II GSK 1450/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 751/24 w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 20 września 2024 r. nr DNS-HP.906.2.12.2024.MP w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt. III SA/Lu 751/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę T.K. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 września 2024 r. nr DNS-HP.906.2.12.2024.MP w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonanego przez lekarza Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Leczniczego w Lublinie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie przeprowadził postępowanie administracyjne dotyczące stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – [...]. Skarżąca rozpoczęła pracę zawodową 14 października 1982 r., w [...] w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku referent ds. wydawania kart, administrator, gdzie pracowała do [...]. Następnie w okresie od 3 listopada 1992 r. do 31 grudnia 2004 r. była zatrudniona w [...] (w związku z reorganizacją służby zdrowia) w okresie od 3 listopada 1992 r. do 31 grudnia 1993 r. pracowała w [...] na stanowisku pomoc dentystyczna w pełnym wymiarze czasu pracy. Do obowiązków na tym stanowisku należało m.in.: sterylizacja narzędzi stomatologicznych, przygotowanie stanowiska pracy lekarza, asystowanie lekarzowi podczas zabiegu, uporządkowanie stanowiska pracy lekarza po każdym pacjencie, przygotowanie do sterylizacji materiałów opatrunkowych, zaopatrzenie gabinetu w leki, materiały opatrunkowe, stomatologiczne i bieliznę, przeprowadzanie akcji fluorowych zapobiegających próchnicy, zapewnienie czystości w gabinecie w czasie dyżuru, nadzór nad narzędziami i sprzętem stomatologicznym, prowadzenie dokumentacji. W okresie od 1 stycznia 2005 r. do 6 października 2020 r. skarżąca była zatrudniona w spółce L. Sp. z o.o. w L. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pomoc stomatologiczna, rejestratorka medyczna. Następnie kontynuowała tam pracę w ramach umowy zlecenia do 4 stycznia 2022 r. W ramach pracy jako pomoc stomatologiczna przygotowywała gabinet stomatologiczny i stanowisko do pracy materiały i leki, narzędzia i sprzęt do zabiegów stomatologicznych, prowadziła wymaganą dokumentację. Głównie wykonywała pracę w pozycji stojącej, przemieszczając się w obrębie gabinetu. Do obowiązków należało również prowadzenie akt znajdujących się w szafach kartotekowych o wysokości do 1,56 m, poukładanych w szufladach. Najwyżej położony rząd szuflad umieszczony był na wysokości 1,56 m. Pracownik mógł korzystać z 2-stopniowej drabinki. W przychodni pracowało wówczas trzech pracowników wspomagających lekarza, w systemie dwuzmianowym. Średnia ilość pacjentów przypadająca na zmianę roboczą wynosiła ok 30. W ramach pracy jako rejestratorka medyczna skarżąca rejestrowała pacjentów, wyjmowała i chowała karty pacjentów, kserowała historię choroby na prośbę pacjentów, wpisywała ewidencję, odbierała telefony, obsługiwała kasę fiskalną, archiwizowała karty pacjentów. Stanowisko pracy rejestratorki znajdowało się przy biurku o wysokości ok. 0,74 m, oddzielone od pacjentów drewnianym kontuarem o wysokości 1,2 m. Pracę wykonywała w pozycji siedzącej wprowadzając dane do komputera, jak i pozycji stojącej podczas kontaktu z pacjentami; gdy sprawdzała dane osobowe pacjenta i przekazywała informacje o terminach wizyt i świadczeniach medycznych. Do obowiązków rejestratorki medycznej należało również prowadzenie kart pacjentów znajdujących się w szafach kartotekowych o wysokości do 1,70 m, poukładanych w szufladach. Najwyżej położony rząd szuflad umieszczony był na wysokości 1,70 m. Pracownik mógł korzystać z 3-stopniowej drabinki o wysokości ok 0,65 m. W przychodni pracowała jedna rejestratorka, w systemie jednozmianowym, średnio na zmianę roboczą obsługiwano ok 100 pacjentów. Według oświadczenia skarżącej dużą część czasu pracy zajmowały jej czynności związane z wyjmowaniem kart pacjentów. Czynność ta wiązała się z koniecznością wysuwania szuflad, położonych na różnej wysokości. Szuflady były ciężkie i przeładowane dokumentacją medyczną pacjentów, często skarżąca musiała użyć siły, aby je otworzyć. W ocenie organu w czasie pracy zawodowej na stanowiskach pomoc dentystyczna, pomoc stomatologiczna oraz rejestratorka medyczna skarżąca wykonywała czynności różnorodne, które miały charakter zmienny, pracownik miał możliwość dostosowania czynności do indywidualnego tempa pracy. Strona nie wykonywała czynności, które wiązały się z długotrwałą pracą z uniesionymi kończynami górnymi, ciężką pracą fizyczną związaną z ręcznym podnoszeniem i dźwiganiem lub przenoszeniem ciężarów. W związku z powyższym w sporządzonej z 26 października 2022 r. karcie oceny narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie nie potwierdził pracy skarżącej w narażeniu na nadmierne obciążenie [...]. Organ zaznaczył, iż skarżąca od 2012 r. zaczęła odczuwać bóle prawego barku z różnym nasileniem, a w 2019 r. rozpoczęła leczenie specjalistyczne. Wykonane w 2020 r. i 2021 r. badania MR prawego stawu barkowego oraz usg barku prawego w 2021 r. ujawniły zmiany odpowiadające [...]. W wyniku przeprowadzonych w Poradni Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Lublinie badań rozpoznano u skarżącej [...]. Jednostka orzecznicza I stopnia nie powiązała jednak rozpoznanego schorzenia z charakterem pracy i wykonywanymi przez skarżącą czynnościami zawodowymi i wydała orzeczenie lekarskie z 21 listopada 2022 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że pracując na stanowiskach pomoc stomatologiczna oraz rejestratorka medyczna skarżąca wykonywała pracę o charakterze zmiennym, dostosowanym do indywidualnego tempa pracy, nie obciążającą nadmiernie struktur obręczy barkowej przez większą część czasu pracy. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. I. w Ł. wydał 5 października 2023 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego wskazano, że na podstawie przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi badań oraz konsultacji ortopedycznej rozpoznano [...]. Jednakże zgodnie z wykazem chorób zawodowych, w przypadku [...], okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej wynosi 1 rok. Zatem w ocenie narażenia zawodowego, w kontekście rozwoju choroby (pierwsze udokumentowane objawy w 2014 r.), należy uwzględnić przede wszystkim zatrudnienie na stanowisku rejestratorki medycznej, co wskazuje również sama badana. Analiza dostępnych danych dotyczących narażenia zawodowego nie potwierdziła w ocenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, aby czynności zawodowe wykonywane na zajmowanym przez skarżącą stanowisku rejestratorki medycznej stwarzały warunki do [...], zwłaszcza prawego. Badana nie wykonywała pracy wymagającej pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi, ani wymagającej ciągłego podnoszenia, dźwigania lub przenoszenia ciężarów przez dużą część lub większość zmiany roboczej. Wykonywane czynności zawodowe były zróżnicowane, dostosowane do tempa pracownika, angażowały różne grupy mięśniowo –szkieletowe. W pismach z 14 listopada 2023 r. i 16 listopada 2023 r. skarżąca podniosła m.in. błędny opis zakresu obowiązków, miejsca pracy i sposobu wykonywania pracy, brak przeprowadzenia kontroli stanowiska pracy jako rejestratorka medyczna w miejscu zatrudnienia. Ponadto skarżąca zarzuciła brak zapoznania się przez pracownika prowadzącego postępowanie z pisemnym odwołaniem od orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, w którym szczegółowo opisała miejsce pracy i wskazała czynniki zawodowe przyczyniające się do jej choroby, m.in. ciężkie szuflady, z których codziennie, szarpiąc je, wyciągała i chowała karty pacjentów, niedostosowanie miejsca pracy, w wyniku czego musiała sięgać prawą ręką ponad głowę, by podawać dokumenty pacjentom. Powołała się na liczne błędy w orzeczeniu lekarskim nr [...] z 21 listopada 2022 r. Pismem z 3 stycznia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia z prośbą o wyjaśnienie zapisów zawartych w ww. orzeczeniu lekarskim. W odpowiedzi, pismem z 6 lutego 2024 r. jednostka orzecznicza I stopnia wyjaśniła, że informacje o urazach, którym uległa skarżąca zawarte są w dostarczonej przez nią kserokopii dokumentacji leczniczej z P., w związku z czym bezzasadne jest ich kwestionowanie. W związku z nowymi ustaleniami poczynionymi w sprawie organ I instancji pismem z 29 lutego 2024 r. przekazał do jednostki orzeczniczej II stopnia wszystkie nowo pozyskane informacje zarówno z W. w L., jak i od skarżącej oraz z L. Sp. z o. o. Pismem z 11 kwietnia 2024 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wyjaśnił, że ponowna analiza całości zebranej dokumentacji medycznej i dotyczącej narażenia zawodowego nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej i podtrzymał treść orzeczenia lekarskiego z 5 października 2023 r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią [...]). 16 maja 2024 r. skarżąca wniosła uwagi do wyjaśnień Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, dołączając dokumentację medyczną. Decyzją z 30 lipca 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie nie stwierdził u T.K. choroby zawodowej [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy – [...]. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zawarte w treści odwołania zarzuty nie znajdują uzasadnienia w świetle stanu faktycznego ustalonego w sprawie. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Właściwy organ inspekcji sanitarnej, tj. PPIS w Lublinie po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej od jednostki orzeczniczej I stopnia wszczął postępowanie administracyjne, w prawidłowy sposób ustalając i zawiadamiając wszystkie jego strony. PPIS w Lublinie rzeczowo zebrał materiał dowodowy, dotyczący charakteru wykonywanej przez skarżącą pracy i opracował kartę oceny narażenia zawodowego, którą przekazał do uprawnionej jednostki orzeczniczej. Organ I instancji podejmował wszelkie działania, aby zebrany materiał dowodowy był kompletny i w sposób szczegółowy rozpatrzony, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. W ocenie organu odwoławczego zarzut, że organ administracyjny nie dokonał wizytacji w celu oględzin miejsca pracy skarżącej, tj. nie dokonał należytej oceny narażenia zawodowego należy uznać za bezpodstawny. Organ w tej sprawie nie dokonał bezpośredniej oceny stanowiska pracy, ponieważ niezbędne informacje uzyskał w pismach otrzymanych od pracodawców skarżącej, jak również od niej samej. Ponadto ocena narażenia zawodowego nie dotyczyła osoby aktualnie zatrudnionej. W odniesieniu do zarzutu skarżącej, że nie zgadza się ona z opinią wydaną przez IMP w Łodzi, organ II instancji wyjaśnił, że jest to opinia wydana przez kwalifikowaną nadrzędną jednostkę orzeczniczą i jest to opinia ostateczna. W sprawie zostały wydane dwa orzeczenia lekarskie i dwie opinie uzupełniające. W związku z zasadą dwuinstancyjności jednostek orzeczniczych cały materiał dowodowy, wraz z uzupełnieniami został poddany analizie przez wykwalifikowanego lekarza orzecznika z IMP w Łodzi, który jako ekspert w dziedzinie medycyny pracy nie znalazł podstaw do uznania rozpoznawanej u skarżącej choroby jako choroby związanej z wykonywaną pracą. Wobec faktu, iż warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest jej uprzednie, lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów orzekających w przedmiocie choroby zawodowej, co prowadzić musiało do odmowy stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. W zgodnej opinii lekarzy wykonywanie pracy przez pacjentkę nie stwarzało warunków do rozwoju przedmiotowej jednostki chorobowej. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia zawodowego podłoża rozpoznanego schorzenia. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że analiza całości zebranego materiału dowodowego, a w szczególności opinii orzeczniczych wydanych przez kwalifikowanych lekarzy orzeczników nie potwierdziła związku przyczynowo - skutkowego z pracą wykonywaną przez badaną. T.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie, zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie przepisu art. 138 k.p.a., zwanego dalej k.p.a. - poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji; 2) naruszenie art. 80 w zw. z 84 § 1 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów mające istotny wpływ na wynik sprawy; 3) naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów mające istotny wpływ na wynik sprawy, a wyrażające się w stwierdzeniu, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie stanowi rzetelny, uzasadniony oraz spełniający wymogi opinii biegłego dowód w niniejszym postępowaniu, podczas; 4) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - polegające na błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy; 5) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez oparcie wydanej decyzji wyłącznie o wydane orzeczenia lekarskie, a także niewzięcie pod uwagę okoliczności znajdujących się w aktach sprawy; 6) naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 w zw. z art. 84 § 1 w związku z art. 77 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób ukierunkowany na z góry określony cel, ignorujący rzeczywisty stan faktyczny w postaci wykonywania przez skarżącą pracy powtarzalnej związanej z przeciążeniem oraz monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych; 7) naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o niepełny materiał dowodowy; II. przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1836; dalej: r.ch.z.) - poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w oparciu o orzeczenia lekarskie, które zostały sporządzone na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby, co w konsekwencji spowodowało brak obalenia domniemania przemawiającego za zawodową etiologią powstałego u skarżącej schorzenia; 2) § 6 ust. 1 i 2 r.ch.z. - poprzez niepodjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego; 3) § 8 ust. 1 r.ch.z. - poprzez niewystąpienie przez organ sanitarny do jednostki orzeczniczej II stopnia o przeprowadzenie dodatkowej konsultacji; 4) § 6 ust. 1 r.ch.z. - poprzez wyłączne przyznanie mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu podczas; 5) art. 2351 k.p. - poprzez błędną wykładnię tego przepisu wyrażającą się brakiem stwierdzenia choroby zawodowej istniejącej u skarżącej poprzez pominięcie zagadnienia domniemania związku przyczynowego pomiędzy zaistnieniem schorzenia, a warunkami pracy narażającymi na jego powstanie; 6) § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. – poprzez brak uzyskania przez organy sanitarne dodatkowych wyjaśnień oraz przeprowadzenia dodatkowych konsultacji; 7) art. 2351 k.p. - poprzez brak ustalenia właściwego czynnika etiologicznego lub zespołu czynników etiologicznych powstania choroby zawodowej; 8) art. 2351 k.p. - poprzez błędną subsumpcję ww. przepisu polegającą na uznaniu, iż analiza materiału dowodowego w niniejszej sprawie dała podstawę do wydania zarówno przez organ I, jak i II instancji decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej; 9) art. 84 k.p.a. w zw. z art. 2351 k.p. - poprzez błędne przyjęcie, iż orzeczenie lekarskie wykazujące brak stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej zostało wydane w sposób kompletny oraz rzeczowy; 10) art. 84 k.p.a. w zw. z art. 2351 k.p. - poprzez pominięcie faktycznego charakteru i sposobu wykonywania przez skarżącą pracy na stanowisku rejestratorki medycznej; 11) art. 84 k.p.a. w zw. z art. 2351 k.p. - poprzez oparcie decyzji o braku podstaw do przyznania choroby zawodowej w oparciu o orzeczenie lekarskie, którego uzasadnienie zawierało sprzeczne z logiką wnioski. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zobowiązanie organu II instancji do wydania w określonym terminie decyzji, wskazując jednocześnie sposób załatwienia sprawy lub rozstrzygnięcia - ewentualnie, w przypadku braku uznania przez Sąd powyższego wniosku, wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a w przypadku stwierdzenia podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego - jednoczesne umorzenie postępowania oraz zwrot kosztów postępowania. Wskazanym na wstępie wyrokiem z 6 marca 2025 r. WSA w Lublinie oddalił skargę. Sąd stwierdził, iż wbrew zarzutom podniesionym w skardze, organy podjęły niezbędne czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Nie zachodzą również podstawy do zakwestionowania oceny dowodów i poczynionych w oparciu o tę ocenę ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. zgodnie, z którym organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu I instancji organy trafnie uznały, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do uznania zawodowego charakteru występującej u skarżącej choroby. W niniejszej sprawie nie potwierdzono narażenia zawodowego w okresie 1 roku przed wystąpieniem u skarżącej udokumentowanych objawów chorobowych, a taki okres został przewidziany w przypadku schorzenia wymienionego w pkt [...] wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Podniesione w skardze zarzuty nie podważają skutecznie prawidłowości ustaleń i oceny wyrażonych w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie WSA wyjaśnił, że organy rozstrzygające w sprawie ustaliły, że skarżąca nie wykonywała czynności zawodowych w narażeniu zawodowym związanym ze sposobem wykonywania pracy, mogącym przyczynić się do rozwoju choroby zawodowej z pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Organy uznały, że skarżąca wykonywała czynności zawodowe, podczas których "wykonywała pracę o charakterze zmiennym, dostosowanym do indywidualnego tempa pracy, nie obciążającą nadmiernie struktur obręczy barkowej przez większą część zmiany roboczej (...)" – przyczyniły się do rozwoju przedmiotowej choroby, tj. [...]. Z uwagi na wskazaną argumentację lekarz orzecznik wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. WSA wskazał, że zarzuty skargi skoncentrowane zostały wokół etiologii schorzenia. Skarżąca podnosi, że orzeczenie zawiera sprzeczne wnioski, ponieważ potwierdza u skarżącej "[...]", a jednocześnie orzeczenie niniejsze wskazuje, że czynności wykonywane przez skarżącą nie stwarzały warunków do [...]. W ocenie Sądu I instancji stanowisko strony nie zasługuje na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji zebrał pełny materiał dowodowy i ocenił narażenie zawodowe skarżącej w całym okresie zatrudnienia. Organ opisał wnioski z dokonanej analizy w sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego. W treści karty organ wymienił stanowiska pracy i wykonywane przez skarżącą czynności w poszczególnych zakładach pracy. 21 listopada 2022 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie wydał pierwsze orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej. W uzasadnieniu wskazano, że podstawę tego orzeczenia stanowiły: anamneza, badanie ogólne, neurologiczne, ortopedyczne badania pomocnicze ([...]), analiza dokumentacji dostarczonej przez skarżącą i badań profilaktycznych wykonywanych do pracy w 2017 r. i w 2019 r., analiza charakterystyk stanowisk pracy nadesłanych z S. w L., z L. Sp. z o.o. w L., pisma z S. w L., analiza oceny narażenia zawodowego sporządzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie. Ocena ta została w całości podtrzymana w orzeczeniu wydanym przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w orzeczeniu z dnia 5 października 2023 r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią [...]. Ponadto, na skutek uwag skarżącej, organ I instancji zwrócił się do jednostki orzeczniczej I stopnia o wyjaśnienie zapisów zawartych w orzeczeniu. Pismem z 6 lutego 2024 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie wyjaśnił, że podnoszone przez skarżącą informacje o urazach, zawarte są w dokumentacji leczniczej z [...], a zatem bezzasadne jest ich kwestionowanie. W związku z tymi ustaleniami przekazano nowe informacje do jednostki orzeczniczej II stopnia. Pismem z 11 kwietnia 2024 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wyjaśnił, że ponowna analiza dokumentacji medycznej nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Podtrzymał też treść orzeczenia lekarskiego z 5 października 2023 r. Dalej WSA wskazał, że jednostki orzecznicze I i II stopnia co prawda rozpoznały u skarżącej [...], jednak analizując warunki pracy nie powiązały rozpoznanego schorzenia z charakterem pracy i wykonywanymi czynnościami zawodowymi. Uznały, że wszystkie czynności miały zmienny w czasie charakter, angażowały różne grupy mięśniowo - szkieletowe oraz dostosowane były do indywidualnego tempa pracy. Czynności wykonywane na stanowiskach pracy skarżącej nie stwarzały warunków prowadzących do [...] w sposób tak istotny, aby predysponowały do rozwoju [...]. Samo rozpoznanie schorzenia widniejącego w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia choroby zawodowej. Konieczne jest jeszcze ustalenie związku przyczynowego między warunkami pracy a chorobą zawodową oparte na orzeczeniu lekarskim. WSA zaznaczył, że podstawowym warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywne orzeczenie lekarskie wydane na podstawie § 6 ust. 1 r.ch.z. Natomiast zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego możliwe jest tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, czy w nieprawidłowej formie). Nie może to jednak dotyczyć treści merytorycznej orzeczenia. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca T.K. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 §1 mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez oddalenie skargi mimo istnienia przesłanek do podważenia legalności decyzji administracyjnych; 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - nieuwzględnienie przez Sąd I instancji naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy obydwu instancji w szczególności art. 7, 8, 75 § 1 oraz 77, 80 w zw. z 84 § 1 mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • zaniechanie przez Sąd I instancji analizy warunków zatrudnienia w aspekcie [...]; • zaakceptowanie przez Sąd I instancji ustaleń poczynionych przez organy sanitarne, które zawierały błędną ocenę dowodów; • dokonanie przez Sąd I instancji wyłącznie formalnej kontroli decyzji, bez dokonania rzeczywistej oceny, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy; • poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów mające istotny wpływ na wynik sprawy; • poprzez oparcie wydanej decyzji wyłącznie o wydane orzeczenia lekarskie, a także niewzięcie pod uwagę okoliczności znajdujących się w aktach sprawy; 3. naruszenie art. 1 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - polegające na: • braku dokonania pogłębionej, wnikliwej i adekwatnej do okoliczności sprawy kontroli legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz zaniechanie przez Sąd I instancji analizy warunków zatrudnienia w aspekcie [...]; 4. naruszenie art. 1 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z zasadą in dubio pro misero, wywodzoną z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP mające istotny wpływ na wynik sprawy - polegające na: • rozstrzygnięciu wątpliwości faktycznych i prawnych niekorzystnie dla skarżącej; 5. naruszeniu art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7. art. 8. art. 9. art. 77 § 1. art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - polegające na: • braku dokonania przez Sąd I instancji pogłębionej i samodzielnej oceny legalności decyzji administracyjnej w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej, co skutkowało nieuwzględnieniem wieloletniego, systematycznego narażenia skarżącej na przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego; 6. braku dokonania przez Sąd I instancji pogłębionej i samodzielnej oceny legalności decyzji administracyjnej w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej, podczas gdy wydane w niniejszej sprawie orzeczenia zawierały wewnętrzne sprzeczności, naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. ,. art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - polegające na: • pominięciu przez organ pierwszej i drugiej instancji, jak również przez WSA, obowiązku wszechstronnej analizy całokształtu okoliczności sprawy; • poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów mające istotny wpływ na wynik sprawy; • poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji oparcia decyzji o braku podstaw do przyznania choroby zawodowej w oparciu o orzeczenie lekarskie, którego uzasadnienie zawierało sprzeczne z logiką wnioski; 7. naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik spraw - polegające na: • pominięciu obowiązku Sądu I instancji do samodzielnego, dogłębnego zbadania legalności decyzji organów, co skutkuje naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a., a nadto braku przedstawienia w uzasadnieniu wyroku logicznego i kompletnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (art. 141 § 4 p.p.s.a.), co w konsekwencji spowodowało błędne oddalenie skargi, mimo że decyzje organów były wydane z rażącym pominięciem istotnych okoliczności faktycznych i wymagały uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.); 8. naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - polegające na: • błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że materiał dowodowy został zebrany sposób pełny i wyczerpujący; 9. naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i zasady przekonywania decyzji, polegające na: • zaakceptowaniu przez WSA decyzji organów sanitarnych obu instancji, które zostały uzasadnione w sposób lakoniczny i formalny, bez wykazania, że rozstrzygnięcie stanowiło racjonalną odpowiedź na zebrany materiał dowodowy. 10. naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • przyjęcie przez WSA stanowiska organów sanitarnych obu instancji, mimo że w decyzjach ww. organów nie wykazano, dlaczego przedstawiony materiał dowodowy wyklucza związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy skarżącej, a rozpoznanym schorzeniem. 11. naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w z zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • przyjęcie i zaakceptowanie przez WSA ustaleń poczynionych przez organy obu instancji, mimo że prawidłowa analiza materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku, iż materiał ten nie został należycie i w sposób wyczerpujący wyjaśniony. 12. naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • przyjęcie i zaakceptowanie przez WSA decyzji administracyjnych wyłącznie na orzeczeniach lekarskich, które jednocześnie były niepełne, niespójne oraz posiadały sprzeczności. 13. naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - polegające na: • niewyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną oraz braku odniesienia się do wszystkich okoliczności. 14. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - polegające na: • bezkrytycznym przyjęciu przez WSA ustaleń zawartych opinii jednostki orzeczniczej, bez oceny ich zgodności z przepisami prawa materialnego i formalnego; 15. naruszenie art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.- poprzez: • pominięciu przez Sąd I instancji zarzutów skarżącej dotyczących nieuwzględnienia przez organy realnych warunków pracy oraz braku analizy alternatywnych przyczyn schorzenia; 16. naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • przyjęciu jednostronnej ekspertyzy jako podstawy rozstrzygnięcia, bez jej weryfikacji pod kątem kompletności, logiczności i zgodności z rzeczywistymi warunkami pracy skarżącej; 17. naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z § 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • niewłaściwe zastosowanie ogólnej oceny ryzyka zawodowego oraz błędne przyjęcie przez Sąd I instancji stanowiska organów sanitarnych, które przyjęły za wystarczające dowody w postaci ogólnikowej oceny ryzyka zawodowego, która dotyczyła całej grupy stanowisk administracyjno-biurowych bez wskazania konkretnych czynności i faktycznego obciążenia stanowiska zajmowanego przez skarżącą; 18. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - polegające na: • pominięciu przez organ drugiej instancji oraz WSA istotnego dowodu w postaci wyjaśnień pracodawcy, z których jednoznacznie wynika, ze skarżąca przez wiele lat wykonywała powtarzalne czynności wymagające uniesienia i długotrwałego utrzymywania kończyn górnych w jednej pozycji. 19. naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych mające istotny wpływ na wynik sprawy- polegające na: • przyjęciu przez organy sanitarne obu instancji oraz WSA, że brak pełnej pewności co do zawodowego charakteru schorzenia uzasadnia odmowę jego uznania za chorobę zawodową. 20. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - polegające na: • braku reakcji WSA na nieprzeprowadzenie przez organy administracyjne uzupełniającego postępowania wyjaśniającego; 21. naruszenie art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy • poprzez zaniechanie przez WSA analizy licznych i konkretnych zarzutów skarżącej, co skutkowało oddaleniem skargi przez Sąd I instancji oraz brakiem odniesienia się należyty sposób do szczegółowo przedstawionych w skardze zarzutów wobec postępowania prowadzonego przez organy obu instancji; 22. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób ogólnikowy i niewystarczający, który nie zawiera wnikliwej analizy zarzutów skargi ani odniesienia się do wskazanych w niej uchybień proceduralnych i materialno-prawnych organów. 23. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • brak oceny materiału dowodowego w zakresie faktycznego charakteru pracy skarżącej polegający na braku ustalenia rzeczywistych warunków pracy skarżącej; 24. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. – pominięcie sprzeczności pomiędzy opinią lekarską, a pozostałym materiałem dowodowym - poprzez: • błędne przyjęcie zarówno przez organ drugiej instancji, jak i Sąd I instancji rozbieżności pomiędzy treścią opinii lekarskiej, która sugerowała brak związku schorzenia z pracą, a dowodami świadczącymi o długotrwałym [...]; 25. naruszenia art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i 84 § 1 k.p.a. oraz art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • pominięcie przez organy administracyjne obu instancji, a także WSA dowodów z zaświadczeń lekarskich przedstawionych przez skarżącą; 26. naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • pominięcie wpływu warunków pracy niezgodnych z przepisami BHP na stan zdrowia skarżącej; 27. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • akceptację przez Sąd I instancji decyzji opartych na niezweryfikowanej i niedostosowanej do konkretnego przypadku opinii lekarskiej braku indywidualizacji oceny narażenia zawodowego w orzeczeniu lekarskim; • akceptację przez Sąd I instancji niepodjęcia działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego o odniesienie się do pozazawodowych czynników; • poprzez oddalenie skargi, a zatem zaakceptowaniem przez Sąd I instancji wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w oparciu o orzeczenia lekarskie, które zostały sporządzone na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. II. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 2351 k.p. w zw. z § 4 ust. 1 oraz § 6-8 r.ch.z. mające istotny wpływ na wynik sprawy: • poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, ze brak jest podstaw do uznania [...], pomimo iż stwierdzona jednostka chorobowa odpowiada pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, a charakter i warunki pracy skarżącej uzasadniają związek przyczynowo-skutkowy między wykonywaną pracą a schorzeniem; • poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów przez organy, które przyjęły, że brak jest podstaw do uznania rozpoznanego schorzenia za chorobę zawodową mimo że spełnione były przesłanki z pozycji [...] wykazu chorób zawodowych - zarówno pod względem jednostki chorobowej, jak i istnienia narażenia zawodowego; • poprzez niewłaściwe zastosowanie powodujące brak ustalenia właściwego czynnika etiologicznego lub zespołu czynników etiologicznych powstania choroby zawodowej; • niewłaściwe zastosowanie skutkujące brakiem ustalenia właściwego czynnika etiologicznego lub zespołu czynników etiologicznych powstania choroby zawodowej, co w konsekwencji spowodowało brak obalenia domniemania powstałego schorzenia. 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 2351 k.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez błędną wykładnię ww. przepisu przemawiającą się w braku stwierdzenia choroby zawodowej istniejącej u skarżącej poprzez pominięcie zagadnienia domniemania związku przyczynowego pomiędzy zaistnieniem schorzenia, a warunkami pracy narażającymi na jego powstanie oraz brakiem powiązania powstałego schorzenia ze sposobem i charakterem pracy wykonywanej przez skarżącą na stanowisku rejestratorki medycznej; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z § 8 ust. 1 i ust. 2 r.ch.z. mające istotny wpływ na wynik sprawy • poprzez błędne zastosowanie skutkujące zaakceptowaniem przez WSA uchybień organów sanitarnych obydwu instancji naruszyły obowiązek przeprowadzenia dodatkowych czynności konsultacyjnych w sytuacji, gdy pojawiły się liczne nieusunięte wątpliwości co do źródeł schorzenia; • poprzez brak uzyskania przez organy sanitarne dodatkowych wyjaśnień oraz przeprowadzenia dodatkowych konsultacji, podczas, gdy w niniejszej sprawie zachodziły nadal nieusunięte wątpliwości oraz brak jednoznacznej odpowiedzi w zakresie etiologii powstałego schorzenia; 4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z § 8 ust. 1 r.ch.z. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez błędne zastosowanie skutkujące niewystąpieniem przez organ sanitarny do jednostki orzeczniczej II stopnia o przeprowadzenie dodatkowej konsultacji bądź podjęcie innych czynności niezbędnych do całkowitego rozpatrzenia materiału dowodowego. 5. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z § 6 ust. 1 r.ch.z. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez: • błędne zastosowanie skutkujące wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wyłącznie oparciu o orzeczenie lekarskiemu, podczas, gdy w aktach sprawy znajduje się także dodatkowa dokumentacja pracownika wskazująca na istniejące u skarżącej schorzenie; • niepodjęcie przez organy sanitarne instancji działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego o odniesienie się do pozazawodowych czynników; 6. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 2351 k.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną subsumpcję ww. przepisu polegającą na uznaniu, iż analiza materiału dowodowego w niniejszej sprawie dała podstawę do wydania zarówno przez organ I, jak i II instancji decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej podczas, gdy przesłankę "wysokiego prawdopodobieństwa" może wyłącznie negować porównanie oddziaływania czynników zawodowych i pozazawodowych. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości wyroku WSA w Lublinie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Organ w piśmie procesowym z 22 maja 2025 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, mając na uwadze, że skarżąca kasacyjnie oraz organ zrzekli się rozprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Artykuł 176 p.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć określenie przepisu (jednostki redakcyjnej aktu prawnego), który miał zostać naruszony przez sąd pierwszej instancji. Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie, a co więcej – jaka powinna być prawidłowa wykładnia i zastosowanie tych przepisów (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podniesienie zarzutu naruszeniu prawa procesowego wiąże się natomiast z obowiązkiem wskazania przepisów, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i wykazaniem wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że pomimo mnogości zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wszystkie one w istocie ogniskują się wokół dokonania przez WSA nieprawidłowej oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego na okoliczność istnienia (baku istnienia) narażenia zawodowego skarżącej na [...] ([...]) podczas wykonywania pracy rejestratorki medycznej. Organ Inspekcji Sanitarnej stwierdził bowiem, że u skarżącej w wyniku badań przeprowadzonych w W. w L. (WOMP) oraz I. w Ł. (IMP) rozpoznano [...] (poz. [...] wykazu chorób zawodowych), jednak jednostki medyczne nie potwierdziły, aby czynności wykonywane przez skarżącą na stanowisku rejestratorki medycznej stwarzały warunki do [...]. Podnosząc zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i 107 § 3 k.p.a. skarżąca kasacyjnie upatruje wadliwego działania Sądu I instancji w zakresie: - zaniechania dokonania analizy realnych warunków zatrudnienia skarżącej w aspekcie [...]; - zaakceptowanie błędnych ustaleń poczynionych przez organy sanitarne co do narażenia zawodowego skarżącej; - zaakceptowanie oparcia decyzji wyłącznie o wydane orzeczenia lekarskie, które zawierały wewnętrzne sprzeczności i wymagały dodatkowych ekspertyz; - niedokonania jakiejkolwiek oceny możliwości pozazawodowych przyczyn schorzenia występującego u skarżącej; - błędnego przyjęcia, że decyzje wydane zostały w oparciu o kompletny materiał dowodowy, w sytuacji, gdy organy nie uwzględniły szeregu istotnych dokumentów; - rozstrzygnięcia wątpliwości faktycznych i prawnych niekorzystnie dla skarżącej; - braku zajęcia przez Sąd stanowiska, co do wszystkich zarzutów skarżącej podniesionych w skardze oraz niewyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. W odniesieniu do powyższych uchybień, skarżąca kasacyjnie stawia również zarzuty naruszenia art. 2, art. 7 i art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zaczynając od najdalej idącego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., przypomnieć należy, że w przywołanym przepisie ustawodawca określił niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. Nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić również należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni, bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14 i z 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza autor skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w uzasadnieniu wyroku wywód Sądu I instancji co do motywów, jakimi kierował się podejmując orzeczenie jest jasny i pozwala na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.), co czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. niezasadnym. Kwestionowanie przez skarżącą kasacyjnie oceny prawnej Sądu I instancji wyrażonej w wyroku nie umożliwia jego skutecznego wzruszenia z perspektywy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, iż sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest też zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyroki NSA z: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4421/16; 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10). Zwłaszcza w sytuacji, gdy tak, jak w rozpoznawanej sprawie, skarga (podobnie jak skarga kasacyjna) zredagowana została w specyficzny sposób, odbiegający od praktykowanego wzorca. Cechuje ją mnogość zarzutów kasacyjnych, powielanych w powtarzalnych konfiguracjach podstaw kasacyjnych, jak również zbiorcze przytaczanie nawet kilku podstaw kasacyjnych w jednym zarzucie. Prowadzi to do chaosu i niepotrzebnej powtarzalności podnoszonych argumentów. Nie oznacza to jednak, że Sąd I instancji nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie - co należy podkreślić - w jakim jest to konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy oraz dla oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Okoliczność zatem, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ale co należy podkreślić wyłącznie w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. m.in. wyroki NSA z: 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 28 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 851/15; 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1084/13; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15). Okoliczność zaś, że ocena oraz znaczenie zarzutów skargi nie koresponduje z oczekiwaniami i stanowiskiem strony skarżącej nie uzasadnia wniosku o naruszeniu przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. W sprawie poddanej kontroli instancyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełniało ustawowych wymogów konstrukcyjnych. WSA dokonał kontroli zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem i zastosował środek prawny adekwatny do wyniku tej kontroli (art. 151 p.p.s.a.). Sporządzone przez WSA uzasadnienie odpowiada wymogom ustawowym, określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd wskazał i omówił podstawę prawną rozstrzygnięcia, odwołując się do konkretnych elementów stanu faktycznego, które zdaniem Sądu I instancji nie pozwalały na dokonanie odmiennej oceny. Podkreślić należy, iż skuteczne postawienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga nie tylko wskazania naruszonych przepisów procesowych i uzasadnienia tego naruszenia, lecz także wykazania jego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, bo tylko w takim przypadku można przyjąć, że naruszenie przepisów postępowania powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Przez wpływ, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu I instancji. Przy czym ten związek przyczynowy nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), ale musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Skarżący kasacyjnie powinien więc uprawdopodobnić istnienie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Powinien wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (zob. np. wyroki NSA z: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2084/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13, tamże). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że autor skargi kasacyjnej sprostał powyższym wymaganiom. Poza bowiem ogólnikowym stwierdzeniem "o istotnym wpływie na wynik sprawy" znajdującym się przy każdym z 27 zarzutów, odnoszących się do naruszenia szeregu przepisów postępowania wymienionych w petitum skargi kasacyjnej, nie zostało wyjaśnione w jaki sposób naruszenie każdego z wymienionych przepisów wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy. Za całkowicie niezrozumiały uznać należy ponadto sformułowany w punkcie I.4 zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., gdyż w ustawie Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi nie ma takiego przepisu. Artykuł 1 p.p.s.a. nie dzieli się bowiem na niższe jednostki redakcyjne. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., to podkreślić należy, że zgodnie z tym przepisem, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por. wyrok NSA z 27 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 628/04). Przyjmuje się, że zarzut skargi kasacyjnej oparty na tym przepisie jest skuteczny, gdy sąd pierwszej instancji powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1560/12). Natomiast z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji ocenił w całości sprawę i potwierdził stanowisko organów administracji publicznej. Wskazać przy tym należy, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, by skarżąca zarzucała Sądowi I instancji tak rozumiane wyjście poza granice sprawy. W istocie, z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że strona skarżąca nie zgadza się z ustaleniami poczynionymi przez organ w postępowaniu wyjaśniającym, a także stanowiskiem zajętym w tym zakresie przez Sąd I instancji, co jednak nie oznacza, nawet gdyby uzasadnienie zarzutu było słuszne co do meritum, że doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Sąd administracyjny, oceniając sprawę w jej granicach w oparciu o akta administracyjne, nie kontroluje postępowania administracyjnego w sposób analogiczny, jak czynią to organy administracyjne w toku kontroli instancyjnej, lecz bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, to jest jego zgodność z prawem. Nie może w tym zakresie sam dokonywać merytorycznej oceny sprawy co do jej całości i istoty, lecz kontroluje, czy oceny w takim zakresie prawidłowo dokonały organy administracji publicznej. Ocenić może jedynie, czy takiej oceny dokonał organ i czy jej ewentualny brak miał wpływ na wynik sprawy. Takich uchybień w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie stwierdził. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów postępowania (zob. wyrok NSA z 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 109/22). Bezskuteczny jest także zarzut naruszenia przepisów art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., które określają treść rozstrzygnięcia Sądu I instancji, będącego efektem jego ustaleń i ocen dokonanych w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie tych przepisów mogłoby zatem nastąpić jako efekt naruszenia przez Sąd przepisów traktujących o zakresie ustaleń i ocen prawnych dokonywanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, albo ocen w zakresie zastosowanego prawa materialnego. Takiego jednak zarzutu skarga kasacyjna nie zawiera. Skarżąca kasacyjnie przypisała bowiem naruszenia prawa organom administracji publicznej, zwłaszcza organowi II instancji i w tym upatruje naruszenia przez Sąd powołanych wyżej przepisów, gdy tymczasem, zgodnie z art. 174 w zw. z art. 173 § 1 p.p.s.a., zarzuty kasacyjne należy sformułować przede wszystkim wobec orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Dla skutecznego postawienia zarzutu naruszenia art. 151 lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. konieczne jest zatem wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych w zakresie ustaleń i ocen prawnych, którym uchybiono w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czego w danym przypadku nie uczyniono. Sąd administracyjny kontroluje prawidłowość wydania decyzji administracyjnej przez pryzmat zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów prawa proceduralnego. Naruszenie przepisów procedury administracyjnej może być zatem przedmiotem zarzutu kasacyjnego wobec sądu I instancji przy wykazaniu, że sąd ten dokonał błędnej ich wykładni lub niewłaściwie je zastosował. Przepisy procedury administracyjnej normują bowiem postępowanie przed organami administracji, dlatego ich naruszenie przez sąd administracyjny może być oceniane jedynie w sposób określony w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji nie mógł naruszyć przepisów procedury administracyjnej w sposób wskazany w analizowanym zarzucie kasacyjnym naruszenia przepisów postępowania (tj. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i 107 § 3 p.p.s.a.), skoro przepisy te nie normują postępowania przed tym Sądem. Jak wskazano wyżej, zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione przez skarżącą kasacyjnie zmierzają do obalenia ustaleń faktycznych, na jakich oparły się orzekające w sprawie organy Inspekcji Sanitarnej, a które następnie przyjął Sąd I instancji. Twierdzenia skarżącej w zupełności ignorują znaczenie, jakie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej prawodawca przypisał orzeczeniom lekarskim właściwych jednostek służby zdrowia, o jakich mowa w § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 r.ch.z. Orzeczenia lekarskie w zakresie choroby zawodowej stanowiące środki dowodowe w postępowaniu przed organami Inspekcji Sanitarnej wydają w I instancji lekarze wojewódzkich ośrodków medycyny pracy lub klinik i poradni chorób zawodowych uniwersytetów bądź akademii medycznych, a w II instancji – instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 2 i 3 r.ch.z.). Jak przyjmuje się w utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenia te są opiniami biegłych w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i stanowią dowód w dziedzinie wiadomości specjalnych w zakresie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia. Orzeczenia te są dla orzekających organów administracji w zasadzie wiążące co do zjawisk ze świata przyrody, związanych ze zdrowiem pracownika. Jeżeli nie budzą zasadniczych wątpliwości, stanowią jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 52/21, CBOSA). Same bowiem organy nie mając wiedzy specjalistycznej, nie mogą wkraczać swoimi ustaleniami faktycznymi w ocenę sposobu prowadzenia badań lekarskich (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2005/20, CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że w badanej sprawie zgromadzono wymagane orzeczenia uregulowane w § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 r.ch.z. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakres zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także jego ocena przyjęta przez organy obu instancji i Sąd I instancji, okazały się prawidłowe. Stosownie do art. 235¹ k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Stosownie do § 8 ust. 1 r.ch.z., decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim lub formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Decyzję wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny (§ 8 ust. 2 i 3 r.ch.z w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Dz.U. z 2024 r., poz. 416). Jak wynika z poz. [...] załącznika do r.ch.z., jedną z chorób zawodowych jest [...]. Jak wynika z orzeczenia lekarskiego: W. w L. z 21 listopada 2022 r. nr [...] (orzeczenie jednostki I instancji) oraz orzeczenia lekarskiego I. w Ł. z 5 października 2023 r. nr [...], w stosunku do skarżącej brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wskutek wniosków skarżącej organy skorzystały z § 8 ust. 2 r.ch.z. i dopuściły dowody z opinii uzupełniających, które aktualizowały i uzupełniały ustalenia zawarte w dotychczasowych opiniach. Również jednak opinie uzupełniające WOMP z 6 lutego 2024 r. (I instancji) oraz IMP z 11 kwietnia 2024 r. potwierdziły ustalenia dotychczasowe, wskazując, że objawy występujące u skarżącej zgodnie z wiedzą medyczną nie mają związku z czynnikami narażającymi pracownika na stanowisku pracy wykonywanym przez skarżącą. W rozumieniu medyczno-prawnym, aby rozpoznać [...] o etiologii zawodowej należy wykazać, że rozwój choroby jest bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związany przyczynowo ze sposobem wykonywania pracy. Dokonana przez lekarzy specjalistów oraz organy Inspekcji Sanitarnej analiza danych dotyczących narażenia zawodowego skarżącej nie potwierdziła, aby czynności wykonywane na zajmowanym przez T.K. na stanowisku rejestratorki medycznej stwarzały warunki do [...], zwłaszcza prawego. W ocenie WOMP i IMP skarżąca nie wykonywała pracy wymagającej pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi, ani wymagającej ciągłego podnoszenia, dźwigania lub przenoszenia ciężarów przez dużą część lub większość zmiany roboczej. Wykonywane czynności zawodowe były zróżnicowane, dostosowane do tempa pracownika, angażowały różne grupy mięśniowo-szkieletowe. W odniesieniu do zarzutów skarżącej, dotyczących braku uwzględnienia, iż przez większość czasu pracy musiała przesuwać bardzo ciężkie szuflady z kartami pacjentów, IMP zauważył, iż na stanowisku pomocy stomatologicznej i rejestratorki medycznej skarżąca nie wykonywała pracy wymagającej pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi przez dużą część lub większość zmiany roboczej, gdyż dokumentacja pacjentów, którą musiała wyjmować, znajdowała nie tylko na górnych półkach szuflad ale zajmowała całe szafy (w tym od dna). Zdaniem lekarzy specjalistów skarżąca nie wykonywała też pracy wymagającej ciągłego podnoszenia, dźwigania lub przenoszenia ciężarów. Wykonywane przez nią czynności nie wymagały bowiem przenoszenia szuflad z aktami, a jedynie przenoszenia dokumentacji medycznej, która w większości przypadków nie kwalifikuje się jako "noszenie ciężarów". Wykonywane przez skarżącą czynności zawodowe ocenione zostały przez lekarzy orzeczników i organy sanitarne jako zróżnicowane, angażujące różne grupy mięśniowo-szkieletowe. W odniesieniu do zarzutów, iż w orzeczeniach lekarskich nie wskazano etiologii schorzenia stwierdzonego u skarżącej, wskazać należy, iż w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się też, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest nakierowane na ustalenie stanu zdrowia pracownika, ani na nieograniczone badania stanu jego zdrowia, ale ma na celu jedynie stwierdzenie, czy choroba pracownika jest wymieniona w wykazie i ma zawodową etiologię. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że pracownik cierpi na chorobę, o której mowa w załączniku do rozporządzenia, jedynym obowiązkiem organu pozostaje ustalenie istnienia związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem, a warunkami pracy, w jakich strona ją wykonywała, ustalając jednocześnie stopień prawdopodobieństwa wystąpienia tego związku (por. wyrok NSA z 17 lipca 2025 r. II GSK 403/22; Lex). Z przepisów regulujących postępowanie w sprawie chorób zawodowych nie wynika dla organów inspekcji sanitarnej obowiązek do prowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność ustalenia przyczyn stwierdzonego u skarżącej schorzenia. Interpretacja powyższych regulacji prowadzi również do tego wniosku, że ustawodawca nie dał osobie ubiegającej się o ustalenie choroby zawodowej prawa skutecznego domagania się od właściwego organu inspekcji sanitarnej skierowania na dodatkowe badanie przez inną jednostkę orzeczniczą II stopnia lub wystąpienia o dodatkowe ekspertyzy medyczne. W przedmiotowej sprawie orzekały jednostki właściwe do rozpoznania chorób zawodowych zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych tj. Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy - placówka naukowo-badawcza resortu zdrowia i opieki społecznej rozstrzygająca w sprawach spornych i wątpliwych. Obie jednostki orzekły o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 2 r.ch.z., jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Oznacza to, że wyłącznie w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, to inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez podjęcie jednej lub kilku wymienionych w § 8 ust. 2 rozporządzenia czynności. Przepis ten nie wprowadza przy tym hierarchii dowodów poprzez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia (por. wyroki NSA: z 24 kwietnia 2007 r. II OSK 332/07; z 01 października 2024 r. II GSK 725/21; Lex). Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie wydane zostały dwa wymagane orzeczenia lekarskie, które były rzeczowe, przekonywujące i spójne co do oceny w zakresie braku wystąpienia u skarżącej choroby zawodowej, a ponadto inspektor sanitarny po złożeniu przez skarżącą dokumentów medycznych i nowych wyjaśnień, skorzystał ze swoich uprawnień i wystąpił do obu jednostek medycznych o uzupełnienie wydanych orzeczeń lekarskich, to nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, iż postępowanie w powyższym zakresie zawiera braki i konieczna była dodatkowa ekspertyza medyczna. Brak jest również podstaw do twierdzenia, że w postępowaniu nie uwzględniono dokumentów i zaświadczeń lekarskich przedłożonych przez skarżącą, bowiem podlegały one ocenie w ramach uzupełniających orzeczeń WIMP i IMP. Dodać należy, iż zaświadczenie lekarskie wydane przez lekarza neurologa z przychodni L. sp. z o.o. zwierające stwierdzenie, iż powtarzający się u skarżącej [...] z jednoczesnym upośledzeniem jego ruchomości to "dysfunkcja spowodowana monotonnością ruchów i przeciążeniem w miejscu pracy" nie stanowi orzeczenia jednostki medycznej uprawnionej w rozporządzeniu do orzekania w sprawie chorób zawodowych i nie ma wiążącego charakteru dla organów orzekających w sprawie chorób zawodowych. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest bowiem lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 (§ 5 ust. 1 r.ch.z.). Z zaświadczenia przedłożonego przez skarżącą nie wynika, aby lekarz neurolog, który je podpisał spełniał powyższe wymagania. Analiza dostępnej w aktach administracyjnych dokumentacji nie wykazała ponadto, aby w zakładzie pracy skarżącej występowały warunki pracy, w których na stanowisku rejestratorki medycznej dochodziło do [...]. Nie można więc było powiązać czynników występujących w środowisku pracy skarżącej z występującymi u niej od 2012 r. objawami. Nie można było choćby z przeważającym prawdopodobieństwem stwierdzić, że dolegliwości skarżącej pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z wykonywaną pracą na stanowisku rejestratorki medycznej w spółce L. w L. Brak jest również w tym przypadku podstaw do twierdzenia, że wątpliwości jakie wystąpiły w sprawie zostały zinterpretowane na niekorzyść skarżącej. Z orzeczeń uprawnionych jednostek medycznych oraz rozstrzygnięć organów nie wynika bowiem, aby w zakresie ustalonych czynników narażenia zawodowego skarżącej istniały jakiekolwiek wątpliwości. Zarzuty kasacyjne obejmujące polemikę z konkluzjami relacjonowanych wcześniej orzeczeń lekarskich bazują na nieusprawiedliwionym nieuwzględnieniu kolejnych wniosków dowodowych skarżącej o dopuszczenie opinii biegłego w celu wykazania związku między realnymi warunkami pracy skarżącej w zakładzie pracy a chorobą z poz. [...] załącznika do r.ch.z tj. [...] spowodowane warunkami pracy. Kwestionowanie takich orzeczeń wymaga legitymowania się wiadomościami specjalnymi w dziedzinie odpowiadającej dyscyplinie wiedzy o świecie przyrody, którą opinia biegłego relacjonuje i kwantyfikuje. Same więc twierdzenia skargi kasacyjnej o niedostatkach tych opinii w sferze postrzegania zjawisk z zakresu medycyny z założenia nie mogły odnieść zamierzonego skutku i doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Jednostki wydające orzeczenia lekarskie dysponowały całą dokumentacją z przebiegu zatrudnienia skarżącej i dysponowały wiedzą co do realiów czaso-przestrzennych świadczonej przez nią pracy; "urealnienie" karty oceny narażenia zawodowego, jakiej domagała się skarżąca nie została w ogóle przez prawodawcę w § 4 ust. 1 r.ch.z. przewidziana. Dokument ten stanowi część skierowania zainteresowanego do właściwej jednostki orzeczniczej I instancji. Zgodnie z § 4 ust. 1a r.ch.z., ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, w przypadku wątpliwości dotyczącej zgromadzonej dokumentacji, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie wezwał strony do udzielenia informacji dotyczących miejsca pracy oraz charakteru wykonywanych czynności przez skarżącą, a także dostarczenia niezbędnej dokumentacji oceny ryzyka zawodowego, którą przeanalizował i na tej podstawie w dniu 26 października 2022 r. sporządził kartę oceny narażenia zawodowego. Dodatkowo zarówno skarżąca, jak i pracodawca dołączyli obszerną dokumentację fotograficzną z miejsca pracy, a opis wykonywanych czynności przedstawiony przez strony w toku całego postępowania był wyczerpujący. Brak było możliwości przeprowadzenia oględzin miejsca pracy skarżącej w rzeczywistych warunkach wykonywania pracy, skoro T.K. zakończyła aktywność zawodową przed zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej i jak sama podnosiła w składanych do organu pismach, po zgłoszeniu wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej w zakładzie pracy "została przeprowadzona archiwizacja kart, co spowodowało iż szuflady stały się lżejsze" (pismo z 14.11.2023 r.). Kwestie związane ze sposobem wykonywania pracy i organizacją stanowiska pracy skarżącej, a dotyczące konieczności unoszenia rąk ponad linię barków podczas odbierania i podawania pacjentom dokumentacji, częstego otwierania i zamykania ciężkich, zacinających się szuflad z kartami pacjentów, kwestii związanych z ilością przyjmowanych pacjentów oraz niedostosowaniem miejsca pracy zostały w toku postępowania zweryfikowane i poddane ocenie przez organ i jednostki orzecznicze. Zakład pracy nie negował przy tym, iż szuflady w regałach były ciężkie, gdyż sam podawał, że ich waga była ok. 30 kg. Zostało to również uwzględnione w orzeczeniach lekarskich, w których stwierdzono, że skarżąca nie dźwigała szuflad lecz je wysuwała z regałów wyposażonych w prowadnice i łożyska kulkowe, a przenosiła wyłącznie dokumentację medyczną, która z reguły nie jest ciężka. Należy również wskazać, iż w swoich wcześniejszych pismach skarżąca także podawała wagę szuflad jako: "bardzo ciężkie" (pismo z 24.08.2022 r.), lub "30 – 40 kg" (pismo z 14.11.2023 r.), natomiast w piśmie z 16.05.2024 r. wagę szuflad określiła już na "40 - 50 kg". Zmianie ulegała również podawana przez skarżącą liczba dziennych ruchów, jakie musiała wykonać w celu wyjęcia czy schowania kart pacjentów od 200 - 250 (pismo z 24.08.2022 r.) do 350 - 400 (pismo z 14.11.2023 r.). Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się nieprawidłowości w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym dotyczącym oceny występowania narażenia na choroby układu ruchu w miejscu pracy skarżącej. W tym zakresie wzięte zostały pod uwagę takie dokumenty jak: - charakterystyka stanowiska pracy rejestratorki medycznej w L. Sp. z o.o. w L. z 15.05.2022 r.; - charakterystyka stanowiska pracy pomoc stomatologiczna/dentystyczna w L. Sp. z o.o. w L. z 13.05.2022 r.; - pisemna informacja skarżącej o miejscu pracy i wykonywanych czynnościach z 24.08.2022 r.; - zakres obowiązków pomocy dentystycznej w szkolnym gabinecie dentystycznym; - identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka zawodowego dla rejestratorki medycznej i pomocy dentystycznej w L. Sp. z o.o. w L. z 7.11.2016 r.; - pismo L. Sp. z o.o. z 17.10.2022 r. dotyczące charakterystyki stanowiska pracy skarżącej i wykonywanych przez nią badań profilaktycznych; - karta oceny narażenia zawodowego na stanowisku rejestratorki medycznej i pomocy stomatologicznej w L. Sp. z o.o. z 26.10.2022 r.; - pismo skarżącej z 14.11.2023 r. opisujące czynności wykonywane na stanowisku rejestratorki medycznej; - pismo L. Sp. z o.o. z 11.12.2023 r. odnoszące się do zarzutów skarżącej co do nieprawidłowego opisu wykonywanych przez nią czynności na stanowisku rejestratorki medycznej; - pismo skarżącej z 16.05.2024 r. ponownie opisujące czynności wykonywane na stanowisku rejestratorki medycznej. Zdaniem NSA, okoliczności podane zarówno przez skarżącą, jak i zakład pracy wzięte zostały pod uwagę przy wydawaniu orzeczeń medycznych oraz zaskarżonej decyzji i nie ma podstaw do stawiania organowi Inspekcji Sanitarnej zarzutów w zakresie braku kompletności postępowania dowodowego, czy też wadliwej oceny zgromadzonych w toku tego postępowania dowodów. Wydane w rozpoznawanej sprawie orzeczenia lekarskie oraz dodatkowe wyjaśnienia udzielone przez jednostkę orzeczniczą I i II stopnia w pismach z 6 lutego 2024 r. i 11 kwietnia 2024 r. w sposób wystarczający wyjaśniają poczynione rozpoznanie i metodologię tego rozpoznania oraz przeprowadzonych badań. Są logiczne i zrozumiałe. Wydane zostały na podstawie oceny narażenia zawodowego, dostępnej dla jednostek orzeczniczych dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań medycznych. Organy administracji nie miały podstaw do poddania ich w wątpliwość. Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej uwzględniały charakter wykonywanej przez skarżącą pracy. Nieusprawiedliwiony równocześnie musiał okazać się zarzut naruszenia § 8 ust. 1 r.ch.z poprzez uznanie, że organy zostały związane ustaleniami faktycznymi orzeczeń lekarskich, skoro orzeczenia te pochodziły od właściwych jednostek orzecznictwa lekarskiego i opierały się na wiadomościach specjalnych w dziedzinie zdrowia, które w spójny i logiczny sposób umotywowano powołując się na wiedzę z zakresu medycyny. Bezpodstawne okazał się również zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, w tym § 8 ust. 2 r.ch.z. poprzez niedopatrzenie się jego naruszenia ze strony orzekających organów. Nie można zarzucać organom niezastosowania § 8 ust. 2 r.ch.z, skoro ten właśnie przepis stanowił podstawę gromadzenia w toku postępowania opinii uzupełniających WOMP z dnia 6 lutego 2024 r. (I instancji) oraz IMP z dnia 11 kwietnia 2024 r. Wbrew ocenie skarżącej, przepis § 8 ust. 2 r.ch.z., z którego organy skorzystały służy, w drodze wyjątku, do uzupełnienia uzasadnienia pierwotnej opinii, aby usunąć ewentualne wątpliwości co do trafności jej konkluzji. Nie jest – jak wywodzi to skarżąca – instrumentem procesowym służącym do dowolnego zwielokrotniania opinii tylko z tego powodu, że treść dotychczasowych (w badanej sprawie łącznie aż czterech), okazała się niekorzystna dla skarżącej. Przeciwnie, ponawianie kolejnych dowodów z opinii biegłego prowadziłoby nie tylko do nieusprawiedliwionego wydłużenia postępowania, ale wymierzone byłby w zasadę prostoty postępowania, określoną w art. 12 § 1 k.p.a. W konsekwencji trafnie wywiodły w badanej sprawie organu Inspekcji Sanitarnej obu instancji, że w stosunku do skarżącej nie stwierdzono objawów choroby zawodowej określonej w art. 235¹ k.p. w zw. z poz. 19.4 załącznika do r.ch.z, udokumentowanych w sposób wymagany przez § 2 i § 8 ust. 1 r.ch.z., tzn. w prawidłowo przeprowadzonych dowodach z opinii właściwych jednostek orzecznictwa lekarskiego przewidzianych przez § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 r.ch.z. Analiza przytoczonych zarzutów naruszenia prawa materialnego prowadzi ponadto do wniosku, że choć zarzuty dotyczące naruszenia art. 235¹ k.p. w zw. z § 4 ust. 1 oraz § 6-8 r.ch.z. zostały sformułowane jako materialne, to jednak z ich uzasadnień wynika, że skarżąca kasacyjnie usiłuje w ten sposób kwestionować ustalenia faktyczne sprawy, gdyż uzasadnienia te stanowią w istocie polemikę ze stanowiskiem organów co do tego, że dana okoliczność faktyczna nie została udowodniona. Z uwagi na rozdzielność podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. praktykę polegającą na zastępowaniu zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i próbę zwalczania w ten sposób ustaleń faktycznych należy uznać za niedopuszczalną (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5231/21). Analogiczna uwaga dotyczy również wymienionych w zarzutach przepisów Konstytucji RP i art. 6 EKPCz, gdzie skarżąca kasacyjnie podnosząc, co prawda zarzuty naruszenia prawa procesowego i odwołując się do zaniedbań i błędów popełnionych w postępowaniu dowodowym, wskazuje na przepisy, z których żaden nie dotyczy wprost postępowania dowodowego prowadzonego przed organami administracji publicznej ani postępowania przed sądem administracyjnym. Nie ulega wprawdzie wątpliwości, że z przepisów Konstytucji RP można wywieść określone zasady sprawiedliwości proceduralnej, które mogą stanowić kryterium oceny decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym bądź wyroku sądu administracyjnego. Realizacja tej zasady następuje jednak w drodze szeregu dalszych przepisów rangi ustawowej, które skarżąca kasacyjnie winna w takim przypadku powołać w powiązaniu z przepisami Konstytucji RP. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie naruszył przepisów art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPCz. Skarga strony na decyzję z 20 września 2024 r. została bowiem rozpatrzona zgodnie z obowiązującym prawem, w sposób jawny (na rozprawie), bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd administracyjny, a więc zgodnie z normami wynikającymi z powołanych przepisów. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną, odmienną od klasycznych spraw administracyjnych, specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej, ani sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają specjalistycznej wiedzy, pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod względem zaliczenia ich do określonej choroby zawodowej. Dlatego więc ustawodawca wprowadził obowiązek wydania w tego rodzaju sprawie orzeczenia lekarskiego jako opinii biegłego, by kwestie związane z wiedzą medyczną poddane zostały ocenie podmiotów wyspecjalizowanych (zob. wyrok NSA z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2537/21). Zatem w sytuacji, gdy organ i Sąd I instancji, wydając rozstrzygnięcia oparli się na jednoznacznych orzeczeniach lekarskich, które nie podzielały argumentacji skarżącej w zakresie zawodowej etiologii stwierdzonej u niej choroby, to brak jest powodów do stawiania zarzutu naruszenia zasad konstytucyjnych i praw człowieka w związku z tym, że stanowisko skarżącej zostało nieuwzględnione. Podkreślenia również wymaga, iż niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego. Nie podważono również prawidłowości wykładni prawa materialnego stosowanego w realiach niniejszej sprawy. Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy istotne było zweryfikowanie, czy w podniesionych zarzutach niewłaściwego zastosowania prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie wykazała, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść omawianych zarzutów niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie daje jednak podstaw do przyjęcia wypełnienia tego obowiązku przez stronę skarżącą kasacyjnie, co czyni omawiane zarzuty nieskutecznymi. Wobec tego, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zasądzenia na rzecz strony przeciwnej do strony skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, z tego powodu, że pismo jej pełnomocnika zawierające stanowisko odnoszące się do skargi kasacyjnej, a także wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zostało wniesione po upływie 14 dni od daty otrzymania odpisu skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 179 zd. 1 p.p.s.a. strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od daty doręczenia jej skargi kasacyjnej. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. powoduje, że pismo to traci ten przymiot i staje się zwykłym pismem procesowym (tak NSA w wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt I FSK 1377/17, opub. w Lex nr 2428632). W tej zaś sprawie odpis skargi kasacyjnej strona przeciwna do strony ją wnoszącej otrzymała w dniu 8 maja 2025 r., zaś pismo zawierające stanowisko odnoszące się do skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie kosztów nadano w urzędzie pocztowym w dniu 23 maja 2025 r. Dodatkowo odpowiedź organu na skargę kasacyjną nie zawiera oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie (art. 66 § 1 p.p.s.a.).