Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 869/25

II GSK 869/25 - Wyrok NSA z 2025-11-28

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
28 listopada 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 668/24 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr 0601-IGC.4802.89.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 6 maja 2024 r., nr 308000-COC-4.4802.1.138.2024.11.AMM; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie na rzecz A. Sp. z o.o. w T. 3160 (trzy tysiące sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 12 grudnia 2024r., sygn. akt III SA/Lu 668/24 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej też: "DIAS", "organ odwoławczy") z 26 sierpnia 2024r., nr 0601-IGC.4802.89.2024 w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 6.000 zł za przewóz po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego - jak za przejazd bez zezwolenia kategorii V. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu 21 grudnia 2023r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Oddziału Celnego w Koroszczynie przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu członowego, złożonego z ciągnika siodłowego marki VOLVO o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej chłodni marki SCHMITZ o nr rej. [...], podczas której skontrolowali jego wymiary oraz naciski osi. Środkiem transportowym przewożony był ładunek podzielny, tj. oliwki w zalewie octowej oraz oliwki w solance w 31 opakowaniach (paletach), o łącznej masie brutto 21292 kg. Pomiary parametrów pojazdu dotyczące dynamicznego ważenia pojazdu wskazały przekroczenie nacisku dla grupy trzech osi nienapędowych naczepy, przy odległości między osiami składowymi wynoszącej 132 cm o 150 kg, co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku wynoszącego 24000 kg o 0,64 %. Powtórne ważenie dynamiczne pojazdu wskazało przekroczenie nacisku na tej samej grupie osi o 200 kg, co stanowi przekroczenie wartości dopuszczalnego nacisku o 0,83 %. Z protokołów wynika, że pomiaru masy całkowitej wagą statyczną nie wykonano, pozostałe zaś zmierzone parametry pojazdu, tj. parametry zewnętrzne, nie przekraczały dopuszczalnych wartości. Decyzją z 6 maja 2024r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej: "organ I instancji") nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za przewóz po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym o ładunku podzielnego - jak za przejazd bez zezwolenia kategorii V. Decyzją z 26 sierpnia 2024r., nr 0601-IGC.4802.89.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2024r., poz. 502 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", " r.war.tech."). Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b tego rozporządzenia, w przypadku grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać, przy odległości (d) między osiami składowymi większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m (1,30 Podkreślił, że waga samochodowa do ważenia pojazdów w ruchu, znak fabryczny ASM 4301, nr fabryczny 4301100798, znak typu RPT 98233, użyta do kontroli w tej sprawie, posiadała ważne do 29 grudnia 2024r. świadectwo legalizacji ponownej z 29 listopada 2022r. Odnosząc się do możliwych błędów pomiaru podniesionych w odwołaniu organ podniósł, że zarówno przepisy ustawy - Prawo o miarach, jak też przepisy wydanych podstawie tej ustawy rozporządzeń, nie zobowiązują użytkowników wag z ważną legalizacją do analizy błędu pomiaru oraz do podawania danych dotyczących niepewności pomiaru. Stosując zatem wagę z ważną legalizacją, zasadnym jest przyjęcie jako wynik ważenia wskazania wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru. Potwierdza to świadectwo legalizacji, wagi użytej do kontroli parametru nacisków osi pojazdu członowego, którego kopia znajduje się w aktach sprawy. Treść świadectwa zawiera wskazania odpowiednich wartości wielkości mierzonej przez przyrząd pomiarowy i nie zawiera zapisów odnoszących się do wyznaczania poprawek wskazań przyrządu pomiarowego oraz błędów, o których mowa w art. 6a ust. 3 Prawa o miarach. Wartość dopuszczalnego błędu granicznego wskazuje na możliwy ale dopuszczalny błąd pomiaru, różny w zależności od klasy dokładności wagi, nie oznacza jednak konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wartość błędu. Jest rzeczą oczywistą, że każda waga posiada określoną klasę dokładności, ustalaną na podstawie pomiarów wielokrotnych, ostatecznie miarodajny jest jednak