II GSK 299/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 323/22 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 6 grudnia 2021 r. nr EA-b-2028/1187/21 w przedmiocie pozwolenia na broń palną sportową do celów kolekcjonerskich 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. B. na rzecz Komendanta Głównego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I. Decyzją z 15 października 2021 r. nr N.II.642.6203.K.2021.AP, Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku, działając na podstawie art. 17 ust. 4 i art. 10 ust. 2 pkt 6 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 955 ze zm. - dalej jako ustawa), odmówił wydania Z.B. (strona, skarżący) pozwolenia na posiadanie 10 (dziesięciu) egzemplarzy broni palnej sportowej przeznaczonej do celów kolekcjonerskich, w tym: - bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kalibrze do 6 mm, - centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kalibrze do 12 mm, - gładkolufowej, - przystosowanej do strzelania wyłącznie przy pomocy prochu czarnego (dymnego). Jak wyjaśnił, w dniu 21 czerwca 2018 r. skarżący wystąpił z podaniem o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej w celu kolekcjonerskim. Z przedłożonych załączników wynikało, że wnioskodawca jest członkiem K. w W. Jednocześnie skarżący przedstawił orzeczenie lekarskie nr [...] wydane 23 marca 2018 r. i psychologiczne nr [...] wydane 22 marca 2018 r., stwierdzające, że może dysponować bronią oraz wniósł opłatę skarbową za wydanie decyzji. Jednocześnie strona wnioskowała o zawieszenie postępowania "do czasu dostarczenia pozostałej wymaganej dokumentacji świadczącej o przynależności do stowarzyszenia o charakterze strzeleckim, posiadanych kwalifikacji sportowych oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego", co organ zaakceptował zawieszając postępowanie postanowieniem z 25 czerwca 2018 r. W dniu 22 czerwca 2020 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o podjęcie postępowania. Do wniosku strona dołączyła: orzeczenie nr [...], licencję nr [...], zaświadczenie z którego wynika, że jest członkiem K.. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z 23 czerwca 2020 r. podjęto zawieszone na wniosek strony postępowanie administracyjne dotyczące wydania pozwolenia. Organ w toku postępowania zebrał również: - pozytywną opinię z miejsca zamieszkania strony, wydaną przez Komendanta Powiatowego Policji w Kolonie, - prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w Łomży VII Zamiejscowy Wydział Karny w Kolnie z 13 grudnia 2018 r. sygn. akt VII K 194/18, - kartę kamą z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że wnioskodawca na dzień 2 października 2020 r. nie figuruje w kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego w zakresie wskazanym w karcie karnej, - pismo z Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego informujące, że informacja o niefigurowaniu w KRK jest prawidłowa. W dniu 8 lipca 2020 r. wpłynęła pozytywna opinia z miejsca zamieszkania strony wydana przez Komendanta Powiatowego Policji w Kolnie. Z przedmiotowego dokumentu wynika m.in. że "Opiniowany posiada skłonności do nadużywania alkoholu." Z uwagi na powyższe, organ zwrócił się do KPP w Kolnie o szczegółowe uzasadnienie przedmiotowego zapisu. W odpowiedzi przedstawiono informację, że przedmiotowy zapis uzasadniony jest tym, iż w miejscu zamieszkania oraz z posiadanej wiedzy dzielnicowego wynika, że opiniowany w miejscu zamieszkania posiada opinię osoby nadużywającej alkoholu, widywany jest często przez mieszkańców wsi pod wpływem alkoholu. Ponadto był dwukrotnie karany za jazdę pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Pismem z 27 listopada 2020 r. organ wezwał skarżącego do dostarczenia aktualnych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego, wyjaśniając przy tym zaistniałe okoliczności. W dniu 29 grudnia 2020 r. wpłynął wniosek skarżącego z prośbą o zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na brak możliwości dostarczenia orzeczeń psychologicznego i lekarskiego. Postanowieniem z 30 grudnia 2020 r, postępowanie zostało zawieszone na wniosek strony. W dniu 22 marca 2021 r. do wpłynęła prośba strony o podjęcie postępowania administracyjnego wraz z załącznikami w postaci: - orzeczenia psychologicznego nr [...] wydanego w dniu 22 stycznia 2021 r., z którego wynika, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy i może dysponować bronią, - orzeczenia lekarskiego nr [...]wydanego w dniu 17 marca 2021 r., z którego wynika, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy i może dysponować bronią. - informacji z badania psychiatrycznego, - konsultacji psychiatrycznej w związku z badaniem w celu określenia zdolności do posiadania broni sportowej. Organ postanowieniem z 23 marca 2021 r. podjął zawieszone na wniosek strony postępowanie administracyjne. Na podstawie art. 78 § 2 k.p.a. postanowieniem z 23 marca 2021 r. odrzucił w całości wniosek dowodowy w postaci informacji z badania psychiatrycznego oraz konsultacji psychiatrycznej w związku z badaniem w celu określenia zdolności do posiadania broni sportowej, z uwagi na fakt, że przeprowadzenie powyższych dowodów w toczącym się postępowaniu administracyjnym jest zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy i podjęcia właściwej decyzji w sprawie wydania pozwolenia. W dniu 13 kwietnia 2021 r. na podstawie art. 15h ust. 1, 2, 3 pkt 3 i ust. 6 ustawy organ wniósł odwołanie od przedmiotowych orzeczeń: lekarskiego i psychologicznego. W dniu 13 maja 2021 r. organ uzyskał informację z Podlaskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Białymstoku, że skarżący nie zgłosił się na badania lekarskie i psychologiczne w trybie odwoławczym w wyznaczonym terminie. Odstąpienie od badań przeprowadzonych w trybie odwoławczym skutkowało zatem brakiem możliwości wydania orzeczeń. Tym samym zaistniała zdaniem organu sytuacja równoznaczna z tą, jaka istniałaby gdyby skarżący nie złożył orzeczeń. W związku z tym organ pismem z 21 maja 2021 r. zgodnie z art. 79a § 1 i 2 k.p.a. poinformował skarżącego, że odstąpienie od badań przeprowadzonych w trybie odwoławczym, skutkować będzie wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, jednocześnie zaznaczając, że w wyznaczonym terminie skarżący może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia ww. przesłanek - czego nie uczynił. W przedmiotowej sprawie dodatkowo uzyskany materiał dowodowy - który wpłynął po upływie terminu umożliwiającego wniesienie odwołania od załączonych do wniosku orzeczeń lekarskiego i psychologicznego - ma istotne znaczenie gdyż wzbudził podejrzenie organu, że strona może należeć do grona osób wymienionych w art. 15 ust 1 pkt 2-4 ustawy. Organ podkreślił, że wskutek wniesienia odwołania orzeczenia lekarskie i psychologiczne przedłożone ponownie przez stronę utraciły moc wiążącą. Odstąpienie od badań przeprowadzonych w trybie odwoławczym skutkowało brakiem możliwości wydania ostatecznych orzeczeń co jest jednoznaczne z niezłożeniem orzeczeń w chwili złożenia wniosku (co podkreślono już wcześniej) i obliguje organ do odmowy wydania pozwolenia na broń. Prawo do posiadania broni ma charakter szczególny, a dostęp do niego podlega administracyjnej reglamentacji. Organ musi mieć pewność, że osoba, której takie prawo przyzna, daje gwarancję bezpiecznego posługiwania się bronią. Jedną z tych gwarancji jest wprowadzony przez ustawodawcę wymóg posiadania zdolności psychofizycznej i psychologicznej do dysponowania bronią, potwierdzony stosownymi orzeczeniami. Pozytywne dla strony orzeczenia utraciły moc wiążącą wskutek wniesienia od nich przez organ odwołań. II. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji decyzją z 6 grudnia 2021 r. nr EA b-2028/1187/21 utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że strona składając podanie o wydanie pozwolenia na broń palną przedstawiła orzeczenie lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że może dysponować bronią. Ponieważ jednak wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia złożyła jednocześnie wniosek o zawieszenie postępowania, a organ wniosek ten pozytywnie rozpatrzył, nie miał możliwości weryfikacji tych orzeczeń. Zawieszając postępowanie w sprawie organ I instancji nie mógł podejmować czynności w sprawie, a zatem nie miał również możliwości weryfikacji złożonych przez stronę orzeczeń. Ponieważ postępowanie zostało podjęte na wniosek strony dwa lata po jego wszczęciu, a z podjętych czynności wynikało, że strona może posiadać skłonności do nadużywania alkoholu, obowiązkiem organu było tę okoliczność zweryfikować. Upływ czasu od przedłożonych orzeczeń, w połączeniu z ustaniami w toku postępowania stanowił więc obligatoryjną podstawę żądania przedłożenia przez stronę aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. W tym zakresie zatem zarzuty strony, co do podstaw żądania od niej kolejnych badań i przedkładania orzeczeń są nieuzasadnione. Wskazał, że na wezwanie o przedłożenie aktualnych badań strona zareagowała pozytywnie, składając je. Jednakże utraciły one moc wiążącą z uwagi na wniesienie odwołania przez KWP, motywowanego nową wiedzą na temat skarżącego. III. Wyrokiem z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 323/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę strony na ww. decyzję KGP. Podzielając ustalenia i ocenę prawną organów, WSA zwrócił uwagę, że informacja o możliwości nadużywania alkoholu przez skarżącego, uzyskana dopiero po podjęciu postępowania, czyli dwa lata po złożeniu orzeczeń, uzasadniała wątpliwości, czy wnioskodawca gwarantuje bezpieczne posiadanie i posługiwanie się bronią. Z samej daty złożonego po podjęciu postępowania prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Łomży VII Zamiejscowy Wydział Karny w Kolnie z 13 grudnia 2018 r. wynika, że wyrok karny został wydany w czasie zawieszonego 25 czerwca 2018 r. postępowania o wydanie broni, a wniosek o podjęcie został złożony po zatarciu skazania. Innymi słowy, w czasie złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na broń, lub krótko po, toczyło się przeciwko skarżącemu postępowanie karne. Organ I instancji mógł wydać decyzję i teoretyzując, mogła być ona odmowna w oparciu o informacje zawarte w wywiadzie środowiskowym. Niemniej jednak organ postanowił kontynuować postępowanie administracyjne i wyjaśnić predyspozycje skarżącego do posiadania broni poprzez zobowiązanie skarżącego do złożenia aktualnych orzeczeń. W wezwaniu z 27 listopada 2020 r. wyjaśnił skarżącemu motywy, dlaczego domaga się aktualnych orzeczeń, powołując się na materiał dowodowy jaki wpłynął po podjęciu postępowania, a wynikający z odpowiedzi KPP w Kolnie z 25 listopada 2020 r. Organ w powołanym piśmie nie ukrywał przed skarżącym, a wręcz powołał się na uzasadnione podejrzenia w kierunku art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy i zamiar skorzystania z opinii w trybie odwoławczym. Postępowanie organu (wezwanie do złożenia aktualnych orzeczeń) nie naruszało prawa, natomiast spełniało funkcję prowadzenia postępowania wyjaśniającego, wobec zaistnienia nowych dowodów i na mocy art. 9 k.p.a. spełniało funkcję informującą stronę, działającą bez profesjonalnego pełnomocnika, o przebiegu postępowania. Nie stawienie się skarżącego na badania w trybie odwoławczym oznacza spełnienie przesłanki wskazanej w podstawie materialnej rozstrzygnięcia. Z przyczyn formalnych nie jest możliwe wydanie skarżącemu pozwolenia na broń zgodnie ze złożonym wnioskiem. Uniemożliwił to brak ostatecznego potwierdzenia przez upoważnionych orzeczników lekarza i psychologa, że skarżący może dysponować bronią. Kwestia zdolności psychofizycznej do posiadania broni nie jest obojętna z punktu widzenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, ze względu na możliwe skutki używania broni. Dlatego nie może być żadnych wątpliwości, że dana osoba jest w pełni zdolna psychicznie i fizycznie do jej posiadania. Celem tego obowiązku jest ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, dla którego zagrożenie mogą stworzyć osoby nieposiadające zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania nią. IV. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, kwestionując go w całości i zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia: - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne uznanie, że skarżący nie posiadał orzeczeń lekarskich i psychologicznych, potwierdzających jego predyspozycje do dysponowania bronią, mimo że skarżący przedstawił organom rozpoznającym wniosek o wydanie pozwolenia na broń: orzeczenie lekarskie [...] i psychologiczne nr [...], potwierdzające że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy i może dysponować bronią - a wskazane orzeczenia nie zostały wyeliminowane z obiegu prawnego, na skutek niekwestionowania ich prawidłowości przez organy policji i które to orzeczenia powinny stanowić podstawę do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na broń, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 151 p.p.s.a. w zw. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organy administracji publicznej nie miały podstaw do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na broń z uwagi na brak orzeczeń lekarskich i psychologicznych potwierdzających predyspozycje skarżącego do dysponowania bronią, w sytuacji gdy skarżący faktycznie przedstawił organom Policji orzeczenie lekarskie i psychologiczne z 2018 r. i wskazane orzeczenia nie były zaskarżone przez organy Policji w trybie art. 15h ust. 1 i 2 ustawy, a tym samym mogły stanowić podstawę do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na broń. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, WSA skupił się na fakcie przedstawienia przez niego ponownych badań lekarskich i psychologicznych na żądanie organu I instancji, jednakże bez przeprowadzenia dokładnej analizy prawnej w tym zakresie. Samo zobowiązanie skarżącego do przedłożenia ponownych badań lekarskich i psychologicznych było niezasadne - pozbawione podstaw faktycznych i prawnych. Z przepisów ustawy o broni i amunicji w sposób jednoznaczny wynika, że osoba ubiegająca się o pozwolenia na broń ma obowiązek przedstawić orzeczenie lekarskie i psychologiczne, o którym mowa w art. 15 ust. 3 ustawy. Ustawa o broni i amunicji nie przewiduje w żadnym przypadku konieczności przedstawienia dodatkowych czy ponownych badań lekarskich i psychologicznych. W razie wątpliwości co do prawidłowości wydania orzeczeń, właściwy organ czy osoba ubiegająca się o pozwolenia na broń ma możliwość złożenia odwołania od orzeczenia na podstawie art. 15h ustawy. W przedmiotowej sprawie skarżący przedstawił organom orzeczenie lekarskie i psychologiczne z 2018 r. Wskazane orzeczenia nie były kwestionowane przez organy w trybie odwołania na podstawie art. 15h ustawy, mimo że KWP miał taką możliwość. WSA nieprawidłowo skonstatował, że organ I instancji nie miał możliwości odwołania się orzeczenia lekarskiego i psychologicznego z uwagi na upływ terminu. W rzeczywistości - w czasie zawieszenia postępowania, zgodnie z art. 103 k.p.a., żadne terminy nie biegły - zaś po podjęciu zawieszonego postępowania KWP miał możliwość złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego czy psychologicznego. Postępowanie administracyjne zostało podjęte z dniem 23 czerwca 2020 r., zaś do Komendy Wojewódzkiej Policji w Białymstoku już w dniu 8 lipca 2020 r. wpłynęło pismo z KPP w Kolnie o pozytywnej opinii skarżącego z miejsca zamieszkania ze zmianką o skłonnościach Z. B. do nadużywania alkoholu. KWP w pierwszej kolejności powinien więc złożyć odwołanie od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, a nie prowadzić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie. Z uwagi na fakt, że organy Policji w przepisanym ustawowo terminie nie skorzystały z uprawnienia do wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, w ocenie strony należało przyjąć, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne z 2018 r., potwierdzające predyspozycje skarżącego do dysponowania bronią były prawidłowe i powinny stanowić podstawę do wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na broń. Same wątpliwości organów Policji co do nadużywania alkoholu przez skarżącego i to pochodzące z niezweryfikowanych źródeł nie powinny stanowić podstawy do żądania przedstawienia przez skarżącego aktualnych badań lekarskich i psychologicznych. Ewentualne zaburzenia psychiczne oraz dotyczące nadużywania alkoholu powinny być weryfikowane w toku badań psychologicznych i lekarskich. Skoro w toku badań przeprowadzonych w 2018 r. lekarze nie dopatrzyli się żadnych nieprawidłowości i zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu skarżącego, a organy Policji w przepisanym ustawowo terminie nie zaskarżyły orzeczeń lekarskich i psychologicznych, to brak było podstaw do żądania przedłożenia dodatkowych badań lekarskich i psychologicznych przez skarżącego w późniejszym okresie. W związku z niekwestionowaniem przez organy Policji orzeczeń lekarskich i psychologicznych z 2018 r. we właściwym trybie, brak było podstaw do żądania przedstawienia przez skarżącego dodatkowych badań. Samo poddanie się dodatkowym badaniom lekarskim i psychologicznym przez skarżącego w 2021 r. nie powinno wywołać negatywnych konsekwencji wobec skarżącego, tym bardziej że żądanie przedłożenia dodatkowych badań nastąpiło bez podstawy prawnej i świadczyło o naruszeniu art. 6 k.p.a. przez organy Policji. Z uwagi na fakt, że do chwili obecnej z obiegu prawnego nie zostały wyeliminowane orzeczenia lekarskie i psychologiczne z 2018 r., potwierdzające predyspozycje skarżącego do dysponowania bronią, to należy przyjąć, że w momencie wydania decyzji w sprawie pozwolenia na broń, organy Policji były w posiadaniu orzeczeń lekarskich i psychologicznych potwierdzających, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy. V. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o orzeczenie o kosztach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. VI. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie przesłanki enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wad nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego. VII. Merytoryczne rozważania należy rozpocząć od podkreślenia istotnej okoliczności o charakterze wiodącym w sprawach tego rodzaju jak niniejsza. Otóż w Polsce prawo dostępu do broni palnej (jej posiadania lub korzystania) nie jest jakimkolwiek prawem podmiotowym zagwarantowanym w Konstytucji RP. Przez ten pryzmat należy zatem oceniać krajowy system dostępu do broni palnej, który jest w szczególności bardzo ściśle kontrolowany i nadzorowany przez państwo. Ta filozofia i ratio legis narzucone przez prawodawcę, rzutuje w sposób oczywisty na wykładnię przepisów prawa, które znajdują zastosowanie. Możliwość korzystania z przywileju, a nie prawa, dostępu do broni palnej reguluje szczegółowo ustawa. W świetle jej postanowień, dostęp ten ma charakter reglamentowany i to ściśle, zatem osoby starające się lub już posiadające pozwolenie na broń palną (dostęp do niej) powinny wykazywać się nie tylko pożądaną przez prawodawcę postawą (w zasadzie brakiem pozostawania w kolizji z prawem), ale w sposób szczególny i rzetelny wywiązywać się z ciążących na nich obowiązkach, w tym także z obowiązku poddawania się, gdy jest to wymagane, badaniom lekarski i psychologicznym. W interesie społecznym pozostaje bowiem zapewnienie porządku i bezpieczeństwa publicznego, co należy rozumieć jako wymaganie, aby broń palną posiadały wyłącznie osoby dające rękojmię właściwego jej używania. Jak już wskazano, posiadanie broni palnej jest w Polsce ściśle reglamentowane, a warunki dostępu do niej określono rygorystycznie właśnie ze względów bezpieczeństwa publicznego. Jest to więc wskazany wcześniej przywilej, nadany wybranym osobom, a nie ich prawo podmiotowe, które w każdym czasie i pod zwykłymi warunkami mogą bez problemów uzyskać bądź utrzymać. Jeszcze raz podkreślić zatem należy, że całokształt norm prawnych regulujących proces ubiegania się o stosowne pozwolenia na broń, należy wykładać w kontekście celów i funkcji (wspomniane ratio legis) przepisów, a nie ich wyłącznie literalnego brzemienia, czego w istocie domaga się skarżący. Przypomnienia bowiem wymaga, że zgodnie z art. 2 ustawy, poza przypadkami określonymi w ustawie nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. VIII. Analizując zarzuty skargi kasacyjnej, których wzajemne powiązanie nakazuje ich łączne rozpatrzenie, w punkcie wyjścia należy podnieść, że wynikające z nich stanowisko skarżącego sprowadza się do twierdzenia, że przedłożył wraz z wnioskiem z 21 czerwca 2018 r. wymagane badania lekarskie nr [...]z 23 marca 2018 r. i psychologiczne nr [...] z 22 marca 2018 r. Skoro zatem - jak twierdzi - badania te nie zostały przez organ skutecznie podważone (w drodze odwołania z art. 15h ustawy), to pozostają nadal w obiegu prawnym, a w konsekwencji potwierdzają predyspozycje skarżącego do dysponowania bronią. Żadnego przy tym znaczenia nie ma - jego zdaniem - okoliczność złożenia przez skarżącego, na żądanie organu i wobec sformułowanych zastrzeżeń ustalonych na podstawie ujawnionych po wszczęciu postępowania faktów z jego życia, kolejnych badań, które organ już zakwestionował odwołaniami, a skarżący nie poddał się weryfikacji w trybie odwoławczym, co stanowiło bezpośrednią przyczynę odmowy uwzględnienia wniosku. Wiążące, zdaniem strony, są bowiem wcześniejsze badania, pochodzące z 2018 roku. Powyższego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela. Wyjaśnić w pierwszej kolejności należy kwestie prawne, dotyczące odpowiedniego stanu zdrowia, jakie osoba występująca o pozwolenie na broń palną musi posiadać. Ustawodawca wprowadził w ustawie specyficzny (odrębny) model potwierdzenia spełniania przesłanek "zdrowotnych", warunkujących wydanie pozwolenia na broń. Ocena ta została bowiem powierzona jednostkom wyspecjalizowanym, działającym poza strukturą organów rozstrzygających sprawę, a postępowanie w tym zakresie ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na broń. Od każdego orzeczenia (lekarskiego, psychologicznego) wprowadzono przy tym możliwość wniesienia odwołania przez uprawnione podmioty, w tym organ - por. art. 15h ustawy. Wydane w następstwie odwołania orzeczenie, ma zgodnie z art. 15h ust. 7 ustawy, charakter ostateczny. Wiąże więc organ prowadzący postępowanie administracyjne, co do swej treści. Podobnie jest w przypadku badania, które nie zostało zaskarżone w przewidzianym terminie. Ono również wiąże organ. Z powyższego niewątpliwie wynika, że organ nie jest uprawniony do merytorycznej oceny wyników badań i nie może ich samodzielnie zmieniać, co jednak nie oznacza, że w razie zmiany okoliczności sprawy nie możne w ogóle domagać się weryfikacji stanu tak ustalonego. Kompetencja ta (domagania się przedłożenia aktualnych badań), względem osób już posiadających pozwolenie na broń, ustanowiona została wprost i wyraźnie w art. 15 ust. 5 ustawy, wiążąc stosowne żądanie przedłożenia aktualnych badań z faktem ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy. Taki zabieg ustawodawcy uzasadniony jest nie tyle ekspektatywą prawa do posiadania broni, co uprzednim nabyciem tego prawa w drodze decyzji. Żądanie organu w tym zakresie ma charakter kontrolny, nie jest dowolne i następuje przy tym miejsce poza jakimkolwiek postępowaniem (w trakcie korzystania z uprawnienia wynikającego z pozwolenia). Analogicznego przepisu nie ma w przypadku ubiegających się o pozwolenie na broń, a więc w sytuacji, w której strona dysponuje dopiero ekspektatywą posiadania broni (złożyła w tym zakresie wniosek do organu), gdyż kwestie związane z wykazaniem braku przeciwskazań w toku prowadzonego postępowania pozostają otwarte i zależne od konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, ustalonych w jej prawidłowym toku. Kwestie te mogą więc być w ramach tego postępowania ustalane. Analizując, w niezbędnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zakresie, treść przepisów regulujących ubieganie się o pozwolenie na broń, dojść należy do wniosku, że określają one spójne i logiczne wymagania, jakie stawiane są osobie wnoszącej o przyznanie takiego przywileju. Z art. 10 ust. 1 ustawy wynika bowiem, że właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Odnośnie do braku stwarzania zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego to jest ona weryfikowana wspomnianymi badaniami (lekarskim i psychologicznym) oraz wiedzą organu, znajdującą umocowanie w faktach, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Nadto, warunkiem uzyskania pozwolenia na broń w celach kolekcjonerskich (taki jest przedmiot żądania strony), jest także i to, że za ważną przyczynę ubiegania się o takie prawo uważa się w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim (dla pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich). Źródłem sporu w niniejszej sprawie, jest to, czy skarżący posiadał, w dacie orzekania, aktualne badania lekarskie, za które uważa te z 2018 roku, których - jak twierdzi - organ nie zaskarżył. Jak zatem wynika z art. 15 ust. 3 ustawy, osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenie lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, potwierdzające, że może dysponować bronią, wydane przez upoważnionego lekarza i psychologa. Co istotne, badania takie należy wykonać nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku. Zabieg ustawodawcy w tym zakresie jest więc oczywisty, bowiem aktualność badań ma gwarantować spełnianie kryteriów zdrowotnych, które nimi są potwierdzane. Również przewidziany 3-miesięczny termin "ważności" tych badań nie jest przypadkowy, gdyż należy go doczytywać w powiązaniu z co do zasady miesięcznym terminem