I SO/Bd 4/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 10 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. M. o wymierzenie grzywny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi E. M. z dnia 4 lipca 2025 r. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 czerwca 2025 r. nr UP-412/2025 wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: wymierzyć Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w wysokości 300 zł (trzysta złotych)

Pismem z dnia 17 września 2025 r. E. M. (dalej jako: wnioskodawczyni) złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: organ) za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi datowanej na dzień 4 lipca 2025 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Do wniosku załączyła odpis wniesionej skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 czerwca 2025 r. nr UP-412/2025, na którym znajduje się prezentata potwierdzająca datę złożenia skargi. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ w pierwszej kolejności wskazał, że w dniu 18 września 2025 r. przekazał skargę do Sądu, w konsekwencji czego wykonał ciążący na nim obowiązek wynikający z przepisu art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."). Dodał, że pismo skarżącej pierwotnie zostało zinterpretowane przez organ jako brak zgody skarżącej na dokonywanie potrąceń z jej emerytury, bowiem tak wynikało z jego treści. W konsekwencji organ rentowy 16 lipca 2025 r. wystosował do skarżącej odpowiedź na to pismo. Po ponownej analizie sprawy organ doszedł do wniosku, że wolą wnioskodawczyni mogła być chęć zaskarżenia decyzji z dnia 17 czerwca 2025 r. Wobec powyższego organ niezwłocznie przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Sądu. W dniu 18 września 2025 r. do Sądu wpłynęła skarga E. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 czerwca 2025 r. przekazana przez organ wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości (por. postanowienia NSA z 4 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 5433/21, orzeczenia przywołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że określenie w art. 54 § 2 p.p.s.a. terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu administracji w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z 3 listopada 2009 r. sygn. akt: II GPS 3/09). Powołane przepisy nie zobowiązują sądu do wymierzenia organowi administracji publicznej grzywny, ale pozostawiają to do uznania sądu, o czym świadczy użycie sformułowania w art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd "może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, to przy rozstrzyganiu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Skarga na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 czerwca 2025 r. nr UP-412/2025 do organu wpłynęła w dniu 4 lipca 2025 r., co potwierdza prezentata (k. 3 akt sądowych). Trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi wraz z aktami – określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. upłynął zatem 4 sierpnia 2025 r. (3 sierpnia 2025 r. był dniem wolnym od pracy). Organ przekazał zaś ww. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 18 września 2025 r. (data prezentaty k. 3 akt I SA/Bd 516/25). Opóźnienie organu wynosiło zatem półtora miesiąca. Z powyższego wynika, że organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, a przekroczenie terminu o półtora miesiąca nie może zostać zakwalifikowane jako nieznaczne. Organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny tłumaczy, że pismo skarżącej z dnia 4 lipca 2025 r. zostało pierwotnie zinterpretowane przez organ rentowy jako brak zgody skarżącej na dokonywanie potrąceń z jej emerytury, bowiem tak wynikało z jego treści. Wskazuje, że w konsekwencji organ rentowy 16 lipca 2025 r. wystosował do skarżącej odpowiedź na to pismo. Po ponownej analizie organ doszedł do wniosku, że wolą skarżącej mogła być chęć zaskarżenia decyzji z dnia 17 czerwca 2025 r. Mając na uwadze powyższe, należy zauważyć, iż skarżąca złożyła skargę w terminie do zaskarżenia decyzji z dnia 17 czerwca 2025 r., podała w nagłówku, że jest to "skarga do Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy", a ponadto wskazała numer skarżonej decyzji. Trudno zatem uznać aby przyczyny niedopełnienia przez organ obowiązku były usprawiedliwione. Odnosząc się natomiast do wysokości grzywny Sąd wskazuje, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie górną granicę określono w powołanym wyżej art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd wymierzając grzywnę bierze pod uwagę takie elementy jak: charakter sprawy, okres pozostawania organu w bezczynności oraz podjęte przez organ działania w celu załatwienia sprawy. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd uznał wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie za uzasadniony i wymierzył Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w wysokości 300 złotych. Sąd uznał, że wysokość nałożonej grzywny jest adekwatna do stopnia stwierdzonego uchybienia i z pewnością będzie wystarczająca do zdyscyplinowania organu, który w przyszłości powinien mieć świadomość konsekwencji naruszenia ciążących na nim obowiązków dla zapewnienia prawidłowego postępowania w przyszłości. Mając powyższe na uwadze podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.