II GSK 258/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1922/22 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr EA-b-585/456/22 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. B. na rzecz Komendanta Głównego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I. Decyzją z 4 lutego 2022 r. nr B 255/A/2022 Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu, działając na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 oraz art. 20 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 955 - dalej jako ustawa) cofnął M. B. (skarżący, strona) pozwolenie na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich. Jak wyjaśnił, ze zgromadzonego materiału dowodowego, (pisma Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z 23 września 2021 r. i 29 grudnia 2021 r.) strona, pomimo wyznaczanych terminów, nie zgłosiła się na badania, mające jednoznacznie stwierdzić, czy może ona dysponować bronią, co skutkowało zakończeniem procedur odwoławczych bez przeprowadzania badań. W tym stanie rzeczy organ wydający pozwolenia na broń nie mógł uznać za istotny dowód w sprawie przedstawionych przez stronę orzeczenia lekarskiego z 29 czerwca 2021 r. i orzeczenia psychologicznego z 16 czerwca 2021 r. Odmawiając poddania się badaniom, strona uniemożliwiła ostateczne potwierdzenie lub wykluczenie wątpliwości co do jej zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią i wystawienia stosownych orzeczeń przez uprawnione podmioty. Pozytywne dla strony orzeczenia lekarskie i psychologiczne, które przedłożyła organowi, utraciły moc, wskutek wniesienia od nich przez organ odwołań. Niezgłoszenie się zaś przez stronę na badania prowadzone w trybie odwoławczym skutkowało brakiem możliwości wydania takich orzeczeń. Tym samym zaistniała sytuacja równoznaczna z tą, jaka istniałaby, gdyby strona nie złożyła żadnych zaświadczeń lekarskich ani psychologicznych. Zdaniem organu wątpliwości co do posiadania przez osobę legitymującą się pozwoleniem na broń zdolności (zdrowotnych i psychologicznych) do dysponowania bronią, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, mogą zostać wyjaśnione wyłącznie poprzez poddanie się tej osoby badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzonym przez uprawnionego lekarza i psychologa, którzy na podstawie badań wydadzą stosowne orzeczenia. Z uzyskanych informacji wynika, że strona jest osobą co do której istnieje podejrzenie, że może stanowić zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Powyższe musi zatem - w kontekście możliwości dysponowania przez stronę bronią - budzić obiektywne wątpliwości. Tym samym odwołanie się od przedłożonych przez stronę korzystnych dla niej orzeczeń lekarskiego i psychologicznego (wydanych odpowiednio 29.06.2021 r. oraz 16.06.2021 r.) było zasadne, gdyż miało na celu ostateczne wyjaśnienie tej kwestii. Tymczasem strona nie poddała się badaniom w trybie odwoławczym i nie przedłożyła organowi Policji wydanych w tym trybie orzeczeń potwierdzających jej zdolność do dysponowania bronią, co uniemożliwia temu organowi zgodnie z przepisami prawa rozstrzygnięcie przedmiotowej kwestii. Oznacza to, że pozostają niewyjaśnione uzasadnione wątpliwości co do możliwości dysponowania przez stronę bronią, którą legalnie posiadała. Taka sytuacja jest zaś nie do zaakceptowania z punktu widzenia celowości stosowania przepisów ustawy, do czego zobowiązane zostały przez ustawodawcę właściwe organy Policji, oraz ze względu na interes społeczny (art. 7 k.p.a.), przejawiający się w tym przypadku koniecznością wyeliminowania potencjalnego zagrożenia wynikającego z możliwości dysponowania bronią palną przez osobę ewentualnie nieposiadającą do tego wymaganej zdolności. Już same uzasadnione wątpliwości co do posiadania przez stronę zdolności do dysponowania bronią uzasadniają w interesie społecznym cofnięcie jej pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy. Rozstrzygnięcie to należy uznać za zgodne z celem ustawy, którym jest taki sposób reglamentowania dostępu do broni, by maksymalnie eliminował nie tylko realne, ale również potencjalne niebezpieczeństwo związane z posiadaniem przez obywateli tego niebezpiecznego narzędzia. Na takie rozstrzygnięcie nie mają wpływu inne okoliczności świadczące o stronie pozytywnie, a ustalone podczas czynności poprzedzających wszczęcie postępowania administracyjnego, tj. pozytywna opinia z W.. Nie eliminuje ona bowiem faktu niepoddania się badaniom w trybie odwoławczym oraz nie wpływa na wyjaśnienie uzasadnionych wątpliwości co do możliwości dysponowania przez stronę bronią. II. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji, decyzją z 25 kwietnia 2022 r. nr EA-b-585/456/22, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i oceny organu I instancji. III. Wyrokiem z 12 października 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 1922/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. B. Zdaniem WSA, organ prawidłowo uznał, że środki dowodowe wnioskowane przez skarżącego odnosiły się do okoliczności, które nie miały znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie istotne było ustalenie, czy skarżący wykonał obowiązek poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawił ostateczne orzeczenia wydane przez powołane do tego podmioty, potwierdzające, że może dysponować bronią. Do ustaleń w tym zakresie nie zmierzały wnioski dowodowe wskazywane przez stronę. Zdaniem WSA w sprawie doszło do ujawnienia okoliczności uzasadniających podejrzenie, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy. Organy dysponowały bowiem notatkami urzędowymi sporządzonymi przez funkcjonariuszy Policji w dniach 17 i 18 maja 2021 r., w których wskazano na informacje pozyskane od trzech różnych osób (E. B. - kuzynkę, J. R. - sąsiada i L. B. - żonę), wskazujące że skarżący miał oświadczyć, że targnie się na swoje życie oraz że nadużywa alkoholu. Tego rodzaju informacje były wystarczające do uruchomienia kompetencji organu Policji wskazanej w art. 15 ust. 5 ustawy, tj. zobowiązania skarżącego do poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu, niezależnie od tego, że skarżący zaprzeczał powyższym informacjom. Właściwy w zakresie oceny stanu skarżącego jest tryb badań lekarskich i psychologicznych przeprowadzanych przez upoważnione podmioty, uregulowany w ustawie. Ustawodawca wyposażył organy Policji w kompetencję do zobowiązania posiadacza pozwolenia na broń lub dopuszczenia do posiadania broni do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń (art. 15 ust. 5 ustawy). Wskazana osoba ma z kolei obowiązek poddania się tym badaniom, określony w art. 15a ust. 1 ustawy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, Komendant Wojewódzki Policji miał prawo wnieść odwołania od orzeczeń przedstawionych przez skarżącego i dla niego pozytywnych. Wbrew twierdzeniom strony, w odwołaniach tych Komendant nie musiał wskazywać szczegółowo powodów kwestionowania orzeczeń. Zauważyć należy, że same orzeczenia (z uwagi m.in. na ochronę danych wrażliwych) nie zawierają uzasadnień, a zatem podmiot nie zgadzający się z takim orzeczeniem nie może szczegółowo wykazać, dlaczego uważa je za nieprawidłowe. Odnosi się to zwłaszcza do sytuacji, gdy tego rodzaju odwołanie wnosi organ Policji, który - w przeciwieństwie do osoby badanej - nie uczestniczy, co oczywiste i zasadne, w tych czynnościach. Z akt sprawy wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w odwołaniach powołał się na wątpliwości, które stanowiły podstawę zobowiązania skarżącego do poddania się badaniom, prosząc o ponowne przeprowadzenie badania i wydanie jednoznacznej opinii, czy skarżący może dysponować bronią. Wątpliwości tych nie mogły rozwiać oświadczenia samego skarżącego, czy pozytywna opinia klubu strzeleckiego, do którego należy. Skarżący, nie podzielając podejrzeń organów Policji, zobowiązany był poddać się stosownym badaniom i dopiero uzyskanie ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego przesądziłoby wiążąco dla tych organów o istnieniu lub braku u strony uwarunkowań do posiadania broni. Bierność skarżącego, pomimo kierowanych do niego wezwań i niepoddanie się badaniom w efekcie wiąże się dla niego z negatywnymi skutkami, skoro z jego winy Policja nie miała możliwości ostatecznego zweryfikowania zaistniałych podejrzeń co do stanu zdrowia. IV. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, kwestionując go w całości i zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1. art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 oraz art. 20 ustawy poprzez jego zastosowanie, co doprowadziło do naruszenia konstytucyjnie chronionych praw i wolności, poprzez wszczęcie postępowania w sprawie na podstawie pomówień kierowanych przeciwko skarżącemu, 2. art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 oraz art. 20 ustawy poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż ww. przepisy obligują właściwy organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku niepoddania się przez stronę badaniom lekarskim i psychologicznym prowadzonym przez organ odwoławczy, podczas gdy z wyraźnego brzemienia przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy wynika, iż decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń, wydana na podstawie ww. przepisu ma charakter decyzji uznaniowej, która pomimo braku poddania się przez stronę badaniom lekarskim i psychologicznym umożliwia organowi zarówno orzeczenie o zachowaniu pozwolenia na broń jak również o wycofaniu pozwolenia na broń, pozostawiając wybór organowi korzystającemu z uznania administracyjnego i nakładając przy tym na niego obowiązek w zakresie szczegółowo i wnikliwego zbadania stanu faktycznego, który winien znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, 3. naruszenie art. 15 ust. 5 w zw. z art. 15h ust. 1 w zw. z art. 15h ust. 3 ustawy poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż ww. przepisy uprawniają organy Policji do wniesienia odwołania od przedłożonego przez stronę pozytywnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego bez należytego uzasadnienia i bez wskazywania na okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę do wniesienia odwołania, a także bez należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, 4. art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 w zw. z art. 15h ust. 1 ustawy poprzez zastosowanie ww. przepisów w niniejszej sprawie i orzeczenie o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną do celu kolekcjonerskiego bez istnienia adekwatnych ustawowych przesłanek w tym zakresie oraz w sytuacji przedstawienia na żądanie organu Policji orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego oraz składania przez skarżącego wniosków i wyrażania twierdzeń zmierzających do wyjaśnienia okoliczności sprawy, II. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.: 1. naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że organ nie uchybił art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. kiedy to nie zastosowano i nie podjęto niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czego przejawem było nierozpatrzenie przez organ całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a polegającego na oparciu rozstrzygnięcia jedynie na kwestionowanych przez stronę nieprawdziwych informacjach oraz powołaniu się przez organ na brak ponownego badania przy jednoczesnym pominięciu istniejącego badania, potwierdzającego warunki niezbędne do zachowania przez skarżącego obywatela posiadanych uprawnień, które to uchybienia miały wpływ na wynik postępowania administracyjnego poprzez pozbawienie skarżącego obywatela prawa do rzetelnego postępowania, zgodnego z ustawowymi zasadami postępowania administracyjnego, 2. naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że organ nie uchybił treści art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. mimo odmowy uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodów (z przedłożonej wraz z pismem z 21 października 2021 r. opinii sporządzonej w dniu 19 października 2021 r. przez W.- na okoliczność postawy i zachowania się przez skarżącego jako zawodnika i członka W.; z przesłuchania skarżącego na okoliczności związane z wydarzeniami, do których doszło w dniach 17-18 maja 2021 r. z udziałem skarżącego; z aktualnej opinii o skarżącym poprzedzonego zwróceniem się do Komendanta Komisariatu Policji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego o wydanie tej opinii) z uwagi na uznanie, że przedmiotem dowodów są okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albowiem jedynym istotnym dowodem jest brak poddania się ostatecznym badaniom lekarskim i psychologicznym, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, a nadto naruszało zasady zaufania obywatela do władzy publicznej, prowadząc do wydania orzeczenia ingerującego w nabyte prawa i obowiązki strony bez przesłuchania strony oraz bez ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, prowadząc do nieznajdującego podstawy w treści art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy automatyzmu wycofywania pozwolenia na broń w każdym przypadku niezgłoszenia się przez stronę na badania lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym, co narusza kodeksową zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem skargi. W obu przypadkach wniósł także o orzeczenie o kosztach postępowania. V. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. Podtrzymał prezentowane wcześniej stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. VI. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie przesłanki enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wad nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego. VII. Merytoryczne rozważania należy rozpocząć od podkreślenia istotnej okoliczności, a więc tego, że w Polsce prawo dostępu do broni palnej (jej posiadania lub korzystania) nie jest jakimkolwiek prawem podmiotowym zagwarantowanym w Konstytucji RP. Przez pryzmat powyższego należy zatem oceniać krajowy system dostępu do broni palnej, który jest w szczególności bardzo ściśle kontrolowany i nadzorowany przez państwo. Możliwość korzystania z przywileju, a nie prawa, dostępu do broni palnej reguluje ustawa. W świetle jej postanowień, dostęp ten ma charakter reglamentowany i to ściśle, zatem osoby starające się lub już posiadające pozwolenie na broń palną (dostęp do niej) powinny wykazywać się nie tylko pożądaną przez prawodawcę postawą (w zasadzie brakiem pozostawania w kolizji z normami prawa), ale w sposób szczególny i rzetelny wywiązywać się z ciążących na nich obowiązkach, w tym także z obowiązku poddawania się, gdy jest to wymagane, badaniom lekarskiemu i psychologicznemu. W interesie społecznym pozostaje bowiem zapewnienie porządku i bezpieczeństwa publicznego, co należy rozumieć jako wymaganie, aby broń palną posiadały wyłącznie osoby dające rękojmię właściwego jej używania. Jak już wskazano, posiadanie broni palnej jest w Polsce ściśle reglamentowane, a warunki dostępu do niej określono rygorystycznie właśnie ze względów bezpieczeństwa publicznego. Jest to więc wskazany wcześniej przywilej, nadany wybranym osobom, a nie ich prawo podmiotowe, które w każdym czasie i pod zwykłymi warunkami mogą uzyskać bądź utrzymać. VIII. Przechodząc do ścisłego meritum sprawy za niezasadne uznano zarzuty naruszenia prawa materialnego, które należało rozpatrzeć w pierwszej kolejności, bowiem zakres niezbędnych ustaleń i sprawdzeń wymaganych od organu w tej sprawie, warunkowany jest właśnie przepisami prawa materialnego, wyznaczającymi niezbędne fakty, które należało ustalić. W zarzutach materialnych strona formułuje twierdzenia o: 1. naruszeniu jej konstytucyjnie chronionych praw i wolności, poprzez wszczęcie postępowania na podstawie pomówień, 2. wadliwej ocenie, że przepisy prawa obligują Policję do cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku niepoddania się przez stronę badaniom prowadzonym przez organ odwoławczy, podczas gdy zgodnie z prawem tak nie jest (mamy tu do czynienia z decyzją uznaniową), 3. wadliwym przyjęciu, że przepisy prawa uprawniają Policję do wniesienia odwołania od przedłożonego przez stronę pozytywnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego bez należytego uzasadnienia tego stanowiska oraz bez informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, 4. orzeczeniu o cofnięciu stosownych uprawnień do broni bez istnienia adekwatnych, ustawowych przesłanek w tym zakresie, w sytuacji przedstawienia odpowiednich badań oraz współpracy skarżącego w wyjaśnieniu istoty sprawy. Żaden z powyższych zarzutów nie jest zasadny i nie mógł podważyć stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku oraz decyzjach. Stosownie do art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 oraz art. 19a ust. 4. W kontekście tego przepisu prawa, uwzględniając istotę wypowiedzi Sądu pierwszej instancji, nie można w sposób uzasadniony stwierdzić, aby w zaskarżonym wyroku została sformułowana jakakolwiek teza, że obligatoryjne jest cofnięcie uprawnień wobec nieprzedłożenia badań wydanych po wniesieniu odwołania od badań przedłożonych przez skarżącego na wezwanie organu. Skarżący myli kwestię wykładni tego przepisu prawa, który umożliwia cofnięcie uprawnień w przypadku nieprzedłożenia wymaganych badań i tak też jest rozumiany przez WSA, od kwestii jego zastosowania w realiach niniejszej sprawy, w której strona, pomimo wniesionego przez KWP w Poznaniu odwołania od przedłożonych przez nią badań i nadal istniejących wątpliwości co do spełniania wymagań dostępu do broni, z własnej woli nie stawiła się na badaniach przed wyspecjalizowanym organem odwoławczym, co zostało następnie ocenione jako uchylanie się od weryfikacji, czy strona nie pozostaje w gronie podmiotów, które nie powinny mieć dostępu do broni palnej, a przez to uzasadniające twierdzenie o zmaterializowaniu się przesłanek do cofnięcia uprawnienia. WSA z całą pewnością nie sformułował tezy o automatycznym cofaniu uprawnienia, w sytuacji nieprzedłożenia wymaganych badań. Stwierdził natomiast, że wobec trzech źródeł warunkujących wcześniejszą interwencję Policji i Pogotowia Ratunkowego względem skarżącego (kuzynka, żona, sąsiad), w realiach sprawy nieprzedłożenie takich badań (wydanych wskutek złożenia odwołania od badań przedstawionych przez skarżącego), zaszły przesłanki do cofnięcia uprawnień, bowiem nie ma pewności, potwierdzonej właściwymi opiniami czy skarżący nie należy do osób, które takiego pozwolenia posiadać nie powinny. Należy ogólnie wyjaśnić, że cofnięcie uprawnień na mocy art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy jest działaniem fakultatywnym. Nieprzedłożenie zatem wymaganych badań nie musi zakończyć się negatywną decyzją organu. Jednakże działanie takie zastrzeżone jest dla przypadków, w których pomimo uprzednich wątpliwości (np. uzasadniających skierowanie na badania), istnieją inne dowody lub potwierdzone okoliczności (np. sporządzona w innym postępowaniu opinia biegłego, zawierająca ocenę stanu zdrowia psychicznego i fizycznego strony pod kątem możliwości posiadania broni), zastępujące właściwe badanie, a więc wskazujące, że dana osoba nie należy do kręgu osób, które nie powinny mieć kontaktu z bronią. Odnośnie do twierdzenia, o naruszeniu konstytucyjnie chronionych praw i wolności skarżącego, poprzez "wszczęcie postępowania na podstawie pomówień", Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że w sprawie nie chodzi o pomówienia (takimi byłyby bowiem np. anonimy, choć i te wymagałyby sprawdzenia), a o udokumentowane i w momencie ich formułowania uzasadnione okolicznościami, a przede wszystkim spójne, oświadczenia osób związanych ze skarżącym (vide obawy kuzynki, wyjaśnienia żony, czy stanowisko sąsiada). To że w toku postępowania, wobec wywołanych tymi oświadczeniami konsekwencji w zakresie uprawnień jakimi dysponował skarżący, stanowisko tych osób (kuzynki i żony) uległo modyfikacji (złagodzeniu, marginalizowaniu, bagatelizowaniu i zaprzeczaniu), nie świadczy o tym, że nie powstały uzasadnione wątpliwości, co do stanu skarżącego, które należy zbadać, a przez to czy nie należy on do katalogu osób, które nie powinny posiadać dostępu do broni palnej. W konsekwencji zasadnie KWP w Poznaniu skierował skarżącego na badania mając ku temu wystarczające podstawy faktyczne (nie było to dowolne działanie organu). Ich wynik, przedłożony przez stronę w formie dwóch zaświadczeń, nie rozwiał jednak - i słusznie - wątpliwości, jakie pierwotnie powstały, bowiem z badań przedłożonych przez skarżącego nie wynika, aby odnosiły się one do okoliczności, z uwagi na które skarżącego skierowano na te badania. Inaczej mówiąc, nie wynika z nich aby wyjawił on badającym, z uwagi na jakie okoliczności został na te badania skierowany. Dlatego więc wniesione również przez Policję odwołanie od przedłożonych badań, jakkolwiek syntetycznie, jednakże dostatecznie wyraźnie wskazywało na istniejące względem skarżącego podejrzenie co do stabilności psychicznej oraz poszlaki mogące wskazywać na istniejące uzależnienie od alkoholu. Odwołanie było więc w tych okolicznościach sprawy w pełni uzasadnione. Dopiero ocena przez osoby uprawnione, wyposażone w wiedzę co do przyczyn skierowania na badania, a więc mogące w odpowiedni, pogłębiony sposób przeprowadzić to badanie, mogła przesądzić o wykluczeniu skarżącego z grona osób mogących nie spełniać wymagań niezbędnych do dostępu do broni. Niestawienie się na badania prowadzone w trybie odwoławczym, tym bardziej, że ich koszt pokrywałaby Policja (por. art. 15h ust. 6 ustawy), było więc nieuzasadnione i mogło zostać potraktowane jako uchylanie się od poddania się weryfikacji specjalistycznej, co z kolei uzasadniało cofnięcie posiadanych uprawnień. Cofnięcie tych uprawnień jawi się zatem w tych realiach faktycznych jako środek niezbędny do osiągnięcia postawionego przez ustawodawcę celu, którym jest użytkowanie broni palnej wyłącznie przez osobę, której zdrowie nie pozostawia jakichkolwiek złudzeń co do możliwości dysponowania nią. Ponownie przy tym należy przypomnieć, że uprawnienie do posiadania dostępu do broni palnej nie jest w Polsce prawem podmiotowym gwarantowanym Konstytucją. Uprawniony ma więc spełniać surowe wymagania w tym zakresie, pod rygorem odebrania mu przyznanych wcześniej uprawnień, zwłaszcza jeżeli nie podda się wymaganej weryfikacji. Powyższe jest uzasadnione modelem dostępu do broni palnej, który jest w Polsce ściśle reglamentowany, a posiadanie stosownych uprawnień jest przywilejem a nie prawem. Poddanie się badaniu w trybie odwoławczym nie jest przy tym wymaganiem niemożliwym do realizacji, dowolnie wdrożonym przez właściwy organ czy też nastawionym na pokrzywdzenie skarżącego. Jest to wynik analizy zebranego materiału dowodowego, nasuwającego uzasadnione a nie wyimaginowane wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego. W konsekwencji, zastosowane w sprawie normy prawa materialnego zostały przez organ prawidłowo zinterpretowane, jak również w efekcie tego zastosowane, w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy. Za niezasadne w konsekwencji należało uznać zarzuty procesowe nr II.1 i II.2 skargi kasacyjnej. Wbrew ocenie skarżącego, przeprowadzone zostało prawidłowe postępowanie wyjaśniające. Twierdzenia o nieprawdziwych, czy co najmniej wyolbrzymionych reakcjach członków jego rodziny, które zainicjowały interwencję Policji i którym nie można odmówić autentyczności (składane były "na gorąco", w obawie o stan skarżącego), nie mogły zostać podważone przedłożonymi badaniami ("pierwszoinstancyjnymi"), które jak wynika z ich treści zostały wydane bez poinformowania osób je przeprowadzających o okolicznościach, z uwagi na które skarżący został na nie skierowany. Jeszcze raz należy więc podkreślić, że skarżący nie posiada jakiegokolwiek prawa podmiotowego gwarantowanego Konstytucją RP, uprawniającego go do dostępu do broni palnej. Jeżeli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego osoby, a w tej sprawie takie wątpliwości rzeczywiście zaistniały (co nie oznacza, że potwierdziłyby się w toku badania w trybie odwoławczym), to nie ma podstaw do podważania zarówno decyzji organu o zaskarżeniu badań przedłożonych przez stronę, jak również o cofnięciu uprawnień z uwagi na celowe niepoddanie się badaniom w trybie odwoławczym. Nie jest także zasadne kwestionowanie odmowy przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego. Żaden z nich nie mógłby podważyć ani pierwotnego skierowania na badania (wobec spontanicznie, a nie pod wpływem skarżącego, sformułowanych wypowiedzi członków jego rodziny czy sąsiada), jak również uzasadnić braku poddania się instancyjnej weryfikacji, na skutek odwołania wniesionego przez Policję od badania przedłożonego przez stronę. Skarżący miał szansę na definitywne rozwianie wszelkich wątpliwości skumulowanych względem jego osoby wskutek interwencji kuzynki i wypowiedzi żony. Nie skorzystał jednak z tej możliwości i nie poddał się badaniu w trybie odwoławczym (na koszt Policji). W tych realiach słusznie uznano zatem, że nieprzedłożenie badań uzasadnia cofnięcie nadanych wcześniej uprawnień. Jeszcze raz należy podkreślić, że dostęp do broni jest przywilejem, a nie prawem podmiotowym gwarantowanym Konstytucją RP, czego skarżąc nie chce zaakceptować. Przywilej ten może być tolerowany tak długo, jak długo skarżący spełnia wymagania stawiane przez prawodawcę. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, o czym orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118).