II GSK 1419/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2654/22 w sprawie ze skargi T. w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lipca 2022 r. nr BP.502.133.2021.0155.BD2.241387 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. w G. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2654/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 lipca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia, rozpoznania skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto, skarżąca kasacyjnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej – p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345 - dalej rozporządzenie w sprawie wag), poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że wagi zostały użyte w sposób prawidłowy do wyznaczenia masy pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie przez WSA w Warszawie skargi administracyjnej skarżącego; Nieprawidłowe użycie wag polegało również na tym, że terminal wagowy dopuszczony przez GUM został wyprodukowany przez [...], a nie przez E. Sp. z o.o. Sp. k. Powyższe wskazuje, że nie wszystkie istotne kwestie związane z przedmiotowymi wagami zostały wyjaśnione. I.2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wag, poprzez jego niezastosowanie i niezajęcie stanowiska - nieodniesienie się do zarzutu skarżącej stanowiącego, że za pomocą przedmiotowych wag zostały wyznaczone naciski grupy osi - osi wielokrotnych niezgodnie z przeznaczeniem wag oraz niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie przez WSA w Warszawie skargi administracyjnej skarżącej; I.3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wag w zw. z tabelą 1 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że nawet zastosowanie korekty nie miało wpływu na wynik sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie przez WSA w Warszawie skargi administracyjnej skarżącej; II. 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedokładnym zbadaniu sprawy oraz niepełnym i częściowo błędnym ustaleniu stanu faktycznego będącego przedmiotem skargi, przy równoczesnym bezkrytycznym przyjęciu ustaleń organów administracji jako prawidłowych oraz nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku i nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów skarżącej. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi wniesionej na tę decyzję na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 988 ze zm., dalej - p.r.d.). Przed przystąpieniem do oceny zgłoszonych zarzutów przypomnienia wymaga, że korzystanie z dróg publicznych regulowane jest przepisami przede wszystkim wspomnianej ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zaś zawarte w tych regulacjach normy jako zasadę przewidują poruszanie się po tych drogach wyłącznie pojazdów nienaruszających określonych dla nich nacisków osi, wymiarów lub masy całkowitej. Pojazdy naruszające przewidziane dla nich dopuszczalne wielkości, czyli tzw. pojazdy nienormatywne dopuszczone mogą zostać do ruchu na mocy odpowiedniego zezwolenia. Na podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami wydanego zezwolenia, na zasadzie art. 140aa ust. 1 p.r.d., nakłada się karę pieniężną. Analizując zarzuty skargi kasacyjnej należy zauważyć, że mimo iż przedmiot postępowania wyznaczają i determinują normy prawa materialnego, w relacji do których normy procesowe pełnią funkcję dopełniającą, przepisy materialne stanowiące podstawę wydania kontrolowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygnięć nie zostały wskazane jako naruszone w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zatem nie stanowią one wzorca kontroli w rozpoznawanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę, że aczkolwiek skarżąca kasacyjnie sformułowała zarzuty zarówno w ramach podstawy kasacyjnej, o której mowa w pkt 1, jak i w pkt 2 art. 174 p.p.s.a., to jednak ich treść w istocie sprowadza się do próby podważenia ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji, tj. do zakwestionowania prawidłowości pomiaru masy pojazdów i wyznaczenia nacisków grupy osi - osi wielokrotnych niezgodnie z przeznaczeniem wag oraz z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, co uprawnia do ich łącznego rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy, pomiar dokonany został z użyciem wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o znaku fabrycznym [...] i nr fabrycznym [...]. Waga ta legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z dnia [...] grudnia 2018 r. wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. z datą ważności do [...] grudnia 2020 r. (data pomiaru – [...] września 2020 r.