II GSK 65/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1360/21 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2021 r. nr DZP-I.6011.18.2021 w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę aplikantów adwokackich oddala skargę kasacyjną.

1. Uchwałą nr 4/2019 z dnia 29 września 2019 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr 3 ds. aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie ustalony został pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką D. K. (dalej przywołany jako: "Skarżący"). W dniu 16 października 2020 r. Skarżący złożył do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie (dalej przywoływana jako: "ORA"), wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich. 2. Uchwałą z dnia 4 listopada 2020 r. (pkt 6. poz. 3.) ORA jednogłośnie wpisała Skarżącego na listę aplikantów adwokackich tej Izby. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że Skarżący uzyskał pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego w dniu 28 września 2019 r. oraz spełnia warunki wymienione w art. 65 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1651 – dalej przywoływana jako: "p.o.a."). Powyższa uchwała wraz z aktami osobowymi wpłynęła do Ministra Sprawiedliwości w dniu 7 grudnia 2020 r. 3. Minister Sprawiedliwości (dalej przywoływany jako: "Minister"), zwrócił do ORA uchwałę o wpisie na listę aplikantów adwokackich wraz z aktami osobowymi, w celu uzupełnienia akt o oświadczenie toczących się postępowaniach dyscyplinarnych oraz o toczących się postępowaniach karnych w przeszłości, na podstawie art. 69 ust. 2 p.o.a. Uchwała ORA wraz z aktami osobowymi po uzupełnieniu dokumentacji, wpłynęła ponownie do Ministra Sprawiedliwości w dniu 18 stycznia 2021 r. 4. Decyzją z dnia 15 lutego 2021 r. nr DZP-I.6011.18.2021 Minister, działając w na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 69a ust. 1 i z art. 65 pkt 1 w zw. z art. 75 ust. 2 p.o.a., sprzeciwił się wpisowi Skarżącego na listę aplikantów adwokackich prowadzoną przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie, dokonanemu uchwałą z dnia 4 listopada 2020 r. W uzasadnieniu decyzji o sprzeciwie Minister wskazał, że z akt wynika, że przeciwko Skarżącemu toczy się postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Łódzki Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Ł.i. (dalej: "Departament Prokuratury Krajowej"). Minister stwierdził, że Skarżący uważa, że postępowanie to jest rewanżem środowiska za złamanie solidarności zawodowej w obliczu pozaprawnych działań, w wyniku czego zrezygnował ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (dalej "CBA"), po prawie 14-letnim okresie służby. Minister podał, że z informacji Naczelnika Departamentu Prokuratury Krajowej wynika, że tenże Departament Prokuratury Krajowej prowadzi za sygnaturą (...) śledztwo dotyczące przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy CBA. Śledztwo prowadzone jest między innymi przeciwko Skarżącemu, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (treść zarzutu sformułowano w trybie niejawnym), który to zarzut pozostaje w związku z czynnościami służbowymi podejmowanymi przez wymienionego jako Naczelnika Wydziału III Departamentu Operacyjno-Śledczego CBA. Minister Sprawiedliwości stwierdził, że co prawda Skarżący spełnia przesłanki określone w art. 65 pkt 2 i 3 p.o.a. bowiem ukończył wyższe studia prawnicze w (...)Uniwersytecie (...)i w dniu 6 czerwca 2001 r. uzyskał tytuł magistra oraz uzyskał pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką ale kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku Skarżącego o wpis na listę aplikantów adwokackich ma ustalenie, czy spełnia on przesłankę wynikającą z art. 65 pkt 1 p.o.a., a mianowicie czy jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata (w tym przypadku obowiązków aplikanta adwokackiego). W ocenie Ministra, Skarżący obecnie nie spełnia przesłanki, o jakiej mowa w art. 65 pkt 1 p.o.a. w zw. z art. 75 ust. 2 p.o.a. bowiem ORA posiadając wiedzę o toczącym się postępowaniu nie wzięła pod uwagę wszystkich okoliczności warunkujących możliwość wpisu na listę aplikantów. