II GSK 1132/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2542/21 w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 26 lipca 2021 r. nr EA-b-1270/778/21 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R.M. na rzecz Komendanta Głównego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 12 kwietnia 2021 r. cofnął R.M. (dalej: skarżący) pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2020 r., poz. 955; dalej: ustawa o broni i amunicji, u.b.a.). Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji (Komendant, KGP, organ II instancji) decyzją z dnia 26 lipca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.). II Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2022 r., o sygn. akt VI SA/Wa 2542/21, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę R.M. Sąd I instancji stwierdził, że organ dokonał prawidłowej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit a u.b.a. W stosunku do skarżącego został bowiem wydany prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] 2021 r., sygn. akt [...], na podstawie którego skarżący został uznany za winnego popełnienia czynów z art. 291 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (obecnie: Dz.U. z 2025 r. poz. 383; dalej: k.k.), tj. paserstwo oraz art. 263 § 2 k.k., czyli wyrób i handel bronią bez zezwolenia. Wskazano, że czyny popełnione przez skarżącego są przestępstwami umyślnymi oraz że w tych okolicznościach sprawy organ nie był zobowiązany do badania, czy skarżący stanowi zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, uzasadniające cofnięcie mu pozwolenia na broń, gdyż stosownej oceny w tym względzie dokonał już ustawodawca. Sąd stwierdził, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. W konsekwencji – zdaniem Sądu I instancji – organy Policji były zobligowane do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej wydanej w celu łowieckim. III Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie poprzedzających go decyzji organu pierwszej i drugiej instancji oraz umorzenie postępowania, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) na mocy treści przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w sytuacji, gdy organ administracji publicznej z urzędu zobowiązany jest podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy co w realiach niniejszej sprawy przedkłada się na obowiązek organu przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia tego, czy skarżący jest osobą stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, co z kolei stanowi przesłankę zastosowania art. tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6 lit. a) u.b.a. 2) na mocy treści przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6 lit. a) u.b.a. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, iż w myśl przytoczonych przepisów ustawodawca uznaje za osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego a priori osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że pozbawienia prawa do broni na podstawie w/wymienionego przepisu, nie uzasadnia wyłącznie sam fakt popełnienia umyślnego przestępstwa lub umyślnego przestępstwa skarbowego, lecz ponadto konieczne jest ustalenie, że jego sprawca jest osoba stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV Komendant w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. V Pismem z dnia 19 lipca 2022 r. zatytułowanym "replika na odpowiedź na skargę kasacyjną" skarżący oświadczył, że podtrzymuje w całej rozciągłości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, w tym w szczególności twierdzenia i wnioski zawarte w skardze kasacyjnej z dnia 20 maja 2022 r. VI Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podane przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach zaskarżenia. Biorąc pod uwagę zarzuty sformułowane w petitum skargi kasacyjnej jak również ich uzasadnienie należy stwierdzić, iż skarżący dąży w istocie do podważenia oceny Sądu I instancji w zakresie w jakim skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osoby stanowiącej zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Zdaniem autora skargi kasacyjnej koniecznym dla wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń jest jednak wykazanie związku pomiędzy popełnionym czynem zabronionym przez uczestnika, charakterem tego czynu, a także dotychczasowym postępowaniem osoby, które mogłoby stworzyć obawy, iż posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa łub porządku publicznego. Kontroli instancyjnej, sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej, poddany został wyrok Sądu I instancji, którym Sąd oddalił skargę na decyzję wydaną na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z przywołanym art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. W myśl natomiast art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (lit. a), skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu albo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia (lit. b). Zacytowana treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji obowiązuje od 10 marca 2011 r. Uprzednio przepis ten stanowił, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw [art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.]. Mając na uwadze ówczesne brzmienie tego przepisu zauważyć należy, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym istniały rozbieżności w orzecznictwie co do tego, czy sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo wymienione w tym przepisie, uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, czy też niezbędne jest dodatkowo wykazanie, iż przestępstwo to realnie wskazuje na możliwość użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wówczas Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, przesądził, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)". W obecnym stanie prawnym ustawodawca zaostrzył kryteria nieudzielenia pozwolenia na broń, a w efekcie także przesłanki cofnięcia tego pozwolenia, przyjmując, że w każdym przypadku osoba skazana za przestępstwo umyślne pozwolenia na broń mieć nie może. Odnosząc więc nową regulację prawną do treści powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślić należy, że w istocie ustawodawca przesądził, iż sam fakt skazania jest równoznaczny z tym, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego przez osobę skazaną. Oczywiście tak rygorystyczne podejście ustawodawcy może w określonych stanach faktycznych budzić wątpliwości natury konstytucyjnej, jednakże nie jest to sytuacja, która zaistniała w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, że podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie przez skarżącego broni palnej do celów łowieckich był wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] 2021 r., sygn. akt [...], na podstawie którego skarżący został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 291 § 1 k.k. oraz art. 263 § 2 k.k. Skarżący wyrokiem tym został skazany za to, że trzykrotnie nabył rzeczy o łącznej wartości ponad 280 000 złotych pochodzące z przestępstw kradzieży, tj. popełnił przestępstwa pasterstwa a także posiadał bez wymaganego zezwolenia amunicję do broni palnej. Skarżący zatem niewątpliwie stanowi zagrożenie dla porządku prawnego. Przechodząc do oceny zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że są one nieusprawiedliwione, z uwagi na dokonanie przez Sąd I instancji prawidłowej wykładni przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji. Zgodnie z jednoznacznym brzmieniem i również niekwestionowanym stanowiskiem zawartym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie. Z przyczyn odnoszących się do opisanych okoliczności stanu faktycznego nie można zatem uznać, że doszło do błędu w subsumpcji. W efekcie przyjąć należy, że nie doszło również do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej, a odnoszących się do zrealizowania ustaleń w zakresie istnienia zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Z przedstawionych powyżej powodów zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.