I SAB/Wa 199/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz Gminy [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Gmina [...] (dalej jako "skarżąca") pismem z [...] lipca 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii stosownie do przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 października 2020 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii – Dz.U. z 2020 r., poz. 1736) (dalej jako "Minister" lub "organ") postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] lutego 2019 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu [...] lutego 2019 r. organ wydał decyzję w przedmiocie wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]. Podała, że rozstrzygnięcie to uczyniła przedmiotem skargi z [...] marca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazała, że w dniu [...] marca 2019 r. otrzymała zawiadomienie organu o złożonym przez P. S.A. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zawierające pouczenie o prawie stron do złożenia dodatkowych wyjaśnień i wniosków oraz zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, w terminie 14 dni od otrzymania niniejszego zawiadomienia. Wskazała również, że w dniu [...] maja 2019 r. otrzymała pismo organu z [...] kwietnia 2019 r. w sprawie ww. skargi, informujące, że w związku z ww. wnioskiem P. niniejsza skarga, zgodnie z art. 54a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) (dalej jako: "P.p.s.a.") będzie podlegała rozpoznaniu jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podała, że w tym samym dniu otrzymała także zawiadomienie uzupełniające dotyczące wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym organ pouczył, że strony mogą składać dodatkowe wyjaśnienia i wnioski oraz zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, nie wyznaczając terminu na dokonanie tych czynności. Podniosła, że była to ostatnia ujawniona wobec skarżącej czynność organu w przedmiotowej sprawie. Stwierdziła, że organ naruszył tym art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) (dalej jako: "K.p.a."), gdyż nie zawiadomił skarżącej o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy oraz nie pouczył o prawie do wniesienia ponaglenia. Wskazała, że w związku z niezałatwieniem wniosku w terminie, pismem z [...] grudnia 2020 r. wniosła do Ministra ponaglenie. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] lutego 2019 r. w terminie miesiąca oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wobec braku bezczynności, gdyż wniosek skarżącej, zgodnie z żądaniem zawartym w skardze, został już rozpoznany decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], którą Minister utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2019 r., nr [...]. Jednocześnie organ wskazał, że brak załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie przewidzianym w Kpa spowodowany był wyjątkowo skomplikowanym i złożonym charakterem niniejszej sprawy, wymagającym szczegółowej analizy materiału dowodowego. Jak również powołał się na bardzo duży wpływ nowych spraw do Wydziału Uwłaszczeń i Gospodarki Nieruchomościami prowadzącego niniejsze postępowanie nadzorcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, bądź przewlekłości postępowania, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Minister decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2019 r. nr [...]. Zdaniem Sądu, wydanie przez organ ww. decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Oczywiste jest bowiem, że organ sprawę już załatwił. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a.). Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że niniejsze postępowanie zainicjowane zostało przez wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy innego uczestnika postępowania, tj. P. S.A., który wpłynął do organu w dniu [...] marca 2019 r. W związku z tym pismem z [...] marca 2020 r., uzupełnionym pismem z [...] kwietnia 2020 r., organ zawiadomił skarżącą o prowadzonym postępowaniu, poinformował o możliwości składania dodatkowych wyjaśnień i wniosków oraz zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Wskazać należy, że była to jedyna korespondencja jaką prowadził organ ze skarżącą. Również z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych nie wynika, aby w toku postępowania Minister informował strony o przyczynach nierozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a., bądź wskazywał konkretny termin zakończenia postępowania, jak również przedłużał w trybie art. 36 § 1 K.p.a. termin załatwienia sprawy. Ponaglenie wniesione przez skarżącą, pismem z [...] grudnia 2019 r., również nie zmotywowało organu chociażby do udzielenia na nie odpowiedzi. Dopiero wniesiona przez skarżącą w dniu 20 lipca 2020 r. skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania, zmobilizowała organ do podjęcia w dniu [...] sierpnia 2020 r. decyzji kończącej sprawę. Przewlekłego prowadzenia postępowania przez ponad rok i 5 miesięcy nie usprawiedliwia powoływany przez organ skomplikowany i złożony charakter przedmiotowej sprawy, jak również bardzo duży wpływ nowych spraw. Organ działał bowiem w sprawie opieszale i nieskutecznie co przedłużyło termin jej załatwienia. W orzecznictwie sądowadministracyjnymi podkreśla się natomiast, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.