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ustalenie rzeczywistej wagi określonego ładunku bądź nacisku ładunku na pewną powierzchnię, wymaga użycia odpowiedniej wagi. Ze względu jednak na różne parametry wagi, warunki jej użycia, sposób zamontowania albo warunki pogodowe prowadzić mogą do otrzymania wyników pomiaru odbiegających od rzeczywistych wartości. W związku z tym urządzenia tego rodzaju przechodzą prawną kontrolę metrologiczną na podstawie ustawy z 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2063 ze zm.), która stosownie do art. 4 pkt 9 jest działaniem zmierzającym do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone we właściwych przepisach. Tylko urządzenia, które przeszły określone sprawdzenie przez służby metrologiczne, mogą być użyte w ramach postępowania administracyjnego. Dowodem legalizacji, tj. dowodem zastosowania stosownej weryfikacji urzędowej, jest świadectwo legalizacji lub cecha legalizacyjna, umieszczana na przyrządzie pomiarowym (wadze), poświadczające dokonanie legalizacji (vide: NSA w wyroku z dnia 21 listopada 2024 r., II GSK 1146/24). Przepisy § 20 i 21 rozporządzenia w sprawie wag wprowadzają cztery klasy dokładności wag przy pomiarze obciążenia osi (oznaczane jako A, B, C i D) oraz sumarycznej masy pojazdu (oznaczane jako 0,2; 0,5; 1 i 2), przewidując zatem odpowiednie klasyfikowanie danej wagi, w zależności od tego jak bardzo zbliżone do rzeczywistego są jej wskazania. Jak wynika ze świadectwa legalizacji ponownej, waga do ważenia pojazdów w ruchu o nr fabrycznym [...] posiadała klasę dokładności dla obciążenia osi - D, klasę dla sumarycznej masy pojazdu - 2. Świadectwo legalizacji potwierdza, że waga została metrologicznie sprawdzona, zatwierdzona i dopuszczona do pomiarów obciążeń osi (nacisków) oraz mas całkowitych pojazdów. W rozpoznawanej sprawie pomiarom kontrolnym poddany został pojazd członowy składający się z 3-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] i 5-osiowej naczepy marki [...]. Pojazd członowy został zważony dwukrotnie, a za podstawę do wyznaczenia wielkości przekroczonej dopuszczalnej normy przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się na nieprawidłowości pomiaru masy całkowitej pojazdu dokonanego metodą wskazaną w § 3 pkt 9 rozporządzenia w sprawie wag, z użyciem przenośnej wagi dynamicznej typu [...], który to pomiar nie uwzględnia błędów pomiarowych. Warto natomiast podkreślić, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono, iż rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego wynosi aż 68,65 t, co oznacza przekroczenie o 28,65 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 71,63%). Przy tak dużym przekroczeniu normy zarzut nieuwzględnienia błędów pomiarowych nie może doprowadzić do podważenia ustalenia, iż mamy do czynienia z pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 pkt 35a u.p.d. Z instrukcji obsługi wynika, że przenośne wagi [...] zostały zaprojektowane do ważenia pojazdów z funkcjami pomiarów nacisków osi, w tym osi pojedynczych i osi wielokrotnych (grup osi) oraz wyznaczania masy całkowitej każdego rodzaju pojazdu i każdego rodzaju przewożonego ładunku. Waga charakteryzuje się dwoma trybami ważenia: statycznym i dynamicznym, posiadając podwójną certyfikację, a skoro tak to niezasadnie skarżąca uznaje za prawidłowe ważenie w trybie statycznym. Nie było podstaw zatem, aby podważać prawidłowość ustaleń faktycznych przeprowadzonych w rozpatrywanej sprawie w sytuacji, gdy użyta do ważenia pojazdu waga posiadała ważne świadectwo legalizacji ponownej i była używana zgodnie z instrukcją obsługi. Jednocześnie jest warte podkreślenia, że kontrola przeprowadzona przez Sąd I instancji odbyła się w granicach konkretnej sprawy, której przedmiot sprzeciwiał się podważaniu ostatecznych decyzji w sprawie zatwierdzenia typu wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu oraz podważaniu świadectwa legalizacji wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu jak tego oczekiwała skarżąca spółka. Jednocześnie wskazać należy, w odniesieniu do argumentacji skarżącej kasacyjnie, że wagi użyte do pomiarów nie są, jak wskazuje świadectwo legalizacji, wyprodukowane przez E. Sp. z o.o. Sp. k., lecz w całości przez [...], zaś jedynym elementem dodanym przez E. Sp. z o.o. Sp. k. jest wyłącznie nalepka w języku polskim, że skarżącej umyka treść art. 4 pkt 9a ustawy Prawo o miarach, który definiuje pojęcie "producenta" - w rozumieniu tej ustawy jest nim osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza przyrząd pomiarowy, albo – co trzeba podkreślić – dla której ten przyrząd zaprojektowano lub wytworzono w celu wprowadzenia go do obrotu lub użytkowania pod własną nazwą lub znakiem. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. odnotować należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swoim orzecznictwie, że przepis ten może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego zasadniczo w sytuacji, gdy uzasadnienie nie zawiera któregokolwiek z elementów w nim wymienionych lub gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. np. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, wyroki NSA: z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 138/25, z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2631/21, z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 774/22), a poprzez zarzut naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez wojewódzki sąd administracyjny stanu faktycznego sprawy lub wykładni czy zastosowania prawa materialnego przez ten sąd (por. np. wyroki NSA: z 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt I FSK 703/21, 28 maja 2025 r. sygn. akt I OSK 1388/24, 24 czerwca 2025 r. sygn. akt III OSK 551/22, 26 czerwca 2025 r. sygn. akt II GSK 1/22, 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt II GSK 885/25). Uzasadnienie kontrolowanego wyroku zawiera wszelkie niezbędne elementy i poddaje się kontroli instancyjnej, stąd też zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony. Jako że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).