II GSK 1954/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku F., F. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej F., F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 1121/23 w sprawie ze skargi F., F. na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu z dnia 19 października 2023 r. nr 2022-05-FSF-3 (Śl.-OŚ-STO.440.4.2023) w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera postanawia: oddalić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 1121/23, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę F., F. (dalej: skarżąca, spółka), na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu (dalej: Komendant) z 19 października 2023 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Spółka od powyższego wyroku złożyła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie ww. decyzji Komendanta w części utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej z 10 lipca 2023 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 20.000 zł za niedopełnienie przez spółkę jako przewoźnika lotniczego obowiązku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Uzasadniając wniosek wskazała, że wobec niej organ wydał łączne 11 decyzji, którymi nałożył na skarżącą kary pieniężne w łącznej wysokości 320.000 zł, także za nieprzekazanie danych. Zdaniem spółki uiszczenie kar administracyjnych w tej wysokości zagrażało możliwości dalszego prowadzenia przez nią działalności gospodarczej i z tego powodu mogło doprowadzić do utraty przez nią płynności finansowej. Skarżąca podnosiła, że w protokole walnego zgromadzenia wspólników spółki z 2021 roku odnotowano stratę w wysokości 8040,68 EUR, natomiast w protokole walnego zgromadzenia jej wspólników z 2022 roku odnotowano zysk zaledwie w wysokości 37.649,95 EUR, który przeniesiono w całości na rachunek zysków i strat za okresy poprzednie. Dołączone do skargi kasacyjnej sprawozdania finansowe spółki miały potwierdzać, w jej ocenie, podniesione okoliczności dotyczące istnienia niebezpieczeństwa pogorszenia sytuacji finansowej skarżącej, prowadzącego nawet do niewypłacalności. Spółka podkreśliła, że łączna wysokość wymierzonych wobec niej administracyjnych kar pieniężnych – 320.000 zł, przekraczała jej roczny zysk za 2022 r., wynoszący 163.231,35 zł (w przeliczeniu na PLN według aktualnego kursu). Postanowieniem z 24 października 2024 r. o sygn. akt II GSK 1954/24 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Odmawiając wstrzymania zaskarżonej decyzji, NSA podał, że skarżąca nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z art. 61 § 3 p.p.s.a., w zakresie wykazania swojej aktualnej sytuacji finansowej, co pozwoliłoby na ocenę jej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w aspekcie możliwości wystąpienia jednej bądź obu przesłanek określonych w tym przepisie, warunkujących jego zastosowanie, jak: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pismem z 25 listopada 2024 r. spółka wystąpiła z ponownym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości wskazując, że jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody po stronie skarżącej spółki, w tym utratę płynności finansowej i zaprzestanie działalności. Skarżąca do wniosku załączyła protokoły ze sprawozdania finansowego spółki skarżącej za 2021 i 2022 r. oraz sprawozdanie finansowe spółki za 2023 r. Nie zgadzała się ze stanowiskiem NSA, wyrażonym we wcześniejszym postanowieniu, że wysokość nałożonych kar, zresztą w oparciu o identyczne stany faktyczne, nie miała wpływu na żądane rozstrzygnięcie, skoro suma ww. kar przewyższała sumę zysków skarżącej za lata: 2022 i 2023. Podsumowując, spółka uważała, że przedłożyła obecnie wystarczającą ilość dowodów wskazujących na jej aktualną sytuację finansową, przemawiającą za pozytywnym rozpoznaniem jej wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wyjaśnić, że na podstawie art. 61 § 3 i § 4 w związku z art. 193 p.p.s.a, mając także na uwadze uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07 (opublikowaną: orzeczenia.nsa.gov.pl), nie ma przeszkód, aby Naczelny Sąd Administracyjny, mimo rozpoznania postanowieniem z 24 października 2024 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej, rozpoznał ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu kasacyjnym. Postępowanie dotyczące złożonego przez skarżącą ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą odmowy zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. W kolejnym postępowaniu w sprawie zastosowania ochrony tymczasowej nie następuje zmiana ciężaru dowodu w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Wciąż obowiązek ten ciąży na wnioskodawcy, który przedstawiając wnikliwą argumentację popartą stosownymi dokumentami powinien przekonać sąd do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 21 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 431/24). W cytowanym postanowieniu z 24 października 2024 r. NSA stwierdził, że wniosek powinien odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne: "Wnioskodawca [...] powinien zatem dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności." Podkreślono, że konieczne jest odniesienie wymaganej należności do aktualnej sytuacji materialnej strony. Bez porównania tych wartości (wysokości wymaganego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje skarżąca) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w tym przypadku zapłata kary wywoła straty materialne, które w istotny sposób wpłyną na prowadzenie działalności gospodarczej przez ten podmiot w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu postanowienia z 24 października 2024 r. NSA zauważył, że "brak wykazania należycie uprawdopodobnionych okoliczności przemawiających za spełnieniem ustawowych przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej stoi na przeszkodzie pozytywnemu rozpatrzeniu złożonego wniosku." Zatem spółka uzyskała wskazówki, co powinna wykazać, aby móc oczekiwać pozytywnego rozstrzygnięcia jej wniosku. Mimo tego, również w obecnie ocenianym wniosku spółka nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku, wynikającego z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. wykazania niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji: wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia. Jedną z okoliczności braną przy ocenie ww. przesłanek jest aktualna sytuacja materialna wnioskodawcy, pozwalająca na ocenę jej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro bada się zagrożenie wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo") znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia. Spółka, we wcześniejszym wniosku próbowała wykazać, że zarówno w 2021 roku, jak i w 2022 roku, zmagała się z problemami finansowymi, to jednak do skargi kasacyjnej dołączyła jedynie raport ze sprawozdania finansowego za 2021 rok. Składając obecnie oceniany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przedłożyła także protokoły ze sprawozdania finansowego za 2021 i 2022 r. oraz sprawozdanie finansowe za 2023 r. oraz wywodziła, że tym samym istnieją przesłanki do ponownej oceny przez NSA wniosku w oparciu o całość przedłożonej dokumentacji. Po analizie przedstawionych dowodów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dokumenty te nie stanowią pełnego i wystarczającego materiału pozwalającego na pozytywną ocenę wniosku, że wystąpiły przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Dowody te wskazują jedynie, że w 2021r. spółka poniosła stratę w wysokości 8.040,86 EUR (co ocenił już wcześniej NSA), w roku 2022 odnotowała zysk w wysokości 37.649,95 EUR i w 2023 r. także odnotowała zysk w wysokości 6.621,54 EUR. Czyli wystąpiła sytuacja nie potwierdzająca twierdzenia spółki z wniosku, że zmaga się z problemami finansowymi, a jej sytuacja finansowa jest "złożona". Skarżąca nie wyjaśniła, na czym miałaby polegać "złożoność sytuacji", skoro w ostatnich dwóch latach działalności zaczęła uzyskiwać zysk. Do wniosku nie załączono ponownie wyciągów z rachunków bankowych, czy wykazu zobowiązań skarżącej - jak wskazywał NSA w postanowieniu z 2024 r. - ani jakichkolwiek innych dokumentów obrazujących jej sytuację ekonomiczną, np. w tym co do posiadanego majątku. Należy więc uznać, że skarżąca ponownie nie przedstawiła pełnego materiału, który pozwoliłby sądowi na zajęcie stanowiska co do wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym ponowny wniosek wraz załączoną do niego dokumentacją nie pozwala na pełną ocenę, czy istotnie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymuje jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia z 24 października 2024 r., a zakwestionowaną w uzasadnieniu ponownego wniosku z 25 listopada 2024 r., iż za nieprzekonującą należy uznać argumentację w zakresie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody związanej z koniecznością uiszczenia kary w wysokości 20.000 zł w kontekście innych kar w wysokości 320.000 zł, nałożonych na skarżącą. Sama skala ciążących na danym podmiocie obowiązków publicznoprawnych, pozbawiona odpowiedniej relatywizacji do całościowej sytuacji majątkowej i finansowej strony, nie może bowiem uzasadniać oceny, że przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zostały spełnione (por. postanowienie NSA z 5 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 41/24). Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.