II GSK 1979/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 246/22 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 9 lutego 2022 r. nr 2001-IOD.48.95.2021 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje w całości od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 8 czerwca 2022r., sygn. akt II SA/Bk 246/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U.2026.143 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę S. M. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej też: "DIAS", "organ odwoławczy") z 9 lutego 2022r., nr 2001-IOD.48.95.2021 w przedmiocie kary pieniężnej. Za podstawę orzekania Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 24 sierpnia 2021r. w Oddziale Celnym Drogowym w B., w trakcie kontroli pojazdu marki M. nr rej. (...) wraz z naczepą marki (...) o nr rej. (...), którym kierujący wykonywał przewóz drogowy towarów (słodyczy) o wadze 13.754,08 kg (wg. dokumentu przewozowego CMR), dokonano pomiaru parametrów pojazdu, w tym dynamicznego ważenia nacisków osi. Ważenie ww. pojazdu wraz z naczepą odbyło się na przejściu drogowym w B. o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, zgodnie z postanowieniami art. 41 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz.U. z 2020r., poz. 470 ze zm.). W wyniku dwukrotnego ważenia stwierdzono przekroczenie o 800 kg dopuszczalnego nacisku na drugiej osi napędowej pojazdu, co stanowi przekroczenie o 6,96% dopuszczalnej wartości nacisku. Zmierzony nacisk na drugą oś pojazdu wyniósł przy drugiej próbie 12.300 kg, podczas gdy nacisk dopuszczalny nie mógł przekroczyć 11.500 kg. Powyższe zostało stwierdzone w protokole kontroli z 24 sierpnia 2021r., nr (...), w którym ustalono m.in., iż pojazd jest nienormatywny i nie posiada wymaganego zezwolenia kat. V. Z treści protokołów kontroli (ww. oraz o nr (...)) wynika również, że pomiaru nacisków osi z upoważnienia Naczelnika UCS, dokonano przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu P. (nr seryjny (...)), posiadającej świadectwo legalizacji Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w B nr WUM.676.2020.2 z 4 czerwca 2020r. Z treści protokołów wynika również, że podmiotem wykonującym przewóz był S. (...), zaś kierującym pojazdem E.B.. Kierowca nie wniósł uwag do wskazanych protokołów kontroli. Decyzją z 6 grudnia 2021r., nr 318000-COC1.48.391.2021.KK, Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (organ I instancji) nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 6.000 zł za brak zezwolenia kategorii V. Decyzją z 9 lutego 2022r., nr 2001-IOD.48.95.2021 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił, że z treści załącznika nr 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021r., poz. 450 ze zm, dalej: "p.r.d.") wynika, że pojazdy nienormatywne o naciskach osi przekraczających dopuszczalne mogą poruszać się po drogach na podstawie zezwolenia kategorii V. Z kolei z treści art. 64d ust. 2 pkt 1 p.r.d. wynika natomiast, że zezwolenie kategorii V można uzyskać tylko w zakresie przewozu ładunku niepodzielnego. Z uwagi na okoliczność, ze przewożony towar byt podzielny, skarżący nie mógłby uzyskać tego zezwolenia. Przepis art. 140aa ust. 1 p.r.d. przewiduje nałożenie kary pieniężnej zarówno za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia, jak i za przejazd takich pojazdów niezgodnie z warunkami określonymi dla odpowiedniego zezwolenia. Tym samym, w ocenie DIAS, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężna w wysokości 6.000 zł, zgodnie z brzmieniem art. 140ab ust. 1 pkt 3 ppkt a p.r.d. Podniósł, że odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego przewóz w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej. Wskazał, że przepisy stwarzają zatem domniemanie odpowiedzialności przewoźnika wykonującego przejazd, przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 p.r.d. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie strona przedstawiła jedynie ogólną argumentację, wskazującą na możliwość zastosowania tego artykułu. Nie wskazała jednak żadnych dowodów w tym zakresie. Samo równomierne rozłożenie ładunku przy braku możliwości bezpośredniego uczestniczenia w załadunku nie świadczy o dochowaniu należytej staranności, gdyż nie jest to równoznaczne ze spełnieniem innych norm, np. w zakresie dopuszczalnych nacisków osi. O dochowaniu należytej staranności nie świadczy również, zdaniem DIAS, wyjaśnienie udzielone organowi I instancji przez załadowcę - A(...) Sp. z o.o, z którego wynika m.in., że: załadowany na naczepę towar nie był zabezpieczony pasami, gdyż kierowca nie posiadał na wyposażeniu samochodu pasów zabezpieczających; to po stronie przewoźnika leży obowiązek właściwego wyposażenia samochodu, aby przewożony towar nie uległ uszkodzeniu czy przesunięciu, kierowcy nie są wpuszczani bezpośrednio na magazyn, jednakże mają możliwość obserwacji prowadzonego załadunku i zgłaszania ewentualnych uwag magazynierom z pozycji doku załadunkowego, gdyż jest tam wyznaczone miejsce dla kierowców, które umożliwia taką obserwację i korygowanie sposobu załadunku, pracownik ładujący towar przed załadunkiem rozmawiał z kierowcą, czy palety mają zostać rozłożone w jakiś szczególny sposób na naczepie, ale nie otrzymał żadnej instrukcji przed załadunkiem, magazynierzy ustawiają palety równomiernie w naczepie, tak aby pojazd po załadunku towaru nie stał się pojazdem nienormatywnym. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że podmiot wykonujący przewóz powinien wykazać, co uczynił dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem oraz, że nic więcej zrobić nie mógł, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostać w uzasadnionym przekonaniu, iż nie naruszy prawa (np. dokonał uprzedniego pomiaru nacisków osi pojazdu i posiada na to stosowną dokumentację). W przedmiotowej sprawie takich dowodów nie przedstawiono.W ocenie DIAS, strona nie wykazała również wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. WSA oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji zarzuty skargi koncentrują się przede wszystkim na naruszeniu przepisów postępowania. Poza ogólnym określeniem przez pełnomocnika zarzutu sprowadzającego się do podważania dowodów z ważenia pojazdu w postaci protokołów kontroli, pełnomocnik nie wskazał, na czym rzekomo miałoby polegać naruszenie przepisów § 7 - § 9, § 19 - § 21, § 5 pkt 4, § 11 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawozdań wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, (Dz.U. z 2007r. Nr 188 poz. 1345). Podkreślił, iż posiadanie przez wagi typu P. nr seryjny (...) i nr seryjny (...) ważnych świadectw legalizacji oznacza, że spełniają one wszystkie warunki określone w rozporządzeniu. Okoliczność, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym nie wynika z uznaniowości organu. Jest to okoliczność obiektywna stwierdzona na podstawie dwóch ważeń wagami posiadającymi ważne świadectwa legalizacji ponownej. Wskazał, że zarówno przepisy ustawy z 11 maja 2001r. - Prawo o miarach (tj. Dz.U. z 2016r., poz. 884, z późn. zm.), jak również przepisy wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia w sprawie wymagań, nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy pomiaru oraz do podawania danych dotyczących niepewności pomiaru. W przypadku wagi podlegającej prawnej kontroli metrologicznej w zakresie legalizacji, zaopatrzonej w ważny dowód legalizacji przepisy regulujące zagadnienie prawnej kontroli metrologicznej zobowiązują użytkownika do przestrzegania wymagań w zakresie warunków stosowania tego przyrządu pomiarowego. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że pomimo twierdzeń strony o posiadaniu dużego doświadczenia w załadunku, towar został załadowany w taki sposób, ze przekroczono wartości na jednej z osi pojazdu. W ocenie WSA w skarżonej decyzji w sposób wystarczający opisano stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco uzasadniono rozstrzygnięcie organu, powołując przy tym zastosowane przepisy prawa. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, a także uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z 6 grudnia 2021r., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 106 § 3 p.p.s.a., w związku z art. 47 § 1 p.p.s.a. polegające na niedołączeniu przez DIAS w Białymstoku do odpisu pisma z 8 kwietnia 2022r. p/t Odpowiedź na skargę, odpisu dowodów/dokumentów wymienionych w tym piśmie na str. 6 (scan kopii świadectwa legalizacji ponownej.. wagi.. nr 201917/1, scan kopii świadectwa legalizacji ponownej.. wagi.. nr 200315/A), skutkiem czego odpisy tych załączników nie zostały doręczone skarżącemu wraz z odpisem skargi i skarżący pozbawiony został możliwości weryfikacji tych dowodów/dokumentów i odniesienia się do nich; b) art. 134 i art. 151 p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organ art. 6 - 8 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. 2007.188.1345, dalej: "RMG", "rozporządzenie ws. wag", "rozporządzenie"): § 1 ;§ 3pkt 1- 2, pkt 4-5, pkt 9 -14, pkt 17; § 4; § 5 pkt 1 i 4; § 6-9; § 11 pkt 2; §19-§21,§ 27 pkt 7-2 - polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy zgromadziły pełny materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy w aktach postępowania administracyjnego brak jest następujących dowodów: - instrukcji obsługi wag użytych do ważenia pojazdu skarżącego, - dokumentu legalizacji wag użytych do ważenia pojazdu skarżącego, - dokumentu wskazującego markę lub model, nazwę lub znak producenta, lub znak importera wag użytych do ważenia pojazdu skarżącego, - dokumentu wskazującego rodzaj użytych wag, klasę dokładności dla sumarycznej masy pojazdu, klasę dokładności dla obciążenia osi oraz wskazującego minimalne i maksymalne obciążenie wag użytych do ważenia pojazdu skarżącego, - dokumentu wskazującego parametry strefy ważenia pojazdu skarżącego, - wydruku z wagi z wynikiem ważenia, i na skutek w/w uchybień; c) art. 145 § 1 pkt c) w związku z art. 138 § 2 k.p.a. - polegające na jego niezastosowaniu i w konsekwencji tego oddalenie przez WSA w Białymstoku skargi skarżącego w sytuacji, gdy w materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego posiada wyżej wskazane braki. W przypadku zaś gdyby Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że nie zachodzą wyżej wskazane uchybienia i materiał zgromadzony w toku postępowania administracyjnego i przez Sądem I instancji jest pełny i wystarczający do rozpoznania sprawy zarzucił: II. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 134 i art. 151 p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organ art. 6 - 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z przepisami RMG: §1 :§ 3 pkt 13-14, pkt 17; § 4; § 6 pkt 1,3; § 19 pkt 1 ppkt 4 i 5; § 20 pkt 3; § 21; § 23, § 38 pkt 2 i 4 - polegające na: - przekroczeniu zasady swobody oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niekompletnym materiale dowodowym i dowolną a nie swobodną jego ocenę prowadzącą do mylnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że organy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie pomiaru nacisku osi nr 2 kontrolowanego pojazdu przy użyciu wag P. nr ser. (...) i nr ser. (...): że pomiar nacisku osi nr 2 kontrolowanego pojazdu był niewadliwy, gdyż został przeprowadzony za pomocą wag posiadających ważną homologacje - podczas gdy prawidłowość uzyskanych wyników ważenia budzi wątpliwości i mogły być one błędne, gdyż z Protokołu kontroli nr (...)i Protokołu kontroli nr (...) wynika, że między wynikami I i II ważenia osi nr 3,4,5 pojedynczo i jako osi wielokrotnej pojazdu, a także między wynikami ważenia sumarycznej masy całkowitej pojazdu skarżącego występują tak duże różnice w zmierzonych masach, że przekraczają nawet maksymalną, dopuszczalną wielkość błędu granicznego dopuszczalnego sumarycznej masy pojazdu dla wag oraz przekraczają maksymalną wielkość odchyłki dopuszczalnej obciążenia dla wag, które to parametry zostały określone w RMG, - uznaniu za niewiarygodne oświadczenia A. Sp. z o.o. Sp.k. w B., że podmiot ten ma duże doświadczenie w załadunku towaru na naczepę i, że w przedmiotowej sprawie towar został załadowany równomiernie tak by po załadunku pojazd skarżącego nie stał się pojazdem nienormatywnym, - mylnym przyjęciu, że pojazd skarżącego był pojazdem nienormatywnym wymagającym zezwolenia kat. V na przejazd. III. Naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) przez błędna wykładnię art. 8 w związku z art. 8a ustawy z 11 maja 2001r. Prawo o miarach (Dz.U. 2001 Nr 63 poz. 636 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że posiadanie przez wagę ważnego świadectwa legalizacji jest wystarczające do przyjęcia, że podczas faktycznego użycia i ważenia pojazdu waga działa prawidłowo, a wynik ważenia pojazdu jest prawidłowy i wiarygodny - także w przypadku gdy podczas faktycznego użycia tej wagi nie spełnia ona wymagań określonych w RMG, w szczególności gdy różnica między faktycznymi wynikami I i Il ważenia pojazdu przekracza maksymalną, dopuszczalną wielkość błędu granicznego dopuszczalnego sumarycznej masy pojazdu dla wag oraz przekracza maksymalną wielkość odchyłki dopuszczalnej obciążenia osi pojedynczej i osi wielokrotnej określone w RMG; b) art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140aa ust. 1. 2, 3 pkt 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 3a ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U z 2012r., poz. 1137 z późn. zm., dalej: p.r.d. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające .na błędnym przyjęciu, że pojazd skarżącego był pojazdem nienormatywnym, w którym przekroczony został nacisk osi nr 2 o 800 kg. t.j. 6,96 %, wymagającym zezwolenia kat. V na przejazd i konsekwencji tego błędnym nałożeniu na skarżącego kary administracyjnej w kwocie 6 000 zł za przejazd po drodze publicznej tym pojazdem i na skutek w/w uchybień; c) art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu, w związku z naruszeniem przez organ art. 138 § 1 pkt 1 lub pkt 2-2a k.p.a.. polegające na jego niezastosowaniu. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi zgodnie z art. 174 p.p.s.a. może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez autora skargi kasacyjnej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 jak i 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania których uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3 grudnia 2024r., sygn. akt II GSK 1000/24, LEX nr 3788107). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnione są zarzuty kasacyjne wskazujące na naruszenia procesowe, które doprowadziły do niewłaściwego (co najmniej przedwczesnego), przypisania skarżącemu kasacyjnie odpowiedzialności za delikt administracyjny w postaci kary pieniężnej. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym nałożenia sankcji administracyjnej (w tej sprawie - wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej), organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia bez najmniejszej wątpliwości, że do naruszenia prawa w istocie doszło. Ciężar wykazania powstania naruszenia norm prawa administracyjnego obciąża zatem organ, co oczywiście nie zwalnia strony z obowiązku współpracy z organem w ramach zasady koniecznego współdziałania przy wyjaśnieniu istoty sprawy. Zatem prawidłowe ustalenie, zgodnie z zasadami postępowania regulowanymi w art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a., rzeczywistych nacisków osi na drogę, powinno stanowić podstawę stwierdzenia ewentualnego przekroczenia norm określających ich maksymalny, dopuszczalny prawnie poziom. Organ ma zatem dokonać odpowiednich ustaleń faktycznych na podstawie stosowanych środków dowodowych. W tym konkretnie przypadku chodzi więc o wagi, które pozwalają ustalić jaki jest rzeczywisty nacisk osi pojazdu na drogę. Skoro to przy pomocy wagi organ ma wykazać zaistnienie określonego stanu faktycznego (wielkości nacisku osi na drogę), to ma obowiązek zapewnić takie jej działanie oraz taki poziom pewności pomiaru, by nie istniały żadne wątpliwości co do tego, że uzyskane rezultaty ważenia są prawidłowe i mogą służyć jako wystarczający materiał dowodowy do stwierdzenia wystąpienia przekroczenia, z którym wiąże się sankcja administracyjna. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wskazał jednakże jedynie, że posiadanie przez wagi typu P.nr seryjny (...) i nr seryjny (...) ważnych świadectw legalizacji oznacza, że spełniają wszystkie warunki określone w rozporządzeniu. Wskazał ponadto, że zarówno przepisy ustawy z 11 maja 2001r. Prawo o miarach, jak również przepisy wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia w sprawie wymagań, nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy pomiaru oraz do podawania danych dotyczących niepewności pomiaru. W ocenie NSA Sąd I instancji nie dostrzegł, a przez to wadliwie ocenił okoliczności sprawy, że ustalenie rzeczywistej wagi określonego ładunku bądź nacisku ładunku na pewną powierzchnię, wymaga użycia odpowiedniej wagi. Ze względu jednak np. na różne parametry wagi, warunki jej użycia, sposób zamontowania, albo warunki pogodowe, prowadzić mogą do otrzymania wyników pomiaru odbiegających od rzeczywistych wartości. W związku z tym urządzenia tego rodzaju przechodzą prawną kontrolę metrologiczną na podstawie ustawy z 11 maja 2001r. Prawo o miarach, która stosownie do art. 4 pkt 9 jest działaniem zmierzającym do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone we właściwych przepisach. Tylko urządzenia, które przeszły określone sprawdzenie przez służby metrologiczne, mogą być użyte w ramach postępowania administracyjnego. Dowodem legalizacji, tj. dowodem zastosowania stosownej weryfikacji urzędowej, jest zaś świadectwo legalizacji lub cecha legalizacyjna, umieszczane na przyrządzie pomiarowym (wadze), poświadczające dokonanie legalizacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonanie urzędowego sprawdzenia metrologicznego i posiadanie świadectwa legalizacji (pierwotnej bądź ponownej) nie oznacza jednak jeszcze, że każdy pomiar przy użyciu tego urządzenia odpowiada rzeczywistej wadze danego ładunku lub nacisku na oś. W zależności bowiem od pewności, powtarzalności i niezmienności dokonywanych pomiarów urządzenia pomiarowe (w tej sprawie wagi do ważenia pojazdów w ruchu), kwalifikowane są do różnych klas z punktu widzenia ich precyzji (dokładności). W warunkach użytkowych (nielaboratoryjnych) trudno jest bowiem uzyskać pomiar całkowicie zbieżny z rzeczywistym stanem (por. m.in. wyrok NSA z 12 października 2023r., sygn. akt II GSK 737/23). Zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 188, poz. 1345 ze zm.), w zależności od odchylenia dopuszczalnego każdego obciążenia osi od skorygowanego obciążenia osi i statycznego obciążenia osi pojazdu dwuosiowego, rozróżnia się cztery klasy dokładności wag, przy pomiarze obciążenia osi oznaczane jako A, B, C i D (od najbardziej dokładnych po mniej dokładne). Zgodnie zaś z § 20 ust. 2 powołanego rozporządzenia, odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Przepisy przewidują zatem odpowiednie klasyfikowanie danej wagi, w zależności od tego jak bardzo zbliżone do rzeczywistego są jej wskazania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przy tym, że jakkolwiek z § 1 wynika, że to rozporządzenie służy określeniu: 1) wymagań w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 2) szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 3) sposobów i metod przeprowadzania badań i sprawdzeń, o których mowa w pkt 2, to jednak nie można przyjąć, że jego regulacje nie mają znaczenia w sprawie, w której wykorzystywana jest waga w celu ustalenia określonej masy, służącej następnie do stwierdzenia wystąpienia sankcjonowanego administracyjne przekroczenia nacisków osi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2024r., sygn. akt II GSK 472/24 - Wyrok NSA dostępne w internecie). Wpływ regulacji zawartej w tym rozporządzeniu na sferę dokonywanych pomiarów potwierdza również przewidziany w rozporządzeniu sposób dokonywania metrologicznej weryfikacji wag, uwzględniający błąd dopuszczalnego prawnie pomiaru wskazany w załączniku. Przeprowadzona ocena metrologiczna wagi i jej zakwalifikowanie do odpowiedniej klasy dokładności świadczy zatem o tym, że sprawdzenie dało wyniki, które mieszczą się w granicach dopuszczonych przez prawo błędów pomiaru, przez co można uznać, że waga działa z punktu widzenia prawa prawidłowo. Trudno jest jednak oczekiwać, aby każda waga, zainstalowana w różnych miejscach i warunkach, dokonywała takich samych pomiarów (tak precyzyjnych) jak waga działająca w warunkach laboratoryjnych, bez wpływu czynników zewnętrznych. Zaszeregowanie wagi do określonej klasy dokładności jest prawnym kryterium potwierdzającym, że uzyskiwany z jej wykorzystaniem wynik, będzie mniej lub bardziej dokładny, zbliżony do rzeczywistego, co jest z kolei uznawane przez prawo jako dopuszczalne, z racji wskazanych trudności uzyskania wskazań zawsze zgodnych z rzeczywistymi wartościami. Jeżeli wskazania wag miałyby być, po przejściu prawnej kontroli metrologicznej, zawsze takie same jak rzeczywiste wartości, zbędne byłoby dzielenie wag na klasy dokładności, zależne od zmieszczenia się w trakcie kontroli metrologicznej w dopuszczonych przez prawo granicach błędu w trakcie wszystkich przeprowadzonych ważeń kontrolnych. Sąd I instancji okoliczności tych nie dostrzegł, a przez to wadliwie ocenił okoliczności sprawy. Tym samym nie była wystarczająca przywołana przez Sąd I instancji bez systemowego i pogłębionego odniesienia, okoliczność, że sam tylko fakt przejścia kontroli metrologicznej, automatycznie czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i mogącym służyć do ustalenia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt. Skarżąca kasacyjnie trafnie zatem podnosi, że Sąd I instancji naruszył obowiązek pełnego, rzetelnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym niedostatecznie wnikliwie dokonał oceny zgromadzonego przez organ materiału dowodowego w kontekście prawidłowości dokonanych pomiarów nacisków osi. Z podanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na fakt wadliwie przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA uwzględni ocenę prawną wyrażoną powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny i ponownie dokona kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.