II GSK 1047/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie o umorzenie postępowania w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie z dnia 28 października 2021 r., nr DO.66-PO-6.2.2021 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić wniosek.

Wnioskiem z 22 marca 2024 r. pełnomocnik Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) wniósł o umorzenie postępowania z powodu prawomocnego i wykonalnego orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w Warszawie o wydaleniu adwokat G. K. z Adwokatury. Jako podstawę do umorzenia postępowania pełnomocnik wskazał fakt, że postanowieniem z dnia 11 października 2023 r. w sprawie o sygn. II ZK 19/22 Sąd Najwyższy oddalił wniesioną przez adw. G. K. kasację od orzeczenia z 18 grudnia 2020 r. Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w Warszawie o wydaleniu ww. z Adwokatury. Pełnomocnik wskazał, że zarządzeniem nr 1 z dnia 15 stycznia 2024 r. w przedmiocie wykonania prawomocnie orzeczonej kary dyscyplinarnej wydalenia z Adwokatury, Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Katowicach skreślił adw. G. K. z listy adwokatów Izby Adwokackiej w Katowicach, zakreślając datę skreślenia na dzień 11 października 2023 r. Podstawą skreślenia adw. G. K. z listy adwokatów było wspomniane wyżej prawomocne i wykonalne orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w Warszawie z 18 grudnia 2020 roku, sygn. WSD 186/19. W ocenie pełnomocnika z uwagi na wydalenie adw. G. K. z Adwokatury i zerwanie więzi prawnych z samorządem adwokackim, a tym samym wygaśnięcie wszelkich stosunków prawnych będących źródłem roszczeń skarżącej, odpadła podstawa prawna i faktyczna dla kontynuowania niniejszego postępowania. W odpowiedzi na ww. wniosek G. K. wniosła o jego nieuwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o umorzenie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W judykaturze sądowoadministracyjnej ugruntował się pogląd, że zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, iż: "chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie." (wyrok NSA w dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2798/15, LEX nr 2261496). W związku z powyższym należy wskazać, że przedmiotem postępowania, które toczyło się pod sygn. akt VI SA/Wa 720/22, była skarga na postanowienie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 28 października 2021 r., nr DO.66-PO-6.2.2021 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2022 r. powyższe postanowienie zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyczyną uchylenia ww. postanowienia Prezydium ORA było m.in. to, że "(...) w żadnym z rozstrzygnięć organów obu instancji nie skonkretyzowano sprawy, w której je wydano; nie wiadomo bowiem którego wniosku Skarżącej dotyczy zawieszone postępowanie. Nawet na wezwanie Sądu organ odwoławczy nie określił okresu składkowego, jakiego tyczy skarżone postanowienie. Niedostatecznie też organ odwoławczy odniósł się do podanej przez organ I instancji przyczyny zawieszenia postępowania (tj. faktu toczącego się wobec Skarżącej postępowania dyscyplinarnego), w tym prawnie doniosłego wpływu tej przyczyny na postępowanie o zwolnienie z obowiązku uiszczania składek korporacyjnych i umorzenie zaległości z tego tytułu. Organ odwoławczy w ww. zakresie zauważył tylko, że uprawomocnienie się orzeczenia o wymierzeniu Skarżącej kary wydalenia z adwokatury będzie miało oczywisty wpływ na sposób rozpoznania złożonych przez nią wniosków. Taka wypowiedź Prezydium NRA nie czyni zadość obowiązkowi kontroli orzeczenia organu I instancji na gruncie 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Co istotne, organ odwoławczy potwierdzając prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji - jako uzasadnienie zawieszenia postępowania z wniosku Skarżącej - wskazał inny, dodatkowy powód, mianowicie brak dostępu do akt Skarżącej i w związku z tym brak możliwości rozpoznania jej wniosku." Ponadto w ocenie WSA w Warszawie powyższe uchybienia wskazywały na niespełnieniu wymagań opisanych w art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku wskazania podstawy prawnej oraz procesu myślowego, który doprowadził Prezydium NRA do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Od powyższego wyroku pełnomocnik Prezydium NRA wniósł skargę kasacyjną z dnia 14 marca 2022 r., która oczekuje w Naczelnym Sądzie Administracyjnym na rozpoznanie (termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania zasadności wniosku Prezydium NRA o umorzenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na okoliczności wskazane we wniosku. W przedmiotowej sprawie nie doszło do ziszczenia przesłanki, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O bezprzedmiotowości postępowania nie stanowi skreślenie G. K. z listy adwokatów, bowiem niniejsze postępowanie nie dotyczy skreślenia ww. z listy adwokatów, lecz postanowienia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 28 października 2021 r., nr DO.66-PO-6.2.2021 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, w którym - jak stwierdził Sąd w przytoczonym powyżej wyroku - "nie skonkretyzowano sprawy, w której je wydano; nie wiadomo bowiem którego wniosku Skarżącej dotyczy zawieszone postępowanie". O bezprzedmiotowości niniejszego postępowania można byłoby mówić dopiero wówczas, gdyby było jasne czego dokładnie ono dotyczyło. Należy przy tym również wskazać, że niniejsze postępowanie na obecnym etapie toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika Prezydium NRA. To skarżący kasacyjnie jest dysponentem postępowania kasacyjnego i może cofnąć skargę kasacyjną, jeżeli uważa, że "W niniejszym postępowaniu nie sposób wydać orzeczenia, w którym Sąd merytorycznie odniesie się do żądań skarżącej", na co wskazał sam pełnomocnik Prezydium NRA we wniosku o umorzenie. Mając powyższe na uwadze, wobec braku na obecnym etapie postępowania podstaw prawnych do umorzenia postępowania kasacyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 161 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a.