II GSK 1759/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2538/20 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") wyrokiem z 18 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2538/20, oddalił skargę A. K. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Ministra Sprawiedliwości (dalej: "Minister", "organ") z [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: A. K. ukończyła I rocznik aplikacji sędziowskiej [...] lipca 2015 r. Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1139 z późn. zm., dalej: "ustawa nowelizująca"), została umieszczona na [...] pozycji na liście klasyfikacyjnej kandydatów na stanowisko asesora sądowego, która została ogłoszona [...] czerwca 2017 r. Kandydatom wpisanym na tę listę przysługiwało prawo dokonania wyboru stanowiska asesora sądowego spośród stanowisk zawartych w wykazie stanowiącym załącznik do zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 6 lipca 2017 r. w sprawie wykazu wolnych stanowisk asesorskich dla aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy zdali egzamin sędziowski oraz nie zostali skreśleni z listy aplikantów aplikacji sędziowskiej, oraz referendarzy sądowych i asystentów sędziów, którzy w latach 2011-2016 zdali egzamin sędziowski (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 167). Zarządzeniem z [...] lipca 2017 r. nr [...] Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyznaczył termin i miejsce odebrania od kandydatów na stanowisko asesora sądowego umieszczonych na liście klasyfikacyjnej oświadczeń o dokonania wyboru stanowiska asesora sądowego na dzień [...] sierpnia 2017 r. Wyboru tego kandydaci na stanowisko asesora sądowego dokonywali według kolejności zajmowanej na liście klasyfikacyjnej w siedzibie Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie. Skarżąca, działając przez pełnomocnika, złożyła oświadczenie o rezygnacji z wyboru stanowiska asesorskiego. W oświadczeniu nie wskazała żadnych przyczyn swojej rezygnacji. W dniu [...] sierpnia 2020 r. skarżąca na podstawie art. 33a ust. 7 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1042 z późn. zm., dalej: "u.k.s.s.p."), wniosła o przyznanie prawa uczestnictwa w kolejnym wyborze stanowisk asesorskich, gdyż z przyczyn losowych, związanych z sytuacją zdrowotną w rodzinie i koniecznością opieki nad dwójką małych dzieci, nie mogła złożyć oświadczenia o wyborze stanowiska asesorskiego. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania ww. prawa uczestnictwa w kolejnym wyborze stanowisk asesorskich z uwagi na brak podstawy prawnej. Wskazał, że art. 15 ustawy nowelizującej miał na celu uregulowanie sytuacji m.in. tych absolwentów aplikacji sędziowskiej, którzy w latach 2013-2016 zdali egzamin sędziowski, a nie zostali powołani na urząd sędziego. Rozwiązanie polegające na przedstawieniu propozycji objęcia stanowisk asesorów sądowych po uprzednim wpisaniu na wyżej powołaną listę klasyfikacyjną przewidziane w tym przepisie było jednorazowe. Artykuł 15 ustawy nowelizującej nie przewiduje możliwości zezwolenia na uczestniczenie w kolejnym wyborze stanowisk asesorskich, co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania mającego na celu rozpatrzenie wniosku kandydatki. Zakończyła ona odbywanie aplikacji sędziowskiej [...] lipca 2015 r., a więc przed dniem wejścia nowelizacji (tj. przed dniem 21 czerwca 2017 r.) i nie jest uprawniona do dokonywania wyboru stanowiska asesorskiego w trybie art. 33a u.k.s.s.p., a tym samym do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 33a ust. 7 u.k.s.s.p. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Minister Sprawiedliwości postanowieniem z [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 141 § 1, art. 144 i art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że żaden przepis ani ustawy nowelizującej, ani ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie formułuje podstawy prawnej do stosowania w przypadku kandydatki art. 33a ust. 7 u.k.s.s.p., gdyż mogła wybrać stanowisko asesorskie. Zupełność przedstawionej regulacji nie polega na tym, że - jak chciałaby skarżąca - aplikantom, którzy złożyli egzamin sędziowski przed dniem wejścia w życie nowelizacji, ustawodawca przyznał dokładnie takie same prawa jak aplikantom, którzy złożyli go po tym dniu, ale na tym, że obu tym grupom osób przyznał prawo wyboru stanowiska asesorskiego, a zarazem doprecyzował ich uprawnienia w sytuacji, kiedy takiego oświadczenia nie złożą (w przypadku "nowych aplikantów" dodatkowo uzależniając je od przyczyn losowych i czynności określonych w art. 33a ust. 7 i 6 u.k.s.s.p.). Regulacja ta nie zawiera żadnych luk prawnych. Skoro zatem ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania art. 33a ust. 7 u.k.s.s.p. w przypadku aplikantów, którzy złożyli egzamin sędziowski przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (w tym, jak kandydatki, w 2013 r.), a zarazem w normach ujętych w art. 15 i 16 ustawy nowelizującej oraz art. 33a ust. 7 u.k.s.s.p. nie ma żadnych luk prawnych, to brak było materialnoprawnej podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w wyniku wniosku skarżącej i wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie tego wniosku. Nie było też żadnych podstaw do dokonywania wykładni sprzecznej z brzmieniem przedstawionych przepisów czy stosowania analogii. WSA w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonym wyrokiem z 18 lutego 2021 r. oddalił skargę na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy nowelizującej, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy, miał sporządzić i ogłosić w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną kandydatów na stanowisko asesora sądowego. Na listę tę wpisywano: 1) aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, którzy zdali egzamin sędziowski oraz nie zostali skreśleni z listy aplikantów aplikacji sędziowskiej; 2) referendarzy sądowych i asystentów sędziów, którzy w latach 2011-2016 zdali egzamin sędziowski. W rozpoznawanej sprawie, zarządzeniem z [...] lipca 2017 r. nr [...] Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyznaczył termin i miejsce odebrania od kandydatów na stanowisko asesora sądowego umieszczonych na liście klasyfikacyjnej oświadczeń o dokonania wyboru stanowiska asesora sądowego na dzień [...] sierpnia 2017 r. Skarżąca, działając przez pełnomocnika, złożyła oświadczenie o rezygnacji z wyboru stanowiska asesorskiego. Następnie w sierpniu 2020 r. kandydatka wniosła o przyznanie prawa uczestnictwa w kolejnym wyborze stanowisk asesorskich, gdyż z przyczyn losowych, związanych z sytuacją zdrowotną w rodzinie i koniecznością opieki nad dwójką małych dzieci, nie mogła złożyć oświadczenia o wyborze stanowiska asesorskiego. W ocenie Sądu, słusznie Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania prawa uczestnictwa w kolejnym wyborze stanowisk asesorskich z uwagi na brak podstawy prawnej. Zasadnie stanął na stanowisku, że art. 15 nowelizacji miał na celu uregulowanie sytuacji m.in. tych absolwentów aplikacji sędziowskiej, którzy w latach 2013-2016 zdali egzamin sędziowski, a nie zostali powołani na urząd sędziego. Rozwiązanie przewidziane w art. 15 ustawy nowelizującej było jednak jednorazowe i nie przewiduje możliwości zezwolenia na uczestniczenie w kolejnym wyborze stanowisk asesorskich. Powyższe stanowisko podzielił również WSA w Warszawie w wyroku z 25 kwietnia 2018 r., II SA/Wa 1807/17 (orzeczenie publ.: http://orzeczenia.nsa.gov. pl) wskazując, że ratio legis art. 15 ust. 1 ustawy nowelizującej było, aby wobec realizacji jednego z podstawowych założeń nowelizacji - rekrutacji kadr sędziowskich spośród przyszłych absolwentów KSSiP, unormować również sytuację tych absolwentów aplikacji sędziowskiej prowadzonej w KSSiP, którzy w latach 2013-2016 zdali egzamin sędziowski, a także referendarzy sądowych i asystentów sędziów, którzy zdali egzamin sędziowski organizowany w KSSiP w latach 2011-2016. Temu miało służyć jednorazowe rozwiązanie przewidziane w art. 15 ust. 1 ustawy nowelizującej: przedstawienie propozycji objęcia stanowisk asesorów sądowych po uprzednim wpisaniu na listę klasyfikacyjną kandydatów na stanowisko asesora sądowego. Ponadto, jak zasadnie wskazał organ, skarżąca zakończyła odbywanie aplikacji sędziowskiej [...] lipca 2015 r., a więc przed dniem wejścia nowelizacji (tj. przed dniem 21 czerwca 2017 r.), a skoro ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania art. 33a ust. 7 u.k.s.s.p. w przypadku aplikantów, którzy złożyli egzamin sędziowski przed dniem wejścia w życie nowelizacji, to skarżąca nie jest uprawniona do dokonywania wyboru stanowiska asesorskiego w trybie art. 33a u.k.s.s.p., a tym samym do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 33a ust. 7 u.k.s.s.p. WSA podkreślił, że nietrafny jest zarzut naruszenia przez organy art. 61a § 1 k.p.a. Przede wszystkim skarżąca błędnie wskazała, że organy zastosowały ten przepis z uwagi na brak interesu prawnego. Z wydanych postanowień jednoznacznie wynika, że podstawą odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego była inna uzasadniona przyczyna, z powodu której postępowanie nie może być wszczęte. Stosownie bowiem do art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie taką uzasadnioną przyczyną był brak podstawy prawnej. Tym samym, organy były zobowiązane do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Co za tym idzie, niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść skarżącej. Skoro nie było podstawy prawnej do wszczęcia postępowania administracyjnego, to organy nie mogły wszcząć i prowadzić postępowania, w tym postępowania dowodowego, a więc nie mogły zastosować zasady postępowania dowodowego jaką jest zasada rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, wyrażonej w art. 81a § 1 k.p.a. Przepis ten nie mógł mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, a zatem nie mógł być naruszony. Odnosząc się natomiast do naruszenia przepisów Konstytucji, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że mając na uwadze ratio legis przepisu art. 15 nowelizacji oraz jednorazowość przewidzianej tym przepisem regulacji, trudno czynić organom zarzut, że stosując się do obowiązujących przepisów prawnych i wynikających z nich norm prawnych, naruszyły jakiekolwiek przepisy Konstytucji. Tym bardziej zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie z racji subiektywnego poczucia skarżącej, że organy powinny tak zinterpretować przepisy, żeby uczynić zadość jej żądaniu. Nie ulega wątpliwości, że organy przede wszystkim zastosowały się do art. 7 Konstytucji, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zatem, zarzuty naruszenia art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 oraz art. 60 Konstytucji, Sąd uznał za nieuzasadnione. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, ti.: a) art. 119 w zw. z art. 10 p.p.s.a. poprzez niejawne rozpoznawanie w postępowaniu uproszczonym niniejszej sprawy, pomimo braku złożenia wniosku skarżącej o procedowanie w trybie uproszczonym, przy czym sprawa wymagała czynnego udziału skarżącej i jej pełnomocnika w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym uczestnictwa w rozprawie i złożenia wyjaśnień oraz wniosków na poparcie swoich twierdzeń, co konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady jawności, a także naczelnej zasady postępowania - tj. czynnego udziału stron w postępowaniu sądowym, b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezawierającego dostatecznego wyjaśnienia podstawa prawnej i motywów rozstrzygnięcia, przez niepełne przedstawienie stanu prawnego, lakoniczną ocenę prawną zarzutów skarżącej oraz brak odniesienia się do zarzutu skarżącej w zakresie istnienia luki prawnej i niekonstytucyjności przepisu art. 15 ust. 11 z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw - dalej: "ustawy zmieniającej" (Dz. U. z 2017 r., poz. 1139 ze zm.) oraz braku uzasadnienia dlaczego norma wskazana w ww. przepisie ma charakter jednorazowy, a także poprzez pominięcie zarzutu dotyczącego niezgodności art. 15 ust. 11 ustawy zmieniającej z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez niezastosowanie w procesie wykładni dyrektyw wykładni systemowej i funkcjonalnej, założenia racjonalności prawodawcy, nakazu wykładni prokonstytucyjnej oraz poszanowania praw nabytych i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej tj. zasady praworządności poprzez brak przeprowadzenia analizy obowiązujących przepisów i zastosowanie wszelkich dostępnych metod wykładni w celu skonstruowania normy postępowania w danej sprawie; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy zmieniającej oraz w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, ze względu na uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż nie istnieje żaden ważny interes publiczny lub interes prywatny, który nakazywałby ponownie dopuścić osoby wskazane w art. 15.1 ustawy zmieniającej do wyboru miejsc asesorskich, w przypadku jeśli ich odmowa była związana z sytuacją osobistą lub zdrowotną, podczas, gdy interes publiczny nakazuje na gruncie niniejszej sprawy stosować zasadę zaufania obywateli do organów państwa, która to zasada zabrania organom administracji publicznej odmawiania uznania istnienia po stronie obywateli określonych praw, które to prawa obywatele ci nabyli wcześniej zdając egzamin sędziowski, zaś brak jest jakichkolwiek podstaw do takiej, niekorzystnej dla obywateli, interpretacji przepisów przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść skarżącej poprzez nie przeprowadzenie analizy obowiązujących przepisów i zastosowanie interpretacji przez analogię w sytuacji braku regulacji prawnej stanu faktycznego w jakim znalazła się skarżąca tj. braku możliwości odłożenia decyzji o objęciu asesury z przyczyn niezależnych od skarżącej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. W piśmie z [...] lutego 2025 r. Minister Sprawiedliwości wskazał, że skarżąca na mocy postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nr [...] z [...] lutego 2022 r. o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego (M.P. z 2022 r. poz. 501) została powołana do pełnienia urzędu sędziego w Sądzie Rejonowym w [...]