I SA/Wa 683/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Anna Milicka -Stojek (spr.) Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skarg Gminy [...] i G. H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargi.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako "Minister" lub "organ") decyzją z 22 lutego 2024 r. nr DNI.rn.625.197.2023, po rozpatrzeniu odwołań G. H. (dalej jako "skarżąca"), Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (dalej jako "Nadleśnictwo") oraz Gminy [...] (dalej jako "gmina") od decyzji Wojewody Świętokrzyskiego (dalej jako "Wojewoda") z 3 września 2019 r. nr SPN.IV.7515.8.2018, sprostowanej postanowieniem z 16 października 2019 r. nr SPN.IV.7515.8.2018: 1) utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 3 września 2019 r. w części dotyczącej pkt 1 i pkt 2 rozstrzygnięcia; 2) uchylił decyzję Wojewody z 3 września 2019 r. w części dotyczącej pkt 3 i pkt 4 rozstrzygnięcia i umorzył w tym zakresie postępowanie prowadzone przed organem pierwszej instancji. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca wnioskiem z 4 maja 2011 r. (doprecyzowanym w dniach 30 maja 2011 r., 17 czerwca 2011 r., 31 sierpnia 2011 r., 29 marca 2012 r., 23 sierpnia 2013 r., 10 stycznia 2014 r. i 2 czerwca 2014 r.) wystąpiła do Wojewody o wydanie decyzji stwierdzającej niepodpadanie pod działanie art. 2 ust 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), powoływanego dalej jako "dekret", nieruchomości stanowiącej zespół dworsko-parkowy w [...], zidentyfikowany jako dz. nr nr: 681, 682, 683, 678/1, 678/2, 678/3, 679/1, 680/1, 906 i 907, położone w obrębie 23 [...], gm. [...]; nieużytków o pow. 42 ha obejmujących aktualne dz. nr nr: 517/3, 518/3, 585, 586, 927 i część 929 oraz lasu o pow. 15 ha odpowiadającego dz. nr 930 (oznaczonej w ewidencji gruntów jako nr 1.930), pochodzących z dawnego majątku "Dobra Ziemskie [...] z przyległościami". Wojewoda decyzją z 3 września 2019 r., sprostowaną postanowieniem z 16 października 2019 r., działając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", orzekł, że: 1) nieruchomość o pow. 0,9257 ha, zajęta pod dawny park dworski z budynkiem dworu, pochodząca z Dóbr Ziemskich [...], gmina [...], powiat [...], obejmująca dz. nr 678/1 o pow. 0,0251 ha, nr 678/2 o pow. 0,2633 ha oraz część dz. nr 678/3 o pow. 0,5502 ha i dz. nr 679/1 o pow. 0,0871 ha, w granicach oznaczonych cyframi 1-2-3-4-5-6-7-1 na mapie sytuacyjno-wysokościowej miejscowości [...], sekcje: 7.145.11.03.2.3, 7.145.11.03.4.1, 7.145.11.03.4.3, stanowiącej załącznik do decyzji, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu; 2) nieruchomość o pow. 4,2343 ha, zajęta pod podwórze gospodarcze z zabudowaniami gospodarczymi, sad, ogród, stawy i drogi gospodarcze, obejmująca dz. nr 681 o pow. 0,02 ha, nr 682 o pow. 0,06 ha, nr 683 o pow. 0,16 ha, 907 o pow. 0,04 ha, 680/1 o pow. 0,31 ha, 906 o pow. 0,03 ha oraz pozostała część dz. 678/3 o pow. 2,3714 ha i dz. nr 679/1 o pow. 1,2429 ha (po wyłączeniu powierzchni określonej w pkt 1), podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu; 3) nieruchomość o pow. 59,96 ha, stanowiąca lasy, pochodząca z dawnych Dóbr Ziemskich [...], na którą składają się dz. nr 927 o pow. 20,92 ha, nr 929 o pow. 25,16 ha oraz nr 1.930 o pow. 13,8800 ha, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu; 4) nieruchomość o pow. 8,65 ha, stanowiąca tereny użytkowane rolniczo, pochodząca z dawnych Dóbr Ziemskich [...], na którą składają się dz. nr 517/3 o pow. 1,21 ha, nr 518/2 o pow. 1,53 ha, nr 585 o pow. 3,95 ha i nr 586 o pow. 1,96 ha podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji wskazała, że Wojewoda popełnił omyłkę w numerze działki objętej rozstrzygnięciem, jak też zarzuciła mu bezpodstawne uznanie, że dz. nr 678/3 służyła działalności produkcyjnej w rolnictwie, podczas gdy służyła ona jedynie mieszkańcom dawnego dworu, tj. ryby w stawach nie były przeznaczone na sprzedaż, ale dla mieszkańców dworu i ich znajomych, a ponadto tereny te zawierały elementy ozdobne. Gmina w odwołaniu podniosła z kolei, że Wojewoda nie ustalił stanu faktycznego, tzn. charakterystyki majątku [...] i sposobu jego funkcjonowania na dzień wejścia w życie dekretu, nie zebrał miarodajnego materiału dowodowego i nie podjął wystarczających czynności dla ustalenia, czy istnieje mapa resztówki tego majątku, podczas gdy może ona znajdować się w innych archiwach lub instytucjach (jak Starostwo Powiatowe lub Sąd Rejonowy w [...]). Gmina wskazała również, że Wojewoda nie podjął czynności w celu ustalenia, jaką faktyczną powierzchnię lasów przejęto z majątku [...], nie ustalił, czy istnieje protokół przejęcia lasów i czy dz. nr 927, nr 929 i nr 1.930 faktycznie wchodziły w skład majątku [...], czy też innego majątku, będącego własnością innych osób. Gmina podniosła też, że organ pierwszej instancji pominął całkowicie zeznania świadków, z których wynikało, że majątkiem zarządzała żona właściciela i jego synowie, ponadto nie wskazał, na podstawie jakich dokumentów uznał, że w budynku dworu nie sprawowano zarządu nad majątkiem, nie ustalił, w jakim okresie w majątku pracowały osoby, o których wspominali świadkowie, pominął zeznania świadka R. S. dotyczące wykorzystania części budynku na kurnik, jak również nie ustalił, ile i jakie pomieszczenia znajdowały się w budynku dworu i do czego były wykorzystywane. Nadleśnictwo w odwołaniu zarzuciło Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności rozbieżności między powierzchnią lasów i nieużytków a powierzchnią łączną dz. nr nr 927, 929 i 1.930, wskazanych w pkt 3 rozstrzygnięcia. Ponadto winien wykazać, że ww. część majątku nie pozostawała w żaden sposób w związku funkcjonalnym z pozostałą częścią majątku ziemskiego. Minister decyzją z 8 marca 2022 r. nr GZ.rn.625.287.2019, po rozpoznaniu ww. odwołań, utrzymał w mocy decyzję Wojewody w zakresie pkt 1 i pkt 2 oraz uchylił ją w zakresie pkt 3 i umorzył w tym zakresie postępowanie pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 września 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1018/22, na skutek skarg skarżącej i gminy, uchylił decyzję Ministra z 8 marca 2022 r. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że organ dopuścił się uchybienia polegającego na uznaniu, że gmina zaskarżyła jedynie pkt 1 rozstrzygnięcia, podczas gdy odwołanie to obejmowało całą decyzję Wojewody. W związku z tym Sąd stwierdził, że nie ma możliwości dokonania oceny zarzutów skargi, które były podnoszone także w odwołaniach, wobec niewypowiedzenia się przez Ministra w tym zakresie. Minister decyzją z 22 lutego 2024 r., po ponownym rozpatrzeniu ww. odwołań: 1) utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 3 września 2019 r. w części dotyczącej pkt 1 i pkt 2 rozstrzygnięcia; 2) uchylił decyzję Wojewody z 3 września 2019 r. w części dotyczącej pkt 3 i pkt 4 rozstrzygnięcia i umorzył w tym zakresie postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ocena, czy część nieruchomości podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu wymaga zbadania, czy nieruchomości lub ich części były lub mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej, a następnie, czy między tą częścią a pozostałą - rolniczą - częścią majątku zachodzi tzw. związek funkcjonalny. W przypadku nieruchomości zabudowanych istotne jest zaś wykazanie, czy budynek (lub jego część) był trwale, w sposób architektoniczny, przystosowany jako obiekt budowlany do prowadzenia działalności rolniczej. Minister zwrócił uwagę, że rezydencje właścicieli majątków ziemskich co do zasady nie przechodziły na cele reformy rolnej jako nieprzydatne do realizacji celów tej reformy. Objęte wnioskiem nieruchomości były częścią majątku Dobra Ziemskie [...], stanowiącego własność J. L.. Majątek ten przejęty został na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, co wynika z treści księgi hipotecznej [...] - Dobra Ziemskie [...], zawierającej ujawnienie tytułu własności Skarbu Państwa do tej nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu, oraz wykazu remanentu ziemi państwowej na datę 1 lipca 1946 r. potwierdzającego, że grunty o pow. 3,10 ha, pochodzące z majątku [...], przejęte zostały na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Jak wynika z materiału dowodowego nieruchomość o pow. 5,16 ha, objęta pkt 1 i pkt 2 decyzji Wojewody, stanowiła tzw. resztówkę wydzieloną z majątku [...]