I SA/Wa 828/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) asesor WSA Marek Maliński Protokolant stażysta referent Magdalena Matusik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję [...] z dnia 23 stycznia 2024 r. nr DO-II.7610.15.2024.AB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.

Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 23 stycznia 2024 r. nr DO-II.7610.15.2024.AB utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 11 grudnia 2023 r. nr NWIV.752.10.2015 odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], obręb [...], [...], ozn. jako działka nr [...] o pow. 916 m², dla którego prowadzona jest KW nr [...]. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda Śląski decyzją z 11 grudnia 2023 r., działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r. poz. 2542 ze zm.), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu. Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie złożyły odwołanie od ww. decyzji wskazując m.in., że organ wojewódzki błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Minister Rozwoju i Technologii rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich. Organ odwoławczy zaznaczył, że uwłaszczenie dokonywane w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. nie może odnosić się do mienia podlegającego komunalizacji z mocy prawa, tj. na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Mienie to stało się własnością gmin w dacie 27 maja 1990 r. Wydanie deklaratoryjnej decyzji komunalizacyjnej w okresie późniejszym pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem decyzja taka potwierdza stan prawny jaki zaistniał w dniu 27 maja 1990 r. Odnosząc się do kwestii własności przedmiotowego gruntu według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Minister wskazał, że Wojewoda Śląski ostateczną decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., prawa własności przedmiotowej nieruchomości ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby ww. decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2022 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, w zakresie w jakim rozstrzygała o komunalizacji przedmiotowej nieruchomości, a tym samym jej skutki prawne w postaci potwierdzenia nabycia prawa własności ww. gruntu przez Gminę [...] wiążą organ orzekający w sprawie uwłaszczeniowej. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność jednostki samorządu terytorialnego. Powyższe potwierdza treść księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, gdzie w dziale II księgi jako właściciel wpisana jest Gmina [...], na podstawie ww. decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] czerwca 2022 r. Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Minister Rozwoju i Technologii obowiązany był utrzymać w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 11 grudnia 2023 r. Organ zaznaczył jednocześnie, że ewentualne pozostawanie przedmiotowego gruntu w posiadaniu PKP S.A. według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. pozostaje w tym przypadku bez znaczenia skoro działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie wniosły skargę na powyższą decyzję zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody Śląskiego z 11 grudnia 2023 r., a także o zwrot kosztów postępowania. Minister Rozwoju i Technologii w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zdaniem Sądu skarga podlega oddaleniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", którego treść organ przytoczył. Z art. 34 ust. 1 ustawy wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby PKP mogły zostać uwłaszczone: - grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa, - grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu PKP, - do przedmiotowego gruntu PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Przepis art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP stanowi, że uwłaszczeniu z mocy prawa podlegają grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co oznacza, że oprócz posiadania gruntu przez PKP, także 5 grudnia 1990 r. grunt musiał być własnością Skarbu Państwa. Za niedopuszczalne należałoby bowiem uznać usankcjonowanie z mocą wsteczną posiadania PKP poprzez uwłaszczenie w dniu wejścia w życie ustawy, na gruntach innych niż będących własnością Skarbu Państwa, zwłaszcza, że uwłaszczenie odbywa się nieodpłatnie (ust. 2 i ust. 3) oraz nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Podkreślić przy tym należy, że wymienione w powyższym przepisie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. W rozpatrywanej sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 34 powołanej ustawy, bowiem nieruchomość w dacie istotnej dla uwłaszczenia, tj. 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Nie była także własnością Skarbu Państwa w dacie wejścia w życie ustawy o komercjalizacji. Nie ma przy tym znaczenia, że PKP posiadały nieruchomość 5 grudnia 1990 r., gdyż jak wyżej zaznaczono niespełnienie jednej z przesłanek przy spełnieniu pozostałych nie pozwala na stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków i urządzeń posadowionych na gruncie. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości właścicielem działki nr [...] jest Gmina [...] Podstawą wpisu w dziale II księgi wieczystej jest pozostająca w obrocie prawnym decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2022 r. stwierdzająca jej nabycie z dniem 27 maja 1990 r. Zważyć należy, że decyzja komunalizacyjna wydawana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. ma charakter deklaratoryjny i stanowi wiążące potwierdzenie dokonanych ex lege zmian odnośnie własności Skarbu Państwa ze skutkiem na 27 maja 1990 r. Skoro właścicielem nieruchomości 5 grudnia 1990 r. oraz w dacie wejścia w życie ustawy z 8 września 2000 r. nie był Skarb Państwa, to oznacza, że nie została spełniona jedna z przesłanek z art. 34 ust. 1 ustawy komercjalizacyjnej. Prawidłowo więc organy obydwu instancji, mając na uwadze treść art. 34 ust.1, ust. 3 i ust.4 ustawy uznały, że brak jest podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku. Nie doszło więc, wbrew zarzutom skargi, do naruszenia tego przepisu. Organ przeprowadził postępowanie stosując się do zasad wynikających z przepisów art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. i dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania, poza powołaniem ich treści, nie wskazuje na czym naruszenia te miałyby polegać, w tym jakie inne dowody organ miałby przeprowadzić i jakie czynności podjąć. Jak wyżej zaznaczono brak tytułu własności Skarbu Państwa na datę istotną w sprawie czyniło niemożliwym uwłaszczenie skarżącego na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 p.p.s.a.