. Powołanie skarżącej na stanowisko sędziego nastąpiło na skutek zgłoszenia przez nią kandydatury na wolne stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w [...] w związku z opublikowaniem Obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z 21 grudnia 2020 r. o wolnych stanowiskach sędziowskich (M.P. z 2021 r. poz. 29), a następnie w wyniku wydania uchwały nr [...] Krajowej Rady Sądownictwa z [...] października 2021 r. przedstawiającej wniosek skarżącej Prezydentowi RP. Zaznaczył, że w związku z tym, że wyrok WSA w Warszawie w niniejszej sprawie zapadł w dniu 18 lutego 2021 r., tj. przed powołaniem skarżącej na stanowisko sędziego w Sądzie Rejonowym w [...], nie formułuje w tym zakresie formalnego wniosku o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ponieważ nie zachodzi podstawa do zastosowania art. 189 p.p.s.a. Niemniej jednak wypada podkreślić, że fakt objęcia przez skarżącą stanowiska sędziego sądu rejonowego w znacznej mierze podważa jej zarzuty wskazujące na niekompletność regulacji nowego modelu dojścia do zawodu sędziego wraz z przepisami intertemporalnymi, jak i zarzuty wskazujące na naruszenie jej praw konstytucyjnych. Co więcej, powołana okoliczność stanowi potwierdzenie argumentacji Ministra Sprawiedliwości prezentowanej w postanowieniu z [...] października 2020 r., w odpowiedzi na skargę z [...] listopada 2020 r. oraz odpowiedzi na skargę kasacyjną z [...] czerwca 2021 r., gdzie wielokrotnie wskazywano, że brak złożenia przez skarżącą oświadczenia o wyborze stanowiska asesorskiego nie zamyka jej drogi do uzyskania powołania na sędziego poprzez udział w konkursach na wolne stanowiska sędziowskie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, której zarzuty zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. okazała się niezasadna, albowiem żaden z jej zarzutów nie był trafny. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, uchybił sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, skarżący kasacyjnie powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany podać, które przepisy uznał za naruszone, a także wykazać wpływ na wynik sprawy tego naruszenia. Przypomnienie tych zasad było konieczne, albowiem nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej spełniają ww. wymagane warunki. Odnosząc się na początku do pierwszego zarzutu uchybienia przepisom postępowania, zgodnie z którym doszło do naruszenia, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez niejawne rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, pomimo braku złożenia takiego wniosku przez skarżącą, przy czym sprawa wymagała czynnego jej udziału skarżącej oraz jej pełnomocnika przed WSA, należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wskazany jako naruszony art. 119 p.p.s.a. wskazuje kiedy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym i składa się z pięciu punktów regulujących szczegółowo te przypadki. Jednym z nich jest sytuacja, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 3). Z przepisu nie wynika, aby w tym zakresie konieczny był wniosek strony. Autor skargi kasacyjnej ani w zarzucie, ani w dwuzdaniowym uzasadnieniu tego zarzutu nie sprecyzował, który z punktów art. 119 p.p.s.a. został naruszony, co czyni zarzut w tym zakresie bezskuteczny, albowiem ze względu na zasadę dyspozycyjności NSA nie jest władny doprecyzowywać za stronę zarzutu. W konsekwencji nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 10 p.p.s.a., który wskazuje, że rozpoznanie spraw odbywa się jawnie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie sprawa została skierowana z urzędu do rozpoznania w trybie uproszczonym. Przepisy o postępowaniu uproszczonym są wyjątkiem od zasady rozpoznawania spraw na rozprawie (art. 90 § 1 in fine p.p.s.a.), a co się z tym wiąże - odrębny jest tryb ich wyznaczania i sposób rozpoznawania sprawy. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Kolejnym zarzutem procesowym sformułowanym w skardze kasacyjnej był zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów. Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA: z 22 czerwca 2016r., sygn. akt I GSK 1821/14; z 6 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 985/17 (te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być rozważany jako samodzielna podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku jedynie wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia Sądu pierwszej instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (zob. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa jego kontrola instancyjna np. brak w nim oceny podstawy prawnej wraz z jej wyjaśnieniem, istotnych okoliczności sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się m.in. w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, aby możliwe było przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Inną natomiast kwestią jest zaś siła przekonywania argumentów użytych przez Sąd pierwszej instancji dla wykazania zasadności wydanego orzeczenia. Brak przekonania strony co do trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w wymaganym przez prawo stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku został wskazany przyjęty stan faktyczny, a zawarty w nim wywód w sposób logiczny i jasny wskazuje na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawiera jej wyjaśnienie. Podane w uzasadnieniu wyroku motywy, jakimi Sąd kierował się, wydając wyrok, są jasne i pozwalają na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 1pkt 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. To zaś, że Sąd pierwszej instancji nie spełnił oczekiwań skarżącej i nie przychylił się do jej stanowiska o niekonstytucyjności art. 15 ust. 1 ustawy zmieniającej nie może świadczyć o wadliwości uzasadnienia wyroku, przy czym nie jest prawdą, że - jak wywodzi autor skargi kasacyjnej - WSA nie ustosunkował się do tego zarzutu, gdyż zajął czytelne i trafne stanowisko w tej kwestii (str. 6-7 uzasadnienia wyroku), podobnie jak w kwestii charakteru regulacji objętej tym przepisem (str. 6). Zarzut określony jako 1b w petitum skargi kasacyjnej okazał się więc niezasadny. Nie jest wreszcie zasadny zarzut określony w skardze kasacyjnej - jako zarzut naruszenia prawa materialnego, a będący w istocie zarzutem naruszenia prawa procesowego. Skarżąca kasacyjnie w pierwszej kolejności wskazuje w nim na procesowe uprawnienie sądu, który w przypadku, gdy stwierdzi - inne (niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazuje dalej na zaakceptowanie przez Sąd uchybień organów w zastosowaniu art. 7, 8 i 81 § 1 k.p.a. przy dokonywaniu oceny, czy należałoby ponownie dopuścić osoby wskazane w art. 15 ust. 1 ustawy zmieniającej do wyboru miejsc asesorskich. Samo wadliwe przyporządkowanie zarzutu naruszenia przepisów do jednej lub drugiej kategorii z art. 174 p.p.s.a. co do zasady nie dyskwalifikuje takiego zarzutu, o ile spełnia on warunki do rozpoznania jako zarzut zgodnie z jego rzeczywistą treścią. Bowiem, w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania, strona wnosząca skargę kasacyjną formułując taki zarzut, oprócz wskazania, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnych (wyartykułowanych) przepisów, ma obowiązek wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Przypomnienia wymaga, że przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc między innymi oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były - co trzeba podkreślić - na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym, na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga - jak powyżej wyjaśniono - uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy. Skarga kasacyjna - co, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jasno i wyraźnie wynika z jej uzasadnienia - wskazanego elementu nie zawiera, co nie jest bez znaczenia dla wniosku odnośnie do braku skuteczności omawianych zarzutów kasacyjnych. Trzeba stwierdzić, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie udziela odpowiedzi na pytanie, na czym dokładnie - w tym zwłaszcza w świetle przedstawionych powyżej wymogów - miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych do wojewódzkiego sądu administracyjnego pierwszej instancji wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz wzorów działania adresowanych do tego sądu, a w rezultacie, jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła, na czym miałoby, między innymi, polegać naruszenie art. 7 i 81a § 1 k.p.a. - przepisy te nie zostały bowiem nawet przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Nie mniej jednak zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Z kolei, zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Zauważyć trzeba, że skarżone postanowienie zapadło w oparciu o art. 61a § k.p.a. (ta podstawa rozstrzygnięcia nie została w żaden sposób zakwestionowana w zarzutach skargi kasacyjnej) i stanowiło o odmowie wszczęcia postępowania ze względu na brak podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku skarżącej i wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, nie było więc prowadzone postępowanie wyjaśniające. Stan faktyczny był tutaj zresztą niesporny, nie może zatem być mowy o rozstrzygnięciu na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, które w ogóle nie zostało wszczęte. Odnośnie do wskazanego w omawianym zarzucie jako naruszony art. 8 k.p.a., zarzut w tym zakresie co do zasady nie poddaje się kontroli kasacyjnej, gdyż nie wskazano jednostki redakcyjnej tego przepisu, która miałaby zostać uchybiona, a Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic skargi kasacyjnej ani uzupełniać wywodów strony. Sąd ten jest bowiem władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wymienione (wyartykułowane) w skardze kasacyjnej. Nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poprawianie występujących w niej niedokładności. Reasumując, skoro nie można było uznać za trafne zarzutów naruszenia przepisów postępowania (wyszczególnionych przepisów k.p.a.), które to uchybienia miały - według autora skargi kasacyjnej - świadczyć o wadliwym niezastosowaniu w stosunku do skarżącej, na jej wniosek, procedury z art. 15 ust. 1 ustawy zmieniającej, chybiony jest zatem również zarzut naruszenia tego przepisu w sposób wskazany w ostatnim zarzucie skargi kasacyjnej. Z tych wszystkich względów NSA orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a.