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1360/21) uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji podkreślił, że istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny czy art. 65 pkt 1 p.o.a. w związku z art. 75 ust. 2 p.o.a. został właściwie zastosowany przez Ministra Sprawiedliwości w odniesieniu do Skarżącego, w stosunku do którego ORA podjęła jednogłośną uchwałę o wpisie na listą aplikantów adwokackich. Zdaniem Sądu I instancji sytuacja faktyczna, w jakiej znalazł się Skarżący, a na podstawie której sformułowano zarzut braku nieskazitelnego charakteru oraz zarzut nie dawania rękojmi jest dużo bardziej skomplikowana niż wynika to z zaskarżonej decyzji i powinna zostać uwzględniona przez Organ w szerszym kontekście niż uczyniono to w sprawie. Przede wszystkim Sąd I instancji zauważył, że pomimo toczącego się śledztwa od 2017 r. Skarżący był nagradzany za przebieg służby i nienaganną postawę. Jak sam wskazuje w skardze w lipcu 2018 r. decyzją personalną Szefa CBA przyznano mu dodatek specjalny w wysokości 20% uposażenia, który następnie w dniu 21 grudnia 2018 r. podwyższono do wysokości 30% uposażenia wskazując w uzasadnieniu decyzji zaangażowanie i odpowiedzialność Skarżącego. Ponadto w lipcu 2018 r. Skarżący otrzymał premię na maksymalnym poziomie 30% uposażenia zasadniczego, zaś w marcu 2018 r. otrzymał wyróżnienie w postaci nagrody pieniężnej za "dobre przygotowanie praktyczne i merytoryczne do realizacji zadań ustawowych CBA". Dlatego, w ocenie WSA nie można odmówić racji Skarżącemu, który akcentuje w skardze, że to, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata (w tym przypadku obowiązków aplikanta adwokackiego) aby zostać wpisanym na listę aplikantów adwokackich, w ujęciu art. 65 pkt 1 p.o.a., powinno opierać się na rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy, czego w tej sprawie zabrakło. W opinii Sądu I instancji nie można więc podzielić stanowiska Ministra, który uważa, że nie ma legalnych podstaw do badania zachowań kandydata w pracy czy w życiu codziennym. Przeciwnie, analizując przesłanki zawarte w art. 65 pkt 1 p.o.a. Minister powinien brać pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na oceną osoby, która złożyła wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich, niezależnie od tego czy wiążą się z życiem prywatnym czy zawodowym tej osoby. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Organ skoncentrował się tylko na fakcie toczącego się postępowania przygotowawczego, pomijając dotychczasowy przebieg kariery zawodowej Skarżącego. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że nie można odmówić racji Skarżącemu, że to, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, w ujęciu art. 65 pkt 1 p.o.a. w związku z art. 75 ust. 2 p.o.a. powinno opierać się na rozważeniu całokształtu okoliczności istotnych dla oceny rękojmi i nieskazitelności charakteru kandydata do wpisu na listę aplikantów adwokackich. WSA uwypuklił, że rozważając zasadność złożenia sprzeciwu organ władny jest do ustalenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania wpisu. Są one określone w art. 65 i 66 p.o.a. Prawo złożenia sprzeciwu wobec określonej osoby nie zostało ograniczone w żaden sposób, poza względami wynikającymi z charakteru tego aktu jako decyzji administracyjnej. To do organu należy ocena czy i o jakie dokumenty lub informacje uzupełnić należy wniosek dla załatwienia sprawy administracyjnej w postępowaniu nadzorczym w stosunku do postępowania przed radą adwokacką. Mimo, że decyzja o sprzeciwie nie jest podejmowana w zwykłym postępowaniu administracyjnym lecz w postępowaniu nadzorczym, to jednak Prawo o adwokaturze nie wyłącza stosowania do tego postępowania podstawowych zasad procedury administracyjnej, określających obowiązki organu prowadzącego postępowanie sprzeciwowi. Minister Sprawiedliwości ma więc, zdaniem WSA, prawo do badania, w ramach przyznanego mu w art. 69 ust. 2 p.o.a. sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów/aplikantów adwokackich, tego wpisu z punktu widzenia wszystkich wymagań określonych ustawą. Ponadto zawarte w art. 65 pkt 1 p.o.a. pojęcia - rękojmia i nieskazitelny charakter - zaliczyć należy do zwrotów nieostrych. Ratio umieszczenia takich zwrotów w treści przepisu stanowi to, aby miał on zakres możliwy do wypełnienia tylko ad casum. Subsumcja należy do sfery stosowania prawa, ukonkretnienia znaczenia przepisu przez uwzględnienie stanu faktycznego, nie zaś odczytywanie znaczenia tekstu in abstracto. W przypadku unormowań zawierających takie zwroty dekodowanie "normy jednostkowego zastosowania", odnoszącej się do konkretnego stanu faktycznego w istocie sprowadza się do oceny prawnej faktów i oznacza stosowanie prawa (v. "Interpretacja a subsumcja zwrotów niedookreślonych i nieostrych" E. Łętowska; Państwo i Prawo, 7-8/2011). W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że tylko rozważenie całokształtu okoliczności sprawy pozwoli na dokonanie prawidłowej oceny prawnej okoliczności faktycznych pod kątem zastosowania art. 65 pkt 1 p.o.a. Z powyższych wzglądów Sąd doszedł do przekonania, że Minister nie dokonując pełnej oceny osoby Skarżącego jako kandydata do wpisu na listę aplikantów adwokackich uchybił nakazom płynącym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz - w konsekwencji - art. 107 § 3 k.p.a. 6. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Sprawiedliwości wnosząc, na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie w całości, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nietrafne przyjęcie, że w sprawie zakończonej decyzją Ministra Sprawiedliwości z 15 lutego 2021 r. nr DZP-I-6011.18.2021 doszło do wywierającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisu art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji art. 107 § 3 k.p.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji, podczas gdy do takiego naruszenia nie doszło, 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 65 pkt 1 p.o.a., poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że jednorazowe zdarzenie w postaci przedstawienia zarzutu popełnienia przestępstwa nie mogło rzutować w sposób kluczowy i przesądzający na ocenę nieskazitelności charakteru i rękojmi wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego i należało poszukiwać innych dowodów dla oceny całokształtu osoby Skarżącego, podczas gdy sytuacja tego rodzaju może mieć miejsce, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne. 7. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Skarżący wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej Organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako nieusprawiedliwiona podlega oddaleniu. 8. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., lub podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę podstawy z art. 183 § 2 lub art. 189 p.p.s.a. oraz sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1, art. 186, art. 189 p.p.s.a.). Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej. Sformułowane zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego ze względu na konstrukcyjne i merytoryczne powiązanie podlegały łącznej ocenie. 9. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie Ministra, że Sąd Wojewódzki dokonał błędnej wykładni i wadliwego zastosowania art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (p.o.a.). Przede wszystkim należy zauważyć, że Sąd ten – podzielając pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 20 stycznia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 324/09 – stwierdził jedynie, że "(...) o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Ponadto należy stwierdzić, ż skoro ustawodawca w art. 65 pkt 1 p.o.a. posługuje się pojęciem "dotychczasowe zachowanie", to za zasadne należy uznać stanowisko Sądu I instancji wskazujące, że zachowanie/postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów należy oceniać do chwili złożenia stosownego wniosku o wpis na listę adwokatów. Oznacza to, że ocena zachowania/postępowania osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów winna mieć charakter oceny moralnej, etycznej, dokonanej w oparciu o ustawowe przesłanki i uwzględniającej cały dotychczasowy okres życia kandydata na adwokata. Trafnie więc Sąd I instancji stwierdza, że obowiązkiem organu jest branie pod uwagę i ocenianie wszelkich dostępnych danych dotyczących osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów, a nie tylko jednej okoliczności związanej z faktem złożenia przeciwko K. K. aktu oskarżenia w Sądzie Rejonowym w C. (wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r. o sygn. akt II GSK 324/09)." Pogląd ten został odniesiony przez Sąd pierwszej instancji jedynie pośrednio do przedmiotowej sprawy, gdyż WSA wskazał: "Oczywiście w drodze analogii ten tok rozumowania należy odnieść do procedury związanej z wpisem na listę aplikantów adwokackich." i – na zasadzie rozumowania a fortiori – rozszerzony na sytuację poprzedzającą wniesienie aktu oskarżenia, a więc na stan po przedstawieniu osobie podejrzanej zarzutu popełnienia przestępstwa i przed formalnym skierowaniem skargi do sądu karnego. Skarżący kasacyjnie organ, kwestionując zatem w tym zakresie prawidłowość stanowiska przyjętego przez kontrolowany Sąd, podjął w istocie próbę podważenia zasadności poglądu wyrażonego przez NSA w sprawie II GSK 324/09. 10. Odnosząc się do tak wyznaczonego sporu interpretacyjno-subsumpcyjnego w rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za stosowne wypowiedzenie się w tym przedmiocie na tle poglądów dotychczas wyrażanych w orzecznictwie najwyższej instancji sądownictwa administracyjnego i w tym zakresie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 13 lutego 2024 r. (sygn. akt II GSK 2180/22). Z zestawienia treści art. 75 ust. 2 i art. 65 pkt 1 p.o.a. wynika jednoznacznie, że aplikantem adwokackim może być tylko osoba, która spełnia m.in. warunki nieskazitelności charakteru oraz wynikającej z dotychczasowego zachowania rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanckich. O ile o nieskazitelności charakteru danej osoby świadczą względnie stałe właściwości i predyspozycje do przejawiania zachowań zgodnych z prawem i powszechnie akceptowanymi zasadami etyczno-moralnymi (w tym postawa legalistyczna, prawość, uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, rzetelne wykonywanie obowiązków, przestrzeganie zasad współżycia społecznego), o tyle cecha dawania rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków adwokackich lub aplikanckich wiąże się z dokonaniem – na podstawie oceny dotychczasowego zachowania – pozytywnej prognozy przestrzegania tego rodzaju obowiązków w przyszłości. Dokonywana na podstawie art. 75 ust. 2 w zw. z art. 65 pkt 1 p.o.a., w postępowaniu nadzorczym dotyczącym uchwały właściwej okręgowej rady adwokackiej, kwalifikacja osoby ubiegającej się o wpis na listę aplikantów adwokackich, nie może jednak odbywać się na poziomie abstrakcyjnych rozważań, przypuszczeń lub insynuacji, lecz powinna być rezultatem bardzo starannego i szczegółowego zbadania wszystkich ustalonych w toku postępowania uchwałodawczego danych lub także uzupełnionych – na podstawie art. 69 ust. 2 p.o.a.– informacji lub dokumentów. Jest wprawdzie oczywiste, że Minister Sprawiedliwości nie prowadzi w ramach wykonywania powyższych kompetencji nadzorczych własnego postępowania wyjaśniającego lub dowodowego, lecz jedynie kontroluje (miarodajny jest więc stan prawny i faktyczny istniejący w momencie podjęcia uchwały) legalność uchwały o wpisie (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 2050/17), jednak nie oznacza to, że podstawą do podważenia skuteczności prawnej tego rodzaju uchwały mogą być niepełne lub nierzetelne ustalenia faktyczne lub niewyczerpująco zebrany w postępowaniu uchwałodawczym materiał dowodowy, skoro organ nadzoru ma obowiązek – niezależnie od tego, czy braki w ustaleniach lub materiale dowodowym organu samorządu adwokackiego mogą działać na korzyść albo niekorzyść osoby ubiegającej się o wpis – dokonania kontroli prawidłowości tego postępowania. Powyższemu celowi służy właśnie kompetencja nadzorcza do żądania od właściwej okręgowej rady adwokackiej uzupełnienia informacji lub dokumentów, które mają znaczenie dla oceny spełnienia przez wnioskodawcę warunków, o których mowa w art. 75 ust. 2 w zw. z art. 65 pkt 1-3 p.o.a. (art. 69 ust. 2 p.o.a.). 11. Warunkiem legalności decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę aplikantów adwokackich jest zatem nie tylko rzetelna kontrola prawidłowości postępowania uchwałodawczego (w tym co do zupełności materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie niewadliwej oceny spełnienia przesłanek z art. 65 pkt 1-3 p.o.a.), lecz także – w razie podważenia oceny wyrażonej przez właściwą radę adwokacką – przedstawienie należycie uzasadnionej oraz bazującej na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i pełnym materiale dowodowym oceny własnej organu nadzoru. Integralnie powiązane z tego rodzaju oceną elementy wartościujące zachowania lub cechy wnioskodawcy nie mogą być podstawą do formułowania dowolnych lub arbitralnych wniosków w przedmiocie nieskazitelności charakteru tej osoby albo prognozy przestrzegania przez nią obowiązków aplikanckich lub adwokackich. W związku z powyższym nie można podzielić – jako zbyt ogólnego – poglądu, że prowadzenie postępowania karnego, w którym dana osoba jest podejrzana o popełnienie przestępstwa lub przestępstw z winy umyślnej, zawsze dyskwalifikuje ją jako kandydata na aplikanta radcowskiego lub adwokackiego (zob. i por. wyroki NSA z dnia: 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 457/20, 13 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 2180/22, 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II GSK 146/25). Nie jest bowiem uprawnione przyjmowanie w tym zakresie swoistego automatyzmu negatywnej kwalifikacji cech i właściwości danej osoby w świetle art. 65 pkt 1 u.p.a., bez szczegółowego odniesienia się do charakteru, rodzaju lub wagi postawionych zarzutów, oczywistości lub prawdopodobieństwa ich zasadności oraz relacji do dotychczasowej postawy lub zachowań wnioskodawcy. Zagadnienie konieczności przeprowadzenia w powyższym zakresie odpowiedniej weryfikacji przez organ nadzoru nie było negowane także w sprawie o sygn. II GSK 457/20, skoro NSA stwierdził, że "kwestią decydującą dla odmówienia przymiotu nieskazitelnego charakteru było natomiast toczące się przeciwko skarżącej postępowanie karne, jego okoliczności i charakter postawionych zarzutów – wynikające z dołączonych materiałów z prowadzonego postępowania przygotowawczego (w tym postanowienia o umorzeniu dochodzenia i postanowienia sądu karnego uchylającego to postanowienie), co nie było sporne i w sposób niewątpliwy wynikało z materiałów przedstawionych Ministrowi wraz z uchwałą okręgowej izby radców prawnych w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych". Ostrożność w przyjmowaniu negatywnej oceny istnienia przesłanki rękojmi (art. 65 pkt 1 p.o.a.) jest ponadto szczególnie uzasadniona w odniesieniu do aplikantów adwokackich, dla których wpis na listę otwiera etap odpowiedniej drogi przygotowawczej, a ostateczna ocena spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 65 pkt 1 p.o.a., jest dokonywana dopiero w momencie podejmowania uchwały w sprawie wpisu na listę adwokatów. Dlatego do kandydata na aplikanta adwokackiego nie może znaleźć zastosowania w pełnym zakresie i bezpośrednio pogląd, że spełnienie warunku "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata" jest równoznaczne z sytuacją, gdy na danej osobie "nie ciążą żadne zarzuty podważające" jej "wiarygodność" (wyrok NSA z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1888/98, LEX nr 46707). W jednym z orzeczeń przyjęto także, że o braku przesłanek nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi należytego wykonywania stanowiska aplikanta radcowskiego nie może świadczyć jednorazowy fakt prowadzenia postępowania karnego, w którym dana osoba jest jedynie podejrzana o popełnienie przestępstwa, ale ocenie powinien podlegać cały dotychczasowy okres życia kandydata na aplikanta radcowskiego (wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA 1610/00, LEX nr 53475). W innych orzeczeniach z kolei stwierdzono, że nawet fakt wniesienia aktu oskarżenia przeciwko osobie ubiegającej się o wpis na listę adwokatów nie stanowi dostatecznej podstawy do odmowy tego wpisu. Nie może tym samym stanowić wyłącznej podstawy sprzeciwu od dokonanego wpisu, do którego Minister Sprawiedliwości jest uprawniony z mocy art. 69a ust. 1 u.p.a. (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1908/18; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 324/09). Stąd, za prawidłowa należy uznać ocenę wyrażoną przez Sąd I instancji, że Minister nie dokonując pełnej oceny osoby Skarżącego jako kandydata do wpisu na listę aplikantów adwokackich uchybił nakazom płynącym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz - w konsekwencji - art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym – zarzuty skarżącego kasacyjnie Organu w tej mierze są nieusprawiedliwione. 12. Trzeba ponadto uwzględnić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych analizowany automatyzm kwalifikacyjny jest kontestowany również w sytuacji formalnego wykazania niekaralności, jeśli inne okoliczności związane z dotychczasową postawą lub zachowaniami danej osoby podważają ocenę, że daje ona rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, co oznacza, że nie każdy, kto jest niekarany, daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu zaufania publicznego (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2052/12; wyrok NSA z dnia 2 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1840/14). 13. W tym stanie rzeczy, uznając, że WSA nie dopuścił się wskazywanych w skardze kasacyjnej zarzutów prawa materialnego, a także, że słusznie przyjął, iż Organ naruszył przepisy prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz - w konsekwencji - art. 107 § 3 k.p.a. i mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił, jako zbędne do rozstrzygnięcia sprawy, złożone w postępowaniu kasacyjnym wnioski dowodowe Skarżącego (art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.) oraz – działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl