I SA/Wa 2088/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Dyrektora [...] w S. na zalecenie Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia 22 kwietnia 2026 r., nr KPZ.552.3.2026.KD w przedmiocie przeprowadzenia egzaminów klasyfikacyjnych postanawia: odrzucić skargę.

Dyrektor [...] w [...] pismem z 8 lipca 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na, wydane w trybie art. 55 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j,: Dz. U. z 2026 r., poz. 820), zalecenie Mazowieckiego Kuratora Oświaty z 22 kwietnia 2026 r., nr KPZ.552.3.2026.KD w przedmiocie przeprowadzenia egzaminów klasyfikacyjnych religii dla uczniów spełniających obowiązek nauki poza szkołą. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Kurator Oświaty wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku, o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) dalej: "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; a także w sprawach, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna obejmuje zatem działalność organów administracji publicznej lub organów bądź podmiotów, które z mocy prawa lub poprzez powierzenie wykonują zadania z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi skarżący uczynił zalecenie z 22 kwietnia 2026 r. Mazowieckiego Kuratora Oświaty, wydane w trybie art. 55 ust. 4 ustawy - Prawo oświatowe, w przedmiocie przeprowadzenia egzaminów klasyfikacyjnych religii dla uczniów spełniających obowiązek nauki poza szkołą. Ustawa – Prawo oświatowe w rozdziale 3 "Zarządzanie szkołami i placówkami publicznymi" reguluje m.in. sprawowanie nadzoru pedagogicznego nad szkołami. Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy kurator oświaty wykonuje w imieniu wojewody zadania i kompetencje w zakresie oświaty na terenie województwa, a w szczególności sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi przedszkolami, innymi formami wychowania przedszkolnego, szkołami, placówkami oraz kolegiami pracowników służb społecznych, które znajdują się na obszarze danego województwa oraz wydaje decyzje administracyjne w sprawach określonych w ustawie. W art. 55 ust. 1 ustawy wskazano, iż nadzór pedagogiczny polega na: obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; udzielaniu pomocy szkołom i placówkom, a także nauczycielom w wykonywaniu ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych; inspirowaniu nauczycieli do poprawy istniejących lub wdrożenia nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu innowacyjnych działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów. Kurator oświaty sprawują nadzór pedagogiczny przy pomocy nauczycieli zatrudnionych na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych w kuratoriach oświaty oraz w urzędach tych organów lub podporządkowanych im jednostkach organizacyjnych (art. 60 ust. 8 ustawy). Mogą oni na podstawie art. 55 ust. 4 ustawy mogą wydawać dyrektorom szkół i placówek zalecenia wynikające z przeprowadzonych czynności wraz z terminem ich realizacji, a dyrektor szkoły lub placówki w terminie 7 dni od ich otrzymania może zgłosić swoje zastrzeżenia do organu sprawującego nadzór pedagogiczny - w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy - do kuratora oświaty. Jeżeli organ ten nie uwzględni tych zastrzeżeń dyrektor szkoły lub placówki jest obowiązany zgodnie z ust. 6 art. 55 powiadomić w terminie 30 dni organ nadzoru o realizacji zaleceń uwag i wniosków. Zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy, jeżeli szkoła lub placówka albo organ prowadzący prowadzi swoją działalność z naruszeniem przepisów ustawy, a jednym z przepadków naruszenia tych przepisów będzie w ocenie Sądu, brak realizacji obowiązku wynikającego z art. 55 ust. 6 ustawy, organ sprawujący nadzór pedagogiczny może w drodze decyzji polecić usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie. Od tej decyzji służyć będzie odwołanie do organu wyższego stopnia, a później skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W związku z powyższym nie można traktować uwag, wniosków czy doraźnych zaleceń, o których mowa w art. 55 ust. 4 powołanej ustawy, czy też stanowiska organu sprawującego nadzór pedagogiczny nieuwzględniającego zastrzeżeń dyrektora szkoły lub placówki, jako aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Dopiero bowiem wtedy, gdy w konsekwencji braku realizacji tych zaleceń uwag czy wniosków zostanie wydana decyzja administracyjna, po wyczerpaniu toku instancji sprawa będzie mogła być przedmiotem sądowej kontroli legalności działania administracji. (por. post. NSA z 9 kwietnia 2010 r. I OSK 39/10 rozstrzygającego kwestię zaskarżania rozstrzygnięcia kuratora oświaty do sądu administracyjnego - zachowuje ono aktualność pomimo pewnych zmian stanu prawnego). W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarga Dyrektora [...] w [...] podlega odrzuceniu, gdyż nie dotyczy wskazanego wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Brak też jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, postanowił jak w sentencji.