. W jej skład wchodził park wraz z dworem mieszkalnym, a także nieruchomości stanowiące stawy, ogrody, zabudowania gospodarcze oraz drogi. Położenie nieruchomości wchodzących w skład resztówki majątku [...] pozwala ustalić pierworys gruntów majątku [...], sporządzony w 1945 r. przez inż. S. G.. Plan ten pozwala stwierdzić, że park wraz z budynkiem dworu znajdowały się w centralnej części resztówki. Od strony zachodniej park sięgał do stawu. Na południe od dworu, za kanałem, znajdowały się sady. Od strony wschodniej teren parku graniczył z terenami oznaczonymi jako plac i zabudowa. Tak samo oznaczono teren znajdujący się na północ od parku, za kolejnym kanałem. Z decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1983 r. znak: [...], wynika, że park powstały w XIX w. znajdujący się we wsi [...] ma charakter krajobrazowy. Porośnięty jest drzewami o charakterze ozdobnym (m.in. lipami, kasztanowcami, grabami i bukami), których średni wiek oceniono (w pochodzącym z 1967 r. Katalogu zabytkowych parków i kompozycji krajobrazowych województwa [...] pow. [...]) na kilkadziesiąt lat. Istnienie parku potwierdzają także karty informacyjne dworu i parku. Pierwsza z ww. kart wskazuje ponadto (w rubryce 13 - Użytkowanie wnętrza według ilości), że budynek ten obejmował 9 izb mieszkalnych. Katalog zabytkowych parków i kompozycji krajobrazowych województwa [...], pow. [...] wskazuje, że dwór posadowiony był w południowej części środkowego tarasu założenia. Taras ten otoczony jest od południa szeroką fosą, od zachodu stawem, od północy kanałem potoku, a od zachodu pozostałościami budynków gospodarczych. Znajdujące się na tarasie drzewa mają charakter ozdobny - są to graby, lipy, kasztany i olchy. W części północnej założenia znajdował się wjazd do dworu - droga przebiegała od XVII-wiecznej kapliczki do mostu na kanale potoku. Również ten teren porośnięty jest drzewami o charakterze ozdobnym, tj. kasztanami, klonami, świerkami i olchami. Część południowa założenia obejmuje sad, zaś zachodnia - tereny stawów. Jak wynika z treści zeznań świadka W. T. w majątku [...] zatrudniony był rządca, zajmujący się zarządzaniem majątkiem oraz polowy, zamieszkały za wsią [...], zajmujący się nadzorem nad pracami polowymi. W budynku dworu mieszkali jego właściciele. Zdaniem świadka dwór był w dobrym stanie. W bezpośrednim otoczeniu dworu znajdował się park porośnięty starymi drzewami o charakterze ozdobnym. Park odgrodzony był płotem od budynków gospodarczych (spichlerza, kuźni i pozostałych budynków posadowionych na podwórzu gospodarczym). Na terenie parku nie było innych zabudowań niż dwór. Świadek W. B. zeznała, że w majątku zatrudniony był rządca, który mieszkał w domu stojącym w miejscu, gdzie aktualnie znajduje się remiza. Według jej wiedzy dwór służył wyłącznie celom mieszkalnym - mieszkała w nim rodzina właściciela oraz służba domowa. Zdaniem świadka, dwór otoczony był parkiem sięgającym do drogi oddzielającej park od czworaków, od strony zachodniej sięgał do stawu, zaś na południe od dworu był sad, a za sadem ogród warzywny. Park był ogrodzony drewnianym płotem. Z zeznań świadka A. P. wynika, że dwór w majątku pełnił wyłącznie funkcje mieszkalne, a zarządem nad majątkiem zajmował się zarządca mieszkający poza dworem. Potwierdził on ponadto, że w skład tzw. resztówki majątku wchodził park. Również w zeznaniach świadka R. S. wskazano, że dwór stanowił miejsce zamieszkania właściciela majątku i jego rodziny i otoczony był parkiem, a w majątku zatrudniony był zarządca. Mając powyższe na uwadze Minister uznał, że niezachowany do dnia dzisiejszego dwór w majątku [...] wzniesiony w XVIII w., umiejscowiony był w południowej części tarasu znajdującego się w północnej części resztówki. Stanowił miejsce zamieszkania byłego właściciela majątku oraz jego rodziny, a także służby domowej. Zebrany materiał dowodowy wskazuje na rezydencjonalny charakter dworu, brak jest natomiast przesłanek pozwalających uznać, by był on wykorzystywany na cele produkcji rolnej. Rezydencjonalny charakter dworu potwierdzają zgodne zeznania świadków oraz Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictw, która określając sposób użytkowania wnętrza budynku, wskazuje, że w jego skład wchodził korytarz i 9 izb mieszkalnych. Również w treści Protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] z 1 marca 1945 r. dwór określono jako "dom mieszk.", co wskazuje na rezydencjonalny sposób wykorzystania budynku. W majątku zatrudnione były dwie osoby zajmujące się bieżącym zarządzaniem - rządca oraz połowy, zamieszkałe poza terenem dworu, a zatem właściciel majątku nie sprawował stałego i bieżącego kierownictwa nad gospodarczym funkcjonowaniem majątku, a dwór właściciela nie stanowił centrum zarządzania majątkiem, tylko pełnił funkcje mieszkalne. Minister zwrócił uwagę, że choć Protokół w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] z 1 marca 1945 r. w wyszczególnieniu rodzaju użytków wchodzących w skład przejętego majątku w rubryce "parki" zawiera przekreślenie, co mogłoby wskazywać, że nie było parku, to jednak z decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1983 r. wynika już, że znajdujący się na północ od dworu park powstały w XIX w. znajdujący się we wsi [...] ma charakter krajobrazowy. Porośnięty jest drzewami o charakterze ozdobnym (m.in. lipami, kasztanowcami, grabami i bukami), których średni wiek oceniono (w pochodzącym z 1967 r. Katalogu zabytkowych parków i kompozycji krajobrazowych województwa [...] pow. [...], k-63-68) na kilkadziesiąt lat. Skoro więc średni wiek drzewostanu określono w 1967 r. na kilkadziesiąt lat, to park istniał w dniu nacjonalizacji majątku. Ponadto istnienie parku potwierdzają zgodnie wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie. W aktach brak jest dowodów wskazujących na inny sposób wykorzystania dworu i parku niż cele mieszkalne, reprezentacyjne i rekreacyjne. W szczególności nie stwierdzono, by na terenach tych umiejscowione były użytki o charakterze rolniczym. Obszar dworu i parku był też w sposób wyraźny przestrzennie i terytorialnie oddzielony od gospodarczej części majątku. Mieszkalna część majątku była zatem powiązana z jego częścią gospodarczą jedynie osobą właściciela. Sam zaś właściciel, czy też sąsiednie położenie kompleksu gospodarczego i mieszkalno-reprezentacyjnego, nie przesądza o istnieniu związku funkcjonalnego zespołu dworsko-parkowego z rolną częścią majątku. Rację miał więc Wojewoda w pkt 1 decyzji, że brak jest możliwości by uznać, że zespół dworsko-parkowy podlegał działaniu art 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Minister wskazał dalej, że z akt wynika, że zabudowania gospodarcze posadowione na podwórzu umiejscowionym na wschód od dworu obejmowały czworaki, oborę, stodołę, spichlerz i wozownię (por. protokół ws. przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...], a także zeznania świadków R. S. i W. T.), a więc zabudowania pozostające w ścisłym związku z prowadzoną w majątku działalnością rolniczą. Mimo położenia w bezpośrednim sąsiedztwie części dworsko-parkowej, podwórze gospodarcze było od niej wyraźnie oddzielone przestrzennie i kompozycyjnie, a także odgrodzone płotem. Zgodnie z § 4 rozporządzenia za użytki rolne podlegające reformie uważa się grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe. Niewątpliwie zatem położone na