Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 587/22

II GSK 587/22 - Wyrok NSA z 2025-10-16

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
16 października 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Dąbrowski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3497/21 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w R. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 6 maja 2021 r. nr POD.503.223.2020.KWO.3 w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Sp. z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

I Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny we Wrocławiu (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia 27 października 2020 r. odmówił M. Sp. z o.o. w R. (dalej: skarżąca, spółka) dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A.", położonej przy ul. K. w Z., poprzez zmianę nazwy apteki z "A." na "D.". Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: GIF, organ odwoławczy) decyzją z dnia 6 maja 2021 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 108 ust. 4 pkt 4 lit a w związku z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2020 r. poz. 944 ze zm.; dalej: p.f.) w związku z art. 155 oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.). II Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2021 r., o sygn. akt V SA/Wa 3497/21, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę spółki. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd I instancji nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, zarówno, w odniesieniu do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i do oceny przepisów prawa. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność nieprzekazania przez skarżącą organom obu instancji dokumentu, z którego wynika uprawnienie skarżącej do posługiwania się nazwą apteki "D.". Zdaniem Sądu, takie działanie spółki stanowi zaprzeczenie zasady współdziałania z organami (art. 7b k.p.a.), które mają rozstrzygnąć sprawę i de facto jest działaniem na jej szkodę. Sąd podzielił także pogląd organu, zgodnie z którym art. 99 ust. 2 p.f. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie zmiany zezwolenia, ponieważ przepis ten ma charakter wyłącznie normy kompetencyjnej. Wobec tego Sąd wskazał, że podstawą zmiany decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki mógł być jedynie art. 155 k.p.a., który stanowi że decyzja na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie, za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ, który ją wydał jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podstawą odmowy zmiany decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie była zatem odmowa okazania przez skarżącą dokumentu uprawniającego do korzystania z nazwy "D." i tym samym niewykazanie przez spółkę istnienia własnego słusznego interesu ani też interesu społecznego przemawiającego za zmianą decyzji ostatecznej. Sąd wskazał również, że powoływanie się przez skarżącą na klauzulę poufności nie może odnosić się do organu administracji prowadzącego postępowanie w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, posłużenie się przez skarżącą nazwą innej apteki (aptek), która ma określoną renomę i pozycję na rynku byłoby dla niej w istocie formą reklamy prowadzącą choćby tylko potencjalnie do powiększenia własnych dochodów. Skarżąca zaś poprzez użycie nazwy apteki, która jest tożsama z nazwami wielu innych aptek zlokalizowanych na terenie kraju tworzących sieć aptek ogólnodostępnych, mogłaby oddziaływać pozytywnie lub negatywnie na te inne apteki, co nie byłoby obojętne nie tylko z ekonomicznego punktu widzenia. W konsekwencji – zdaniem Sądu – uwzględnienie wniosku spółki mogłoby skutkować usankcjonowaniem czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1913 ze zm.; dalej: u.z.n.k.), a tym samym naruszeniem art. 9 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.; dalej: p.p., prawo przedsiębiorców). III Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości oraz poprzedzających go decyzji administracyjnych Głównego Inspektora Farmaceutycznego i Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w całości i umorzenie postępowania, ewentualne o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę zezwolenia zgodnie z wnioskiem spółki, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jednocześnie spółka wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Na podstawie art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną oparto na następujących podstawach kasacyjnych: 1) naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku; 2) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 99 ust. 2 p.f. w zw. z art. 37 ar p.f. poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i podzielnie stanowiska organu, iż zmiana danych w