Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 1323/24

Wyrok NSA z 10 grudnia 2024 r., II GSK 1323/24 – zajęcie pasa drogowego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
10 grudnia 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. M. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 76/24 w sprawie ze skargi W. M. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 27 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 21 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 76/24 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. (dalej: Wspólnota, Skarżąca, Strona) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie (dalej: Kolegium, SKO) z 27 listopada 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Koszalina z 25 stycznia 2023 r., którą nałożył na ww. Wspólnotę karę pieniężną w wysokości: 3.422,10 zł, za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w K. (droga gminna, działka nr [...], obręb [...]) o powierzchni 17,85 m2, polegające na umieszczeniu w dniach: 16, 19, 20, 21, 22, 27, 30 grudnia 2022 r. oraz w dniach: 2, 3, 4, 5, 9 stycznia 2023 r. kontenerów na odpady komunalne bez zezwolenia zarządcy wymaganego przepisami art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022r., poz. 1963 z późn. zm.; dalej: u.d.p.). Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się Wspólnota i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając orzeczenie to w całości. Jak podnosiła – zaskarżonej decyzji – zarzuciła naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) w zw. z: a) art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na podmiot, który nie zajął pasa drogowego, tj. nałożenie kary pieniężnej na Wspólnotę Mieszkaniową, która nie jest właścicielem kontenerów na odpady komunalne wskazanych w decyzji, nie przejmowała tych kontenerów w posiadanie od P. Sp. z o.o. w K. (dalej: P. Sp. z o.o.), nie jest zleceniodawcą w/w spółki i nie umieszczała tych kontenerów na terenie pasa drogowego, ani nie wyznaczała pasa drogowego jako miejsca posadowienia tych kontenerów, a kontenery są publicznie dostępne dla wszystkich mieszkańców miasta K. i są zapewnione na zlecenie Gminy Miasto K. w ramach zadań własnych w zakresie gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a nie tylko na rzecz odwołującej się Wspólnoty Mieszkaniowej. P. Sp. z o.o. jest właścicielem przedmiotowych kontenerów na odpady i to ten podmiot każdorazowo umieszcza w/w kontenery na terenie do tego nie przeznaczonym, tj. na terenie pasa drogowego, za co Wspólnota mieszkaniowa nie może ponosić odpowiedzialności, tym bardziej, że nie jest zleceniodawcą tych usług, lecz zleceniodawcą jest Gmina Miasto K.; b) art. 38 u.d.p. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z tym przepisem Wspólnota miała prawo do korzystania z osłony śmietnikowej posadowionej w pasie drogowym w 1974r. i nadal zachowuje prawo do korzystania z istniejącego od 1974r. utwardzonego placu betonowego przeznaczonego do posadowienia pojemników na odpady komunalne, pomimo nielegalnej rozbiórki przez ZDiT (Zarząd Dróg i Transportu w K.) w listopadzie 2022r. jedynie niektórych elementów tej osłony śmietnikowej w postaci przegród pionowych; a nie jest możliwa taka interpretacja tego przepisu sprowadzająca się do uznania, że jeśli zarządca drogi w sposób nielegalny usunie z drogi niektóre elementy urządzenia istniejącego przed dniem wejścia w życie ustawy o drogach publicznych to automatycznie rodzi obowiązek po stronie korzystającego do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w dotychczasowy sposób, w dotychczasowym zakresie i z wykorzystaniem pozostałych elementów obiektu istniejących od 1974r., ponieważ taka interpretacja prowadzi do rozwiązań niesprawiedliwych, absurdalnych i sprzecznych z zasadą działania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, ponieważ nielegalne działanie zarządcy drogi nie może skutkować tym, że dotychczasowe legalne działanie strony zostanie uznane za nielegalne bez udziału strony i bez zmiany sposobu zachowania strony; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwagi na nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, niepełne i błędne wyjaśnienie sprawy oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego materiału dowodowego, dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych, w szczególności: a) błędne ustalenie, że po rozbiórce przegród pionowych osłony śmietnikowej przestały istnieć wszystkie jego elementy istniejące w pasie drogowym od 1974r., podczas gdy zgodnie z art. 38 u.d.p. nadal istnieje element osłony w postaci płyty betonowej/utwardzonego placu przeznaczonego na pojemniki na odpady, który nadal może istnieć bez pozwolenia na zajęcie pasa drogowego i może być wykorzystywany, a która to płyta betonowa nie została rozebrana przez zarządcę drogi; b) błędne ustalenie, że: skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa zleciła do P. Sp. z o.o. wywóz odpadów komunalnych, podczas gdy skarżąca Wspólnota nie zlecała jakichkolwiek usług w/w spółce, w tym nie zlecała wywozu odpadów komunalnych, nie ma zawartej z w/w spółką żadnej umowy na wywóz odpadów komunalnych, a ten wywóz zlecony jest w/w spółce przez Gminę Miasto K. w ramach zadań własnych gminy w zakresie powszechnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi uregulowanego ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r., poz. 888 z późn. zm.; dalej: ustawa o utrzymaniu czystości), a w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zlecenie przez skarżącą jakichkolwiek usług spółce; c) błędne ustalenie, że to skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa jako zleceniodawca P. Sp z o.o. ponosi odpowiedzialność za miejsce ich ustawienia, brak zabezpieczenia i możliwość korzystania przez osoby trzecie, podczas gdy skarżąca Wspólnota nie zlecała jakichkolwiek usług w/w spółce, w tym nie zlecała wywozu odpadów komunalnych, nie ma zawartej z w/w spółką żadnej umowy na wywóz odpadów komunalnych, a ten wywóz zlecony jest w/w spółce przez Gminę Miasto K. w ramach zadań własnych gminy w zakresie powszechnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi uregulowanego ustawą o utrzymaniu czystości, a w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zlecenie przez skarżącą jakichkolwiek usług spółce P.Sp. z o.o., d) błędne ustalenie, że to skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa dokonała zajęcia pasa drogowego, podczas gdy Wspólnota Mieszkaniowa nie jest właścicielem kontenerów na odpady komunalne wskazanych w decyzji, nie przejmowała tych kontenerów w posiadanie od P. Sp. z o.o. i nie umieszczała ich na terenie pasa drogowego, ani nie wyznaczała pasa drogowego jako miejsca posadowienia tych kontenerów. Kontenery są publicznie dostępne dla wszystkich mieszkańców miasta K., są zapewnione przez Gminę Miasto K. w ramach zadań własnych w zakresie gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a nie tylko do dyspozycji odwołującej się Wspólnoty Mieszkaniowej, a P.Sp. z o.o. jest właścicielem przedmiotowych kontenerów na odpady komunalne i to ten podmiot każdorazowo umieszcza w/w kontenery na terenie do tego nie przeznaczonym, tj. na terenie pasa drogowego, przy czym robi to na zlecenie Gminy Miasto K., a nie na zlecenie Skarżącej, za co Wspólnota Mieszkaniowa nie może ponosić odpowiedzialności. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca kasacyjnie wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie nie zajął stanowiska co do skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wspólnota powołała argumenty na poparcie zarzutów. Kolegium nie zajęło stanowiska co do skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna Wspólnoty nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, na podstawie podniesionych przez Wspólnotę zarzutów kasacyjnych (art. 183 § 1 zd. pierwsze i § 2 p.p.s.a.). Wnosząc skargę kasacyjną jej autor oświadczył, że zrzeka się rozprawy, a strona przeciwna – SKO w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a). Należy także wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd I instancji. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że jest ona sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega więc na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie zarzutach przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach powołanych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. Ogólnie rzecz ujmując, z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując legalność decyzji SKO w przedmiocie kary pieniężnej dla Wspólnoty za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi wniesionej na tę decyzję na podstawie art. 151 p.p.s.a. Spór bowiem sprowadzał się do kwestii, czy umieszczone na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w K. stanowiącej pas drogowy (co już nie było kwestionowane w skardze kasacyjnej) - na płycie pozostałej po rozbiórce przez zarządcę drogi osłony śmietnikowej, istniejącej od 1974 r. i od tego czasu używanej przez Skarżącą – nie będące własnością Strony kontenery na odpady komunalne przez nią wytwarzane, mogły być tam nadal umieszczone bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi, z uwagi na używanie tego miejsca na śmietnik przez Stronę od 1974 r., czy też pozostawały bez stosownego zezwolenia zarządcy w pasie drogowym na jego powierzchni – 17,85 m2, w okresach wskazanych w decyzjach organów, za co należało wymierzyć Skarżącej karę pieniężną w wysokości 3422,10 zł. Skarżąca skupiła swoje zarzuty na brakach w ustaleniach stanu faktycznego i ich akceptacji przez WSA, a w konsekwencji na niewłaściwym zastosowaniu art. 40 ust. 1 pkt 12 u.d.p., mimo istnienia podstaw do zastosowania art. 38 ust. 1 u.d.p. Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja nie jest niezgodna z prawem. W niniejszej sprawie podstawą rozstrzygnięcia był art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., w myśl którego za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Z cytowanego art. 40 ust. 12 pk 1 u.d.p. nie wynikają jakiekolwiek dodatkowe warunki nałożenia kary administracyjnej, poza tymi, które nakazują ustalenie, że pas drogowy był zajmowany bez zezwolenia, a okolicznościami istotnymi są tu: sam fakt zajęcia pasa drogowego przez określony obiekt, podmiot który dokonał zajęcia, brak stosownego zezwolenia zarządcy drogi oraz określona powierzchnia zajętego pasa wraz z liczbą dni zajmowania go bez zezwolenia. Zatem wymierzenie kary pieniężnej za nielegalne zajęcie pasa drogowego powinno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym organu, polegającym na ustaleniu, czy doszło do zajęcia pasa drogowego niezgodnie z przepisami prawa, w tym podmiotu, który zajął pas (i nie musi to być właściciel obiektu lub urządzenia), określeniu czasu, od którego stan naruszenia trwa oraz zajętej powierzchni pasa drogowego. Ustalenie tych okoliczności jest konieczne do określenia w decyzji wysokości kary pieniężnej, którą, w przypadku kontenerów na odpady komunalne, ustala się w oparciu o kryteria wymienione w art. 40 ust. 4 u.d.p., jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień (por. wyroki NSA z: 27 lipca 2023 r., II GSK 1420/22; 20 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1244/44; 18 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 1097/18; 4 kwietnia 2020 r., sygn. akt II GSK 3617/17 i II GSK 3659/17; opubl.: podobnie jak dalej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec podważania przez Spółkę w zarzutach skargi kasacyjnej tylko okoliczności, że nie jest podmiotem, który zlecał usytuowanie kontenerów (do tego nie będących jej własnością) na spornym miejscu i wywóz odpadów komunalnych P. Sp. z o.o. w K., a które realizowało zadania Gminy Miasta K. w ramach zadań własnych gminy w zakresie powszechnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, przy czym kontenery te były dostępne dla wszystkich mieszkańców K., a co ważniejsze zostały ulokowane na płycie pozostałej po rozbiórce pionowych przegród osłony śmietnikowej wykorzystywanej przez Wspólnotę od 1974 r., co powinno skutkować zastosowaniem art. 38 ust. 1 u.d.p., zdaniem składu orzekającego NSA wystąpiły podstawy do łącznego rozpoznania ww. zarzutów skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom Skarżącej