I SAB/Wa 328/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynków wchodzących w skład nieruchomości 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2001 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynków wchodzących w skład nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] – w zakresie działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z obr. [...] – w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] S.A. w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. spółka [...] S.A. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2001 r. W uzasadnieniu skarżąca spółka wyjaśniła, że na jej wniosek z dnia [...] lutego 2001 r. przed Wojewodą toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego działek oraz własności budynków wchodzących w skład nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] – w zakresie działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. skarżąca wniosła do Ministra Rozwoju ponaglenie, wskazując, że postępowanie w powyższej sprawie prowadzone jest w sposób przewlekły. Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. wydanym w sprawie [...] Minister uznał, że organ wojewódzki dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz wyznaczył Wojewodzie dodatkowy termin na załatwienie sprawy wynoszący 3 miesiące od dnia doręczenia postanowienia. Pomimo upływu terminu na załatwienie sprawy, Wojewoda nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...] października 2020 r. (omyłkowo datowanym na [...] października 2019 r.) organ wojewódzki poinformował skarżącego o wyznaczeniu terminu na rozpoznanie sprawy do dnia 31 marca 2021 r., uzasadniając to potrzebą skompletowania dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe skarżąca spółka wniósł pismem z dnia [...] października 2020 r. drugie ponaglenie, podnosząc, że organ wojewódzki niezasadnie dokonał przedłużenia terminu do rozpoznania sprawy z jednoczesnym naruszeniem postanowienia Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. Pismem z dnia [...] października 2020 r. Minister poinformował skarżącą, że już uprzednio rozstrzygnął kwestię bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę oraz pouczył o możliwości wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. skarżąca spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] lutego 2001 r. Spółka wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu administracyjnym, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz o zobowiązanie Wojewody do niezwłocznego załatwienia sprawy a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że wniosek w sprawie został wniesiony w 2001 r., ale postępowanie nie było prowadzone do czasu zakończenia postępowań wyjaśniających co do istnienia praw osób trzecich do nieruchomości. W styczniu 2019 r. organ wojewódzki podjął ponownie postępowanie i od tego momentu pozostaje w bezczynności, dokonując pozorowanych, zdaniem skarżącej, czynności i unikając rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda wyznaczył ponadto termin załatwienia sprawy, który przekracza termin określony w postanowieniu Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przeszkodą w rozpoznaniu sprawy były ewentualne roszczenia osób trzecich do nieruchomości oraz konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Organ miał również weryfikować prawidłowość nabycia gruntu przez Skarb Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1, art. 35 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że w postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał prawny obowiązek podjęcia działań w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w prawnie ustalonym terminie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, prowadząc postępowanie, organ wojewódzki dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skoro bowiem, jak zasadnie wskazuje skarżąca spółka, od lutego 2019 r. ustały wszelkie przeszkody dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a mimo tego organ dotychczas nie wydał decyzji kończącej postępowanie, to nie może ulegać wątpliwości, że Wojewoda znacznie (kilkunastokrotnie) przekroczył terminy ustawowe prze-widziane do rozpoznania wniosku złożonego w sprawie w 2001 r. Od lutego 2019 r. do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi przez Sąd, okres bezczynności organu wynosi już 16 miesięcy. Jednocześnie organ nie przewidywał załatwienia sprawy w terminie wyznaczonym dodatkowo przez Ministra Rozwoju w postanowieniu z dnia [...] września 2020 r. Bezczynność organu ma zatem niewątpliwie charakter rażący w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.). Sąd wziął także pod uwagę fakt, że wniosek skarżącej spółki organ rozpatruje już od 2001 r. i w sprawie zostały już w stosunku do innych działek wydane decyzje częściowe. Stąd też należy przyjąć, że organ jest dobrze zaznajomiony ze specyfiką przedmiotowej sprawy i ze względu na znaczący upływ czas od zainicjowania postępowania powinien wykazać się większymi staraniami, by sprawa została merytorycznie załatwiona w sposób możliwie najszybszy, czego jednak dotychczas nie uczynił. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem przez Sąd organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku w części dotyczącym działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w zakreślonym 3 miesięcznym terminie, od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, który to okres jest w ocenie Sądu okresem wystarczającym, aby rozpoznać przedmiotowy wniosek w zakresie działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.