II GSK 1839/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 70/25 w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 grudnia 2024 r. nr 1001-IUCKOD-2.4811.3557.2024.2 w przedmiocie opłaty dodatkowej za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 13 maja 2025 r. o sygn. akt III SA/Łd 70/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi M.U., uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 2 grudnia 2024 r., nr 1001-IUCKOD-2.4811.3557.2024.2 M500-2024-0091489 o odmowie uwzględnienia sprzeciwu od wezwania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 18 września 2024 r. do wniesienia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 18 września 2024 r. nr 1001-IUCKOD-14810.14614.2024.2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, na podstawie art. 37ge oraz art. 37 gf ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2023 r. (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2483 - dalej ustawa o autostradach), wezwał M.U. do wniesienia opłaty dodatkowej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd z 19 marca 2022 r. o godz. 10:24 pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] na odcinku autostrady [...]: węzeł [...]. W sprzeciwie M.U. wskazał, że przejazd został opłacony przy pomocy aplikacji Autopay. W załączniku skarżący przesłał potwierdzenie uiszczenia opłaty i wniósł o zwrot wpłaconej opłaty dodatkowej na wskazane konto. W decyzji z dnia 2 grudnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odwołał się do treści art. 37a ustawy o autostradach i wyjaśnił, że regulacje te mają zastosowanie w przypadku przejazdu autostradą rozpoczętego przed dniem 1 lipca 2023 r., na mocy art. 9 ustawy z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1193). Zgodnie z ww. przepisem w przypadku przejazdu autostradą na zasadach określonych w ustawie zmienianej w art. 1 rozpoczętego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. DIAS wskazał, że jedną z form wniesienia opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady była usługa e-biletu autostradowego, dostępna w aplikacji. Aplikacja umożliwiała uiszczenie opłaty za przejazd zgodnie z wymogami określonymi w ustawie o autostradach, zgodnie z którą manualny system poboru opłat za przejazd odcinkami państwowych autostrad płatnych [...]1 i [...] został w okresie od 1 grudnia 2021 r. do 30 czerwca 2023 r. zastąpiony elektronicznym systemem poboru opłat e-TOLL. E-bilet autostradowy - bilet autostradowy w rozumieniu ww. ustawy stanowił potwierdzenie wniesienia opłaty za przejazd autostradą i uprawniał do przejazdu autostradą tylko gdy spełnione były warunki określone w art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach. W ocenie DIAS w celu zakupu e-biletu autostradowego strona powinna podać w aplikacji numer rejestracyjny pojazdu, kategorię pojazdu, wskazanie węzła początkowego i końcowego lub całej autostrady gdzie będzie odbywał się przejazd oraz datę i godzinę początku okresu ważności e-biletu autostradowego (czyli datę i godzinę planowanego rozpoczęcia przejazdu). Każdy wydany e-bilet autostradowy zawierał co najmniej ww. dane oraz datę i godzinę końca okresu ważności e-biletu autostradowego (okres ważności trwa 48 godzin od planowanej daty i godziny rozpoczęcia podróży), liczbę kilometrów oraz kwotę opłaty za przejazd, numer indywidualny e-biletu autostradowego. Organ wskazał, że przejazd w dniu 19 marca 2022 r. o godzinie 10:24 na odcinku autostrady [...] węzeł [...] nie został przez stronę opłacony - nie wykupiono właściwego biletu autostradowego. Do sprzeciwu zostało dołączone potwierdzenie aplikacji Autopay na kwotę 13,70 zł. W ocenie organu 19 marca 2022 r. został zakupiony bilet autostradowy o numerze [...] w dacie ważności od 19 marca 2022 r. godzina 9:21 do 21 marca 2022 r. godzina 9:21 na numer rejestracyjny pojazdu [...]1, węzeł wjazdowy [...]1, węzeł wyjazdowy [...]. Wystosowane do strony wezwanie z 18 września 2024 r. dotyczy nieopłaconego przejazdu z 19 marca 2022 r. o godzinie 10:24 pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] na odcinku autostrady [...]: węzeł [...]. Organ zaznaczył, że przejazd autostradą w oparciu o bilet autostradowy wskazujący inny numer rejestracyjny pojazdu (wskazano [...]1, powinno być [...]) był traktowany jak przejazd autostradą bez wniesienia opłaty za przejazd. Zatem nie mógł on stanowić potwierdzenia prawidłowego opłacenia przejazdu, o którym mowa w ww. wezwaniu. Bilet autostradowy, w rozumieniu ustawy o autostradach, stanowił potwierdzenie wniesienia opłaty za przejazd autostradą i uprawniał do przejazdu autostradą, jedynie gdy spełnione zostały wszystkie warunki określone w art. 37a ust. 12 ustawy o autostradach. DIAS podkreślił, że za poprawność informacji podawanych w momencie zakupu biletu autostradowego odpowiada strona, jako użytkownik aplikacji. Instalując aplikację strona potwierdziła fakt zapoznania z warunkami i zasadami jej funkcjonowania zawartymi w regulaminie aplikacji, gdzie jednoznacznie wskazano, że każdy wydany e-bilet autostradowy zawiera m.in. cyt.: "numer rejestracyjny pojazdu". W ocenie organu zakupiony przez M.U. - bilet winien wskazywać numer rejestracyjny pojazdu [...]. Wskazując nieprawidłowy numer rejestracyjny pojazdu strona nie dochowała należytej staranności. Organ wyjaśnił, że w związku z powyższym za naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą strona powinna uiścić opłatę dodatkową na podstawie art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach, zgodnie z którym za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł. Od 1 grudnia 2021 r. na państwowych odcinkach autostrad [...]1 i [...] został wprowadzony system poboru opłat e-Toll. To właśnie za jego sprawą zostały podniesione szlabany, a opłatę za przejazd wnosiło się za pośrednictwem systemu, aplikacji lub zakupu biletu autostradowego na wybranych stacjach. System ten zastąpił osoby pobierające opłatę. Znaki drogowe usytuowane przed wjazdem na płatne odcinki autostrady informujące o charakterze drogi były widoczne, a podniesione szlabany i puste miejsca poboru opłat nie świadczyły o nieodpłatnym odcinku autostrady. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.U. wskazał na brak umyślności w działaniu – opłata została pobrana z jego konta, a bramka została otwarta, co oznacza, że dane samochodu zostały odczytane w sposób prawidłowy. Ponadto strona wskazała na omyłkę pisarską z prefiksem KCH, która nie była umyślnym działaniem. W wykonaniu zobowiązania Sądu organ nadesłał bilet autostradowy z 19 marca 2022 r. zakupiony za pośrednictwem Autopay oraz zdjęcie obrazujące godzinę przejazdu skarżącego z 19 marca 2022 r. węzeł [...] Autostrada [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w rozpoznawanej sprawie z ustaleń organów wynika, że skarżący nie dokonał opłaty za przejazd w dniu 19 marca 2022 r. o godzinie 10:24 płatnym odcinkiem autostrady [...] węzeł [...]. W ocenie organów załączony do sprzeciwu wydruk z aplikacji Autopay nie zawiera poprawnego numeru rejestracyjnego pojazdu, a za poprawność danych odpowiada strona jako użytkownik aplikacji. Z kolei skarżący stoi na stanowisku, że dokonał opłaty za przejazd, bramka w momencie przejazdu się otworzyła, co jest jednoznaczne z tym, że dane samochodu zostały prawidłowo odczytane. Zgodnie z art. 37ge ww. ustawy o autostradach, za niewniesienie opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 7, w tym za kontynuację przejazdu autostradą lub jej odcinkiem po upływie daty i godziny końca okresu ważności wskazanych na bilecie autostradowym, od wnoszącego opłatę pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 500 zł. Do wniesienia opłaty za przejazd autostradą, pobieranej przez Szefa KAS, jest zobowiązany: 1) właściciel pojazdu albo 2) posiadacz pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, 463, 694 i 720), albo 3) użytkownik pojazdu, o którym mowa w art. 80b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym – zwany dalej "wnoszącym opłatę. W myśl art. 37a ust. 12 ww. ustawy bilet autostradowy zawieram.in. numer rejestracyjny pojazdu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi nałożył na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej w związku z niewniesieniem opłaty za przejazd płatnym odcinkiem autostrady [...] węzeł [...]. Tymczasem jak wynika z załączonego do sprzeciwu biletu autostradowego skarżący uiścił opłatę za przejazd autostradą w dniu 19 marca 2022 r. na odcinku [...]1 - [...] w wysokości 13,70 zł od godziny 9:21 do godziny 10:26. W miejscu opisanym jako pojazd widnieje: [...]1. Ponadto wyświetlona jest informacja opłata za przejazd została uiszczona. Tymczasem organ uznał, że zakupiony bilet autostradowy powinien wskazywać poprawny numer rejestracyjny pojazdu, czyli [...]. W ocenie organu przejazd autostradą w oparciu o bilet autostradowy wskazujący inny numer rejestracyjny pojazdu potraktowano jako przejazd autostradą bez wniesienia opłaty za przejazd. Zdaniem Sądu stanowisko organu nie zasługuje na aprobatę i jest wyrazem nadmiernego formalizmu i naruszenia zasady wynikającej z art. 8 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że organ w ramach kompetencji jakie daje mu art. 37 gf ust. 5 ww. ustawy oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. powinien skonfrontować przedstawiony przez skarżącego wydruk biletu autostradowego z aplikacji Autopay z dostępnym w jego zasobach zdjęciem pojazdu skarżącego z dnia 19 marca 2022 r. wraz z widoczną tablicą rejestracyjną, co bez nadmiernych trudności pozwoliło na identyfikację numeru rejestracyjnego pojazdu. W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ mając możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustosunkowania się do twierdzeń skarżącego, odstępuje od niego i stwierdza, że strona miała obowiązek wpisania poprawnych danych, w tym numeru rejestracyjnego na bilecie autostradowym i nakłada opłatę dodatkową w kwocie 500 zł. Sąd I instancji zaznaczył, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za przejazd autostradą art. 37ge ust. 1 ustawy wiąże z niewniesieniem opłaty. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżący opłatę w wysokości 13,70 zł niewątpliwie uiścił. Na wezwanie Sądu w dniu 9 maja 2025 r. organ załączył do akt sprawy m.in. bilet autostradowy z godziną przejazdu 10:24:32 w dniu 19 marca 2022 r., na którym znajduje się samochód skarżącego z numerem rejestracyjnym [...] (k. 42). Zauważyć także należy, że brak pełnego numeru rejestracyjnego pojazdu nie miał wpływu na ustalenie przez organ właściciela pojazdu oraz daty i godziny jego przejazdu. W tej sytuacji Sąd uznał, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko wyrażone w uzasadnieniu oraz skonfrontuje przedstawiony przez skarżącego bilet autostradowy z wydrukami z e-Toll i (k.1-4 akt admin.) oraz zdjęciem będącym w zasobach organu. Taka analiza doprowadzi organ do podjęcia prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W skardze kasacyjnej organ zaskarżył wyrok w całości, podnosząc zarzuty naruszenia: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - art. 37a ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 37ge ust. 1 ustawy z 27.10.1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a co polegało na tym; że WSA w Łodzi pominął przy odtwarzaniu procesu subsumpcji stanu faktycznego jednoznaczną i niepodlegającą wykładni normę prawa materialnego - art. 37a ust. 12 pkt 1 ustawy - co skutkowała wyznaczeniem błędnego zakresu okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy i uchyleniem zaskarżonej decyzji, podczas gdy prawidłowe zastosowanie art. 37a ust. 12 pkt 1 ustawy o autostradach przez DIAS w Łodzi spowodowało uznanie biletu autostradowego przedstawionego przez M.U. za niewystarczający dowód poniesienia opłaty za przejazd, a to z uwagi na nieprawidłowy numer rejestracyjny podany w tym dokumencie, niezgodny z numerem rejestracyjnym pojazdu, którego przejazdu przedmiotowa sprawa dotyczy, a w konsekwencji prawidłowym było uznanie, iż skarżący powinien zapłacić opłatę dodatkową, a WSA w Łodzi skargę powinien oddalić, 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 153 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię polegającym na tym, że w granicach zasady działania organów władzy publicznej w sposób budzący zaufanie, w tym zasad składowych - proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania – jest niezastosowanie jednoznacznego przepisu art. 37a ust. 12 pkt 1 ustawy o autostradach, a w konsekwencji uznanie, iż bilet autostradowy skarżącego świadczy o wniesieniu opłaty za przejazd autostradą, pomimo niewskazania w tym bilecie pełnego numeru rejestracyjnego pojazdu, którym przejazd został dokonany, co DIAS w Łodzi uznał za wystarczające do stwierdzenia braku wniesienia opłaty, opierając się na jednoznacznej przepisie prawa materialnego, wyżej wskazanym, a co według Sądu orzekającego nie zasługuje na aprobatę i jest wyrazem nadmiernego formalizmu, jak i złamaniem zasady wyżej wskazanej, co można było uniknąć przez analizę biletu autostradowego skarżącego z wydrukami e-TOLL oraz zdjęciem będącym w zasobach organu, podczas gdy DIAS w Łodzi zastosował jednoznaczny, wyżej wskazany przepis prawa materialnego i zasadnie uznał na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego brak wniesienia opłaty za przejazd autostradą przez skarżącego, a bilet autostradowy przedstawiony za niewystarczający dowód wniesienia takowej z uwagi na niewskazanie w podanym na bilecie autostradowym numerze rejestracyjnym wyróżnika powiatu, a Sąd orzekający takie zastosowanie przepisów jak wyżej powinien zaaprobować i skargę oddalić, - art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 153 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie w ocenie rozstrzygnięcia, a w której DIAS w Łodzi nie dochował wierności zasadzie prawdy obiektywnej, zasady zupełności materiału dowodowego oraz zasadzie swobodnej oceny dowodów, poprzez brak konfrontacji przedstawionego przez skarżącego biletu autostradowy z dowodami braku wniesienia opłaty za przejazd autostradą, w tym zdjęciem pojazdu, którego właścicielem jest skarżący z dnia i godziny zakończenia przejazdu, co powinno doprowadzić DIAS w Łodzi do identyfikacji numeru rejestracyjnego pojazdu i stwierdzeniu wniesienia przez skarżącego opłaty, podczas gdy przedmiotowy bilet autostradowy nie zawiera numeru rejestracyjnego pojazdu (brak prefiksu KCH), którego przejazd ma poświadczać, a tym samym na gruncie art. 37a ust. 12 pkt 1 ustawy o autostradach, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za przedmiotowy przejazd, a w konsekwencji DIAS w Łodzi nie naruszył zasady prawdy obiektywnej, zasady zupełności materiału dowodowego oraz zasady swobodnej oceny dowodów, co WSA w Łodzi powinien zaaprobować i oddalić skargę, a jednocześnie Sąd orzekający nie zawarł żadnych wytycznych dotyczących uzupełnienia materiału dowodowego, - art. 80 kpa w zw. z art. 37gf ust. 5 ustawy o autostradach i w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, a polegające na błędnym odczytaniu treści dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, karta 42, jako biletu autostradowego, podczas gdy ten dokument nie stanowi o treści biletu autostradowego, a jest częścią raportu z systemu e-TOLL dokumentującego naruszenie obowiązku wniesienia opłaty za przejazd autostradą 19.03.2022r., to jest zdjęciem poświadczającym moment zakończenia przejazdu bez wniesienia opłaty, na co wskazuje data, godzina i numer rejestracyjny pojazdu, jak WSA w Łodzi w uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia na str. 7 wskazał, co jednak nie odzwierciedla całości biletu autostradowego, a ocena tego dokumentu przez WSA w Łodzi nastąpiła sprzecznie z logiką (wbrew treści i znaczeniu dokumentu odczytywanego), co doprowadziło do nieprawidłowej oceny rozstrzygnięcia DIAS w Łodzi, a w konsekwencji wydania wyroku uchylającego przedmiotową decyzję, co przy prawidłowym odczytaniu przedmiotowego dokumentu doprowadziłoby do oddalenia skargi. W związku z powyższym organ wniósł o: 1. dopuszczenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. z art. 193 p.p.s.a. dowodów z dokumentów - wydruków z CEPIK dotyczących odnotowania w tej bazie 6 pojazdów o końcowej części numerów rejestracyjnych [...]1, ale z odmiennym wyróżnikiem powiatu w numerze, na okoliczność istnienia pojazdów o identycznej końcówce numery rejestracyjnego, co pojazd skarżącego, co stanowi istotną okoliczność sprawy, gdyż WSA w Łodzi wskazał na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a przedstawione dowody z dokumentów poświadczają, iż bilet zakupiony przez skarżącego w systemie e-TOLL może potwierdzać przejazd nie tylko pojazdu, którego właścicielem jest M.U., ale również innych pojazdów; 2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi; 3. zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz DIAS w Łodzi według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik organu oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że z zasady nadawania numerów rejestracyjnych pojazdom nie można uznać, że brak wyróżnika pojazdu oznaczającego miejsce jego zarejestrowania jest oczywistą omyłką rozumianą jako błąd pisarski lub widoczną niezamierzoną niedokładność możliwą do poprawy bez odwoływania się do innych dokumentów i bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych ustaleń. Skoro dwie pierwsze litery w numerze rejestracyjnym pojazdu wskazują na miejsce zarejestrowania pojazdu w mieście na prawach powiatu i każdy powiat ma swój indywidualny wyróżnik, to ciąg cyfr i liter, który następuje po tym wyróżniku, można przyporządkować do wielu dwuliterowych lub trzyliterowych wyróżników identyfikujących miasto, w którym pojazd został zarejestrowany. Dlatego brak wyróżnika w numerze rejestracyjnym pojazdu nie jest możliwy do poprawy bez ryzyka utworzenia nowego lub nieistniejącego numeru rejestracyjnego. Potwierdzeniem zasadności argumentów powyższych jest złożony wniosek dowodowy, opartych na załączonych wydrukach odnotowania pojazdów w bazie CEPIK, z numerami rejestracyjnym zawierającymi taki sam ciągiem cyfr i liter [...]1, ale zarejestrowane w różnych miastach. Pojazdy te nie stanowią własności skarżącego. Nie odnotowano również przejazdu wskazanymi w tych załącznikach pojazdami z naruszeniem obowiązku wniesienia opłaty za przejazd w czasie i miejscu przedmiotowym. Natomiast bilet autostradowy, który skarżący przedstawił, zawierający tylko ciąg cyfr i liter [...]1, może stanowić też, przy niezastosowaniu jednoznacznej normy art. 37a ust. 12 pkt 1 ustawy o autostradach, dowód wniesienia opłaty za każdy z wyżej wymienionych pojazdów. W piśmie z dnia 13 listopada 2025 r. pełnomocnik DIAS zawarł uzupełnienie uzasadnienia podstaw kasacyjnych. M.U. nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej p.p.s.a.) z uwagi na to, że skarżący kasacyjnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna nie wniosła o jej przeprowadzenie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia oparte na art. 174 p.p.s.a., determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1, jak i 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3 grudnia 2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107). Należy jednak zauważyć, że w niniejszej sprawie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego są ze sobą połączone i mogą zostać rozważone łącznie. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się bowiem do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy bilet autostradowy, zawierający niepełny numer rejestracyjny pojazdu, tj. bez literowego wyróżnika powiatu stanowi dowód uiszczenia opłaty za przejazd autostradą, o której mowa w art. 37a ust. 1 i do której wniesienia w myśl art. 37a ust. 7 pkt 1 ustawy o autostradach zobowiązany jest właściciel pojazdu. Punkt wyjścia dla rozważań stanowi fakt, że za przejazd autostradą korzystający z tejże autostrady (właściciel pojazdu jak w niniejszej sprawie) zobowiązany jest do wniesienia opłaty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla uznania, że właściciel pojazdu opłatę uiścił istotne jest zatem zestawienie okoliczności w postaci dokonania przejazdu z dowodem wniesienia opłaty. Przedstawienie biletu autostradowego jest najprostszym i najbardziej skutecznym dowodem wniesienia opłaty za przejazd autostradą. Ustawodawca wskazał w ust. 12 art. 37a ustawy elementy, jakie musi zawierać bilet autostradowy, wśród których wymieniono numer rejestracyjny pojazdu. Numer rejestracyjny składa się z liczb i cyfr, z których pierwsza litera oznacza województwo, w którym pojazd jest zarejestrowany, kolejna litera lub dwie – oznacza powiat, zaś pozostałe znaki do zestaw cyfr i liter. Oczywistym jest, że chociaż numer każdego pojazdu jest numerem unikalnym, to część numeru jako ciąg następujących po sobie liter lub cyfr może powtarzać się. Dlatego ważne jest, aby dokonując uiszczenia opłaty numer rejestracyjny został podany w całości i bez błędów. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że opłata dodatkowa jest nakładana w związku z niewniesieniem opłaty za przejazd autostradą, a nie z posługiwaniem się wadliwym biletem autostradowym. Jak wynika z wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej organ zarejestrował przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] na płatnym odcinku autostrady – 19 marca 2022 r., godz. 10.24. Skarżący twierdząc, że opłatę uiścił, przedstawił bilet autostradowy dla pojazdu o numerze [...]1, a więc bez wyróżnika miejsca rejestracji, który został zakwestionowany przez organ jako dowód. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli skarżący jest w stanie wykazać, że faktycznie uiścił opłatę za przejazd autostradą albo możliwy jest inny dowód, którym dysponuje lub może zgromadzić organ, to utożsamianie przejazdu bez wniesienia opłaty z przejazdem opłaconym, ale udokumentowanym biletem autostradowym zawierającym błąd w numerze rejestracyjnym nie znajduje usprawiedliwienia w treści art. 37ge ust. 1 ustawy o autostradach. Pobór opłat za przejazd autostradą oparty jest automatyzmie. Dlatego też wyjaśnianiu powstałych na tym tle wątpliwości czy mogących zdarzyć się pomyłek służy prawo wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 39gf ust. 1 ustawy o autostradach. Podkreślenia natomiast wymaga, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie o autostradach do postępowania w sprawie sprzeciwu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (ust. 5). Oznacza to, że zastosowanie znajdzie również art. 77 § 1 czy art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Celem wyjaśnienia przez organ winna być zatem okoliczność, czy M.U. uiścił wymaganą kwotę za przejazd pojazdem o nr rejestracyjnym [...]. DIAS w zaskarżonej decyzji wskazał, że bilet autostradowy z fragmentem numeru rejestracyjnego może być wykorzystany przez właścicieli kilku samochodów, co miało stanowić argument przeciwko dopuszczalności uznania biletu za dowód w sprawie. Jednak w odpowiedzi na skargę kasacyjną ten sam organ poinformował, że w CEPiK figuruje kilka pojazdów różnych marek, których numer rejestracyjny zawiera cząstkę "[...]1". Jednocześnie organ dodał, że nie odnotowano poruszania się żadnego z tych samochodów bez wniesienia opłaty za przejazd w dniu 19 marca 2022 r. na wskazywanym odcinku autostrady. Tym samym organ wykazał, że jest możliwa weryfikacja twierdzenia skarżącego, że wniesioną opłatę za pojazd o podanym fragmentarycznie nr rejestracyjnym [...]1 można przypisać skarżącemu, będącemu właścicielem pojazdu o nr rejestracyjnym [...]. W konsekwencji trafnie Sąd I instancji uznał, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ formułował swoje oceny wyłącznie w oparciu o art. 37 ust. 12 pkt 1 ustawy o autostradach, negując jakąkolwiek wartość dowodową przedstawionego przez skarżącego biletu i nie podejmując próby wyjaśnienia sprawy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że art. 37 ust. 12 ustawy wymienia elementy, jakie zawierać powinien bilet autostradowy. Jednak, wobec stosowania przepisów k.p.a. do postępowania zainicjowanego sprzeciwem, brak jest przeszkód do stwierdzenia, że udowodnienie wniesienia opłaty za przejazd pojazdem samochodowym możliwe jest również przy uzupełniającym wykorzystaniu innych środków dowodowych. Wywodząc jak wyżej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej formułowane w oparciu o obie podstawy kasacyjne jako niezasadne nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. Natomiast Sąd zauważył odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do niewłaściwych kart akt, jednak uznał, iż nie stanowi to naruszenia polegającego na "błędnym odczytaniu treści dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, karta 42, jako biletu autostradowego, podczas gdy ten dokument nie stanowi o treści biletu autostradowego, a jest częścią raportu z systemu e-TOLL", które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.