II GSK 719/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Z.A. w W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej "E." M.A. K. Spółki jawnej z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 902/19 w sprawie ze skargi E.W. Sp. z o.o. Spółki jawnej z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia dopuścić Z.A. w W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 31 października 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 902/19) oddalił skargę E. W. Sp. z o.o. Spółki jawnej w O. (dalej zwanej "Skarżącą") na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] marca 2019 r. w przedmiocie odmowy dokonania zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Skarżąca (obecnie "E." K. Spółka jawna z siedzibą w M.) złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Związek A.P. w W. (dalej: Związek lub wnioskodawca), pismem z [...] marca 2023 r. (data wpływu pisma do Sądu), na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 9 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniósł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym w charakterze uczestnika. W uzasadnieniu wniosku Związek podniósł, że udział w charakterze uczestnika stanowi realizację jego celów statutowych, do których należy m.in. reprezentowanie interesów pracodawców aptekarskich zrzeszonych w Związku wobec związków zawodowych, organów władzy i administracji rządowej oraz organów samorządu terytorialnego, kształtowanie dobrych praktyk związanych z zatrudnieniem w polskich aptekach, a także podejmowanie działań na rzecz rozwoju rynku usług farmaceutycznych w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności w zakresie uzyskiwania i posiadania zezwoleń. Przedmiotem postępowania, do którego chce przystąpić jest realizacja ustanowionych ustawą z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 499) przepisów regulujących rynek usług farmaceutycznych, w szczególności w zakresie uzyskiwania i zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W ocenie Związku, realizacja ustawowych zakazów i nakazów ustanowionych przez ustawodawcę w celu ukształtowania rynku usług farmaceutycznych w sposób określony przez ustawodawcę leży w najściślej pojmowanym interesie społecznym, polegającym na przeciwdziałaniu monopolizacji rynku detalicznego obrotu produktami leczniczymi, a tym samym zwiększeniu konkurencyjności, zwiększeniu dostępności aptek i produktów leczniczych w aptekach, a także zmniejszeniu ich cen. Ponadto Związek zauważył, że w postępowaniu bierze już udział w charakterze uczestnika inny podmiot będący organizacją społeczną tj. Związek P.P. w W., reprezentujący interesy przeciwstawne do interesów Związku., co również uzasadnia uwzględnienie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w postępowaniu może zgłosić (...) organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że warunkami dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu są: (1) jej status prawny, (2) fakt, że zakres jej statutowej działalności ma związek z przedmiotem postępowania, do którego próbuje wstąpić, (3) to, że jej udział w postępowaniu sprzyja realizacji sądowej kontroli administracji, a także (4) to, że za wstąpieniem organizacji do postępowania, przemawia cel publiczny, dla którego została powołana (por. postanowienie NSA z 5 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09; postanowienia NSA: z 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II GSK 3291/17; z 13 stycznia 2020 r. sygn. akt II GSK 3025/17). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Związek w złożonym wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wykazał, że zaszły wyżej wymienione przesłanki. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wnioskodawca posiada status organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., skoro jest związkiem pracodawców w rozumieniu ustawy z 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1809 ze zm.) (§ 2 statutu). Ponadto, zrzesza pracodawców aptekarskich, rozumianych jako podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne (§ 10 ust. 1 i 2 statutu). Za dopuszczeniem Związku do udziału w postępowaniu przemawiają również jego cele statutowe, do których należy m.in.: reprezentowanie interesów pracodawców aptekarskich zrzeszonych w Związku wobec związków zawodowych, organów władzy i administracji rządowej oraz organów samorządu terytorialnego, a także podejmowanie działań na rzecz rozwoju usług farmaceutycznych świadczonych w aptekach prowadzonych przez pracodawców aptekarskich (§ 6 pkt 1 wykonywanymi w aptekach ogólnodostępnych prowadzonych przez pracodawców aptekarskich (§ 8 pkt 1 statutu), występowanie do organów władzy publicznej w sprawach dotyczących pracodawców aptekarskich (§ 8 pkt 2 statutu). Skarga kasacyjna została wniesiona w sprawie, której przedmiotem jest zmiana decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Z treści zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że istota sporu dotyczy m.in. wykładni art. 99 ust. 4 ustawy - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1015) w kontekście art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. poz. 1015). W związku z tym przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego będzie między innymi kwestia, czy do zmiany zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, wydanych przed wejściem w życie ustawy z 7 dnia kwietnia 2017 r. tj. przed 25 czerwca 2017 r. mają zastosowanie przepisy zawierające katalog warunków podmiotowo – przedmiotowych uzyskiwania zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, w brzmieniu ustalonym tą ustawą. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, cele Związku, jakimi są reprezentowanie interesów pracodawców aptekarskich zrzeszonych w Związku wobec związków zawodowych, organów władzy i administracji rządowej oraz organów samorządu terytorialnego, a także podejmowanie działań na rzecz rozwoju usług farmaceutycznych świadczonych w aptekach prowadzonych przez pracodawców aptekarskich, wpisują się w zakres tego postępowania. Zdaniem Sądu, za dopuszczeniem Związku przemawia interes publiczny, a jego udział w postępowaniu będzie sprzyjał realizacji sądowej kontroli administracji publicznej, zapewniając kontrolę społeczną nad tym postępowaniem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił dopuścić Związek A.P. do udziału w postępowaniu w charakterze jego uczestnika.