południe od dworu tereny sadów i ogrodów warzywnych należy uznać za nieruchomości o rolnym charakterze. Tereny te oddzielone były od terenu dworu i parku kanałem. Znaczną część ww. nieruchomości (zachodnią część resztówki) stanowiły grunty zajęte wodami. Z dokumentacji, tj. treści protokół w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku oraz zeznań świadków W. T. i R. S. wynika, że nieruchomości te stanowiły stawy rybne, w których hodowano karpie. Z protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku wynika przy tym, że "stawy rybne" zajmowały "2 i 1/2 ha", a więc w skład majątku wchodziło 2,5 ha gruntów stanowiących stawy hodowlane. Powierzchnię tę Minister uznał za wystarczającą dla prowadzenia racjonalnej gospodarki hodowlanej. Protokół zawierał przy tym rubrykę "inne wody", która nie została uzupełniona. Gdyby więc na dzień przejęcia majątku stawy miały charakter ozdobny, a nie hodowlany, zakwalifikowane zostałyby jako inne wody, nie zaś stawy rybne. W konsekwencji za niezasadne Minister uznał zarzuty odwołania skarżącej, że stawy nie służyły działalności produkcyjnej w rolnictwie, bowiem ryby nie były przeznaczone na sprzedaż, a tereny stawów zawierały elementy ozdobne. Sama znaczna powierzchnia stawów pozwala na prowadzenie produkcji hodowlanej w ilości znacznie przekraczającej potrzeby mieszkańców dworu. Z kolei elementy krajobrazowe (m.in. drzewa porastające obszary między stawami) pozostają bez wpływu na produkcyjny charakter nieruchomości. Zdaniem Ministra, prawidłowo więc uznał Wojewoda, że ww. nieruchomości były wykorzystywane dla celów rolniczych i jako takie nadawały się na cele reformy rolnej, nie stanowiły zaś krajobrazowego elementu założenia dworsko-parkowego. W konsekwencji słusznie orzekł w pkt 2 decyzji, że nieruchomość zajęta pod podwórze gospodarcze z zabudowaniami gospodarczymi, sad, ogród, stawy i drogi gospodarcze podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Dokonując przy tym podziału resztówki [...] na niepodlegającą pod działanie dekretu część rezydencjonalną, obejmującą dwór wraz z parkiem oraz podlegającą pod działanie dekretu część gospodarczą, obejmującą stawy zabudowania gospodarcze, sady i ogrody, Wojewoda oparł się na opinii geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego J. D. na zlecenie [...] Urzędu Wojewódzkiego. Opinia ta obejmuje wpasowanie na mapę sytuacyjno-wysokościową obr. [...], granic dawnego parku dworskiego wraz z budynkiem dworu i określenie powierzchni dawnego parku. Minister nie dopatrzył się błędów w oznaczeniu nieruchomości na mapie i nie budzi ona jego zastrzeżeń. Zasadne było zatem uznanie granic wyznaczonych przez Wojewodę za granice zespołu dworsko-parkowego oraz załączenie mapy do decyzji jako jej integralnej części, określającej granice obszaru niepodpadającego pod przepisy dekretu. Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia Wojewody w zakresie pkt 3 Minister zwrócił uwagę na rozbieżności w dokumentach dotyczące charakteru gruntów oznaczonych aktualnie nr nr 927, 929 oraz 1.930. Z treści Protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] wynika, że w skład majątku wchodziło 15 ha lasów i 42 ha nieużytków. W kwestii wchodzących w skład majątku nieużytków świadek R. S. zeznał, że w majątku było ok. 40 ha gruntów, które zostały zalesione w okresie powojennym. Natomiast świadek W. T. wskazał, że na terenach aktualnej dz. 927 znajdowały się tereny piaszczyste pozostałe po wyciętym lesie, które później ponownie zalesiono. Wskazał ponadto, że las znajdował się na obszarze aktualnych dz. nr 930 (obecnie 1.930) oraz nr 929. Świadek W. B. zeznała, że las znajdował się na dz. nr 927. Z treści Ogólnego rejestru pomiarowego ułożonego w roku 1931 wynika, że w skład majątku [...] wchodziły lasy o pow. 65,1056 ha. Na udostępnionych przez Wojskowy Instytut Geograficzny mapach "[...]" z 1936 r. oraz "[...]" z 1941 r. ww. nieruchomości oznaczone zostały jako tereny leśne. Ewidencja nieruchomości podlegających przeprowadzeniu reformy rolnej, stan na 15 grudnia 1948 r. zawiera informację, że w skład majątku wchodziło 58,80 ha lasów. Z treści mapy drzewostanowej z 1 października 1948 r. oraz pisma Nadleśnictwa [...] z 5 czerwca 2013 r. wynika, że ww. nieruchomości stanowiły uroczysko "[...]" o łącznej pow. 63,52 ha i stanowiły w całości grunt leśny z wyjątkiem terenu opisanego jako staw. Z zapisu w dziale I księgi wieczystej nr [...]Dobra Ziemskie [...] wynika ponadto, że w dniu 7 września 1966 r. z księgi tej odłączono 63,52 ha gruntów leśnych. Grunty te przeniesione zostały do księgi wieczystej nr nr [...] (obecnie [...]), założonej dla nieruchomości Skarbu Państwa - Lasów Państwowych, Nadleśnictwo [...] (obecnie Nadleśnictwo [...]). Analiza ww. informacji prowadzi do wniosku, że grunty leśne wchodzące w skład majątku nie były natychmiast zalesiane, co prowadziło do powstawania tzw. halizn, tj. gruntów niezadrzewionych, przeznaczonych do odnowienia w najbliższych latach. Minister przytoczył dalej treść art. 1 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz.U. z 1949 r. Nr 63, poz. 494) i wyjaśnił, że ww. grunty, mimo że przejściowo pozostawały niezalesione, mogły być (i były) przeznaczone do prowadzenia gospodarstwa leśnego. O zachowaniu leśnego charakteru tych nieruchomości świadczy okoliczność, że po nacjonalizacji zostały one przekazane na rzecz Lasów Państwowych i ponownie zalesione. W konsekwencji Minister uznał, że nieruchomości określone w pkt 3 decyzji Wojewody stanowiły grunty o charakterze leśnym. Przejęcie na własność Państwa lasów i gruntów leśnych regulował zaś dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82), powoływany dalej jako "dekret leśny". Zgodnie z art. 1 pkt 1 tego dekretu leśnego lasy i grunty leśne o obszarze ponad 25 ha, stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych i prawnych przechodzą na własność Skarbu Państwa. Minister wskazał, że dopuszczalne jest więc orzekanie o podpadaniu pod działanie dekretu o reformie rolnej nieruchomości ziemskiej, która prócz użytków rolnych obejmowała również lasy, jedynie do takich nieruchomości ziemskich, w skład których wchodziły lasy i grunty leśne, które nie przekraczały 25 ha. Lasy i grunty leśne o powierzchni powyżej 25 ha nie podlegają przepisom dekretu o reformie rolnej. Minister zauważył, że choć księga hipoteczna [...] – Dobra Ziemskie [...] (k-54), zawiera ujawnienie tytułu własności Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 dekretu, to jednocześnie w dwóch Ewidencjach nieruchomości podlegających dekretowi o przeprowadzeniu reformy rolnej, przekazanych przez Archiwum Akt Nowych (k-745 i 741) zawarto informację, że wchodzące w skład majątku lasy o pow. 58,80 ha zostały, na podstawie dekretu leśnego, wyłączone z zapasu ziemi. Z powyższego wynika, że leśna część majątku została przejęta na podstawie dekretu leśnego i faktycznie wykorzystana na cele wynikające z tego aktu prawnego (na co wskazuje treść mapy drzewostanowej z 1 października 1948 r. (k-264) oraz pisma Nadleśnictwa [...] z 5 czerwca 2013 r. (k-295), a także okoliczność, że z księgi wieczystej nr [...] Dobra Ziemskie [...] odłączono 63,52 ha gruntów leśnych, przeniesionych do księgi wieczystej nr nr [...] (obecnie [...]), założonej dla nieruchomości Skarbu Państwa - Lasów Państwowych). Dekret rolny zastosowano zatem jedynie w odniesieniu do części majątku, przeznaczonej na cele reformy rolnej. Okoliczność ta nie stwarza domniemania zastosowania wobec lasów z majątku art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, tym bardziej, że ostatecznie przejęto i przeznaczono je na cele gospodarki leśnej, zgodnie z postanowieniami dekretu leśnego, a przejęte lasy w całości do dzisiaj pozostają w zarządzie Lasów Państwowych. Skoro ustalono, że pierwotnie lasy majątku [...] zostały tylko objęte we władanie przez władze ziemskie, natomiast w istocie przejęto je na podstawie dekretu leśnego, dalsze prowadzenie postępowania należy uznać za niedopuszczalne. Brak jest bowiem podstaw do wydania decyzji merytorycznej, rozstrzygającej, czy przedmiotowe nieruchomości podpadały pod dekret o reformie rolnej, zatem w tym zakresie postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), powoływanej dalej jako "K.p.a." W konsekwencji Minister uchylił pkt 3 decyzji Wojewody i umorzył w tym zakresie postępowanie pierwszej instancji. Zdaniem Ministra, umorzyć jako bezprzedmiotowe należało też postępowanie dotyczące działek wymienionych w pkt 4 decyzji Wojewody. Nie zostało bowiem udokumentowane, komu w chwili wejścia w życie dekretu przysługiwało prawo własności do ww. gruntów. Mimo tego Wojewoda uznał, że całokształt okoliczności sprawy oraz względy logiki i doświadczenia zawodowego pozwalają na ustalenie, że grunty te stanowiły część majątku [...] o pow. 178,9989 ha, należącego do J. L.. Wojewoda nie uwzględnił jednak okoliczności, że majątek [...] w okresie międzywojennym był parcelowany, w związku z czym jego powierzchnia ulegała zmniejszeniu (według informacji z Ogólnego rejestru pomiarowego ułożonego w roku 1931, majątek ten miał pow. 189,7649 ha). Protokół w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku zawiera informację, że majątek ten miał pow. 120 ha, zaś ww. Ewidencje przekazane przez Archiwum Akt Nowych wskazują na powierzchnię majątku wynoszącą 129,99 ha. Mimo zebrania obszernego materiału dowodowego w aktach brak jest dokumentów potwierdzających, by w chwili wejścia w życie dekretu dz. nr nr 517/3, 518/2, 585 i 586 wchodziły w skład majątku [...]. Co więcej, z protokołu ustalenia stanu władania gruntami gospodarstwa rolnego wg. stanu na 4 listopada 1971 r. widnieje zapis, że dz. nr 517 i nr 518 znajdowały się w samoistnym posiadaniu K. M. od 1928 r. Odnośnie do dz. nr 585 w aktach jest wyjaśnienie J. P. z 10 grudnia 1975 r. dotyczące uregulowania własności gospodarstwa rolnego będącego w posiadaniu ob. W. M., w którym wskazuje, że jedną z działek wchodzących w skład tego gospodarstwa rolnego nabył z reformy rolnej. W wyjaśnieniach tych nie podano numeru działki, a jedynie jej pow. 1 ha. Z rejestru gruntów działek należących do M. W. wynika, że tylko jedna z wyszczególnionych w nim działek ma powierzchnię zbliżoną do podanej przez J. P. - tj. dz. nr 919 o pow. 1,06 ha. Wymieniona w tym dokumencie dz. nr 585 ma zaś pow. 3,95 ha. Dokumenty te wskazują, że dz. nr 585 nie została nabyta przez J. P. w drodze reformy rolnej. W zakresie dz. nr 586 w aktach znajduje się zaś wypis z rejestru gruntów (stan na 30 lipca 2012 r.), z którego wynika, że znajdowała się ona we władaniu (samoistnym posiadaniu) osoby fizycznej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję (sygn. akt I SA/Wa 683/24), oznaczonej jako sprzeciw (z uwagi na błędne pouczenie organu w zaskarżonej decyzji), gmina wniosła o jej uchylenie w zakresie pkt 1, w którym organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 3 września 2019 r. w zakresie jej pkt 1 i pkt 2, zarzucając Ministrowi naruszenie: 1. art. 28 K.p.a. przez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa w sytuacji, gdy postępowanie toczyło się bez udziału aktualnych właścicieli nieruchomości objętych postępowaniem, tj. m.in. A. i Z. małż. [...] właścicieli dz. nr 679/1, współwłaścicieli dz. nr 678/2 oraz właścicieli innych objętych postępowaniem działek szczegółowo opisanych na str. 8-9 decyzji Wojewody, co daje podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i powinno skutkować uwzględnieniem skargi; 2. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez błędne przeprowadzenie fazy kontroli decyzji Wojewody, podczas gdy przy jej wydaniu nie rozpatrzył on w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego, gdyż nie zebrał wystarczającego materiału opisującego faktyczny stan zagospodarowania resztówki majątku i uznał za udowodnione okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy bez zebrania kompletnego materiału dowodowego. Ponadto organy nie wyjaśniły wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności jaką powierzchnię posiadał park w chwili jego przejęcia ani też jakie były jego granice, oraz nie ustaliły bezspornie, czy w dniu przejęcia majątku faktycznie zarząd nad nim sprawował rządca. Organy przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów przez oparcie swojego rozstrzygnięcia na dokumentach wytworzonych po upływie co najmniej 20 lat i starszych od chwili przejęcia majątku, w wyniku czego w sposób dowolny i sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami świadka R. S. bezpodstawnie przyjęły, że działki wykazane w pkt 1 decyzji Wojewody nie były integralną częścią nieruchomości ziemskiej objętej dekretem i nie pozostawały (w tym część działki zabudowanej dworem) w funkcjonalnym związku z gospodarczą częścią majątku, w sytuacji, gdy analiza materiału dowodowego wskazuje, że w chwili przejęcia majątku dwór stanowił centralny ośrodek organizacji i zarządzania majątkiem i prowadzoną w nim produkcją rolną; 3. art. 107 § 3 K.p.a. przez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa, w szczególności brak wyjaśnienia, dlaczego organ pominął wyjaśnienia R. S. oraz na jakiej podstawie ustalił powierzchnię i granice parku dworskiego. Nie wyjaśniono także na jakiej podstawie geodeta ustalił obszar opisany w pkt 1 decyzji, skoro nikt nie potrafił wskazać wschodniej granicy parku; 4. art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu przez niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego organ przyjął, że rezydencja właściciela nieruchomości ziemskiej, tj. dwór i park, nie podpadała pod działanie dekretu i nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej, w sytuacji, gdy pozostawała ona w związku funkcjonalnym związku z gospodarczą częścią nieruchomości ziemskiej. Skarżąca w swojej skardze (sygn. akt I SA/Wa 759/24), oznaczonej jako sprzeciw (z uwagi na błędne pouczenie organu w zaskarżonej decyzji), wniosła o uchylenie decyzji Ministra w zakresie pkt 2, tj. w części w jakiej Minister uchylił pkt 3 decyzji Wojewody i umorzył w tym zakresie postępowanie (tj. w zakresie rozstrzygnięcia co do 59,96 ha lasów). Skarżąca w ww. części zarzuciła Ministrowi naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. polegające na dokonaniu nieprawidłowej oceny materiału dowodowego przez zakwestionowanie statusu części nieruchomości (części dz. nr 927, nr 929 i nr 1930) jako nieużytków z uwagi na działania mające miejsce po przejęciu nieruchomości (zalesienie), podczas gdy prawidłowa ocena powinna brać pod uwagę wyłącznie stan z momentu przejęcia nieruchomości; w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że całość dz. nr 927, nr 929 i nr 1930 jako las podpadało pod przepisy dekretu leśnego, co do których właściwa jest droga postępowania sądowego w postępowaniu cywilnym; 2. prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu przez jego niezastosowanie, podczas gdy sporne nieruchomości, co do których umorzono postępowanie (dz. nr 927, nr 929 i nr 1930), zostały przejęte w protokole przejęcia na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu oraz na tożsamej podstawie Skarb Państwa został ujawniony w księdze hipotecznej [...] – Dobra Ziemskie jako właściciel nieruchomości; w konsekwencji podważenie tytułu prawnego przejęcia nieruchomości należącego wyłącznie do drogi postępowania administracyjnego, zaś skarżąca ma interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia administracyjnego co najmniej w celu legitymowania się w toku postępowania cywilnego o uzgodnienie treści księgi wieczystej rozstrzygnięciem podważający tytuł wpisu Skarbu Państwa do księgi wieczystej. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 683/24 połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 683/24 i I SA/Wa 759/24 i postanowił prowadzić je pod sygn. akt I SA/Wa 683/24. Gmina w piśmie procesowym z 20 listopada 2024 r., stanowiącym załącznik do protokołu z rozprawy, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wskazując na naruszenie art. 28 K.p.a., przez pominięcie jako stron postępowania obecnych właścicieli działek objętych zaskarżoną decyzję, jak też art. 7 i art. 80 K.p.a. przez wybiórcze potraktowanie przez organy zeznań świadków i odrzucenie części z nich oraz niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Na wstępie odnieść się należy do zarzutu gminy dotyczącego całej decyzji Ministra, tj. naruszenia art. 28 K.p.a. dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez pominięcie w kontrolowanym postępowaniu części aktualnych właścicieli nieruchomości objętych decyzjami Wojewody i Ministra. m.in. A. i Z. małż. [...] właścicieli dz. nr 679/1, współwłaścicieli dz. nr 678/2 oraz właścicieli innych objętych postępowaniem działek szczegółowo opisanych na str. 8-9 decyzji Wojewody. W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w kwestii ustalenia, czy dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu stroną jest były właściciel przejętej przez Skarb Państwa nieruchomości lub jego następca prawny oraz podmiot, któremu aktualnie przysługuje tytuł prawny do nieruchomości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym tożsamy pogląd dotyczący prawidłowego sposobu określenia kręgu podmiotów, które powinny uczestniczyć jako strony w postępowaniu związanym z oceną legalności przeprowadzonej reformy rolnej został wyrażony, m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1900/11, z 3 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2466/16, z 15 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2012/19, z 20 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1229/20, czy z 13 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 822/19 (https://cbois.nsa.gov.pl). We wskazanych orzeczeniach podkreślono, że jeśli przedmiotem prowadzonego przez organy postępowania jest kontrola prawidłowości przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości, w stosunku do której prawo rzeczowe posiadają osoby trzecie, to oczywistym jest, że rzeczywisty interes w tej sprawie – oprócz byłych właścicieli przejętej nieruchomości – przysługuje aktualnemu właścicielowi. Legitymację prawną do bycia stroną w tym postępowaniu poza spadkobiercami ówczesnych właścicieli nieruchomości, mają również podmioty będące aktualnymi właścicielami (użytkownikami wieczystymi) przedmiotowej nieruchomością. Wskazano także, że skoro w sprawie, dotyczącej legalności nacjonalizacji, bierze m.in. udział spadkobierca prawny byłego właściciela nieruchomości znacjonalizowanej to – mając na uwadze chociażby zasadę równości wobec prawa i równości w ochronie praw majątkowych (art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) – brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu dotyczącym, generalnie rzecz ujmując stanu prawnego określonej nieruchomości, mogłyby brać udział jedynie osoby, które roszczą sobie w stosunku do niej określone prawa, a z drugiej strony nie mogłyby brać w nim udziału osoby, którym takie prawa już przysługują, choć na innej podstawie prawnej. Zauważyć również trzeba, że prowadzenie postępowania administracyjnego z pominięciem strony tego postępowania (a skarżąca gmina, jak wyżej wskazano twierdzi, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie) stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jak się jednocześnie przyjmuje w orzecznictwie, tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje spełnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. należy bowiem wykładać w ten sposób, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone. Podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może więc skutecznie podnieść tylko osoba, której ona bezpośrednio dotyczy, a Sąd może ją uwzględnić z urzędu tylko w przypadku wniesienia przez taki podmiot stosownego środka zaskarżenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 lipca 2024 r. sygn. akt I OSK 657/24; z 28 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 825/20; z 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1259/17; z 7 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2150/13, z 2 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1024/11, z 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08; z 21 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1628/08; https://cbois.nsa.gov.pl). Z akt sprawy nie wynika jednak, by takie wnioski były składane przez podmioty (pozostałych właścicieli), które w ocenie skarżącej gminy zostały pominięte przez organy oby instancji jako strony postępowania. Tym samym, zarzut skarżącej gminy w tym zakresie Sąd uznał za niezasadny. W konsekwencji Sąd uznając, że krąg stron został ustalony - przystąpił do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji. Jak zaś wynika z akt sprawy organy obu instancji były zgodne co do tego, że: 1) nieruchomość o pow. 0,9257 ha, zajęta pod dawny park dworski z budynkiem dworu, obejmująca dz. nr 678/1 o pow. 0,0251 ha, nr 678/2 o pow. 0,2633 ha oraz część dz. nr 678/3 o pow. 0,5502 ha i dz. nr 679/1 o pow. 0,0871 ha, w granicach oznaczonych cyframi 1-2-3-4-5-6-7-1 na mapie sytuacyjno-wysokościowej miejscowości [...], stanowiącej załącznik do decyzji Wojewody, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu; 2) nieruchomość o pow. 4,2343 ha, zajęta pod podwórze gospodarcze z zabudowaniami gospodarczymi, sad, ogród, stawy i drogi gospodarcze, obejmująca dz. nr 681 o pow. 0,02 ha, nr 682 o pow. 0,06 ha, nr 683 o pow. 0,16 ha, 907 o pow. 0,04 ha, 680/1 o pow. 0,31 ha, 906 o pow. 0,03 ha oraz pozostała część dz. 678/3 o pow. 2,3714 ha i dz. nr 679/1 o pow. 1,2429 ha (po wyłączeniu powierzchni określonej w pkt 1), podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. W konsekwencji Minister w pkt 1 zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy pkt 1 i pkt 2 decyzji Wojewody. Minister, podzielając zaś co do zasady stanowisko Wojewody, że: 3) nieruchomość o pow. 59,96 ha, pochodząca z dawnych Dóbr Ziemskich [...], na którą składają się dz. nr 927 o pow. 20,92 ha, nr 929 o pow. 25,16 ha oraz nr 1.930 o pow. 13,8800 ha, stanowiła lasy; 4) w odniesieniu do nieruchomość o pow. 8,65 ha, stanowiącej tereny użytkowane rolniczo, pochodzącej z dawnych Dóbr Ziemskich [...], na którą składają się dz. nr 517/3 o pow. 1,21 ha, nr 518/2 o pow. 1,53 ha, nr 585 o pow. 3,95 ha i nr 586 o pow. 1,96 ha, nie zostało udokumentowane, komu w chwili wejścia w życie dekretu przysługiwało do nich prawo własności, uznał jednocześnie, że w odniesieniu do ww. działek postępowanie niniejsze (dotyczące ustalenia podpadania ich pod dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej) było bezprzedmiotowe, co skutkowało uchyleniem decyzji Wojewody w zakresie pkt 3 i pkt 4 i umorzeniem w tym zakresie postępowania przed organem pierwszej instancji. Sąd przyjął za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy orzekające w sprawie, a oparte na obszernym materiale dowodowym, w tym obejmującym szereg dokumentów historycznych (zarówno z okresu poprzedzającym przeprowadzenie reformy rolnej, jak i po jej przeprowadzeniu), konserwatorskich, jak i przesłuchaniach świadków. Z kolei skarżące strony zarzuciły organom głównie błędną ocenę sposobu użytkowania i przeznaczenia nieruchomości oraz nieprawidłową ocenę związków funkcjonalnych zachodzących między nimi. Przy czym gmina w swojej skardze zakwestionowała ustalenia organów odnośnie do braku związku funkcjonalnego między częścią dworsko-parkową (rezydencjonalną) nieruchomości z jej częścią rolniczą (zdaniem gminy, to właściciele mieszkający we dworze zarządzali całą nieruchomością ziemską), jak i nieustalenie w sposób prawidłowy, jaką powierzchnię posiadał park w chwili jego przejęcia oraz jakie były jego granice. Z kolei skarżąca zakwestionowała stanowisko organów odnośnie do tego, że nieruchomość o pow. 59,96 ha stanowiła lasy, podczas gdy z protokołu przejęcia na cele reformy rolnej wynikało, że nieruchomość obejmowała 15 ha lasów i 42 ha nieużytków. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego - jeżeli ich rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych. Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie na własność Skarbu Państwa i przewłaszczenie ich następowało z mocy samego prawa, z chwilą wejścia w życie tego dekretu, tj. z dniem 13 września 1944 r. Jeżeli zatem chodzi o przedmiotową nieruchomość pochodzącą z Dóbr Ziemskich [...], w trybie reformy rolnej przechodziły na własność Państwa tego rodzaju nieruchomości ziemskie o powierzchni poniżej 100 ha (tak jak w niniejszej sprawie), które zawierały ponad 50 ha użytków rolnych. Za użytki rolne prawodawca uważał przy tym: grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne i owocowe (§ 4 rozporządzenia). Dodatkowo przejęciu w tym trybie, oprócz użytków stricte rolnych, podlegały także grunty gospodarczo przydatne do produkcji rolnej, np. jako elementy obszarowe przyszłych samodzielnych gospodarstw lub ośrodków rolnych, tj.: nieużytki, rowy, stawy rybne, drogi, place, co podkreślił również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z 5 czerwca 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06 (ONSAiWSA 2006/5/123). Sąd zwraca uwagę, że w kwestii interpretacji zwrotu "nieruchomość ziemska" orzecznictwo sądów administracyjnych powszechnie akceptuje wykładnię tego zwrotu, dokonaną w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z 19 września 1990 r. sygn. akt W 3/89, zgodnie z którą poprzez określenie nieruchomości przymiotnikiem "ziemskie" prawodawca miał na względzie te obiekty mienia nieruchomego, które mają charakter rolniczy. Analizując przepisy dekretu, jak też rozporządzenia, Trybunał wywiódł wówczas, że intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji rolniczej, zwierzęcej lub sadowniczej. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów gminy odnoszących się do pkt 1 decyzji Wojewody, w którym orzeczono o niepodpadaniu pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu nieruchomości o pow. 0,9257 ha, zajętej pod dawny park dworski z budynkiem dworu, wskazać należy, że zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że ta część nieruchomości (tj. działki wymienione w pkt 1 decyzji Wojewody) nie pozostawała w związku funkcjonalnym z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, przez tzw. związek funkcjonalny należy rozumieć obiektywnie istniejącą, trwałą więź pomiędzy poszczególnymi częściami majątku polegającą na tym, że część nieruchomości może prawidłowo funkcjonować bez części stricte rolniczej i na odwrót. Dla istnienia związku nie wystarczy przy tym wykazanie powiązań o charakterze podmiotowym, tj. przez osobę właściciela, o charakterze terytorialnym, ani finansowym (por. np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 października 2006 r. sygn. akt I OSK 28/06, LEX nr 289093). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że nierolnicza (faktycznie i potencjalnie) część dawnego majątku [...], stanowiąca założenie dworsko-parkowe (odgrodzone od części gospodarczej majątku), nie mieściła się w zakresie przedmiotowym działania dekretu. Przedmiotowe założenie dworsko-parkowe nie miało bowiem charakteru rolniczego, ani nie nadawało się do rolniczego wykorzystania w przyszłości. Jak wynika z materiału dowodowego nieruchomość objęta pkt 1 i pkt 2 decyzji Wojewody, stanowiła tzw. resztówkę wydzieloną z majątku [...]. W jej skład wchodził park wraz z dworem mieszkalnym (pow. ok. 0,9257 ha), a także nieruchomości stanowiące stawy, ogrody, zabudowania gospodarcze oraz drogi (o pow. 4,2343 ha). Jak słusznie zauważyły organy, położenie działek wchodzących w skład resztówki majątku [...] pozwala ustalić pierworys gruntów majątku [...], sporządzony w 1945 r. przez inż. S. G.. Plan ten pozwala stwierdzić, że park wraz z budynkiem dworu znajdowały się w centralnej części resztówki. Od strony zachodniej park sięgał do stawu. Na południe od dworu, za kanałem, znajdowały się sady. Od strony wschodniej teren parku graniczył z terenami oznaczonymi jako plac i zabudowa. Tak samo oznaczono teren znajdujący się na północ od parku, za kolejnym kanałem. Z treści decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 1983 r. (k-74), wynika, że park powstały w XIX w. znajdujący się we wsi [...] ma charakter krajobrazowy. Porośnięty jest drzewami o charakterze ozdobnym (m.in. lipami, kasztanowcami, grabami i bukami), których średni wiek oceniono (w pochodzącym z 1967 r. Katalogu zabytkowych parków i kompozycji krajobrazowych województwa [...] pow. [...], k-63-68) na kilkadziesiąt lat. Istnienie parku potwierdzają także karty informacyjne dworu i parku. Pierwsza z tych kart wskazuje (w rubryce 13 - Użytkowanie wnętrza według ilości), że budynek znajdujący się na gruncie (dwór) obejmował 9 izb mieszkalnych. Z katalogu zabytkowych parków i kompozycji krajobrazowych województwa [...], pow. [...] wynika, że dwór posadowiony był w południowej części środkowego tarasu założenia. Taras ten otoczony jest od południa szeroką fosą, od zachodu stawem, od północy kanałem potoku, a od zachodu (dopisek Sądu: jak wynika z całokształtu dokumentacji od wschodu) pozostałościami budynków gospodarczych. Znajdujące się na tarasie drzewa mają charakter ozdobny - są to graby, lipy, kasztany i olchy. W części północnej założenia znajdował się wjazd do dworu - droga przebiegała od XVII-wiecznej kapliczki do mostu na kanale potoku. Również ten teren porośnięty jest drzewami o charakterze ozdobnym, tj. kasztanami, klonami, świerkami i olchami. Część południowa założenia obejmuje sad, zaś zachodnia - tereny stawów. Również z zeznań świadków wynika takie jak wyżej wskazane położenie założenia dworsko-parkowego oraz części gospodarczej. Co więcej, z zeznań W. T. wynika, że w majątku zatrudniony był rządca, zajmujący się zarządzaniem majątkiem oraz polowy, zamieszkały za wsią [...], zajmujący się nadzorem nad pracami potowymi. W budynku dworu mieszkali jego właściciele. Zdaniem świadka dwór był w dobrym stanie. W bezpośrednim otoczeniu dworu znajdował się park porośnięty starymi drzewami o charakterze ozdobnym. Park odgrodzony był płotem od budynków gospodarczych (spichlerza, kuźni i pozostałych budynków posadowionych na podwórzu gospodarczym). Na terenie parku nie było innych zabudowań niż dwór. Także W. B. zeznała, że w majątku zatrudniony był rządca, który mieszkał w domu stojącym w miejscu, gdzie aktualnie znajduje się remiza. Wyjaśniła ponadto, że według jej wiedzy dwór służył wyłącznie celom mieszkalnym - mieszkała w nim rodzina właściciela oraz służba domowa. Zdaniem świadka dwór otoczony był parkiem sięgającym do drogi oddzielającej park od czworaków, od strony zachodniej sięgał do stawu, zaś na południe od dworu był sad, a za sadem ogród warzywny. Wskazała też, że park był ogrodzony drewnianym płotem. Z zeznań A. P. wynika, że dwór pełnił wyłącznie funkcje mieszkalne, a zarządem nad majątkiem zajmował się zarządca mieszkający poza dworem. Świadek potwierdził ponadto, że w skład tzw. resztówki majątku [...] wchodził park. Także w zeznaniach R. S., na które to głównie powołuje się gmina, wskazano, że dwór stanowił miejsce zamieszkania właściciela majątku i jego rodziny, otoczony był on parkiem, a w majątku zatrudniony był zarządca. Z powyższego, w ocenie Sądu, wynika, że organy prawidłowo ustaliły, że dwór w majątku [...] (niezachowany do dnia dzisiejszego) stanowił miejsce zamieszkania byłego właściciela majątku oraz jego rodziny. Materiał dowodowy wskazuje jednocześnie na jego rezydencjonalny charakter, jak i na to, że nie był on wykorzystywany na cele produkcji rolnej (zarządca mieszkał poza terenem dworu i parku). Obszar dworu i parku był ponadto w sposób wyraźny przestrzennie i terytorialnie oddzielony od gospodarczej części majątku - znajduje się na tarasie, ograniczonym od północy i południa kanałami (przy czym kanały te w części dokumentów określane były również jako stawy – w konsekwencji wskazywano, że na nieruchomości były trzy stawy), od zachodu - stawem a od wschodu - oddzielonym ogrodzeniem podwórzem, na którym znajdowały się zabudowania gospodarcze. Mieszkalna część majątku była zatem powiązana z jego częścią gospodarczą jedynie osobą właściciela. Natomiast ani sama osoba właściciela, ani też sąsiednie położenie kompleksu gospodarczego i mieszkalno-reprezentacyjnego, nie przesądza o istnieniu związku funkcjonalnego zespołu dworsko-parkowego z rolną częścią majątku. Odnosząc się do zarzutów stawianych przez gminę, że organy rozstrzygające sprawę nie udowodniły bezspornie, że w chwili przejęcia nieruchomości w trybie dekretu faktycznie w majątku był rządca oraz gdzie znajdowało się jego biuro, zauważyć trzeba, że zeznania trzech świadków (W. T., ur. w 1933 r., zamieszkałego od urodzenia w [...] i prowadzącego tam własne gospodarstwo; W. B., ur. w 1924 r., zamieszkałej od urodzenia w [...] i zatrudnionej w majątku [...] (pracowała w warzywniku, sadzie i w polu); A. P. ur. w 1936 r. w [...], czerpiącego swą wiedzę o majątku z przekazów rodzinnych pochodzących od byłego właściciela majątku i jego żony) wskazują, że w majątku był zatrudniony zarządca, jak też że zamieszkiwał on poza dworem. Na powyższe wskazują również zeznania podkreślanego przez gminę świadka R. S., który wyjaśnił, że dwór stanowił miejsce zamieszkania właściciela majątku i jego rodziny, a w majątku zatrudniony był zarządca. Przywoływana zaś przez tego świadka okoliczność, że majątkiem faktycznie zarządzała żona właściciela i jego synowie (starszy syn M. L. w czasie wojny miał ok. 30 lat), nie może podważyć ww. ustaleń organów, a to z kilku przyczyn. Po pierwsze, jak słusznie zauważył Minister, właścicielowi majątku przysługiwała pełnia praw zarządczych, nadzorczych i kontrolnych, niewątpliwie zachowywał on więc wpływ na funkcjonowanie majątku oraz podejmował decyzje w zasadniczych kwestiach, a także czerpał zyski finansowe z jego działalności. W konsekwencji również jego żona i synowie mogli mieć wpływ na zarządzanie majątkiem, co nie jest równoznaczne z wykonywaniem stałego i bieżącego kierownictwa majątkiem i nie wyklucza możliwości zatrudnienia zarządcy. Zatem również podnoszona w toku postępowania kwestia dokonywania wypłat wynagrodzeń dla pracowników majątku we dworze nie wystarcza, by uznać, że budynek dworu stanowił centrum sprawowania zarządu nad majątkiem. Wszyscy bowiem świadkowi zgodnie potwierdzili (również R. S.), że w majątku zatrudniony był zarządca i że zamieszkiwał on poza jego częścią rezydencjonalną. Po drugie, choć R. S. większą część życia spędził w [...], to jednak wiedzę dotyczącą zarządzania majątkiem czerpał od swojego teścia, który był w nim stróżem. Po trzecie zaś, świadek ten wskazywał, że część budynku dworu (wschodnia) zajęta była na mieszkanie właścicieli, z kolei jego część zachodnia zajęta była pod kurnik (już za czasów gdy mieszkali w nim właściciele). Powyższe zeznania pozostają jednak w całkowitej sprzeczności z całokształtem materiału dowodowego, w tym zeznaniami świadków, jak i Protokołem w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] z 1 marca 1945 r. (k-388), w którym wskazano, że w majątku była 1 klacz, a poza tym nie odnotowano żadnych innych zwierząt (w tym drobiu). W protokole tym wskazano również na znajdujący się na nieruchomości "dom mieszk. (dwór)". Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że Wojewoda w pkt 1 swojej decyzji prawidłowo przyjął, że nieruchomość o pow. 0,9257 ha, zajęta pod dawny park dworski z budynkiem dworu, obejmująca dz. nr 678/1, nr 678/2 oraz część dz. nr 678/3 i nr 679/1, w granicach oznaczonych cyframi 1-2-3-4-5-6-7-1 na mapie sytuacyjno-wysokościowej miejscowości [...], stanowiącej załącznik do ww. decyzji, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Minister zaś w tym zakresie słusznie utrzymał tę decyzję w mocy. Bezsporne jest jednocześnie (czego nie kwestionuje w swojej skardze ani gmina ani skarżąca), że pozostała (poza dworem i parkiem) część resztówki majątku, a stanowiąca podwórze gospodarcze z zabudowaniami gospodarczymi (jak wynika z Protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] z 1 marca 1945 r. były to dwa czworaki, obora, stodoła, spichlerz i wozownia), sad, ogród, stawy (jak ustalono w toku postępowania stawy te były stawami hodowlanymi, zaś ich pow. 2,5 ha wskazywała na wykorzystywanie ich do produkcji rybnej, a w konsekwencji mogły być przeznaczone na cele reformy rolnej - umiejscowienie ww. stawów, ich powierzchnia, zeznania świadków co do ich charakteru, nie pozostawiają wątpliwości odnośnie do ich nierekreacyjnego wykorzystywania) i drogi gospodarcze, pozostawały w bezpośrednim związku funkcjonalnym z częścią ziemską majątku. W konsekwencji prawidłowo Wojewoda uznał w pkt 2 swojej decyzji, że nieruchomość o pow. 4,2343 ha, zajęta pod ww. części nieruchomości, obejmująca dz. nr 681, nr 682, nr 683, nr 907, nr 680/1, nr 906 oraz pozostała część dz. 678/3 i nr 679/1 (po wyłączeniu powierzchni określonej w pkt 1), podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Trafnie także Minister w tym zakresie utrzymał tę decyzję w mocy. Odnosząc się zaś do błędnego podania powierzchni resztówki przez organy orzekające w sprawie, co podniosła w swojej skardze gmina, wskazać należy, że dokonując podziału resztówki [...] na niepodlegającą pod działanie dekretu część rezydencjonalną, obejmującą dwór wraz z parkiem oraz podlegającą pod działanie dekretu część gospodarczą, organy obu instancji oparły się na opinii geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego J. D. na zlecenie [...] Urzędu Wojewódzkiego i na mapie sytuacyjno-wysokościowej obr. [...] granic dawnego parku dworskiego wraz z budynkiem dworu i określeniu powierzchni dawnego parku. Opinia ta bazuje zaś na pierworysie gruntów majątku [...], sporządzonym w 1945 r. przez inż. S. G.. Powyższe ustalenia organów nie budzą zastrzeżeń, tym bardziej, że żadna ze stron postępowania nie przedstawiła przeciwdowodu na okoliczność, że ww. opinia i mapa mogą zawierać błędne informacje. Całkowicie bezzasadny jest też zarzut gminy, że Wojewoda nie ustalił, czy istnieje mapa resztówki majątku [...]. Wojewoda w toku postępowania zwracał się do szeregu instytucji (tj. Archiwum Akt Nowych, Sądu Rejonowego we [...], Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Starostwa Powiatowego we [...], Starostwa Powiatowego w [...] oraz Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...]). Zgromadził obszerny materiał dowodowy, m.in. uzyskując mapy i plany pozwalające na ocenę resztówki - w szczególności planu [...] - park podworski oraz pierworysu gruntów majątku [...], sporządzonego w 1945 r. przez inż. S. G.. Biorąc pod uwagę okoliczność, że w ww. instytucjach odnaleziono dokumenty dotyczące majątku [...], brak było uzasadnionych podstaw, by uznać dalsze poszukiwania za zasadne. Co więcej, gmina ani w toku postępowania administracyjnego, ani też wraz ze skargą wniesioną do Sądu, nie przedłożyła żadnych dokumentów (dowód) prowadzących do wniosków przeciwnych niż te, które wyrażone zostały w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji. Przechodząc do oceny pkt 2 zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 3 decyzji Wojewody, którego to dotyczy skarga G. H., Sąd podzielił również stanowisko Ministra i Wojewody, że część przedmiotowego majątku o pow. 59,96 ha stanowiła lasy. Skarżąca w uzasadnieniu powyższego zarzutu wskazała, że w Protokole w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] z 1945 r. wskazano, że w skład majątku wchodziło 15 ha lasów i 42 ha nieużytków. Niemniej jednak pod uwagę przy dokonywaniu oceny ww. okoliczności, należy wziąć całokształt dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania, a dotyczącej przedmiotowych terenów na przestrzeni lat (zarówno przedwojennych, tj. przed 1 września 1939 r., jak i po wejściu w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej , tj. 13 września 1944 r.). I tak, z treści Ogólnego rejestru pomiarowego z 1931 r. (k-967-969) wynika, że w skład majątku [...] wchodziły lasy o powierzchni 65,1056 ha. Na udostępnionych przez Wojskowy Instytut Geograficzny mapach "[...]" z 1936 r. (k-993) oraz "[...]" z 1941 r. (k-994) przedmiotowe nieruchomości oznaczone zostały jako tereny leśne. Także ewidencja nieruchomości podlegających przeprowadzeniu reformy rolnej, stan na dzień 15 grudnia 1948 r. (k-749 i 745) zawiera informację, że w skład majątku [...] wchodziło 58,80 ha lasów. Podobnie z treści mapy drzewostanowej z 1 października 1948 r. (k-264) oraz pisma Nadleśnictwa [...] z 5 czerwca 2013 r. (k-295) wynika, że nieruchomości te stanowiły uroczysko "[...]" o łącznej pow. 63,52 ha i stanowiły w całości grunt leśny z wyjątkiem terenu opisanego jako staw. Jak słusznie zauważył też Minister, z zapisu w dziale I księgi wieczystej nr [...]Dobra Ziemskie [...] (k-785) wynika, że w dniu 7 września 1966 r. z księgi tej odłączono 63,52 ha gruntów leśnych. Przeniesione zostały one do księgi wieczystej nr nr [...] (obecnie [...]), założonej dla nieruchomości Skarbu Państwa - Lasów Państwowych, Nadleśnictwo [...] (obecnie Nadleśnictwo [...]). Analiza ww. zapisów odczytywanych łącznie, prowadzi do wniosku, że co najmniej od 1931 r. w skład majątku [...] wchodziły grunty leśnie o pow. ok. 60 ha. Przy tym zeznania świadków wskazują, że na przestrzeni lat grunty te były karczowane, a następnie, w kolejnych latach ponownie zalesiane/odnawiane (R. S. zeznał, że w majątku było ok. 40 ha gruntów, które zostały zalesione w okresie powojennym; W. T. wskazał, że na terenach odpowiadających aktualnej dz. nr 927 znajdowały się tereny piaszczyste pozostałe po wyciętym lesie, które później ponownie zalesiono, zaś las znajdował się na obszarze aktualnych dz. nr 930 (obecnie 1.930) oraz nr 929; W. B. zeznała zaś, że las znajdował się na dz. nr 927). Co więcej w Ewidencjach nieruchomości podlegających przeprowadzeniu reformy rolnej, stan na dzień 15 grudnia 1948 r. (k-749 i 745) wprost wskazano, że z majątku [...] o pow. 129,99 ha, pow. 58,80 ha stanowiły lasy przejęte na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Zgodnie zaś z art. 1 pkt 1 tego dekretu lasy i grunty leśne o obszarze ponad 25 ha, stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych i prawnych przechodzą na własność Skarbu Państwa. Jednocześnie w pkt 2 tego przepisu lit. a-e wskazano, że wraz z lasami i gruntami leśnymi przechodzą na własność Skarbu Państwa wszelkie śródleśne grunty, łąki i wody, grunty deputowane administracji i straży leśnej, wszelkie nieruchomości i ruchomości położone na terenie obiektu leśnego przechodzącego na własność Skarbu Państwa niezależnie od swego przeznaczenia, wszelkie nieruchomości i ruchomości służące do prowadzenia gospodarstwa leśnego niezależnie od swego położenia, wszelkie zapasy materiałowe zarówno w lesie jak i w zakładach przemysłowych przechodzących na własność Skarbu Państwa. Takie zaś właśnie nieruchomości o pow. powyżej 50 ha, obejmujące obecnie dz. nr 927, nr 929 oraz nr 1.930 wchodziły w skład majątku. Choć przy tym ww. grunty przejściowo pozostawały niezalesione (taka sytuacja mogła mieć miejsce w 1945 r. przy sporządzaniu protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...]), to jednak wcześniej były one, mogły być (i następnie były) przeznaczone do prowadzenia gospodarstwa leśnego. O zachowaniu leśnego charakteru przez ww. nieruchomości świadczy okoliczność, że po nacjonalizacji zostały one przekazane na rzecz Lasów Państwowych i ponownie zalesione. Skoro zatem powyższe lasy i grunty leśne o obszarze powyżej pow. 25 ha stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych przeszły na własność Państwa na podstawie art. 1 ust. 1 dekretu leśnego, to nacjonalizacja tych gruntów leśnych nie mogła legalnie nastąpić w oparciu o dekret o reformie rolnej. W tej sytuacji trafnie Minister uznał, że nie było dopuszczalne orzekanie o podpadaniu tych gruntów pod działanie dekretu o reformie rolnej, w konsekwencji czego uchylił pkt 3 decyzji Wojewody i w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne. Sąd podzielił również stanowisko Ministra odnośnie do bezprzedmiotowości postępowania w odniesieniu do nieruchomości o pow. 8,65 ha, stanowiącej tereny użytkowane rolniczo, na którą składają się dz. nr 517/3, nr 518/2, nr 585 i nr 586 (choć ani gmina ani skarżąca nie kwestionują tej okoliczności w swoich skargach, to jednak w piśmie procesowym z 20 listopada 2024 r., stanowiącym załącznik do protokołu z rozprawy, gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wskazując na naruszenie art. 28 K.p.a., w konsekwencji obligowało to Sąd do dokonania oceny zaskarżonej decyzji również w tej części). Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że w toku postępowania nie zostało udokumentowane w sposób bezsporny, komu w chwili wejścia w życie dekretu o reformie rolnej przysługiwało prawo własności do gruntów stanowiących aktualnie ww. działki. Z ustaleń Wojewody wynika, że grunty te stanowiły część majątku [...] o pow. 178,9989 ha, należącego do J. L.. Niemniej jednak majątek [...] w okresie międzywojennym był parcelowany, w związku z czym jego powierzchnia ulegała zmniejszeniu. I tak, w Ogólnym rejestrze z 1931 r. wskazano, że majątek miał w tej dacie powierzchnię 189,7649 ha. Protokół w sprawie przejęcia na cele Reformy Rolnej majątku zawiera informację, że majątek miał pow. 120 ha, zaś przywołane wyżej Ewidencje nieruchomości podlegających przeprowadzeniu reformy rolnej, stan na dzień 15 grudnia 1948 r. wskazują na powierzchnię majątku wynoszącą 129,99 ha. Z akt wynika jednocześnie, że inne niż były właściciel majątku osoby fizyczne wskazywały na posiadanie ww. działek już w lat przedwojennych. I tak, np. w protokole ustalenia stanu władania gruntami gospodarstwa rolnego wg. stanu na 4 listopada 1971 r. (k-1013) widnieje zapis, że dz. nr 517 i nr 518 znajdowały się w samoistnym posiadaniu K. M. od 1928 r. Z kolei w zakresie dz. nr 586 w aktach znajduje się wypis z rejestru gruntów (stan na 30 lipca 2012 r., k-155), z którego wynika, że znajdowała się ona we władaniu, na zasadach samoistnego posiadania, osoby fizycznej. W konsekwencji słusznie Minister w zakresie ww. działek uchylił pkt 4 decyzji Wojewody i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Podsumowując w ocenie Sądu, Minister dokonał prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji właściwie uznał, że sporna nieruchomość w zakresie pow. 0,9257 ha, zajęta pod dawny park dworski z budynkiem dworu nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu; w zakresie pow. 4,2343 ha, zajętej pod podwórze gospodarcze z zabudowaniami gospodarczymi, sad, ogród, stawy i drogi gospodarcze, podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Z kolei w odniesieniu do pozostałej części majątku, stanowiącej pow. 59,96 ha stanowiącą lasy, jak i pow. 8,65 ha, stanowiącą tereny użytkowane rolniczo, jednak w odniesieniu do której nie można ustalić, czy stanowiła w dacie wejścia w życie dekretu własność J. L., brak było podstaw do orzekania, w konsekwencji postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżących zarzutów prowadzą więc do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność obu skarg. Minister wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi kierował się przy jej rozstrzyganiu oraz uzasadnił swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.