II GSK 1808/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Wojciech Pach po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 397/22 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 grudnia 2021 r. nr DT-ZK.Z.499033.431.2021.20.jlew w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.

I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 397/22 oddalił skargę [...] (skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 23 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję własną z 18 marca 2021 r. odmawiającą udzielenia ochrony na zgłoszone słowne oznaczenie [...] przeznaczone do oznaczenia usług z klas 35, 41 i 45 z uwagi na niewykazanie przez skarżącą, że nabyło ono wtórną zdolność odróżniającą na podstawie art. 130 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm. - dalej jako pwp). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę wyjaśnił, że z przedstawionego przez skarżącą materiału dowodowego nie wynika, jaki jest udział oznaczenia w rynku, jak przedstawia się intensywność używania tego oznaczenia, jaka jest wysokość nakładów poczynionych przez przedsiębiorstwo na jego promocję, a także jaki jest odsetek zainteresowanych odbiorców, który dzięki temu znakowi rozpoznaje usługi jako pochodzące od określonego przedsiębiorstwa, brak też opinii izb handlowych i przemysłowych oraz innych stowarzyszeń zawodowych. Sąd pierwszej instancji podniósł, że wprawdzie w sprawie złożono obszerny materiał dowodowy, nie opatrzono go jednak odpowiednim komentarzem skarżącej, pozwalającym na dokonanie istotnych ustaleń w sprawie. Samo zaś przedstawienie materiału dowodowego na wykazywane przez siebie okoliczności nie stanowi jeszcze o wypełnieniu przez skarżącą ciążącego na niej obowiązku dowodzenia. Skarżąca powinna na podstawie przedłożonych dowodów sformułować wnioski wprost z dowodów tych wynikające, czyli logiczną argumentację popartą spójnym materiałem dowodowym na wykazywane przez siebie okoliczności. Skarżąca natomiast takiej analizy dowodów nie dokonała. WSA odniósł swoje stanowisko do przedstawionych przez skarżącą dowodów: faktur i zestawień, linków do wywiadów o skarżącej na portalu YouTube, do kanału skarżącej i filmów na portalu YouTube oraz do portali społecznościowych skarżącej na Facebook i Instagram, zestawień odwiedzin i subskrybentów na portalach społecznościowych i portalach internetowych, wydruków postów i wiadomości z portali społecznościowych i stron internetowych. WSA oddalił ponadto wnioski o przeprowadzenie dowodów dotyczących zabezpieczenia udzielonego skarżącej przez sąd powszechny w sprawie o zapobieganie i zwalczenie nieuczciwej konkurencji poprzez zaniechanie posługiwania się przez pozwany podmiot metataggingiem z użyciem oznaczenia [...] bowiem z takich dowodów nie wynikają żadne okoliczności odnoszące się do kwestii istotnych w niniejszej sprawie, a mianowicie wtórnej zdolności odróżniającej, a skarżąca nie pogłębiła wywodu o tym, że sposób pozycjonowania stron internetowych bezpośrednio przekłada się na nabycie (czy też świadczy o nabyciu) przez określone opisowe oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej w tym znaczeniu, że potencjalni konsumenci skojarzą je z konkretnym przedsiębiorcą. Posługiwanie się opisanym mechanizmem przez kilku innych przedsiębiorców w odniesieniu do frazy [...] nie dowodzi wprost tego, że znaczna część odbiorców identyfikuje usługi oznaczone znakiem [...] jako pochodzące od skarżącej. II. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, kwestionując go w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.: 1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych w postaci postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie, XXII Wydział Własności Intelektualnej, z [...], wydanego w sprawie o sygn. akt [...], w której skarżąca jest stroną (postępowanie w toku), wraz z elektronicznym potwierdzeniem odbioru korespondencji, protokołu notarialnego otwarcia strony internetowej z 30 stycznia 2020 r., rep. [...] nr [...], protokołu notarialnego otwarcia strony internetowej z 22 kwietnia 2021 r., rep. [...] nr [...], protokołu notarialnego otwarcia strony internetowej z 16 czerwca 2021 r., rep. [...] nr [...], które miały istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, gdyż w połączeniu z pozostałym materiałem dowodowym wykazywały wtórną zdolność odróżniającą znaku słownego [...], gdyż używanie przez największych konkurentów na rynku metatagów ze znakiem słownym skarżącej w sposób logiczny wykazuje znaczny udział wskazanego znaku w rynku, gdyż w przeciwnym razie konkurencyjne firmy nie stosowałyby wskazanych fraz celem powiększenia swoich zasięgów w największym medium naszych czasów - sieci Internet, a więc prawidłowe zastosowanie wskazanej normy skutkowałoby uwzględnieniem złożonej skargi; 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania, tj. art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego bez dokonania pogłębionej analizy tego materiału, w szczególności nieuwzględnienia, iż: a. reklama w sieci Internet jest obecnie kanałem informacyjnym i reklamowym posiadającym najszerszy zasięg dotarcia do przeciętnego konsumenta obejmujący możliwość dystrybucji reklamy nawet co do całego globu, podczas gdy telewizja, radio i prasa działają na rynkach lokalnych, a przedstawione w złożonym materiale dowodowym znaczne inwestycje w reklamę w sieci Internet przy uznaniu ilości przekazanych materiałów dotyczących reklamy działalności [...] oraz wykazu kwot przeznaczanych na reklamę (wbrew twierdzeniu Sądu I instancji zawierających kwoty oraz konkretne okresy, w których były dokonywane) powinno skutkować uznaniem, iż długotrwałe i wielokrotne używanie znaku towarowego na rynku zostało wykazane; b. skarżąca już na etapie złożenia pierwotnego wniosku z 19 kwietnia 2019 r. o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy [...] przedstawiła rzetelne dowody uzasadniające uzyskanie wtórnej zdolności odróżniającej, a wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z 24 maja 2021 r. powołała dodatkowe dowody w postaci materiałów reklamowych i marketingowych zamieszczonych przez skarżącą w sieci Internet, które to w sposób oczywisty i bezpośredni wskazywały na nabycie przez nią wtórnej zdolności odróżniającej; c. skarżąca przedstawiła dowody w postaci linków do wywiadów o skarżącej na portalu YouTube, linków do kanału skarżącej i filmów na portalu YouTube, linków do profili skarżącej na portalach społecznościowych Facebook i Instagram, zestawień odwiedzin i subskrybentów na portalach społecznościowych i portalach internetowych, wydruków postów i wiadomości z portali społecznościowych i stron internetowych oraz przedstawiła zestawienia wykazujące łączne wydatki na reklamę za okres 10 lutego 2013 r. - 31 grudnia 2018 r. w łącznej kwocie 2.513.694,03 zł brutto, które to wprost prowadziły do wniosku, iż skarżąca w sposób intensywny i stały prowadzi kampanię marketingowo-reklamową docierającą do bardzo szerokiego grona odbiorców; - podczas gdy należyta - a nie wybiórcza - analiza materiału dowodowego wyraźnie wskazuje, iż skarżąca intensywnie inwestuje w swoją reklamę, a tym samym zwiększa rozpoznawalność swojej marki, która to dla przeciętnego odbiorcy z uwagi na skomplikowaną nazwę sprowadzana jest do oznaczenia [...], a tym samym oznaczenie [...] nabyło wtórną zdolność odróżniającą; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 129¹ ust. 1 pkt 2, 3, 4 pwp, poprzez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, iż znak słowny [...] nie spełnia przesłanek uznania go za takowy, podczas gdy w trakcie postępowania skarżąca wykazała licznymi dowodami, iż słowny znak towarowy [...] poprzez jego wieloletnie wykorzystanie i postrzeganie przez szerokie grono odbiorców jako oznaczenie, według którego możliwe jest zindywidualizowanie oferowanych przez nią usług co do źródła ich pochodzenia od jednego konkretnego podmiotu gospodarczego, nabył wtórną zdolność odróżniającą, co powinno skutkować udzieleniem mu stosownego prawa ochronnego; 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 130 pwp poprzez błędne niezastosowanie wskazanej normy w niniejszej sprawie, podczas gdy znak słowny [...] przed zgłoszeniem znaku towarowego w organie nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu, a zatem prawidłowe zastosowanie tej normy winno skutkować uznaniem, iż znak słowny [...] winien podlegać ochronie, a zatem skarga winna zostać uwzględniona. Jednocześnie na podstawie art. 191 p.p.s.a. skarżąca wniosła "o rozpoznanie postanowienia w zakresie dopuszczenia i przeprowadzenie dowodu z": 1. postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie, XXII Wydział Własności Intelektualnej, z [...] wydanego w sprawie o sygn. akt [...], w której skarżąca jest stroną (postępowanie w toku), wraz z elektronicznym potwierdzeniem odbioru korespondencji; 2. protokołu notarialnego otwarcia strony internetowej z 30 stycznia 2020 r., rep. [...] nr [...]; 3. protokołu notarialnego otwarcia strony internetowej z 22 kwietnia 2021 r., rep. [...] nr [...]; 4. protokołu notarialnego otwarcia strony internetowej z 16 czerwca 2021 r., rep. [...] nr [...]; - które nie zostały dopuszczone przez Sąd I instancji, a miały istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania, tj. wykazanie faktu, iż fraza [...] jest tak silnie powiązana z marką skarżącej, że podmioty konkurencyjne wykorzystywały wskazaną frazę w promowaniu swojej działalności konkurencyjnej w Internecie, aby uzyskiwać przekierowanie osób poszukujących skarżącej na swoje strony. Na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. III. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie przesłanki enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie występują wady nieważności. IV. Przechodząc do meritum wskazać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej sformułowano na podstawie obu podstawy wskazane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. - w zakresie prawa materialnego zarzucono naruszenie art. 129¹ ust. 1 pkt 2, 3, 4 oraz art. 130 pwp, natomiast w zakresie przepisów postępowania - art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej istota kontroli instancyjnej w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy przedłożony przez skarżącą materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że doszło do nabycia przez zgłoszone oznaczenie słowne wtórnej zdolności odróżniającej. Sąd pierwszej instancji, na co wskazano już w części historycznej i co wymaga w tym miejscu jedynie przypomnienia i podkreślenia, poddał ocenie przedstawiony przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy, na który złożyły się dokumenty dołączone do pism z 2 listopada 2019 r. i 24 maja 2021 r. Jak wyjaśnił, z materiału dowodowego znajdującego się w aktach nie wynika, jaki jest udział oznaczenia w rynku, jak przedstawia się intensywność używania tego oznaczenia czy wysokość nakładów poczynionych przez skarżącą na jego promocję, a także jaki jest odsetek zainteresowanych odbiorców, który dzięki temu znakowi rozpoznaje usługi jako pochodzące od skarżącej, brak też opinii izb handlowych i przemysłowych oraz innych stowarzyszeń zawodowych. Wprawdzie złożono obszerny materiał dowodowy, jednak nie opatrzono go odpowiednim komentarzem strony pozwalającym na dokonanie istotnych w sprawie ustaleń i ocen. Samo zaś przedstawienie materiału dowodowego na wykazywane okoliczności nie stanowi jeszcze o wypełnieniu przez stronę ciążącego na niej obowiązku dowodzenia. WSA podniósł, że tabelaryczne zestawienie wydatków (ogólnie opisanych jako reklama czy materiały reklamowe) w żaden sposób nie zostało autoryzowane przez skarżącą. Tego zestawienia nikt nie podpisał ani nie wskazano źródła danych wynikających z poszczególnych tabel. Niedostatki omawianych dowodów obniżają zatem wiarygodność danych wynikających z zestawień tabelarycznych. Ponadto opisy wydatków w zestawieniach i na fakturach są bardzo ogólne (np. reklama, ulotki, krówki reklamowe). Jednocześnie faktury VAT wystawiane przez skarżącą (np. z 27 marca 2013 r., nr [...]) opatrzone są jej słowno-graficznym znakiem towarowym. Faktura VAT nr [...] z 5 września 2018 r. w ogóle nie dotyczy skarżącej. Sprzedawcą towarów jest bowiem [...] a nabywcą - [...]. Jest to inny przedsiębiorca. Z kolei faktura VAT nr [...] z 11 czerwca 2019 r., jak i faktura VAT nr [...] z 6 czerwca 2019 r. dotyczą okoliczności po dacie zgłoszenia, a więc bez znaczenia w sprawie. Poza tym zgłoszone oznaczenie występuje na fakturach nie w charakterze znaku towarowego, tylko jako część firmy skarżącej. Strona nie wyjaśniła wartości dla sprawy dowodów określonych w zestawieniu jako Google Analytics za poszczególne lata (tj. 2016-2019). Nie wskazała, jakie istotne okoliczności z nich wynikają w kontekście wymagań dowodzenia wtórnej zdolności odróżniającej, tak aby możliwa była ich rzetelna ocena. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że przedstawione przez nią "rzetelne dowody [...] w sposób oczywisty i bezpośredni wskazywały na nabycie [...] wtórnej zdolności odróżniającej". Skarżąca nie wykazała jakiegokolwiek błędu w rozumowaniu zaprezentowanym przez Sąd pierwszej instancji, który dokładnie wyjaśnił, co składało się na materiał dowodowy i czego w nim zabrakło dla uznania, że zgłoszone oznaczenie nabyło wtórną zdolność odróżniającą. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, jakoby WSA zdeprecjonował znaczenie dowodów związanych z jej działalnością w Internecie. Jak bowiem stwierdził WSA, dowody w postaci linków do wywiadów o skarżącej na portalu YouTube (i dostępnych tam filmów), linków do kanału skarżącej i filmów na portalu YouTube, linków do portali społecznościowych skarżącej na Facebook i Instagram (i dostępnych tam aktualności, postów i filmów), zestawień odwiedzin i subskrybentów na portalach społecznościowych i portalach internetowych, wydruków postów i wiadomości z portali społecznościowych i stron internetowych nie mają wpływu na ocenę oznaczenia, albowiem skarżąca nie wykazała, że nabyło ono w następstwie jego używania charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu. Skarżąca powołuje się na dane odnoszące się do zasięgu określonego postu czy liczby polubieni jej profilu na Facebooku, względnie liczby obserwujących go osób - bez żadnego jednak dodatkowego komentarza, na co dokładnie te liczby się przekładają, o czym świadczą w kontekście wymagań dowodzenia wtórnej zdolności odróżniającej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko Sądu pierwszej instancji co do braków przedłożenia przesądzających dowodów oraz takich, które jednoznacznie i przede wszystkim obiektywnie przekonałyby o nabyciu przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej. Trzeba podkreślić, że, o ile dane wynikające z jednostkowych dowodów związanych z internetową aktywnością skarżącej zamykają się w konkretnych liczbach (np. liczba polubień, obserwujących, wyświetleń), o tyle wnioski wynikające z tego typu danych mają charakter szacunkowy, niepewny i subiektywny. Istotą sprawy nie jest wszak wyłącznie wykazanie intensywnego i długotrwałego używania oznaczenia na rynku, lecz również, że znaczna część docelowej grupy odbiorców kojarzy oznaczenie ze zgłaszającym i świadczonymi przez niego usługami określonych klas, czego w niniejszej sprawie nie wykazano. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i organ trafnie podniosły, że przekonującym dowodem na wykazanie identyfikacji oznaczenia ze skarżącą mogłoby być obiektywne i sprawdzalne badanie opinii publicznej, którego w niniejszej sprawie zabrakło. Jest to w tego rodzaju przypadkach istotny dowód na okoliczność nabycia wtórnej zdolności przez oznaczenie. Wobec powyższego, zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wobec tego, że skarżąca nie podważyła skutecznie prawidłowości oceny stanu faktycznego, nie można uznać, że w sprawie zachodziły istotne wątpliwości, które wymagałyby wyjaśnienia, a które mogłyby zostać przezwyciężone przeprowadzeniem dowodu ze wskazanych przez skarżącą dokumentów. Dowody te nie są przy tym przydatne, do wykazania nabycia wtórnej zdolności przez frazę [...]. Skarżąca wniosła także o rozpoznanie postanowienia WSA z 22 czerwca 2022 r. oddalającego jej wnioski o przeprowadzenie dowodu z dokumentów. Stosownie do art. 191 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na wniosek strony rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżąca uzasadniła wniosek tym, że niedopuszczone dowody miały istotny wpływ na wynik postępowania poprzez wykazanie faktu silnego powiązania frazy [...] z nazwą skarżącej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie wykazała, że oddalenie jej wniosków dowodowych miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ nie zachodziły istotne wątpliwości wymagające wyjaśnienia, a których wystąpienie jest koniecznym warunkiem przeprowadzenia dowodu uzupełniającego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Żądanie to nawiązuje przy tym do podniesionego zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., który jest niezasadny. Również zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarżąca oparła je na niewłaściwym zastosowaniu art. 129¹ ust. 1 pkt 2, 3 i 4 pwp oraz na niewłaściwym niezastosowaniu art. 130 pwp. Skoro jednak nie podważyła skutecznie prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych i nie zakwestionowała poprawności wykładni prawa materialnego, to nie ma podstaw do kwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji i organu co do subsumpcji normy wynikającej z art. art. 129¹ ust. 1 pkt 2, 3 i 4 pwp, a tym bardziej braku subsumpcji normy wynikającej z art. 130 pwp. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. jak w sentencji.