wynik pomiaru wskazany przez wagę. Nie ma przy tym żadnych podstaw do odejmowania określonej wartości od każdego wyniku pomiaru, jak tego domaga się skarżąca, skoro dopuszczalny błąd graniczny dotyczy zarówno wartości niższej, jak i wyższej od wskazywanej przez wagę (plus/minus) w czasie pomiarów kontrolnych. Takie działanie nie znajduje żadnego uzasadnienia powszechnie obowiązującego. Wskazał, że przyjmowanie wyników pomiaru jako odczyt wskazań z urządzeń wagowych (z ważną legalizacją) potwierdza stanowisko Głównego Urzędu Miar wyrażone w piśmie GP-0662-431.2/1397/AG/11 z 30 listopada 2011r., piśmie BC-WCW.402.38.2021 z 19 marca 2021r. oraz w piśmie DNK-WN.402.24.2024.1 z 13 marca 2024r. tj., że "jako wynik pomiaru należy przyjmować wyniki wskazane przez przyrząd pomiarowy bez uwzględniania jakichkolwiek korekt związanych z błędem pomiaru, czy błędami granicznymi dopuszczalnymi określonymi w wymaganiach technicznych dla danego rodzaju przyrządu pomiarowego". WSA oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły, że kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku grupy trzech osi pojazdu. Słusznie też wymierzyły skarżącej karę za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii V, na podstawie art. 64 ust. 2 w zw. z art. 140ab ust. 2 p.r.d., a nie za brak samego zezwolenia, a wysokość kary ustalono na postawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) p.r.d. WSA wskazał, że kontrola nacisków osi pojazdu została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu ASM 4301, producent AUTOMEX System s.c. Tczew. Waga posiadała ważne na dzień kontroli świadectwo legalizacji ponownej z 29 listopada 2022r. (ważne do 29 grudnia 2024r.), wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Siedlcach. Podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, aby w trakcie ważenia doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, a w szczególności aby system wagi sygnalizował błędy pomiaru, by proces ważenia odbywał się w warunkach, które mogłyby zakłócać proces ważenia. W tej sytuacji należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania wyników pomiaru. Również obecny przy ważeniu kierowca nie zgłosił uwag w tym zakresie i podpisał protokół z dokonanych czynności. W ocenie WSA, w niniejszej sprawie nie ma również żadnych podstaw do uznania, aby użytkownicy wagi podczas ważenia zobowiązani byli do uwzględniania jakichkolwiek błędów pomiaru. Takiego obowiązku nie przewiduje ani załączona do akt sprawy "Terminal Wagowy ASM1702E3D Waga Samochodowa Przejazdowa Instrukcja Obsługi", stanowiąca instrukcję stosowania programu komputerowego, obsługującego wagę typu ASM, czy dokumentacja techniczno-ruchowa wagi, ani obowiązujące przepisy prawa. W ocenie Sądu I instancji instrukcja dla użytkowników wagi elektronicznej typu ASM nie zobowiązuje do uwzględniania jakiegokolwiek błędu. Z dołączonej do akt administracyjnych instrukcji dla użytkowników wagi nie wynika, że uzyskane wyniki pomiarów pomniejszać należy o jakiekolwiek wartości. Nie jest zatem obowiązkiem organu dokonującego pomiaru nacisków osi odejmowanie od wyniku ważenia wskazanego przez wagę korekty 2% w celu uzyskania wyniku ostatecznego, przyjmowanego do ustalenia rzeczywistych nacisków osi, a błędy pomiaru, na które powołuje się skarżąca, to odchylenia dopuszczalne obciążenia osi, badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych. Dotyczą one pojazdów kontrolnych służących sprawdzeniu wagi. Podzielił też stanowisko organu odwoławczego, że obowiązku korygowania wyników pomiaru nie da się wywieść także z przepisów rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, wydanego ma podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie Prawo o miarach. Ponadto wskazał, że jak wynika z pisma Dyrektora Departamentu Nadzoru i Kontroli Głównego Urzędu Miar z 13 marca 2024r. stanowiącego odpowiedź na pismo Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów z 31 stycznia 2024r., Główny Urząd Miar podtrzymał stanowisko wyrażone we wcześniejszym piśmie z 19 marca 2021r. W piśmie z 13 marca 2024r. ponownie wyjaśniono, że jako wynik pomiaru należy przyjmować wyniki wskazane przez przyrząd pomiarowy bez uwzględniania jakichkolwiek korekt związanych z błędem pomiaru, czy błędami granicznymi dopuszczalnymi określonymi w wymaganiach technicznych dla danego rodzaju przyrządu pomiarowego. Podkreślił, że stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit.a p.r.d. nie przewiduje dolnej granicy przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi, od jakiej kara jest nakładana, w szczególności w nawiązaniu do błędów granicznych dopuszczalnych określonych w wymaganiach technicznych dla danego rodzaju wagi. Przepis ten jednoznacznie przewiduje nałożenie kary w wysokości 6.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%. Z powyższego wynika zatem, że kwestia akcentowanego przez skarżącą niewielkiego przekroczenia w okolicznościach sprawy dopuszczalnego nacisku grupy osi pozostaje bez wpływu dla nałożenia na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 p.r.d. Za błędne uznał stanowisko skarżącej, że skoro wyniki ważenia mieszczą się w tolerancji (2%), to nie może być mowy o stwierdzeniu naruszenia. Podzielił stanowisko prezentowane w orzecznictwie Sądów administracyjnych, że wynikiem ważenia są wartości rzeczywiste nacisków osi. Dodał, że wbrew stanowisku skarżącej, w sprawie nie znajduje zastosowania art. 189d i art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a."). Nie doszło również do uchybienia art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy z 6 marca 2018r. Prawo Przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 236). Sąd I instancji nie uwzględnił także zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 k.p.a., gdyż w jego ocenie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody; szczegółowo wyjaśnił procedurę ważenia nacisków osi pojazdu; opisał cechy użytej wagi i proces jej legalizacji, odnosząc się do podstaw prawnych zawartych w ustawie - Prawo o miarach i rozporządzeniu w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe. W ocenie WSA w uzasadnieniu decyzji organ wskazał dowody, na których się oparł oraz szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną decyzji. W skardze kasacyjnej Spółka zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości, uchylenie decyzji obydwu instancji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu opłaty od wniosku za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z jego pisemnym uzasadnieniem, a także kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych za obydwie instancje, oraz kosztu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Jednocześnie oświadczyła, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a., poprzez przeprowadzenie niepełnej kontroli legalności decyzji administracyjnej i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji naruszenia przez organy przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym petryfikowanie naruszenia przez organy: 1. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady zaufania do władzy publicznej i kierowania się zasadą proporcjonalności, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału i swobody jego oceny oraz zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, zgodnie z którymi to zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjnokarną, natomiast w niniejszej sprawie ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia nieproporcjonalnie wysokiej kary, nastąpiło przy użyciu wagi, która w trakcie dwukrotnego ważenia wskazała różne wyniki dotyczące przekroczenia nacisku grupy osi, tj. w trakcie pierwszego ważenia przekroczenie o 150 kg (0,63 o/o), w trakcie drugiego o 200 kg (0,83 %), a zatem o wartości minimalnie przekraczające dopuszczalny nacisk grupy osi (24.000 kg), przy czym obydwa wyniki mieściły się w dopuszczalnym dla wagi klasy dokładności D odchyleniu wynoszącym +/-4% (por. zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U., Nr 188, poz. 1345, dalej: "rozporządzenie w sprawie wag") oraz w granicach korekty wynoszącej 2 % zaokrąglonej w górę do każdych pełnych 100 kg, którą nakazuje stosować funkcjonariuszom ITD, § 29d pkt 5 zarządzenia nr 28/2014 GITD z 17 września 2014r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, który jeżeli nie wprost, to przynajmniej w drodze analogii powinien znajdować zastosowanie do kontroli przeprowadzanych również przez inne organy (por. wydane w zbliżonych sprawach wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2023r., sygn. akt II GSK 2094/22 i II GSK 737/23), 2. art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców i wyrażonej w tych przepisach zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony poprzez niezastosowanie tych przepisów i nierozstrzygnięcie występujących w niniejszej sprawie poważnych wątpliwości co do faktu popełnienia naruszenia prawa na korzyść strony, lecz nałożenie na stronę kary pieniężnej pomimo braku pewności co do tego, że w ogóle doszło do naruszenia prawa, 3. art. 51 ust. 3 oraz art. 54 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.t.d. w zw. z § 29d pkt 5 zarządzenia nr 28/2014 GITD z 17 września 2014r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego oraz § 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345 ze zm., dalej: "rozporządzenie ws. wag"), w szczególności danych z tabeli z załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, dotyczącej dopuszczalnego odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego zgodnie z którą w przypadku wagi o klasie dokładności D odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi wynosi +/-4%, a zatem wynik ważenia uzyskany w trakcie kontroli (0,63%) mieścił się w odchyleniu, a zatem w tolerancji błędu. Tym samym na stronę nie powinna zostać nałożona kara, 4. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. a contrario oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w ustawie Prawo o ruchu drogowym przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział I\/a), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy p.r.d., a zostały przez organy pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie p.r.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów p.r.d. odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 2875/23, VI SA/Wa 3023/23, VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22). Ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji, 5. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nierozważenie odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy kara 6.000,00 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna, a ponadto w sytuacji, w której gdyby kontrola była prowadzona przez inny organ - Inspekcję Transportu Drogowego (ITD), to wówczas zgodnie z § 29d pkt 5 zarządzenia GITD nr 28/2014 z 17 września 2014r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, nie doszłoby w ogóle do stwierdzenia naruszenia, bowiem "w przypadku pomiarów nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej pojazdu dokonywanych z użyciem wagi stacjonarnej do pomiarów dynamicznych lub wag przenośnych do pomiarów dynamicznych, od wskazania wagi stacjonarnej lub sumy wskazań wag przenośnych, dla każdej osi, odejmuje się 2% zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg wartości tej korekty". II. Naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1. art. 140aa ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym poprzez nałożenie na stronę surowej kary pieniężnej za stwierdzone w trakcie kontroli przekroczenie nacisku osi o 0,63% w sytuacji, gdy powyższe wyniki mieszczą się w tolerancji błędu wynoszącej 2%, a wynikającej z zarządzenia GITD, które co najmniej w drodze analogii powinno znaleźć zastosowanie przy ustalaniu parametrów w trakcie kontroli i spowodować stwierdzenie, że parametry dopuszczalne przez prawo materialne w ogóle nie zostały naruszone, 2. art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. a contrario oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w p.r.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy p.r.d., a zostały pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie p.r.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów p.r.d. odwołanie się do uregulowań działu I\/a k.p.a. (por. m. in. wyrok \/I SA/Wa 2875/23, VI SA/Wa 3023/23, VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22), 3. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji gdy kara 6.000,00 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna, a ponadto w sytuacji, w której gdyby kontrola była prowadzona przez inny organ - Inspekcję Transportu Drogowego (ITD), to wówczas zgodnie z § 29d pkt 5 zarządzenia GITD nr 28/2014 z 17 września 2014r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, nie doszłoby w ogóle do stwierdzenia naruszenia, bowiem "w przypadku pomiarów nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej pojazdu dokonywanych z użyciem wagi stacjonarnej do pomiarów dynamicznych lub wag przenośnych do pomiarów dynamicznych, od wskazania wagi stacjonarnej lub sumy wskazań wag przenośnych, dla każdej osi, odejmuje się 2% zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg wartości tej korekty"; 4. błędną wykładnię: art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b p.r.d. poprzez uznanie, że instytucja uregulowana w art. 140aa ust. 4 p.r.d. jest tożsama z kodeksową instytucją odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, co miałoby zdaniem Sądu uzasadniać niezastosowanie przepisu art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w postępowaniu prowadzonym na podstawie p.r.d., pomimo że zakres normowania przepisów k.p.a. i p.r.d. jest odmienny, a odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu nie należy utożsamiać z umorzeniem (ewentualnie niewszczynaniem) postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (por. uchwała NSA III OPS 1/21). Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy podnieść, że w aktualnym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do analogicznych w istocie problemów prawnych w zbliżonych stanach faktycznych spraw (por. wyroki NSA z: 28 maja 2024r.,sygn. akt II GSK 2135/23; 21 maja 2024r., sygn. akt II GSK 315/21; 12 października 2023r., sygn. akt II GSK 2094/22; 12 października 2023r., sygn. akt II GSK 737/23, 28 sierpnia 2024r., sygn. akt , II GSK 472/24 i 12 czerwca 2025r., sygn. akt II GSK 2389/24-publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie za zasadne uznał zatem odwołanie się do motywów przywołanych rozstrzygnięć. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów prawa materialnego. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół dwóch zagadnień. Pierwsze z nich dotyczy prawidłowości dokonanych pomiarów nacisków osi. Skarżąca kasacyjnie neguje w tym przypadku wyniki pomiarów jako nieuwzględniające korekt wynikających z norm rozporządzenia ws. wag oraz z przywoływanego pomocniczo § 29d pkt 5 zarządzenia nr 28/2014 GITD z 17 września 2014r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, który co najmniej w drodze analogii powinien zostać w tej sprawie zastosowany z racji przedmiotu badanej sprawy (przejazd nienormatywny), względem którego władcze kompetencje przysługują różnym organom i nie powinno w związku z tym dochodzić do rozbieżnego stosowania norm prawnych. W tej kwestii organy i Sąd pierwszej instancji wskazują natomiast na: brak podstawy prawnej umożliwiającej stosowanie odpowiednich korekt względem wyniku ważenia, certyfikację metrologiczną użytej wagi oraz cele jakim służyło wydanie rozporządzenia w sprawie wag, w tym także brak kwestionowania przez kierowcę wyników pomiarów. Podkreślane jest także to, że z instrukcji służącej do obsługi wagi programu komputerowego nie wynika, aby obligatoryjne było stosowanie jakichkolwiek korekt. Drugie sporne zagadnienie dotyczy niezasadnego niezastosowania art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., które - zdaniem strony skarżącej kasacyjnie - powinny były znaleźć zastosowanie w tej sprawie. W tej kwestii zarówno organy jak i WSA nie stwierdziły jednak podstaw do stosowania tych przepisów Działu IVa k.p.a., z uwagi na charakter sprawy i zawartą w p.r.d. regulację o karach administracyjnych. Mając na względzie powyżej wskazany związek treściowy pomiędzy podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami, poddane one zostały kontroli kasacyjnej łącznie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnione są zarzuty kasacyjne wskazujące na naruszenia procesowe, które doprowadziły do niewłaściwego (co najmniej przedwczesnego), przypisania skarżącej kasacyjnie odpowiedzialności za delikt administracyjny w postaci kary pieniężnej. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym nałożenia sankcji administracyjnej (w tej sprawie - wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej), organ administracyjny zobowiązany jest do ustalenia bez najmniejszej wątpliwości, że do naruszenia prawa w istocie doszło. Ciężar wykazania powstania naruszenia norm prawa administracyjnego obciąża zatem organ, co oczywiście nie zwalnia strony z obowiązku współpracy z organem w ramach zasady koniecznego współdziałania przy wyjaśnieniu istoty sprawy. Z § 5 ust. 1 pkt 5 r.war.tech. wynika, że dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, nie może przekraczać 11,5 tony. Z kolei § 5 ust. 4 wskazuje, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi. To zatem prawidłowe ustalenie, zgodnie z zasadami postępowania regulowanymi w art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a., rzeczywistych nacisków osi na drogę, powinno stanowić podstawę stwierdzenia ewentualnego przekroczenia norm określających ich maksymalny, dopuszczalny prawnie poziom. Organ ma zatem dokonać odpowiednich