ustawowym, w jakim powinno zakończyć się postępowanie o wydanie pozwolenia na broń zainicjowane kompletnym wnioskiem, a także z 30 dniowym terminem na złożenie ewentualnego odwołania od przedłożonych badań. W tym okresie organ, zobowiązany do koncentracji materiału dowodowego, powinien już ustalić, czy nie istnieją powody, dla których dana osoba nie powinna uzyskać pozwolenia na broń i należy np. poszerzyć zakres jej badania składając odwołanie od przedłożonych orzeczeń. Tak sytuacja wyglądałaby w "modelowym" postępowaniu o wydanie pozwolenia na broń, w którym już na wstępie złożony zostałby kompletny wniosek. Tymczasem w niniejszej sprawie, strona złożyła wniosek niekompletny, którego ocena zakończyłaby się odmową wydania decyzji zgodnej z żądaniem (co pozostaje poza sporem), wnosząc jednocześnie o zawieszenie postępowania, celem dopiero skompletowania wymaganych dokumentów (postępowanie z tej przyczyny zawieszono). Ponadto, strona złożyła ten wniosek będąc świadoma (wskazują na to daty rozstrzygnięcia karnego i wniosku) toczącego się przeciwko niej postępowania karnego, w którym została prawomocnie skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w Łomży VII Zamiejscowy Wydział Karny w Kolnie z 13 grudnia 2018 r. sygn. akt VII K 194/18 (notabene za przestępstwo związane z bronią). Dopiero po jego zatarciu strona wystąpiła z wnioskiem o podjęcie postępowania. W tych realiach, złożone wraz z niekompletnym wnioskiem badania, które jak wskazano, aby mogły prawidłowo spełnić swoją rolę, muszą być nie starsze niż 3 miesiące od daty złożenia wniosku, nie były i nie mogły być przez organ weryfikowane. Ponowne podjęcie postępowania nastąpiło dopiero w dniu 23 czerwca 2020 r. (po ponad dwóch latach od jego zawieszenia). W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że kierując się ratio legis przepisów wymagających przedłożenia aktualnych badań, organy słusznie uznały, że te pochodzące z 2018 roku takiego przymiotu w dacie podjęcia postępowania nie posiadają. Stąd wezwanie do przedłożenia aktualnych badań nie jest ani błędne, ani też nie odbywa się poza granicami prawa, jak sugeruje skarżący, bowiem - co podkreślono już wyraźnie na wstępie - pozwolenie na broń może zostać wydane tylko takiej osobie, która spełnia wymagania stawiane przez prawo. Powyższe stanowisko organu skarżący zdawał się akceptować, przedłożył bowiem, na wezwanie, aktualne badania. I choć w skardze kasacyjnej powyższą okoliczność obecnie bagatelizuje, deprecjonując również niestawiennictwo na badanie w trybie odwoławczym (ponownie złożone badania organ zakwestionował odwołaniem), to jednak nie zmienia to oceny, że dopiero te badania, jako aktualne wobec wcześniejszego zawieszenia postępowania na wniosek strony, umożliwiły organowi ocenę stanu zdrowia skarżącego w kontekście posiadanych informacji o nim i podjęcie działań (zakwestionowanie badań odwołaniem). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, strona nie może w sposób usprawiedliwiony twierdzić, że skoro zawieszono postępowanie na jej wniosek (w dodatku na samym jego wstępnym etapie), wobec oczywistej niekompletności żądania wszczęcia postępowania, to jego podjęcie po dwóch latach od zwieszenia, nie powoduje zdezaktualizowania się badań jakie pierwotnie złożyła. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że żadne postępowanie, zwłaszcza zaś to w przedmiocie pozwolenia na broń, nie może być traktowane w sposób instrumentalny, co odnosi się w równym stopniu do strony jak i organu. W powyższej sytuacji, skoro strona skarżąca kasacyjnie nie stawiła się w wyznaczonych terminach na badania będące następstwem wniesienia przez KWP w terminie odwołania od badań z 22 stycznia 2021 r. i 17 marca 2021 r., które w tym przypadku (wobec wniesienia odwołania) również utraciły swoją moc wiążącą, to zmaterializowały się przesłanki odmowy wydania pozwolenia na broń określone w art. 17 ust. 4 ustawy (Właściwy organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń osobie, która nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 3). Podkreślić przy tym należy, że badania w trybie odwoławczym obywałyby się na koszy Policji, nie zaś skarżącego. W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, o czym orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 118).