II GSK 1151/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2889/22 w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 września 2022 r. nr BP.501.1773.2021.2135.WA7.264143 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lutego 2023r., sygn. akt VI SA/Wa 2889/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U.2026.143 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę I. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 12 września 2022r., nr BP.501.1773.2021.2135.WA7. 264143 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca. Pismem z 22 czerwca 2026r. pełnomocnik skarżącej poinformował o jej śmierci. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Regulacja ta ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (art. 193 p.p.s.a.). Co do zasady obowiązek zapłaty kary pieniężnej, nałożonej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, jest obowiązkiem ściśle związanym z adresatem decyzji. W prawie administracyjnym nie występuje bowiem generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa (tak m.in. NSA w postanowieniu z 25 września 2018r., sygn. akt II GSK 3700/17). Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że wobec śmierci skarżącej - adresata decyzji nakładającej karę pieniężną - zachodziły przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy też zauważyć, że gdyby zaskarżona decyzja została wykonana, a w wyniku sądowoadministracyjnej kontroli tej decyzji okazało się, że jest ona sprzeczna z prawem, to zachodziłaby możliwość domagania się zwrotu kwoty uiszczonej tytułem tej kary. Skoro skarżąca zmarła, roszczenie o zwrot tej kwoty przechodziłoby na spadkobierców (tak NSA w postanowieniu z 13 marca 2007r., sygn. akt I OSK 267/07). W tym sensie wykonana decyzja o nałożeniu kary dotyczyłaby interesu prawnego spadkobierców skarżącego kasacyjnie. Wówczas, do czasu ich zgłoszenia się, postępowanie w sprawie należałoby zawiesić. W rozpoznawanej sprawie ten przypadek jednak nie miał miejsca. Zaskarżona decyzja nie została wykonana, a obowiązek zapłaty kary pieniężnej pozostał wyłącznie obowiązkiem ściśle związanym z adresatem decyzji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.