kasacyjnie, organy obu instancji, kierując się wspomnianymi wytycznymi z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. co do obowiązków podmiotu zajmującego pas drogowy (art. 40 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p.) i jego odpowiedzialności, gdy zajął pas drogowy bez zezwolenia, dokonały analizy okoliczności istotnych dla ustalenia, że podmiotem, który zajął pas drogowy była Wspólnota, a nie P. Sp. z o.o. czy też Miasto K.. I uczyniły to w sposób kompletny i wystarczający, przeprowadziły też niezbędne dowody. Ustalenia organów na okoliczność zajęcia pasa drogowego przez Skarżącą wskutek sytuowania (a co najmniej wskazywania tego miejsca jako miejsca składowania odpadów komunalnych, umieszczanych w tych właśnie kontenerach, w związku z realizacją obowiązku wyposażenia nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, o czym poniżej) na nim kontenerów na odpady komunalne były jednoznaczne i spójne. Mają one potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Zatem skutku oczekiwanego przez Skarżącą kasacyjnie nie mogły odnieść zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., postawione w pkt 2 lit. a-d petitum skargi kasacyjnej, adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie orzeczenia. W ramach tego zarzutu autor skargi kasacyjnej zarzucił organowi nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, niepełne i błędne wyjaśnienie sprawy oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego materiału dowodowego, co skutkowało dowolnymi ustaleniami faktycznymi. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej oraz podnoszonej w ich uzasadnieniu argumentacji trzeba stwierdzić, że Sąd I instancji w pełni zasadnie oraz bez naruszenia prawa - w tym zwłaszcza bez naruszenia zarzucanych art. 40 ust. 1 oraz ust. 12 u.d.p. oraz art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. jako wzorców kontroli legalności zaskarżonego działania administracji publicznej - ocenił, że kontrolowana decyzja jest prawidłowa, a w konsekwencji - że nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Wspólnoty jest nietrafne. Nie było kwestionowane, że od 1974 r. Wspólnota korzystała z osłony śmietnikowej znajdującej się na miejscu, obecnie stanowiącym pas drogowy, którą zlikwidowano pod koniec 2022 r., po uprzednim zawiadomieniu Strony przez Zarządcę drogi (por. pisma Zarządu Dróg i Transportu w K. z 14 listopada 2022 r. i 5 grudnia 2022 r., s. 3, 12 akt adm.). Zatem w okresie, w którym stwierdzono zajmowanie przez kontenery na odpady miejsca po osłonie w pasie drogowym, tej osłony już nie było (por. protokoły z kontroli pasa drogowego i dołączona do nich dokumentacja fotograficzna, w aktach sprawy). Przede wszystkim Wspólnota nie wykazała, aby podjęła działania zmierzające do zakwestionowania stanowiska zarządcy drogi, który uznał, że nie jest możliwa dalsza lokalizacja osłony śmietnikowej w pasie drogowym, nawet ze względu na dotychczasowe stan określony w art. 38 ust. 1 u.d.p. (Istniejące w pasie drogowym obiekty budowlane i urządzenia niezwiązane z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie.). Pozostawienie przez zarządcę drogi płyt, na których posadowiona była osłona śmietnikowa nie mogło oznaczać, że dotychczasowa budowla – osłona śmietnikowa pozostała, a w konsekwencji nie uprawniało Wspólnoty do dalszego korzystania z tego miejsca, będącego fragmentem pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi, zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p. Zresztą zarządca pismami z 14 listopada 2022 r. i 5 grudnia 2022 r. poinformował Wspólnotę o przyczynach i skutkach rozebrania ww. osłony. Równocześnie Strona nie zakwestionowała skutecznie, a wręcz potwierdziła, że z tego miejsca korzysta nadal w celu składowania odpadów, co podniósł organ i słusznie zaakceptował WSA (por. pismo Strony z 23 listopada 2022 r., w aktach adm.). Obronę Skarżącej, że kontenery nie stanowiły jej własności, nie zawierała umowy ani z P. Sp. z o.o. czy też Miastem K. co do wywozu śmieci, kontenery były wykorzystywane do wyrzucania odpadów przez mieszkańców K., a wywóz odpadów należy do zadań własnych gminy należało potraktować jako polemikę z ustaleniami organów i ich oceną przez WSA. Przede wszystkim Strona nie podważała ustaleń, że nie wystąpiła o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ani że korzystała ze spornych kontenerów. Zresztą na mocy uchwały nr XXIV/417/2020 Rady Miejskiej w Koszalinie z dnia 2 grudnia 2020 r. była zobowiązana do selektywnego zbierania odpadów (§ 2 ust. Uchwały), i w tym celu wyposażenia nieruchomości w odpowiednie pojemniki na odpady (§ 7 ust. 1 Uchwały), a także wyznaczenia i przygotowania we własnym zakresie i na własny koszt miejsca gromadzenia odpadów, co powinno było dziać się na nieruchomości Wspólnoty co do zasady (§ 7a uchwały). Powyższa uchwała ma umocowanie ustawowe – m.in. w art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości, a obowiązki Wspólnoty określone w tej Uchwale, są doprecyzowaniem jej obowiązków jako właściciela nieruchomości (wspólnej), uregulowanych przede wszystkim w art. 5 ust. 1 i 1a ustawy o utrzymaniu czystości. Skarżąca zaś próbowała obowiązki nałożone na nią ww. ustawą i Uchwałą, wyszczególnione m.in. w art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy: wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (pkt 1); zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 (pkt 3); pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (pkt 3b), przypisać do obowiązków gminy, które są określone mi.in w art. 3 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości, w tym: obejmuje wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (pkt 3); nadzoruje gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (pkt 4); zapobiega zanieczyszczaniu ulic, placów i terenów otwartych, w szczególności przez: zbieranie i pozbywanie się, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4, błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń uprzątniętych z dróg dla pieszych przez właścicieli nieruchomości oraz odpadów zgromadzonych w przeznaczonych do tego celu pojemnikach ustawionych na drodze dla pieszych (pkt 11). Z uregulowań tych wynika, że pojemniki służące Wspólnocie do realizacji jej obowiązku gromadzenia odpadów nie są pojemnikami ustawionymi na drodze dla pieszych, przeznaczonymi do gromadzenia odpadów. Nie można wobec tego skutecznie zarzucić WSA, że zgodził się z organem, że stan faktyczny w sprawie został ustalony niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), bez poszanowania zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych ( art. 77 § 1 k.p.a.) i wbrew wymogowi, że ocena, czy dana okoliczność została udowodniona, dokonywana ma być na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co doprowadziło je do prawidłowego ustalenia, że właśnie Wspólnota była podmiotem odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego pod kontenery na odpady komunalne bez zgody zarządcy drogi. Samo kwestionowanie ustaleń organu, trafnie zaakceptowanych przez Sąd I instancji, w sytuacji bierności Wspólnoty w realizacji jej obowiązków związanych z utrzymaniem czystości na jej nieruchomości i przerzucanie na gminę realizację tychże obowiązków, z powoływaniem się na uprawnienie z art. 38 ust. 1 u.d.p., skutkowało naruszeniem przez Stronę powinności z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p. i doprowadziło do uznania za zasadne zajmowania przez nią pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, co w świetle art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. oznaczało obowiązek organu nałożenia na Stronę kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Wobec powyższego zarzuty naruszenia prawa materialnego –art. 40 ust. 12 pk1 u.d.p. wskutek jego zastosowania i art. 38 ust. 1 u.d.p., wobec jego niezastosowania, zgłoszone w pkt 1.lit.a) i b) petitum skargi kasacyjnej, należało uznać za nietrafne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 lipca 2024
Hasła tematyczne
Drogi publiczne Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/ Joanna Sieńczyło - Chlabicz Mirosław Trzecki /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny