Sygnatura
II GSK 836/25
Wyrok NSA z 13 sierpnia 2025 r., II GSK 836/25 – zajęcie pasa drogowego
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 13 sierpnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1713/24 w sprawie ze skargi Komitetu Wyborczego (...) na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 10 kwietnia 2024 r. nr O/OL.Z-3.4341.60.2024.1.UT w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Komitetu Wyborczego (...) na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia 30 stycznia 2024 r., Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, Zastępca Kierownika Rejonu w Ełku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w Olsztynie (dalej przywoływany także jako: "GDDKiA"), na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., nałożył na Komitet Wyborczy (...) (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr (...), polegające na umieszczeniu w pasie drogowym drogi krajowej nr (...) reklam - banerów wyborczych, kandydatów Komitetu Wyborczego (...) w wyborach do Sejmu, o wymiarach 1,00 m x 2,00 m, bez zezwolenia zarządcy drogi krajowej nr 58. Z uzasadnienia decyzji wynika, że podczas dokonanych w okresie pomiędzy 8 a 20 października 2023 r. kontrolnych objazdów drogi krajowej nr (...), ustalono, że w pasie drogowym ww. drogi krajowej umieszczone zostały, bez zezwolenia zarządcy drogi, reklamy/banery wyborcze o wymiarach 1,00 m x 2,00 m kandydatów KW (...)w wyborach do Sejmu w 2023 r. Z ww. kontroli drogi krajowej dokonano wpisu w dzienniku objazdu drogi oraz wykonano pomiary i dokumentację fotograficzną. Ponadto, lokalizację ww. banerów w pasie drogowym drogi krajowej nr (...)oznaczono na projektach stałej organizacji ruchu. Kolejne kontrole miejsc zajęcia pasa drogowego na analizowanych odcinkach przeprowadzane do dnia 20 października 2023 r. (włącznie), potwierdzały funkcjonowanie przedmiotowych banerów. Na podstawie zgromadzonych materiałów określono terminy zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr (...) dla poszczególnych banerów, tj.: - w km (...)strona prawa, działka nr (...) obręb (...) od dnia 8 października 2023 r. do dnia 16 października 2023 r., tj. 9 dni (17 października 2023 r. nie stwierdzono banera w pasie drogowym); - w km (...)strona lewa, działka nr (...) obręb (...)) od dnia 8 października 2023 r. do dnia 16 października 2023 r., tj. 9 dni (17 października 2023 r. nie stwierdzono banera w pasie drogowym); - w km (...)strona prawa, działka nr(...)obręb (...)) od dnia 8 października 2023 r. do dnia 20 października 2023 r., tj. 13 dni (21 października 2023 r. nie stwierdzono banera w pasie drogowym); - w km (...)strona prawa, działka nr (...) obręb (...)od dnia 8 października 2023 r. do dnia 20 października 2023 r., tj. 13 dni (21 października 2023 r. nie stwierdzono banera w pasie drogowym). 2. Pełnomocnik finansowy KW (...), na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 30 stycznia 2024 r. 3. Decyzją z dnia 10 kwietnia 2024 r. nr O/OL.Z-3.4341.60.2024.1.UT GDDKiA na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 i art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej przywoływana jako: "k.p.a.") oraz art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6 i ust. 12 pkt 1, ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 320, dalej przywoływana jako: "u.d.p."), § 1 pkt 3, § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 czerwca 2023 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz.U. z 2023 r. poz. 1162), uchylił w całości własną decyzję z dnia 30 stycznia 2024 r. nr O/OL.Z-12.4361.17.2023.2.el wymierzającą Komitetowi Wyborczemu (...)karę pieniężną za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego i orzekł co do istoty sprawy, tj.: nałożył na Komitet Wyborczy (...), karę pieniężną w wysokości 3 520,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr (...), bez zezwolenia zarządcy drogi, polegającego na umieszczeniu reklam - banerów wyborczych kandydatów Komitetu Wyborczego (...)w wyborach do Sejmu w 2023 r. o wymiarach 1,00 x 2,00 m: - w terminie od dnia 8 października 2023 r. do dnia 16 października 2023 r., w km (...)strona prawa, działka nr (...) obręb (...)); - w terminie od dnia 8 października 2023 r. do dnia 16 października 2023 r., w km 2(...)strona lewa, działka nr (...) obręb (...)); - w terminie od dnia 8 października 2023 r. do dnia 20 października 2023 r., w km (...)strona prawa, działka nr (...) obręb (...)); - w terminie od dnia 8 października 2023 r. do dnia 20 października 2023 r., w km (...)strona prawa, działka nr (...)obręb (...)); W uzasadnieniu Organ wskazał, że w sprawie bezsporna jest kwestia umieszczenia 4 szt. banerów wyborczych o wymiarach, wg imienia i nazwiska kandydata, kilometrażu oraz czasu ich lokalizacji, w pasie drogowym drogi krajowej nr (...) Za kwestię sporną uznał ustalenie właściwej strony postępowania. W konsekwencji Organ przyjął, że stroną postępowania w przedmiocie samowolnego zajęcia pasa drogowego drogi krajowej nr (...) (obwodnica (...)) przez umieszczenie banerów wyborczych jest Komitet Wyborczy (...) (nie zaś Komitet Wyborczy (...)). Wskazał przy tym, że baner wyborczy identyfikowany jako materiał wyborczy w rozumieniu art. 109 § 1 i § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks Wyborczy (Dz. U z 2023 r. poz. 2408), tj. pochodzący od komitetu wyborczego upubliczniony i utrwalony przekaz informacji mający związek z zarządzonymi wyborami i zawierający wyraźne oznaczenie komitetu wyborczego, od którego pochodzi, wypełnia definicję reklamy z art. 4 pkt 23 u.d.p. Powołując się z kolei na art. 110 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2022 r. poz. 1277), Organ wskazał, że brzmienie tego przepisu wymaga do umieszczenia plakatów wyborczych na określonych obiektach i urządzeniach zgody właściciela lub zarządcy drogi. Zgoda taka, jak wynika z u.d.p., przewidziana jest w formie decyzji administracyjnej na zajęcie pasa drogowego. GDDKiA ocenił, że w aktach sprawy zgromadzony został wyczerpujący materiał dowodowy, tj. wpis w dzienniku objazdu drogi, pomiary i dokumentacja fotograficzna prowadzona w dniach 8 - 20 października 2023 r., projekty stałej organizacji ruchu, dający podstawę do nałożenia kary pieniężnej. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2024 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1713/24), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 30 stycznia 2024 r., oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd I instancji za niezasadne uznał zarzuty skargi, że baner wyborczy nie jest reklamą w rozumieniu przepisów u.d.p. i że - w konsekwencji - nie jest wymagana zgoda na jego umieszczenie w pasie drogowym oraz że ukaranym w ten sposób za brak zgody za zajęcie pasa drogowego nie powinien być Skarżący. Dalej Sąd wskazał, że bezspornym w sprawie jest to, że banery wyborcze, o których mowa w zaskarżonej decyzji, prezentowały kandydatów Komitetu Wyborczego (...)w wyborach do Sejmu w 2023 r. Znajdowały się na nich wizerunki (...)oraz (...). Sąd I instancji uznał, że Organ w sposób zgodny z prawem skierował do Skarżącego, stosownie do treści art. 84 Kodeksu wyborczego, decyzję wymierzającą karę pieniężną w przedmiocie zajęcia pasa drogowego, bez wymaganego prawem zezwolenia. Tym samym zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 10 § 1, art. 28, art. 29 i art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., odnoszące się do błędnego ustalenia strony postępowania, okazały się w sprawie nieskuteczne. Natomiast w ocenie Sądu I instancji niewyjaśnienie przez Organ wszystkich omówionych szeroko w uzasadnieniu okoliczności (tj. pozostawania spornej reklamy w pasie drogowym, powierzchni obiektu zajmującego pas drogowy oraz liczby dni zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia) musi skutkować uznaniem, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony, zalecając by przy ponownym rozpoznaniu sprawę, organ wziął pod uwagę, że decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. powinna być poprzedzona jednoznacznym ustaleniem, czy sporne banery wyborcze znajdowały się w przestrzeni pasa drogowego, za pomocą prawidłowej mapy i widniejącego na niej naniesienia ww. obiektów w odpowiedniej skali lub za pomocą innego dokumentu zawierającego te informacje, sporządzonego przez uprawnionego geodetę. Tylko w ten sposób będzie można w sposób wiarygodny stwierdzić, czy spełniona została podstawowa przesłanka zastosowania, warunkująca w istocie czynienie w sprawie dalszych ustaleń, w tym w zakresie ewentualnej odpowiedzialności Skarżącego za delikt administracyjny. Organ zdaniem Sądu winien zadbać także o to, by - jeżeli okaże się, że istotnie doszło do zajęcia pasa drogowego - okres tego stanu rzeczy został wykazany za pomocą odnośnych dowodów prawidłowo włączonych w poczet materiału dowodowego. Jeśli w toku rozpoznawania sprawy okaże się, że któryś z ww. dowodów nie jest już możliwy do przeprowadzenia, to w ocenie Sądu I instancji Organ powinien rozważyć, czy dalsze prowadzenie postępowania jest celowe, czy też należy je umorzyć jako bezprzedmiotowe. 5. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył GDDKiA wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Jednocześnie Skarżący organ zrzekł się rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 10 kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 stycznia 2024 r. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a jednak na żadnym etapie postępowania strona nie zakwestionowała twierdzeń organu o umieszczeniu banerów wyborczych w pasie drogowym przez czas ustalony przez organ, a jedynie kwestionowała swoją odpowiedzialność za ich umieszczenie, natomiast z treści pism składanych przez skarżącego wywieść można, że skarżąca potwierdzała umieszczenie banerów w pasie drogowym, jednakże podnosiła, że nigdy nie wyraziła na to zgody. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 10 kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 stycznia 2024 r. wobec uznania, że organ nie dokonał prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego, podczas gdy organ prawidłowo zebrał cały materiał dowodowy i ustalił na podstawie projektu organizacji ruchu i zdjęć miejsca umieszczenia banerów wyborczych - miejsce zajęcia pasa drogowego oraz powierzchnię zajętego pasa, a na podstawie dziennika objazdów, zdjęć miejsca zamieszczenia banerów oraz ustaleń pracowników - czas zajęcia pasa drogowego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 10 kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 stycznia 2024 r. wobec uznania, że organ nie dokonał pełnego zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a przede wszystkim, że organ nie określił przebiegu granic pasa drogowego, ponieważ nie przedłożył mapy geodezyjnej, podczas gdy do ustalenia przebiegu granic pasa drogowego wystarczające jest posłużenie się zatwierdzonym projektem organizacji ruchu z uwzględnieniem pozostałych dowodów w postaci fotografii przedstawiających miejsce ulokowania banerów wyborczych; pominięcie okoliczności, że żaden przepis prawa nie wymagał, ażeby ustalenie granic pasa drogowego następowało jedynie na podstawie mapy zasadniczej w odpowiedniej skali, a zatem organ mógł wykorzystać każdy inny dowód, z którego można w sposób nie budzący wątpliwości ustalić granice pasa drogowego, w tym projekt organizacji ruchu oraz zdjęcia umieszczenia banerów wyborczych, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 10 kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 stycznia 2024 r. wobec uznania, że organ dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, a całokształt zebranych dowodów nie pozwalał, zdaniem Sądu, na przyjęcie, że w sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego we wskazanej lokalizacji, w przyjętym okresie, podczas gdy dowody w postaci zdjęć, dziennika objazdów, oznaczenie miejsca umieszczenia banerów na projekcie organizacji ruchu potwierdzają, że w spornym okresie doszło do zajęcia pasa drogowego we wskazanej lokalizacji, według określonej powierzchni, a ponadto strona nie kwestionowała faktu umieszczenie banerów w miejscu wskazanym przez organ przez czas ustalony przez organ, a wręcz w pismach przyznała fakt ich umieszczenia w pasie drogowym, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 10 kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 stycznia 2024 r. wobec uznania, że w zaskarżonej decyzji organ nie dokonał oceny dowodów stanowiących podstawę wydania decyzji, podczas gdy analiza uzasadnień obu decyzji wskazuje, że organ w sposób wyczerpujący i wszechstronny odniósł się do wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i przedstawił dowody, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonych rozstrzygnięć. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z 189f § 1 i 2 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 10 kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 stycznia 2024 r. i uznanie, że organ winien zastosować niniejszy przepis, podczas gdy organ stoi na stanowisku, że w niniejszym stanie faktycznym przepis ten nie mógł mieć zastosowania, ponieważ waga naruszenia nie była znikoma, a ponadto dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w kpa nie znajdują zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi, czyli takimi, w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm - sankcji pieniężnej. W uzasadnieniu Skarżący organ przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Stąd też, w pierwszej kolejności, przed rozpoznaniem zarzutów skargi kasacyjnej, w każdej sprawie sąd kasacyjny dokonuje kontroli czy w postępowaniu sądowym nie zaistniały przesłanki, które stanowiłyby o nieważności postępowania. 7. Dokonując kontroli postępowania sądowego, które poprzedziło wydanie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że jest ono dotknięte wadą, którą należało zakwalifikować jako wadę postępowania wymienioną w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Strona skarżąca była w postępowaniu sądowym reprezentowana przez pełnomocnika, który w rozpoznanej sprawie nie mógł występować w takim charakterze. W myśl art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Przepisy określające, kto może być pełnomocnikiem strony, mają charakter bezwzględnie obowiązujących, co oznacza, że strona nie może ustanowić pełnomocnikiem osoby, która nie ma zdolności bycia pełnomocnikiem w danym postępowaniu sądowym. Ustanowienie pełnomocnikiem osoby, która pełnomocnikiem być nie może i działanie tej osoby w postępowaniu sądowym powoduje skutek, że strona nie jest należycie reprezentowana, gdyż pełnomocnik strony nie jest należycie umocowany. 8. Do problematyki prawidłowej reprezentacji Komitetu wyborczego Naczelny Sąd Administracyjny już się odnosił (por. np. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II GZ 33/25 oraz z 18 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 48/25) i NSA orzekający w tej sprawie poglądy w przywoływanych orzeczeniach w pełni podziela. Jak wskazuje art. 86 § 1 K.w. funkcję komitetu wyborczego partii politycznej pełni organ partii upoważniony do jej reprezentowania na zewnątrz. Stosownie zaś do art. 86 § 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy organ partii politycznej, o którym mowa w § 1, zawiadamia właściwy organ wyborczy o utworzeniu komitetu i o zamiarze samodzielnego zgłaszania kandydatów oraz o powołaniu: 1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 127, do występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego; 2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127. Natomiast w myśl art. 127 § 1 i 2 pkt 2 K.w. za gospodarkę finansową komitetu wyborczego odpowiedzialny jest i prowadzi ją jego pełnomocnik finansowy. Pełnomocnikiem finansowym nie może być pełnomocnik wyborczy, z zastrzeżeniem art. 403 § 5 pkt 1. Z powyższych przepisów wynika, że do występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego jest uprawniony pełnomocnik wyborczy (art. 86 § 2 pkt 1), z wyjątkiem spraw związanych z gospodarką finansową komitetu wyborczego, do prowadzenia których jest uprawniony pełnomocnik finansowy (art. 86 § 2 pkt 2 i art. 127 § 1). Jednocześnie ustawodawca zdecydował się przyjąć takie rozwiązanie, aby pełnomocnik wyborczy oraz pełnomocnik finansowy z wyjątkiem sytuacji, która nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie (dot. komitetu wyborczego wyborców w wyborach na radnych do rady gminy w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców, gdzie pełnomocnik wyborczy jest zarazem pełnomocnikiem finansowym), nie łączyli swoich funkcji, a tym samym, aby nie przejmowali wzajemnie swoich uprawnień i obowiązków przysługujących im na podstawie przepisów K.w. Należy w tym miejscu podkreślić, że przepisy Kodeksu wyborczego inne uprawnienia przyznają pełnomocnikowi wyborczemu, a inne pełnomocnikowi finansowemu. Przy czym Kodeks wyborczy - co ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie - wskazuje na konkretne sytuacje, w których pełnomocnik finansowy - w ramach prowadzenia gospodarki finansowej - jest uprawniony do reprezentowania komitetu wyborczego przed sądami. I tak np. zgodnie z art. 145 § 1 K.w. w przypadku odrzucenia sprawozdania finansowego komitetu wyborczego przez Państwową Komisję Wyborczą pełnomocnik finansowy ma prawo, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu sprawozdania, wnieść do Sądu Najwyższego skargę na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie odrzucenia sprawozdania. Stosowanie zaś do art. 145 § 5 K.w. w przypadku odrzucenia sprawozdania finansowego komitetu wyborczego przez komisarza wyborczego pełnomocnik finansowy ma prawo, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu sprawozdania, wnieść do sądu okręgowego odwołanie od postanowienia. 9. Wobec powyższego na gruncie ww. przepisów Kodeksu wyborczego, które to przepisy znajdują zastosowanie w stanie faktycznym sprawy - pełnomocnik wyborczy skarżącego Komitetu nie mógł skutecznie umocować pełnomocnika finansowego Komitetu do jego reprezentowania w rozpoznawanej sprawie, a tym samym do wniesienia skargi. Natomiast takie właśnie pełnomocnictwo zostało przedstawione przez wnoszącego skargę. Z treści tego pełnomocnictwa wprost wynika, że pełnomocnik wyborczy skarżącego Komitetu w osobie K. S. udziela pełnomocnictwa pełnomocnikowi finansowemu tego Komitetu, tj. T. B. do reprezentowania Komitetu Wyborczego (...)przed organami administracji publicznej we wszelkich sprawach dotyczących wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie materiałów wyborczych bez zgody zarządcy drogi - we wszystkich instancjach, jak również do reprezentowania Komitetu Wyborczego (...) w postępowaniach przed sądami administracyjnymi związanymi ze skargami na decyzje organów w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczanie materiałów wyborczych bez zgody zarządcy drogi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - możliwość udzielenia w rozpoznawanej sprawie pełnomocnictwa przez pełnomocnika wyborczego pełnomocnikowi finansowemu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego odnoszących się do przedstawicielstwa - stanowiłoby naruszenie regulacji Kodeksu wyborczego, gdyż w istocie przyznałoby pełnomocnikowi finansowemu kompetencję pełnomocnika wyborczego wyrażoną w art. 86 § 2 pkt 1 K.w. To zaś czyniłoby iluzoryczny zakaz o którym mowa w art. 127 § 2 pkt 2 K.w., tj. zakaz łączenia obu tych funkcji (z zastrzeżeniem art. 403 § 5 pkt 1). Zatem sporządzenie i wniesienie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem strony powoduje, że skarga taka, jako dotknięta nieusuwalnym brakiem, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). 10. Dopuszczenie do działania w charakterze pełnomocnika osoby, która nie może być pełnomocnikiem jest przyczyną nieważności postępowania (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, 2004 r., str.74). Z tego względu rozpoznając skargę kasacyjną należało wziąć pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania spowodowaną tym, że pełnomocnik Strony nie był należycie umocowany, gdyż pełnomocnikiem Strony została ustanowiona osoba, która nie może być pełnomocnikiem w tej sprawie (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Błąd nie został konwalidowany w toku postępowania i spowodował jego nieważność. 11. Przyjęcie takiej przyczyny uchylenia zaskarżonego wyroku oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności wezwie Stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi, który doprowadził do nieważności postępowania. 12. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt drugim wyroku na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 203 pkt 2 tej ustawy. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 18 kwietnia 2025
- Skarżony organ
- Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
- Sędziowie
- Małgorzata Rysz Marek Krawczak Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 58 § 1 pkt 6 , art. 35 § 1, art. 205 § 2 , zw. z art. 203 pkt 2 · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6 i ust. 12 pkt 1, ust. 13 · Dz.U. 2024 poz. 320
- Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t. j.)
art. 86 § 2 pkt 1 i 2, art. 127 § 1, art. 145 § 5 , art. 110 § 1 · Dz.U. 2022 poz. 1277
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 346/25 · 13 sierpnia 2025
Wyrok NSA z 13 sierpnia 2025 r., II GSK 346/25 – zajęcie pasa drogowego
Sygnatura: II GSK 1062/25 · 13 sierpnia 2025
Wyrok NSA z 13 sierpnia 2025 r., II GSK 1062/25 – zajęcie pasa drogowego
Sygnatura: II GSK 586/25 · 13 sierpnia 2025
Wyrok NSA z 13 sierpnia 2025 r., II GSK 586/25 – zajęcie pasa drogowego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny