II GSK 10/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1091/24 w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia 30 stycznia 2024 r. nr DP.4010.160.2023.EG w przedmiocie skreślenia z listy firm audytorskich postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1091/24, oddalił skargę J.M. (dalej: skarżący) na decyzję Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego z dnia 30 stycznia 2024 r. w przedmiocie skreślenia z listy firm audytorskich. Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, a następnie pismem z dnia 30 maja 2025 r., złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. We wniosku wskazano, że na skutek zaskarżonej decyzji m.in. skreślono firmę audytorską skarżącego z listy firm audytorskich, w konsekwencji czego skarżący utracił swoje jedyne i podstawowe źródło dochodów, zaś brak możliwości zarobkowania w zawodzie wykonywanym przez niego od lat powoduje po jego stronie wymierną szkodę majątkową. Skarżący podniósł również, że w wypadku faktycznego skreślenia firmy audytorskiej nastąpią trudne do odwrócenia skutki, bowiem firma audytorska skarżącego nie będzie mogła być ponownie wpisana na listę przez kolejnych pięć lat. Polska Agencja Nadzoru Audytowego wniosła pismo ustosunkowując się do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Z uwagi na powyższe wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony na etapie postępowania kasacyjnego mógł zostać rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyjmuje się, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zobligowana uprawdopodobnić, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Wnioskodawca, na którym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności, powinien zatem dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedmiotowy wniosek zawiera bowiem wyłącznie ogólne twierdzenia, które nie zostały poparte odpowiednią dokumentacją obrazującą sytuację finansową skarżącego i tym samym umożliwiającą dokonanie oceny, czy w istocie skreślenie firmy audytorskiej skarżącego skutkuje utratą jedynego i podstawowego źródła jego dochodów. Ponadto, jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący – wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku – ma możliwość wykonywania pracy w zawodzie biegłego rewidenta pomimo wykonania zaskarżonej decyzji. Biegły rewident może bowiem wykonywać zawód m.in. na podstawie stosunku pracy z firmą audytorską – art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1035 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje również, że podnoszona przez skarżącego okoliczność wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na faktyczne skreślenie firmy audytorskiej skarżącego z listy i w konsekwencji niemożność jej ponownego wpisania na listę przez kolejnych pięć lat, nie zasługuje na uwzględnienie. Opisane przez skarżącego "faktyczne skreślenie firmy audytorskiej z listy" jest bowiem możliwe dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy przez Sąd. Jak wskazano powyżej, wyrokiem z dnia 16 lipca 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wyrok ten, wobec wniesienia przez stronę skargi kasacyjnej, nie jest prawomocny. Argumentacja skarżącego odnosząca się zaś do ewentualnych następstw prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu w sprawie w żadnym przypadku nie może stanowić podstawy uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.