Sygnatura
II GSK 2393/21
Wyrok NSA z 16 maja 2025 r., II GSK 2393/21 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółka Akcyjna" w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1457/21 w sprawie ze skargi A. Spółka Akcyjna" w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Spółka Akcyjna" w Warszawie na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3 600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1457/21, oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu 21 lutego 2020 r. w Białystoku zatrzymano do kontroli dwuosiowy samochód ciężarowy marki Mercedes o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował E. M. S., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem przesyłek kurierskich (ładunek podzielny). Nadawcą przewożonego ładunku była Spółka. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej i dopuszczalnej masy całkowitej dwuosiowego samochodu ciężarowego. Wskazano, że w wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: - nacisk na pojedynczej osi napędowej 15 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3,5 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 30,43%), - rzeczywista masa całkowita 19,3 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1,3 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 7,22%). Organ I instancji decyzją z dnia 1 czerwca 2020 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII. W wyniku wniesionego odwoływania Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "organ" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia 5 marca 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej "k.p.a", art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140aa ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 110 z późn. zm.), dalej "p.r.d.", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm.), dalej "u.d.p.", § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) zaskarżonym wyrokiem z 14 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1457/21 oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, że skoro bezspornie ustalono w trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu 21 lutego 2020 r. w Białystoku, że pomiary kontrolowanego samochodu ciężarowego wykazały naruszenie dopuszczalnej normy, to karę pieniężną należało nałożyć za brak zezwolenia kategorii VII. W rezultacie, w niniejszej sprawie kara pieniężna prawidłowo została ustalona na kwotę 15.000 złotych. WSA nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że w sprawie nie zaszły przesłanki nałożenia na nią kary pieniężnej, gdyż zlecając przewóz firmie transportowej uwolniła się od własnej odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie. Strona, jako nadawca odpowiada bowiem za działania i zaniechania własne, które doprowadziły do ruchu pojazdu nienormatywnego bez stosownego zezwolenia. Z tego też względu nie uwolni się ona od odpowiedzialności przez wykazanie braku winy w wyborze przewoźnika, z którym dotychczas współpracowała czy poprzez wykazanie, że dopełniła wymogów w zakresie właściwego określenia w zawartej w nim umowie jego obowiązków, których należyta realizacja miała zapewnić przewóz zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie jest bowiem wystarczające dla uzyskania spodziewanego przez Stronę skutku zwolnienia się z ww. odpowiedzialności w tym przypadku, wbrew temu co twierdzi skarżąca, tylko zobowiązanie przewoźnika, aby pozyskał wymagane zezwolenia (podobnie jak jego podwykonawcy), dokonywał załadunku na środki transportu sprawnie technicznie, przystosowanych do przewozu elementów określonych w załączniku do umowy, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej, normami i przepisami obowiązującymi w Polsce. Są to pewne akty staranności, których dopełniła skarżąca, ale nie są w ocenie Sądu wystarczające dla przyjęcia, że Strona nie ponosi odpowiedzialności. Sąd podzielił więc stanowisko organu, że brak było ze strony skarżącej działań obliczonych na weryfikację/sprawdzenie pojazdu przed jego wyjazdem na drogę publiczną; zatem skarżąca co najmniej godziła się na stwierdzone w sprawie naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skarżąca spółka zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając mu: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt. 3 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca "co najmniej godziła się na naruszenia przepisów ruchu drogowego", w sytuacji gdy ten sam sąd w wydanym wcześniej wyroku ze skargi przewoźnika orzekł, że procedura ważenia samochodu nie spełniała wymogów do uznania, że uzyskany wynik ważenia jest prawidłowy i zgodny z rzeczywistością - co spowodowało w ostateczności błędne przypisanie skarżącej odpowiedzialności, - art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt. 3 p.r.d. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że Skarżąca "co najmniej godziła się na naruszenia przepisów ruchu drogowego", w sytuacji gdy okoliczności sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, że skarżąca nie godziła się na powstanie ww. naruszeń, albowiem podjęła szereg czynności mających na celu przestrzeganie przepisów prawa przez przewoźników, II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez uznanie, że z materiału dowodowego w sprawie wynika bezspornie, że doszło w trakcie kontroli drogowej do ustalenia, że przewoźnik poruszał się po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym, w sytuacji gdy ten sam Sąd stwierdził we wcześniejszym wyroku, że dokonane ważenie samochodu nie spełnia wymogów przewidzianych w przepisach prawa a więc nie mogło stanowić podstawy odpowiedzialności przewoźnika - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd I instancji błędnie uznał, że skarżąca godziła się na powstanie naruszeń ze strony przewoźnika, które w rzeczywistości nie zostały stwierdzone. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Strona wniosła również o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu urzędowego tj. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2021 r. (VI SA/Wa 551/21) wydanego w przedmiocie uchylenia decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie, która nakładała karę na przewoźnika wykonującego przewóz C. Sp. z o.o. na okoliczność: stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwości dokonanego ważenia samochodu przewoźnika podczas kontroli w niniejszej sprawie, braku możliwości przeprowadzenia ponownego ważenia samochodu przewoźnika, braku odpowiedzialności przewoźnika za ewentualne naruszenia. Uwzględnienie ww. wniosku jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności związanych z ustaleniem odpowiedzialności skarżącej. Skarżąca o wydanym wyroku oraz jego uzasadnieniu dowiedziała się dopiero w sierpniu 2021 r. a więc po wydaniu wyroku przez sąd we własnej sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689). Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 jak i 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107). W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, które sprowadzają się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt. 3 p.r.d. w odniesieniu do przyjęcia przez Sąd I instancji, po pierwsze, że proces ważenia samochodu spełniał wymogi do uznania, że uzyskany wynik ważenia jest prawidłowy i zgodny z rzeczywistością, a po drugie, że skarżąca godziła się na powstanie naruszenia. Z tymi zarzutami ściśle powiązano zarzuty procesowe, tj. naruszenia art. art. 80 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez uznanie, że z materiału dowodowego w sprawie wynika, że przewoźnik poruszał się po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym W pierwszym rzędzie odnosząc się do kwestii dopuszczalności pomiaru masy brutto pojazdu wieloosiowego poprzez ważenie nacisku pojedynczych osi za pomocą jednej pary wag SAW 10C/III i zsumowania tych wyników Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już w tym przedmiocie w wyrokach z: 21 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1290/19 i II GSK 1144/19; 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 2263/22, 2 lutego 2024 r. sygn. akt II GSK 1288/20 i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko tam zaprezentowane. Należy podnieść, że zespół pojazdów został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III o nr fabrycznych 85-7469 i 85-7467, które legitymowały się ważną deklaracją zgodności CE. Stwierdzić należy, że z instrukcji obsługi wag SAW10C III wynika, że w trakcie ważenia możliwe jest uzyskanie między innymi danych dotyczących: obciążenia kołowego, obciążenia osiowego, obciążenia wieloosiowego i masy brutto. W punkcie 6.3.1. zawarto informację dotyczącą wyznaczenia masy całkowitej, która stanowi, że "sumując wyniki ważenia poszczególnych osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu (masa brutto)", zdefiniowaną na użytek omawianej instrukcji w pkt 1.4.2. instrukcji jako "Całkowite obciążenie osi ustalone w pojedynczym ważeniu lub suma wyników ważenia poszczególnych, pojedynczych osi, wykonanych kolejno dla danego pojazdu". W pkt 6.3.1. instrukcji zawarto też, że wagi SAW 10C/III mogą być stosowane oddzielnie, w parach i/lub w grupach w celu pomiaru obciążenia, nacisku koła, nacisku osi, nacisku zespołu osi lub całkowitej masy wieloosiowej samochodów ciężarowych podczas jednej procedury ważenia. Przy ocenie możliwych wariantów zastosowania ww. wag należy także uwzględnić zapisy pkt 1.1. instrukcji, określającego cel i zakres instrukcji, przebieg ważenia, pkt 2 zawierającego skrótową charakterystykę omawianych wag, w tym przeznaczenie, czy pkt 4.2. przewidującego możliwość połączenia dwóch wag, aby wykonać pomiar obciążenia osi. Stąd należy przyjąć, że metoda ważenia oś po osi przy użyciu jednej pary tych wag, a następnie sumowanie wyników, może mieć zastosowanie do pojazdów wieloosiowych. Taka metoda ważenia jest dopuszczona przez Instrukcję Obsługi SAW Seria III, a także w Świadectwie Homologacji dołączonym do tych wag. Analizując treść Instrukcji Obsługi Wag SAW10C III (znajdującej się w aktach sprawy), nie można natomiast odczytywać pojedynczych jej fragmentów w oderwaniu od jej całości. Nie jest bowiem prawidłowe skoncentrowanie się wyłącznie na treści jednego punktu tej Instrukcji i pominięcie pozostałej treści Instrukcji, pozostającej z nim w nierozerwalnym związku. Należy zgodzić się z poglądem organu, wyrażonym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że punkt 6.3.1 Instrukcji jest zatytułowany "Przykładowe konfiguracje stanowiska ważenia", są to zatem jedynie przykłady konfiguracji wag przy ważeniu pojazdów wieloosiowych, a nie wyczerpujące układy, w ramach których może być dokonywane ważenie jedną parą wag, oś po osi. Z treści Instrukcji wynika wyraźnie, że "Sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Masa Brutto)" Informacja ta, znajdująca się na dole strony, pod rysunkiem, dotyczy zatem wszystkich przedstawionych na rysunku układów, a więc również pojazdów wieloosiowych. Ważenie tą metoda pojazdów o większej ilości osi jest zatem możliwe. Potwierdza to również treść punktu 7.2.6. i 7.2.7. tej Instrukcji, który mówi o powtarzaniu czynności ważenia zgodnie z wybranym układem pomiarowym i podsumowaniu wyników w celu ustalenia masy całkowitej pojazdu w zestawieniu z punktem 1.4.2, gdzie jest mowa o tym, że masa brutto to "całkowite obciążenie osi ustalone w pojedynczym ważeniu lub suma wyników ważenia poszczególnych, pojedynczych osi, wykonanych kolejno dla danego pojazdu". Treść przytoczonych punktów Instrukcji wskazuje na to, że autor Instrukcji czyli producent, wskazując w jaki sposób należy posługiwać się wagą by uzyskane wyniki ważenia były prawidłowe, brał pod uwagę możliwość ważenia pojazdów wieloosiowych jedną parą wag i sumowania potem wyników oś po osi i nie ograniczał tego do pojazdów mających nie więcej niż trzy osie. Wniosek ten potwierdzają także punkty 6.3.2 i 6.3.3 Instrukcji, w których doprecyzowano zasady ważenia oś po osi. Nieprawidłowe było zatem ograniczenie się przez Sąd tylko do punktu 6.3.1., a pominięcie pozostałej treści Instrukcji. Powyższy pogląd uznający za prawidłowe ważenie przez organ oś po osi przy użyciu jednej tylko pary tych wag SAW10C III, a następnie sumowanie wyników w odniesieniu do pojazdów wieloosiowych, został już wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2881/14; wyroki NSA z dnia 27 kwietnia 2021 r. w sprawach sygn. akt II GSK 1004/18 oraz sygn. akt II GSK 1229/18, wyrok NSA z 28.06.2022 r., II GSK 279/19, LEX nr 3400755, wyrok NSA z 2.02.2024 r., II GSK 76/21, LEX nr 3698938). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko. Stąd zarzut dotyczący niedopuszczalności przyjętej przez organ metody ważenia samochodu oś po osi ( zawarty w pkt II petitum skargo oraz w pkt I tiret 1 petitum skargi) należy uznać za niezasadny. Kolejny zarzut zawarty w pkt 1 tiret 2 petitum skargi dotyczy naruszenia przez organ oraz kontrolujący go Sąd I instancji art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 3 u.d.p. poprzez przyjęcie, że skarżąca co najmniej godziła się na naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast ust. 3 powołanego przepisu precyzuje, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1; 3) podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Tak ukształtowana odpowiedzialność za opisany w ust. 1 art. 140aa p.r.d. delikt oznacza, że sankcja za przejazd pojazdem nienormatywnym spoczywa zawsze na podmiocie wykonującym przewóz (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). Z kolei odpowiedzialność pozostałych podmiotów (art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 p.r.d.) uzależniona jest od stwierdzenia, że miały one wpływ lub godziły się na naruszenie zakazu przyjętego art. 64 ust. 2 p.r.d. lub warunków przejazdu określonych zezwoleniem, co oznacza obowiązek organu wykazania istnienia okoliczności potwierdzających zaistnienie jednej lub obu przesłanek odpowiedzialności. Należy dodać, że określenie odpowiedzialności podmiotów wymienionych w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa cyt. ustawy nastąpiło przy użyciu pojęć niedookreślonych - "godzenie się" i "wpływ". Z tego względu zasadnicze znaczenie należy przypisać postępowaniu dowodowemu, które przeprowadzone zgodnie z zasadami rzetelnej procedury, ma w sposób niewątpliwy wykazać takie działanie lub zaniechanie m.in. załadowcy, które przyczyniło się do naruszenia prawa. Odpowiedzialność podmiotów określonych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 p.r.d. nie ma więc charakteru bezwzględnego. Zatem samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty. W omawianej sytuacji właściwy organ musi wykazać, że okoliczności sprawy lub dowody wskazują na wpływ lub godzenie się - w tym przypadku - załadowcy, na powstanie naruszenia warunków przewozu, przy czym chodzi tu o wpływ lub godzenie się o charakterze realnym i bezpośrednim (por. np. wyroki NSA z: 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 140/15, 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1370/15, 17 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2635/14, 17 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2141/15). Z godzeniem się mamy do czynienia, gdy nadawca przewożonego ładunku nie podjął żadnych działań ani nawet ich próby - jak w niniejszej sprawie - ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym. Celem więc wyeliminowania zarzutu wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia należy udokumentować przynajmniej próbę weryfikacji przez nadawcę parametrów wagowych/obciążeniowych załadowanego pojazdu, a więc czy pojazd nie stał się pojazdem nienormatywnym. W niniejszej sprawie organ oraz kontrolujący go Sąd I instancji ustaliły, że skarżąca była nadawcą przesyłali (sama skarżąca wskazuje, że była spedytorem i nie posiadała własnego taboru samochodowego, a świadcząc usługi spedycyjne każdorazowo korzystała z podwykonawców), przewożonej z przekroczeniem nacisku na pojedynczą oś napędową oraz dopuszczalnej masy całkowitej dwuosiowego samochodu ciężarowego. Wykonywanie takiego przejazdu wymagało zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdem nienormatywnym. Jak wynika z materiału dowodowego, przede wszystkim z zeznań kierowcy, pojazd po załadunku pojazd nie był ważony. Wprawdzie to kierowca dokonywał samodzielnie załadunku dostarczonego towaru, to jednak skarżąca powinna tak zorganizować pracę, aby kontrolowany pojazd został zważony przed wyjechaniem na drogę publiczną. Nadawca jest więc odpowiedzialny za dopuszczenie do wyjazdu pojazdu nienormatywnego z załadowanym przez niego towarem na drogi publiczne. (por. np. wyrok NSA z 12 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3230/15). Z niepodważonych skutecznie ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca nie miała wiedzy co do nacisku na osie zespołu pojazdów, nie mogła zatem zweryfikować, czy pojazd przewożący podzielny ładunek spełniać będzie parametry zgodne z posiadaną kategorią zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Czynności kontrolne organu wykazały, tak jak to już wyżej podano, przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi pojazdu, co wymagało posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII. Niedochowanie podstawowych czynności sprawdzających, tj. ważenia pojazdu z ładunkiem na odpowiedniej wadze i weryfikacji posiadanego zezwolenia przed wyjazdem pojazdu z ładunkiem na drogę publiczną, należy uznać za niedochowanie należytej staranności i godzenie się z ewentualnością nienormatywność pojazdu, a w konsekwencji na powstanie naruszenia określonego w art. 140aa ust. 1 p.r.d. Wniosek ten trzeba uznać za tym bardziej uzasadniony, gdy podkreślić, że to podmiot powołujący się na zaistnienie tych przesłanek powinien wykazać, co uczynił dla zapewnienia, aby nie doszło do naruszenia prawa oraz że nie mógł w tym względzie zrobić nic więcej, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że nie naruszy prawa. Stąd w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ zasadnie nałożył na skarżącą karę pieniężną na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 3 p.r.d. W konsekwencji z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 listopada 2021
- Symbol z opisem
- 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
- Hasła tematyczne
- Transport
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Dorota Dąbek Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Boratyn
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt. 3 · Dz.U. 2020 poz. 110
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VI SA/Wa 3422/24 · 16 maja 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 16 maja 2025 r., VI SA/Wa 3422/24 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Sygnatura: VI SA/Wa 2332/24 · 16 maja 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 16 maja 2025 r., VI SA/Wa 2332/24 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Sygnatura: VI SA/Wa 3888/24 · 16 maja 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 16 maja 2025 r., VI SA/Wa 3888/24 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny