Sygnatura
II GSK 2239/22
Wyrok NSA z 17 marca 2026 r., II GSK 2239/22 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargi kasacyjne
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 17 marca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jan Pankiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych K. Sp. z o.o. w W. i Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1584/21 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w Wieluniu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 września 2021 r. nr 2401-IOA.48.32.2021.HI w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1. oddala skargi kasacyjne; 2. zasądza od P. Sp. z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zwraca Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 12 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1584/21, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, obecnie Dz.U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej jako: "p.p.s.a."), oddalił skargę K. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 16 września 2021 r. (nr 2401-IOA.48.32.2021.HI), którą ten organ utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z 24 listopada 2020 r. (nr 338000-COC2.4108.103,105-107.2020.BŻ.SZD) o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w łącznej wysokości 20.000 zł za niewykonanie obowiązków w zakresie monitorowania środka transportu oraz zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Sąd pierwszej instancji podzielił zapatrywanie organów, odnośnie do tego, Spółka, będąca jednocześnie podmiotem wysyłającym i przewoźnikiem towaru (30 000 l oleju napędowego) objętego zbiorczym zgłoszeniem przewozu numerze referencyjnym [...], nie wywiązała się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu (ciągnika samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą ciężarową o nr rejestracyjnym [...]), w trakcie przewozu towaru, wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2332 ze zm., zwanej dalej jako: "ustawa o SENT"), a nadto zgłosiła do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru, niezgodny ze stanem faktycznym numer rejestracyjny środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a) tej ustawy (tj. naczepy). W związku z tym zaistniały przesłanki do ukarania jej karą pieniężną określoną w art. 22 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o SENT. W uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach przytoczył okoliczności faktyczne ustalone przez organy administracji, które przyjął za podstawę rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji podał, że przewóz oleju napędowego był dokonywany jednym środkiem transportu na terytorium Polski. Kierowca rozpoczął przewóz z miejsca załadunku w R. w dniu 26 czerwca 2019 r. o godzinie 9:31 z włączonym lokalizatorem, natomiast pomiędzy godziną 20:42:27 tego dnia (kiedy pojazd zlokalizowano w miejscowości K.), a godziną 11:30 w dniu następnym (kiedy przystąpiono do kontroli drogowej pojazdu w miejscowości K. na drodze wojewódzkiej [...]), nastąpiła przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych środka transportu, a w związku z tym nie był przekazywany sygnał do o rejestru, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT (system SENT GEO). We wskazanym okresie, jak wynika z wyjaśnień Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, realizującego zadania administratora systemu SENT GEO, zawartych w piśmie z 30 grudnia 2019 r. nie odnotowano awarii systemu SENT-GEO, mogącej mieć wpływ na przyjmowanie danych geolokalizacyjnych z urządzeń mobilnych. Przyczyną odrzucenia danych przez SENT-GEO była zainstalowana na telefonie kierowcy nieaktualna wersja aplikacji mobilnej. Ponadto w zgłoszeniu zbiorczym o numerze referencyjnym [...] wpisano nieprawidłowy numer rejestracyjny naczepy (X zamiast Y). Według WSA w Gliwicach, powyższe ustalenia organu odnośnie faktu nieprzekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu oraz niezgodnych ze stanem faktycznym danych w zgłoszeniu SENT w zakresie numeru rejestracyjnego naczepy, znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym: protokole kontroli z 27 czerwca 2019 r. oraz załączonych do niego dokumentach (m. in. wydrukach formularza zgłoszenia SENT). W zgodzie z przeprowadzonymi w sprawie dowodami organ ustalił, że do stwierdzonego naruszenia doszło wskutek braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych kontrolowanego pojazdu przez system lokalizacji. Brak odbioru danych geolokalizacyjnych nie wynikał z wadliwości działania systemu SENT-GEO, lecz z wadliwego działania lokalizatora w środku transportu skarżącej z uwagi na to, że aplikacja zainstalowana w tym urządzeniu nie została przez przewoźnika zaktualizowana. Prawidłowo również ustalił, że dane dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego podane w zgłoszeniu przez przewoźnika przed rozpoczęciem przewozu towaru, zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) ustawy o SENT, zostały uzupełnione w sposób niezgodny ze stanem faktycznym, ponieważ w zgłoszeniu SENT wpisano numer rejestracyjny naczepy X, podczas gdy faktycznie przewóz towaru był dokonywany pojazdem o numerze rejestracyjnym Y. W ocenie Sądu, twierdzenia strony na temat przyczyn tych rozbieżności i tego, że jest to drobna omyłka pisarska, wynikająca z błędu pracownika Spółki, nie zaś podyktowana "nieuczciwymi zamiarami" i nie miała na celu uszczuplenia należności publicznoprawnych, nie mogą odnieść oczekiwanego przez nią skutku. Ustawa o SENT nie przewiduje bowiem uznania oczywistej omyłki w zgłoszeniu za przypadek, który nie jest objęty przepisem art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Sąd pierwszej instancji w dalszej części uzasadnienia wyroku nie podzielił stanowiska skarżącej Spółki odnośnie do tego, że w sprawie powinien znaleźć odpowiednie zastosowanie art. 165b Ordynacji podatkowej, przewidujący 6-miesięczny termin przedawnienia wszczęcia postępowania podatkowego liczony od dnia zakończenia kontroli podatkowej. WSA w Gliwicach odwołał się do wyroków NSA z 14 października 2021 r., sygn. akt II GSK 885/21 i z 18 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1265/21 oraz wyroku WSA w Gliwicach z 19 października 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 302/20 i podkreślił, że postępowanie w zakresie wymierzenia kary administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o SENT nie jest postępowaniem podatkowym, lecz postępowaniem administracyjnym, do którego jedynie odpowiednio stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej (art. 26 ust. 5 ustawy o SENT). Sformułowanie "stosuje się odpowiednio" oznacza, że część przepisów stosowanych będzie wprost, część trzeba będzie stosować z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, a więc z odpowiednimi modyfikacjami, a stosowanie niektórych przepisów zostanie całkowicie wyłączone. Czynności kontrolne dokonane przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w dniu 27 czerwca 2019 r., podczas których stwierdzono opisane wyżej nieprawidłowości nie były prowadzone w ramach kontroli podatkowej, o której mowa w dziale VI Ordynacji podatkowej, tak więc przepis art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Termin sześciu miesięcy na wszczęcie postępowania od zakończenia kontroli odnosi się wyłącznie do postępowania podatkowego, nie zaś do postępowania, w wyniku którego nakładana jest kara pieniężna, która nie jest podatkiem, lecz ma charakter sankcji administracyjnej. W związku z tym zarzut strony dotyczący przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia w tej sprawie postępowania Sąd pierwszej instancji uznał za niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił również zapatrywanie organów odnośnie do braku podstaw do zastosowania art. 22 ust. 2b ustawy o SENT, ponieważ niedopełnienie obowiązku przekazywania danych lokalizacyjnych nie wynikało z niedostępności rejestru. Sąd pierwszej instancji zgodził się również z organami, co do tego, że nie zaistniały przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma charakter wyjątkowy i może być zastosowane tylko w sytuacjach szczególnych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Rzeczą oczywistą jest, że wpłata wymierzonej kary pieniężnej zawsze stanowi dodatkowe obciążenie finansowe dla przedsiębiorcy, jednakże niedogodność ta nie może być traktowana w kategorii ważnego interesu przewoźnika uzasadniającego odstąpienie od jej nałożenia. Sąd dodał jednocześnie, że za nieprawidłowości dotyczące przekazywania danych przez geolokalizator, które dotyczyło jednego zgłoszenia zbiorczego SENT, ale czterech oddzielnych transportów, została nałożona jedynie pojedyncza sankcja, a nie cztery analogiczne kary pieniężne odnośnie poszczególnych zgłoszeń SENT, których wysokość obejmowałaby 80.000 zł. Zdaniem Sądu zasada proporcjonalności została zachowana. Według Sądu, organy zasadnie odwołały się do celów, które mają realizować kary przewidziane w ustawie o SENT i ich dyscyplinującego i prewencyjnego charakteru oraz prawidłowo stwierdziły, że nieprzekazywanie danych geolokalziacyjnych pojazdu uniemożliwiało monitorowanie trasy przejazdu, co jest sprzeczne z celami ustawy o SENT. Prawidłowo także uznały, że to, że na skutek stwierdzonych uchybień nie doszło do uszczuplenia wpływów do budżetu państwa, nie stanowi okoliczności wyłączającej wymierzenie kary pieniężnej. Z przepisu art. 30 ust. 4 ustawy o SENT wynika bowiem, że ograniczenie możliwości nakładania kar pieniężnych odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy nieprawidłowości ujawniono w wyniku czynności kontrolnych ex-post, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy natomiast sytuacji, gdy do ujawnienia nieprawidłowości doszło w trakcie kontroli drogowej. Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy SENT przepisu ust. 4 nie stosuje się do przewoźników. Sąd pierwszej instancji dodał, że przepis art. 30 ust. 4 ww. ustawy, który przewiduje możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, w sytuacji gdy nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie może mieć zatem zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ naruszenia zostały ujawnione w trakcie kontroli drogowej i dotyczyły przewoźnika. . sp. z o.o. w W. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1584/21, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., a nadto o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Sądowi pierwszej instancji: : 1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art.165b Ordynacji podatkowej w zw. z art.94 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2015 r. o Krajowej Administracji Skarbowej poprzez błędne przyjęcie, że do kontroli przewozu towarów nie ma zastosowania termin 6 miesięcy określony w art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji, że z uwagi na przedawnienie, nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania za naruszenie przepisów ustawy o SENT; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art.187 § 1 tej ustawy, poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo że organ nie przeprowadził dowodu z zeznań świadka (M. P.), a w konsekwencji nie ustalił wszystkich okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i nie zebrał pełnego materiału dowodowego w sprawie; 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z art.6 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy o SENT, poprzez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji nieuzasadnionego nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, w której nie doszło do uszczuplenia wpływów do budżetu państwa, a więc wydanie decyzji sprzecznej z celami i założeniami ustawy SENT; b) art. 22 ust. 3 w związku z art. 22z ust. 2a ustawy o SENT, poprzez nieuzasadnione nałożenie kary w sytuacji, gdy istniała przesłanka do odstąpienia od jej wymierzenia, a ze stanu faktycznego sprawy wynika że ujawnione nieprawidłowości wynikały z oczywistej omyłki, a nie stanowiły naruszenia przepisów ustawy przez przewoźnika; c) art. 24 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji poprzez niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia zasady proporcjonalności przejawiające się w zastosowaniu środków nieproporcjonalnych do zaistniałego uchybienia i z naruszeniem ważnego interesu przewoźnika. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach z 12 sierpnia 2022 r. złożył także Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 26 ust. 5 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1-2 i ust. 3 ustawy o SENT w zw. z art. 54 ust. 2 pkt 13, art. 2 ust. 1 pkt 16b i art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS w zw. z art. 165b § 1 o.p. poprzez błędne niezastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w odpowiedzi na skargi kasacyjne wniósł o ich oddalenie oraz orzeczenie o kosztach postepowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjne nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach i dlatego podlegały oddaleniu. Na wstępie należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne w ich granicach, wyznaczonych poprzez sformułowane w nich zarzuty. Wnoszący skargi kasacyjne błędnie wskazują przede wszystkim, że w sprawie doszło do przedawnienia możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, ponieważ art. 165b Ordynacji podatkowej przewiduje 6-miesięczny termin przedawnienia wszczęcia postępowania podatkowego liczony od dnia zakończenia kontroli podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji podatkowej w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli. W związku z tym z tym, zdaniem Spółki oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, nie było podstaw do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie i podlegało ono umorzeniu. W ocenie wnoszących skargi kasacyjne, kontrola przewozu tzw. towarów wrażliwych dokonywana na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o SENT jest odmianą kontroli celno-skarbowej z powodów podmiotowych, bowiem powierzono ją funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej, a więc z mocy art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS należy do niej odpowiednio stosować art. 165b Ordynacji podatkowej. Do zadań KAS, w skład której wchodzi Służba Celno-Skarbowa, włączono w art. 2 ust. 1 pkt 16b ustawy o KAS wykonywanie zadań wynikających z ustawy o SENT. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska. Według sądu kasacyjnego, art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w postępowaniach regulowanych ustawą o SENT, prowadzonych w sprawach nałożenia kar pieniężnych. Problem stosowania art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej do postępowań prowadzonych w sprawach kar pieniężnych nakładanych z tytułu naruszenia przepisów ustawy o SENT tylko przez pewien czas wywoływał wątpliwości interpretacyjne w orzecznictwie NSA. Aktualnie podstawowe znaczenie w tym względzie należy przypisać postanowieniu tego Sądu z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 1/23 (ONSAiWSA 2023 Nr 5, poz. 68), którym odmówiono podjęcia uchwały co do tego czy przepis art. 165b § 1 o.p. w zakresie, w jakim dotyczy terminu wszczęcia postępowania, znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy o SENT i art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS. Jak wyjaśniono w tym postanowieniu, stan rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie ustał, a ewentualna uchwała musiałaby mieć walor historyczny. Przyjęto, z czym NSA orzekający w niniejszej sprawie się zgadza, że zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 165b § 1 o.p. nie znajduje zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy o SENT. Ma on bowiem, zastosowanie wyłącznie do kontroli podatkowej, a nie do kontroli realizacji obowiązków wynikających z przewozu towarów wrażliwych uregulowanych we wspomnianej ustawie. Określony w art. 26 ust. 5 tej ustawy obowiązek odpowiedniego stosowania przepisów o.p. do kar w tym wypadku wyraża się brakiem możliwości zastosowania wspomnianej regulacji o przedawnieniu wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego. Obecnie nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że czynności przewozowe nie stanowią przedmiotu kontroli podatkowej, a tym samym postępowanie administracyjne zmierzające do wymierzenia kary z tytułu naruszenia przepisów o przewozie nie jest prowadzone w sprawie podatkowej i nie dotyczą go obwarowania instytucją dawności właściwe dla procesu podatkowego, w tym art. 165b § 1 o.p. Tego rodzaju kontrola nie jest też kontrolą celno-skarbową w rozumieniu art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS, a przepisy art. 13-20a ustawy o SENT stanowią samodzielną, wyczerpującą regulację w zakresie postępowania kontrolnego w sprawach związanych z prawidłowością przewozów towarów wrażliwych. Sama zaś ustawa nie jest ustawą podatkową. Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 16b i art. 62 ust. 5 pkt 1 ustawy o KAS odnoszące się do kontroli drogowej przewozów towarów wrażliwych określonych w ustawie o SENT mają walor porządkujący, a kary pieniężne są należnościami wymierzanymi w związku z popełnionymi delikatami administracyjnymi (zob. np. wyroki NSA z: 14 października 2021 r., sygn. akt II GSK 885/21, 18 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1203/21, 2 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 2179/21, 15 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 111/22, II GSK 100/22, II GSK 101/22, 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 497/22, II GSK 806/22, II GSK 865/22, II GSL 815/22, II GSK 266/22, II GSK 2186/21, 14 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1000/22 i II GSK 916/22, 23 stycznia 2024 r., II GSK 745/23 i II GSK 747/23, a także 12 sierpnia 2025 r., II GSK 143/22 (CBOSA). Odnosząc się do zarzutów powołanych w skardze kasacyjnej K. sp. z o.o. w W. należy zauważyć, że wnosząca tę skargę nie zakwestionowała ustaleń organów, zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, odnośnie do tego, że dane geolokalizacyjne środka transportu objętego zgłoszeniami SENT nie były przekazywane do rejestru, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT. Nie kwestionowała również tego, że wykonujący przewóz posługiwał się nieaktualną wersją Mobilnej Aplikacji Kierowcy. Skarżąca zarzuciła natomiast, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie zaaprobował ustalenia organów, mimo że w sprawie nie przeprowadzono dowodu z zeznań świadka (M. P.) na okoliczność ustalenia, że błędnie wpisany numer rejestracyjny naczepy był jedynie jednorazowym, niecelowym "incydentem" i wyniknął z "nieświadomej pomyłki" (s. 6 skargi kasacyjnej) i na tę okoliczność zarzuciła WSA w Gliwicach naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art.187 § 1 tej ustawy. Spółka nie podała jednak, wbrew wymogowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a., że naruszenie to mogło wpłynąć na podjęte przez Sąd I instancji rozstrzygnięcie, a więc nie wykazała istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie orzeczeniem który chociaż nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (zob. np. wyroki NSA z 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13, LEX nr 1640513 i z 11 marca 2026 r., sygn. akt I GSK 749/23, LEX nr 4034179). Niezależnie od powyższego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 O.p.) i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.). Popełnienie przez Spółkę wymienionych w zaskarżonej decyzji deliktów administracyjnych podlegających karze pieniężnej nie budzi wątpliwości. Akcentowana przez Spółkę kwestia "oczywistości" błędu w zakresie numeru rejestracyjnego środka transportu nie może odnieść oczekiwanego przez nią skutku, skoro art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT przewiduje karę pieniężną za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym bez zróżnicowania charakteru niezgodności i jej wagi. Nie przewiduje także możliwości miarkowania kary ani odstąpienia od jej wymierzenia z powodu popełnienia oczywistej omyłki. Reasumując dotychczasowe rozważania, w rozpoznanej sprawie wnosząca skargę kasacyjną Spółka (ani Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców) formułując zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zakwestionowali skutecznie okoliczności faktycznych sporawy ustalonych przez organy administracji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Ocenę pozostałych (materialnoprawnych) zarzutów skargi kasacyjnej należy poprzedzić uwagą, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z odpowiedzialnością administracyjną przewoźnika (podmiotu wysyłającego), która ma charakter zobiektywizowany i której miarą jest wyłącznie określony czyn - naruszenie przepisów prawnych dotyczących monitorowania pojazdów. Z tego wynika, że dla zastosowania sankcji wystarczające jest już samo popełnienie czynu, natomiast kwestia zawinienia strony, w tym przypadku i na tym etapie nie ma znaczenia, choć może być przedmiotem dalszych rozważań w ramach badania przesłanek uzasadniających przyznanie swoistej ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kar (zob. np. wyroki NSA z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 659/23, LEX nr 3691516 i z 9 lipca 2025 r., sygn. akt II GSK 1982/24, LEX nr 3909454). Nadto, należy podkreślić, odnosząc się do treści skargi kasacyjnej Spółki, że w orzecznictwie sądowym dotyczącym omawianej problematyki przyjmuje się jednolicie, że przepisy ustawy o SENT nie uzależniają nakładania kar pieniężnych od powstania uszczupleń podatkowych (zob. np. wyroki NSA z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 752/23, LEX nr 3691810 i z 16 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 232/24 (LEX nr 3750554). W skardze kasacyjnej Spółka zarzuciła Sądowi I instancji nieuzasadnione niezastosowanie art. 22 ust. 3 oraz art. 24 ust. 3 ustawy SENT i nieodstąpienie od nałożenia kar pieniężnych z uwagi na uzasadniony ważnym interes skarżącej. Również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ani też ograniczać rozumienie tego pojęcia do sytuacji nadzwyczajnych, czy też wyłącznie do jego kondycji finansowej (co nie oznacza jednak, że okoliczność tego rodzaju może być pomijana). Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika (zob. np. wyrok NSA z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 766/23, LEX nr 3683545). Takich okoliczności w sprawie nie wykazano, a w skardze kasacyjnej nie zarzucono braku dostatecznych ustaleń w tym zakresie, czy też nieprawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W związku z tym nie ma podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji niezasadnie oddalił skargę Spółki, mimo że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie nie została naruszona zasada proporcjonalności wynikająca z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W ocenie Sądu, ustawodawca uwzględnił zasadę proporcjonalności przewidując kary w różnej wysokości w zależności od rodzaju popełnionego uchybienia. Nie można więc kwestionować jako nieproporcjonalnej kary, która została nałożona w wysokości określonej w ustawie o SENT i zgodnie z celem tej ustawy. Mając to wszystko na uwadze, NSA uznał w ramach kontroli zaskarżonego wyroku przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargami kasacyjnymi, że nie zostały one oparte na usprawiedliwionych podstawach i dlatego w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kwoty uiszczonej tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, zawarte w punkcie 3 sentencji wyroku, wydane zostało na podstawie art. 225 w zw. z art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym art. 15 pkt 9 ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U. z 2025 r. poz. 769) w zw. z art. 39 tej ustawy.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 grudnia 2022
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna Transport
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Skarbowej
- Sędziowie
- Dorota Dąbek /przewodniczący/ Karolina Kisielewicz-Sierakowska /sprawozdawca/ Małgorzata Rysz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 5 · Dz.U. 2018 poz. 2332
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
art. 122, art. 165b § 1, art.187 § 1 · Dz.U. 2025 poz. 111
- Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
art. 2 ust. 1 pkt 16b, art. 62 ust. 5 pkt 1, art. 94 ust. 1 pkt 1 · Dz.U. 2023 poz. 615
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 846/23 · 17 marca 2026
Wyrok NSA z 17 marca 2026 r., II GSK 846/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 733/23 · 17 marca 2026
Wyrok NSA z 17 marca 2026 r., II GSK 733/23 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 133/23 · 17 marca 2026
Wyrok NSA z 17 marca 2026 r., II GSK 133/23 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny