I SA/Wa 855/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Asesor WSA Kamil Kowalewski Protokolant starszy referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2024 r. sprawy ze skargi M. M. i A. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 435/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz M. M. i A. M. sumę pieniężną w kwocie po 1000 (jeden tysiąc) złotych dla każdego ze skarżących; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. M. i A. M. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. M. i A. M. skargą z 11 marca 2024 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy (dalej też jako organ) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 października 2015r., sygn. akt I SAB/Wa 435/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m. st. Warszawy do rozpoznania wniosku I. K. z dnia 22 stycznia 2015r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] róg [...], pochodzącej z dawnej księgi hipotecznej [...], oznaczonej d. nr [...] o pow. 1621,5 m2 – w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 30 grudnia 2015r. Wyrokiem z 21 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1890/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z 16 października 2015 r., wymierzył Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 3 000 zł. i przyznał sumę pieniężną na rzecz skarżących po 1000 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Następnie, wyrokiem z 28 października 2020 r., sygn. akt I SA/Wa, 1283/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec ponownego niewykonywania wyroku z 16 października 2015 r., wymierzył Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 6 000 zł. i przyznał sumę pieniężną na rzecz skarżących po 3 000 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wyrokiem z 23 grudnia 2021r., sygn. akt I SA/Wa 2670/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec kolejnego niewykonywania wyroku z 16 października 2015 r., wymierzył Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 9 000 zł. i przyznał sumę pieniężną na rzecz skarżących po 4 000 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast wyrokiem z 20 kwietnia 2023r., sygn. I SA/Wa 225/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec kolejnego niewykonywania wyroku z 16 października 2015 r., wymierzył Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 10 000 zł. i przyznał sumę pieniężną na rzecz skarżących po 5 000 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez Prezydenta m. st. Warszawy rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący - pismem z 26 stycznia 2024 r. - ponownie wezwali organ do wykonania prawomocnego wyroku z 16 października 2015 r., a następnie wnieśli opisaną na wstępie skargę, w której domagają się: wymierzenia Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny; stwierdzenia, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie na rzecz każdego ze skarżących od organu sumy pieniężnej w kwocie po 10 000 złotych oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W motywach skargi wskazano, że pomimo wielokrotnych wezwań do wykonania wyroku przez organ, Prezydent nie wydał decyzji w sprawie. Prezydent zignorował także pięć wyroków Sądu. Świadczy to jednoznacznie zdaniem skarżących o ich bagatelizowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności mających na celu zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego na podstawie którego możliwe będzie wydanie decyzji merytorycznie kończącej postępowanie o przyznanie odszkodowania za ww. grunt w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono, że dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, iż wnioskodawcy w piśmie z dnia 22 stycznia 2015 r. oraz w piśmie z dnia 8 marca 2016 r. wskazali, że wnoszą o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ugn, nie precyzując, czy jest to wniosek o przyznanie odszkodowania za gospodarstwo rolne czy za działkę. W związku z powyższym pismem z dnia 22 lutego 2024 r. wezwano pełnomocnika stron do sprecyzowania wniosku z dnia 22 stycznia 2015 r., poprzez jednoznaczne wskazanie, czy strony ubiegają się o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 1, czy też na podstawie art. 215 ust. 2 ww. ustawy. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik stron w piśmie z dnia 22 marca 2024 r. wskazał, iż podstawą prawną wniosku stron jest art. 215 ust. 2 ugn. Ponadto wskazano, że pismem z dnia 19 marca 2024 r. organ, w trybie art. 10 Kpa zawiadomił pełnomocnika stron o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Skarga z 11 marca 2024 r. została wniesiona w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżących sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 16 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 435/15 zobowiązał Prezydenta m. st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 22 stycznia 2015r. o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną w [...] przy ul. [...] róg [...], pochodzącej z dawnej księgi hipotecznej [...], oznaczonej d. nr [...] o pow. 1621,5 m2, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 30 grudnia 2015r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg - wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji, termin ten upłynął 29 lutego 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi m. st. Warszawy grzywien, z tytułu zaistniałej zwłoki (wyrok z 21 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1890/17, wyrok z 28 października 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1283/20, wyrok z 23 grudnia 2021r., sygn. akt I SA/Wa 2670/21 i wyrok z 20 kwietnia 2023r., sygn. akt I SA/Wa 225/23), organ zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Powyższe oznacza, że od ponad ośmiu lat organ pozostaje przy wykonywaniu wyroku z 16 października 2015 r. w stanie bezczynności, która w wyżej opisanych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. (pkt 2 wyroku). Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku (i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi czterokrotnie grzywny), skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. To z kolei czyni zasadnym wymierzenie organowi kolejnej grzywny z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku, tym razem w wysokości 5 000 zł (pkt 1 wyroku). Ponadto okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz skarżących M. M. i A. M. sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy, co jednocześnie powinno zdyscyplinować organ do jej załatwienia. Trwający stan bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodowania, pomimo wydania wyroku stwierdzającego bezczynność w jego rozpoznaniu oraz czterech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę i stwierdzających bezczynność w wykonaniu ww. wyroku z całą pewnością narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Okoliczności podnoszone przez Prezydenta nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niewykonania prawomocnego wyroku. Sąd stanął na stanowisku, że zasadne jest przyznanie od Prezydenta m. st. Warszawy sumy pieniężnej jednakże w kwocie mniejszej niż żądana przez skarżących t.j. po 1 000 zł (pkt 3 wyroku). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu niewykonania wyroku Sąd miał na uwadze rodzaj sprawy, w której nastąpiła bezczynność, która to sprawa nie jest skomplikowana, czas trwania postępowania administracyjnego tj. od 2015r, liczbę wyroków w których sąd zobowiązywał do wykonania wyroku zobowiązującego, oraz to, że organ jak wynika z akt sprawy podejmuje pewne czynności zmierzające do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu, wymiar ww. sumy w powiązaniu z grzywną w wysokości 5 000 zł winien skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowanie z kolejną (szóstą) przewidzianą w art. 154 p.p.s.a. skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.