zezwoleniu wymaga decyzji zmieniającej zezwolenie, podczas gdy zgodnie z art. 37 ar p.f. obowiązkiem przedsiębiorcy jest jedynie zawiadomienie o zaistniałej zmianie danych zwartych w zezwoleniu; 3) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. a) p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 108 ust. 1 oraz art. 109 p.f. oraz w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie i zaaprobowanie działania organu polegającego na bezpodstawnym badaniu praw do znaku towarowego (nazwy) "D." w sytuacji gdy Organy Inspekcji Farmaceutycznej nie są uprawnione do badania praw do znaków towarowych gdyż działanie to nie mieści się w kompetencjach ani zadaniach Inspekcji Farmaceutycznej, a jednocześnie żaden prawa nie daje podstaw do ich badania w toku postępowania o zmianę zezwolenia; 4) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 155 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i zaaprobowanie stanowiska organu, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w zmianie zezwolenia, podczas gdy wnioskodawca nie ma obowiązku wykazywania interesu prawnego w zmianie zezwolenia, natomiast ma obowiązek zgłaszania organowi zmiany danych zawartych w zezwoleniu, a wniosek inicjujący postępowanie w istocie był zawiadomieniem o dokonanych zmianach; 5) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. 94 ust. 1 p.f. w zw. z art. 22 Konstytucji RP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do decyzji o zmianie zezwolenia i jednocześnie poprzez jego błędną wykładnię zgodnie z którą rozpoznawalna nazwa stanowi reklamę apteki, podczas gdy w ukształtowanej w orzecznictwie definicji reklamy nie mieści się korzystanie z rozpoznawalnej nazwy, a ponadto kryterium "rozpoznawalności" jest nieostre i mocno ocenne, która to wykładnia w istocie prowadzi do pozaustawowego ograniczania konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej; 6) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 5 u.z.n.k. w zw. z art. 18 i art. 19 u.z.n.k. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie jako podstawy wydania decyzji administracyjnej o odmowie zmiany zezwolenia, podczas gdy są to przepisy statuujące roszczenia cywilnoprawne między przedsiębiorcami i nie mogą być podstawą decyzji administracyjnych; 7) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 5 u.z.n.k. poprzez milczące zaaprobowanie błędnej wykładni organu zgodnie z którą przepisy te zabraniają korzystania różnym przedsiębiorcom z tych samych nazw, podczas gdy taki zakaz z tych przepisów nie wynika; 8) naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu wskazującego na naruszeniu prawa przez organ poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o fakty znane organowi z urzędu bez wcześniejszego zakomunikowania stronie; 9) naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 8 p.p. poprzez nieuwzględnienie zarzutu wskazującego na naruszenie prawa przez organ polegającego na żądaniu od przedsiębiorcy wykazania praw do znaku towarowego "D." bez podstawy prawnej, podczas gdy przedsiębiorca może być obowiązany do określonego zachowania tylko na podstawie przepisów prawa; 10) naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 81 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 p.p., poprzez ich niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie praw do znaku towarowego na niekorzyść przedsiębiorcy; 11) naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7b k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię zgodnie z którą odmowa przedłożenia dokumentów w sytuacji gdy organ żąda ich z przekroczeniem kompetencji stanowi naruszenie zasady współdziałania z organami, podczas gdy przy prawidłowej wykładni nie można oczekiwać aby strona poddawała się bezprawnym żądaniom organów administracji w imię zasady współpracy z organami. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. IV W odpowiedzi na skargę kasacyjną GIF wniósł o jej oddalenie w całości, zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. V Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. Wstępnie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną, w granicach której podejmuje czynności Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Kierując się powyższymi wytycznymi, rozpatrywaną skargę kasacyjną należało oddalić, gdyż została ona oparta na nieuzasadnionych zarzutach. Stawiane w skardze kasacyjnej zarzuty nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego jest zgodna z prawem. Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, wskazać należy, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego, utrzymującej w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Przechodząc do oceny pięciu zarzutów procesowych skargi kasacyjnej (punkty 1 oraz 8-11 petitum skargi kasacyjnej), Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty te za niezasadne. W pierwszej kolejności formułując zarzuty kasacyjne w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wskazuje na wydanie orzeczenia z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. "poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku". Skarżąca wskazuje, iż jej zdaniem, doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. "albowiem uzasadnienie wyroku nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się WSA podejmując zaskarżone". W tym zakresie, należy zauważyć, że w orzecznictwie NSA wielokrotnie podnoszono, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdanie drugie tego przepisu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku uwzględnienia skargi, sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji i przewiduje, że uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej CBOSA). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu. NSA podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma też obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (zob. wyroki NSA z dnia: 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20, 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 2671/16, 19 czerwca 2018 r. sygn. akt II GSK 2336/16, 4 października 2018 r. sygn. akt II GSK 2983/16; por. odpowiednio wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 4 września 2014 r. sygn. akt II CSK 478/13, 7 listopada 2019 r. sygn. akt I CSK 433/18, 11 marca 2020 r. sygn. akt I CSK 573/18 oraz postanowienie z dnia 23 maja 2018 r. sygn. akt III CSK 4/18). Uwzględniając powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy konstrukcyjne uzasadnienia: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi. Tym samym zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany w pkt 1 skargi kasacyjnej należy uznać za bezzasadny. W odniesieniu do pozostałych zarzutów procesowych, w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć najdalej idący zarzut sformułowany w pkt 9 petitum skargi kasacyjnej. W ramach tego zarzutu skarżąca zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 8 p.p., wskazując, iż jej zdaniem, żądanie od przedsiębiorcy w niniejszej sprawie wykazania praw do znaku towarowego "D." było bezpodstawne i niezgodne z zasadą "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone" wyrażoną w art. 8 p.p. Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie wskazuje, iż w rozpatrywanej sprawie skarżąca będąca przedsiębiorcą złożyła do organu inspekcji sanitarnej wniosek o zmianę udzielonego zezwolenia poprzez zmianę nazwy prowadzonej przez skarżącą apteki ogólnodostępnej, a więc o dokonanie przez organ czynności administracyjnej. Należy zauważyć, iż istotą przywołanej zasady wyrażonej w art. 8 p.p. jest wolność działalności gospodarczej, która oznacza, iż przedsiębiorca może podejmować takie działania, co do których brak jest wyraźnego zakazu lub wyraźnej odmiennej regulacji normatywnej. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie prawa gospodarczego, "wolności przedsiębiorcy do czynienia tego, co nie jest zakazane przez prawo, nie można utożsamiać z pełną swobodą zachowań. Porządek prawny wyznacza granice tej wolności. Dlatego przepis art. 8 p.p. należy także rozpatrywać z punktu widzenia granic wolności aktywności (działania i zaniechania działań) przedsiębiorcy." [K. Kokocińska, Komentarz do art. 8 ustawy - Prawo przedsiębiorców, w: M. Wierzbowski (red.), Konstytucja biznesu. Komentarz, Warszawa 2019, s. 85-86]. Niewątpliwie, w rozpatrywanej sprawie granice wolności przedsiębiorcy, który zainicjował postępowanie administracyjne w sprawie zmiany nazwy apteki ogólnodostępnej są wyznaczone przez przywołane przez GIF w kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji przepisy: art. 99 ust. 2 p.f., art. 102 pkt 4 p.f., art. 155 k.p.a. i art. 7 k.p.a. (jako przepisy określające podstawy i zasady postępowania organu administracji przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku) oraz art. 3 ust. 1 i art. 5 u.z.n.k. i art. 9 p.p. (jako przepisy wyznaczające standardy prowadzenia działalności gospodarczej). Zastosowanie tych przepisów przez organy oraz przez Sąd I instancji w procedurze badania wniosku skarżącego bezsprzecznie nie naruszało zasady "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone" wyrażonej w art. 8 p.p. Powyższa argumentacja pozostaje także aktualna w odniesieniu do uzasadnienia bezzasadności zarzutów proceduralnych sformułowanych w pkt 10 i 11 petitum rozpatrywanej skargi kasacyjnej, w ramach którego skarżąca stwierdza, iż Sąd I instancji rozstrzygnął wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie praw do znaku towarowego na niekorzyść przedsiębiorcy (naruszając tym samym art. 81 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 p.p.), a także, iż poddawana była "bezprawnym żądaniom organów administracji w imię zasady współpracy z organami", wynikającej z art. 7b k.p.a. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż zarówno z przepisów k.p.a. (art. 7 i art. 77 § 1), jak i z ugruntowanego orzecznictwa NSA wynika, iż składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. To na nim spoczywa bowiem ciężar dowodu w znaczeniu obiektywnym (materialnym), sprowadzający się do obciążenia wnioskodawcy skutkami prawnymi nieudowodnienia okoliczności, których stwierdzenie jest podstawą wydania decyzji zgodnie ze zgłoszonym żądaniem (zob. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt I OSK 1612/24). W ramach lojalnego współdziałania w celu wyjaśniania okoliczności faktycznych, strona powinna przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt II GSK 931/22). W niniejszej sprawie powyższe lojalne współdziałanie skarżącej z organami inspekcji farmaceutycznej nie miało miejsca, gdyż skarżąca konsekwentnie odmawiała organom przedłożenia dokumentu, z którego wynikało jej uprawnienie do posługiwania się nazwą apteki "D.", zaś stosowny dokument przedłożyła organowi dopiero na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, o czym podczas rozprawy poinformował pełnomocnik GIF. Jako bezzasadny należy także ocenić zarzut proceduralny sformułowany w pkt 8 petitum skargi kasacyjnej, w ramach którego skarżąca wskazuje na naruszenie przez organ art. 77 § 4 k.p.a. poprzez "wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o fakty znane organowi z urzędu bez wcześniejszego zakomunikowania stronie". W odpowiedzi na skargę kasacyjną w tym zakresie GIF słusznie wskazuje, że argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej na poparcie tego zarzutu jest ogólnikowa. Ponadto, zarzut ten można ocenić jako bezpodstawną nadinterpretację przywołanego zdania drugiego art. 77 § 4 k.p.a., gdyż fakt powszechnie znany organowi z urzędu (którym był fakt funkcjonowania na terenie Polski sieci aptek pod nazwą D.) był komunikowany w wystosowywanych do skarżącej wezwaniach organów obu instancji do przedłożenia dokumentu, z którego wynika jej uprawnienie do posługiwania się nazwą apteki "D.". Przechodząc natomiast do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego (sformułowanych w pkt 2-7 petitum skargi kasacyjnej), Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za niezasadne, zaś ich komplementarny charakter pozwala na ich łączne rozpoznanie. Uwzględniając stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, iż spośród przepisów prawa materialnego wymienionych w niniejszej skardze kasacyjnej, najistotniejszymi w procesie badania przez organ zasadności wniosku złożonego przez skarżącą, były przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Należy przypomnieć, iż przywołany przez skarżącą art. 3 ust. 1 u.z.n.k. stanowi, iż "czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta". Natomiast zgodnie z art. 5 u.z.n.k. "czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie przedsiębiorstwa, które może wprowadzić klientów w błąd co do jego tożsamości, przez używanie firmy, nazwy, godła, skrótu literowego lub innego charakterystycznego symbolu wcześniej używanego, zgodnie z prawem, do oznaczenia innego przedsiębiorstwa." Słusznie więc w tym zakresie Sąd I instancji podkreślił, iż apteka ogólnodostępna jest przedsiębiorstwem, o czym przesądza art. 104 a ust. 1 p. f., zatem nazwanie apteki ogólnodostępnej nazwą, która przypisana jest do innej apteki ogólnodostępnej może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości apteki (przedsiębiorstwa). Niewątpliwie w niniejszej sprawie, uwzględnienie przez organ wniosku skarżącej mogłoby zatem stanowić usankcjonowanie czynu nieuczciwej konkurencji. Nawiązując zaś do rozpatrzonego wcześniej zarzutu odwołującego się do ograniczonego stosowania zasady wolności działalności gospodarczej (określonej w art. 8 p.p.) należy także wskazać, iż konsekwentne odmawianie organom przez skarżącą przedstawienia dokumentu uprawniającego posługiwania się nazwą apteki "D." mogło stanowić także uzasadnione podejrzenie naruszenia przez skarżąca art. 9 p.p., zgodnie z którym przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów innych przedsiębiorców i konsumentów, a także poszanowania oraz ochrony praw i wolności człowieka. Należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach, co potwierdza także fakt ostatecznego przedłożenia przez skarżącą wymaganego przez organ dokumentu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 kwietnia 2022
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Sędziowie
Andrzej Skoczylas /przewodniczący/ Anna Ostrowska /sprawozdawca/ Dorota Dąbek

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny