I SAB/Gl 4/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w przedmiocie wniosku o zwolnienie z obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 31 października 2025 r. skarżący zwrócił się drogą elektroniczną do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z wnioskiem o zwolnienie go z obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur, podkreślając, że System w nadmiernym stopniu ingeruje w sferę jego wolności i praw. Pismem z dnia 21 listopada 2025 r. organ poinformował skarżącego o pozostawieniu bez rozpatrzenia jego podania jako wniesionego niezgodnie z przepisami. Zwrócił zarazem uwagę, że nie jest uprawniony do zwalniania podatników z obowiązku korzystania z Systemu na ich indywidualny wniosek. Skarżący złożył ponaglenie, które Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z dnia 23 grudnia 2025 r. uznał za bezprzedmiotowe, Organ ten wyraził pogląd, że podanie nie było skuteczne i nie doprowadziło do wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż nie wniesiono go na adres organu do doręczeń elektronicznych, co oznacza, że również ponaglenie nie mogło odnieść skutku. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w związku z wnioskiem z dnia 31 października 2025 r. Podtrzymał stanowisko wyrażone w tym wniosku i przeprowadził polemikę z poglądem kwestionującym skuteczność jego złożenia. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4. W powołanym art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. do kognicji tych sądów zaliczono kolejno sprawy ze skarg na: decyzje, niektóre postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, o czym niżej, oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyjątkami, które można tu pominąć. Bezczynność, która może być przedmiotem skargi, to zatem sytuacja, gdy organ nie wydaje w terminie jednego z wymienionych aktów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2017 r., I FSK 240/17, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, wspomniana skarga jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r., II GSK 446/13). Tymczasem, jak trafnie zauważył organ, informując skarżącego o pozostawieniu jego wniosku bez rozpatrzenia, wniosek ten odnosi się do kwestii, w której organ nie jest władny podjąć rozstrzygnięcia w jakiejkolwiek z form określonych w przywołanych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Strona domaga się bowiem zwolnienia ze stosowania Krajowego Systemu e-Faktur, którego podatnicy co do zasady są zobowiązani używać, wystawiając faktury ustrukturyzowane, stosownie do art. 106ga ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775, ze zm.). Obowiązek ten wynika więc z mocy prawa i nie może być ani konkretyzowany, ani modyfikowany w drodze indywidualnego aktu organu podatkowego, w tym decyzji administracyjnej, np. rozszerzającej określony w art. 106ga ust. 2 powołanej ustawy katalog przypadków, których on nie dotyczy. Podkreślenia wymaga, że bezczynność występuje tylko wówczas, gdy organ odmawia załatwienia sprawy, mylnie sądząc, że zachodzą okoliczności uwalniające go od obowiązku prowadzenia postępowania zakończonego decyzją administracyjną lub innym aktem (czynnością), o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2-4 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2023 r., I GSK 932/23). W rozpatrywanym stanie faktycznym taka sytuacja nie ma miejsca. Na marginesie zauważyć warto, że wniesienie przez podatnika na podstawie art. 141 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 111) ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie jest warunkiem wniesienia skargi na bezczynność organu (art. 53 § 2 b P.p.s.a.). Postanowienie wydane przez organ podatkowy wyższego stopnia w reakcji na to ponaglenie nie może być zaskarżone do sądu administracyjnego i nie podlega jego kontroli. Jak więc wykazano skarga jest niedopuszczalna, a taką skargę sąd odrzuca na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., co zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. następuje w drodze postanowienia, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym.