Państwa; naruszenie art. 7 ust. 1 Dekretu w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji przyznającej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz następcy prawnego nabywcy roszczeń dekretowych, który zgodnie z aktualnie kształtującą się linią orzeczniczą NSA nie posiada interesu prawnego w niniejszej sprawie, a tym samym na jego rzecz nie powinno zostać ustanowione użytkowanie wieczyste w drodze realizacji roszczeń dekretowych; naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 06 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2023 r. poz. 146, dalej jako "ukwih") w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r. poz. 1048, dalej jako "Ustawa o własności lokali") w zw. z art. 7 ust. 1 Dekretu i art. 140 kc poprzez utrzymanie w mocy Decyzji Prezydenta, w której nieprawidłowo określono wysokość udziałów w prawie własności (wcześniej prawie użytkowania wieczystego) nieruchomości przysługujących m.st. Warszawa i pozostałym współwłaścicielom w oparciu o nieprawidłowe twierdzenie o niemożliwości obalenia domniemania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ukwih, co spowodowało że udział przyznany beneficjentce decyzji Prezydenta przekracza wysokość udziału w prawie własności Nieruchomości jaki przysługuje aktualnie m.st. Warszawa, naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 8, 77, 80 i 84 kpa poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co skutkowało również naruszeniem art. 107 § 1 kpa poprzez zaniechanie sporządzenia właściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji; naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 31 marca 2016 r. o nr 110/GK/DW/2016 w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, która jest obarczona wadami w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej i zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna choć z innych przyczyn niż pierwszoplanowo w niej wskazane. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2023, poz. 259.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., przy czym stosownie do art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Pojęcie strony zostało zdefiniowane w art. 28 kpa. Zgodnie z jego brzmieniem stroną jest "każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny l obowiązek". Wskazać należy, że celem art. 28 k.p.a. jest umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. Chodzi o to aby mieli oni możliwość obrony swych praw przed ewentualnym naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądań zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. (por. wyrok NSA z 13 lutego 2019 r., II OSK 678/17) Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę wydania decyzji w określonym przedmiocie postępowania i musi być aktalny. Podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. (II GSK 163/06, Lex 274855). Interes prawny oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu —możliwość wydania określonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2001, SA 2326/00, lex nr 54528). Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwały składu 7 sędziów NSA wiążą pozostałe sądy administracyjne. Jeżeli sąd nie podziela treści takiej uchwały musi przestawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę jest zasadna z uwagi na treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OPS 1/23, w której stwierdzono, że stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. nr 50, poz. 279 ze zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu. Powyższe oznacza, że przepisy dekretu warszawskiego nie kreują normy materialnoprawnej przypisującej stronom umowy nabycia praw i roszczeń interes prawny w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie tego dekretu w celu przyznania praw w nim określonych. Takiej normy materialnoprawnej, znajdującej zastosowanie do dekretu, nie kreują także inne akty prawne. NSA w wyroku z 8 kwietnia 2015 r., I OSK 1322/15 przyjął, że L. R. nabył na podstawie umów w formie aktu notarialnego z 1 kwietnia 1950 r. rep. [...] i 7 listopada 1946 r. budynki na podstawie art. 5 dekretu oraz roszczenia dekretowe i w konsekwencji był uprawniony do złożenia wniosku dekretowego. Mimo to, wobec treści uchwały 7 sędziów NSA z 10 kwietnia 2024 r., I OPS 1/23, którą Sąd jest związany, brak jest obecnie możliwości przyznania mu prawa użytkowania wieczystego, gdyż był on nabywcą roszczeń dekretowych a nie właścicielem nieruchomości dekretowej jako całości. Zmiana linii orzeczniczej NSA w zakresie kwestii posiadania legitymacji nabywców roszczeń dekretowych i związanie sądu i organów obecną uchwałą NSA wyklucza możliwość ustanowienia na ich rzecz (teraz ich spadkobierców) prawa użytkowania wieczystego mimo, że prawo to uzyskali lokatorzy a obecnie właściciele lokali w budynku dekretowym. Z tego powodu Sąd uchylił obie decyzje uznając, za NSA, że brak jest podstaw do przyznania prawa użytkowania wieczystego spadkobiercom nabywców roszczeń. Z tego też powodu Sąd Wobec powyższego wypowiadanie się co do wskazanych w zaskarżonej decyzji uchybień organu jak i zarzutów skargi ich dotyczących stało się bezprzedmiotowe. Podkreślić bowiem należy, że skład orzekający zobowiązany jest do uwzględnienia cytowanej wyżej uchwały z mocy art. 269 par. 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyda decyzję odmowną. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i 135 p.p.s.a. uchylił obie decyzje. (pkt. 1 sentencji wyroku). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 202 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 R. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. D.U.. 2018, POZ. 265) zasądzając solidarnie od organu na rzecz skarżących 714 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania administracyjnego (200 – wpis, 480 zł koszty pełnomocnika i 2x opłata skarbowa o pełnomocnictwa w łącznej kwocie 34 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 24 października 2023
- Symbol z opisem
- 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Anna Falkiewicz-Kluj /sprawozdawca/ Jolanta Dargas /przewodniczący/ Marek Maliński
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 145 § 1 pkt 1c · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny