II GSK 207/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku P. W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 504/24 w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr SKO.WD.472/2226/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 24 października 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 504/24, oddalił skargę P. W. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną, w której złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 kwietnia 2023 roku oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, z uwagi na poważne wątpliwości co do jej legalności oraz zachodzące niebezpieczeństwo spowodowania dotkliwych i trudnych do odwrócenia skutków oraz powstania niepowetowanej szkody w majątku skarżącego. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że natychmiastowe wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i powstanie niepowetowanej szkody w majątku skarżącego i jego rodziny. Ponadto zdaniem skarżącego, wykonanie decyzji mogłoby rodzić również poważne konsekwencje w postaci pozbawienia płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a obiekt, którego dotyczy decyzja o odmowie zezwolenia na kontynuację zajęcia pasa drogowego służy skarżącemu do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podniósł również, że wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne z uwagi na powiązania przedmiotowego postępowania z postępowaniem w przedmiocie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie jednak do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd może więc mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, znaczna szkoda to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, by przekonać sąd o potrzebie udzielenia tymczasowej ochrony. To wnioskodawca, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony lub przytoczenie treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (zob. m.in. postanowienie NSA z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GZ 76/22). Wniosek o wstrzymanie powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W konsekwencji to strona składająca wniosek – w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest zobowiązana nie tylko do wskazania przedmiotowych przesłanek, ale i do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą (por. postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 464/14, CBOSA) Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący w uzasadnieniu wniosku wskazał jedynie, że natychmiastowe wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i powstanie niepowetowanej szkody w majątku skarżącego i jego rodziny. Skarżący nie podał jednak żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami danych dotyczących aktualnej sytuacji materialnej oraz nie przedstawił swojej sytuacji rodzinnej. Samo stwierdzenie skarżącego w tym zakresie, z uwagi iż nie zostało poparte żadnymi dokumentami źródłowymi, nie jest wystarczające. Sąd musi dysponować wiarygodną argumentacją przemawiającą za tym, że w tym konkretnym przypadku uiszczenie kary pieniężnej wywoła trudne do odwrócenia skutki czy znaczną szkodę (por. postanowienie NSA z 13 lipca 2017 r., sygn. akt II OZ 722/17). Ponadto zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, spełnienie świadczenia pieniężnego w postaci uiszczenia kary pieniężnej nie wywołuje, co do zasady, trudno odwracalnych skutków lub szkody, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary. W związku z powyższym, to wnioskodawca powinien wykazać, iż na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, ze instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego mogłoby nie naprawić (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1451/24; z 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 955/24). Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wykazał istnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Bez wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.