ustaleń faktycznych na podstawie stosowanych środków dowodowych. W tym konkretnie przypadku chodzi więc o wagi, które pozwalają ustalić jaki jest rzeczywisty nacisk osi pojazdu na drogę. Skoro to przy pomocy wagi organ ma wykazać zaistnienie określonego stanu faktycznego (wielkości nacisku osi na drogę), to ma obowiązek zapewnić takie jej działanie oraz taki poziom pewności pomiaru, by nie istniały żadne wątpliwości co do tego, że uzyskane rezultaty ważenia są prawidłowe i mogą służyć jako wystarczający materiał dowodowy do stwierdzenia wystąpienia przekroczenia, z którym wiąże się sankcja administracyjna. Ustalenie rzeczywistej wagi określonego ładunku bądź nacisku ładunku na pewną powierzchnię, wymaga użycia odpowiedniej wagi. Ze względu jednak np. na różne parametry wagi, warunki jej użycia, sposób zamontowania, albo warunki pogodowe, prowadzić mogą do otrzymania wyników pomiaru odbiegających od rzeczywistych wartości. W związku z tym urządzenia tego rodzaju przechodzą prawną kontrolę metrologiczną na podstawie ustawy z 11 maja 2001r. Prawo o miarach, która stosownie do art. 4 pkt 9 jest działaniem zmierzającym do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone we właściwych przepisach. Tylko urządzenia, które przeszły określone sprawdzenie przez służby metrologiczne, mogą być użyte w ramach postępowania administracyjnego. Dowodem legalizacji, tj. dowodem zastosowania stosownej weryfikacji urzędowej, jest zaś świadectwo legalizacji lub cecha legalizacyjna, umieszczane na przyrządzie pomiarowym (wadze), poświadczające dokonanie legalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając niniejszą sprawę podziela pogląd, że dokonanie urzędowego sprawdzenia metrologicznego i posiadanie świadectwa legalizacji (pierwotnej bądź ponownej) nie oznacza jednak jeszcze, że każdy pomiar przy użyciu tego urządzenia odpowiada rzeczywistej wadze danego ładunku lub nacisku na oś. W zależności bowiem od pewności, powtarzalności i niezmienności dokonywanych pomiarów urządzenia pomiarowe (w tej sprawie wagi do ważenia pojazdów w ruchu), kwalifikowane są do różnych klas z punktu widzenia ich precyzji (dokładności). W warunkach użytkowych (nielaboratoryjnych) trudno jest bowiem uzyskać pomiar całkowicie zbieżny z rzeczywistym stanem (por. m.in. wyrok NSA z 12 października 2023r., sygn. akt II GSK 737/23). Zgodnie z § 20 ust. 1 rozporządzenia ws., w zależności od odchylenia dopuszczalnego każdego obciążenia osi od skorygowanego obciążenia osi i statycznego obciążenia osi pojazdu dwuosiowego, rozróżnia się cztery klasy dokładności wag, przy pomiarze obciążenia osi oznaczane jako A, B, C i D (od najbardziej dokładnych po mniej dokładne, co dostrzegł WSA). Zgodnie zaś z § 20 ust. 2 powołanego rozporządzenia, odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Przepisy przewidują zatem odpowiednie klasyfikowanie danej wagi, w zależności od tego jak bardzo zbliżone do rzeczywistego są jej wskazania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przy tym, że jakkolwiek z § 1 wynika, że to rozporządzenie służy określeniu: 1) wymagań w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów, charakterystyk metrologicznych oraz warunków właściwego stosowania wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 2) szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu; 3) sposobów i metod przeprowadzania badań i sprawdzeń, o których mowa w pkt 2, to jednak nie można przyjąć, że jego regulacje nie mają znaczenia w sprawie, w której wykorzystywana jest waga w celu ustalenia określonej masy, służącej następnie do stwierdzenia wystąpienia sankcjonowanego administracyjne przekroczenia nacisków osi. Wpływ regulacji zawartej w tym rozporządzeniu na sferę dokonywanych pomiarów potwierdza również przewidziany w rozporządzeniu sposób dokonywania metrologicznej weryfikacji wag, uwzględniający błąd dopuszczalnego prawnie pomiaru wskazany w załączniku. Przeprowadzona ocena metrologiczna wagi i jej zakwalifikowanie do odpowiedniej klasy dokładności świadczy zatem o tym, że sprawdzenie dało wyniki, które mieszczą się w granicach dopuszczonych przez prawo błędów pomiaru, przez co można uznać, że waga działa z punktu widzenia prawa prawidłowo. Trudno jest jednak oczekiwać, aby każda waga, zainstalowana w różnych miejscach i warunkach, dokonywała takich samych pomiarów (tak precyzyjnych) jak waga działająca w warunkach laboratoryjnych, bez wpływu czynników zewnętrznych. Zaszeregowanie wagi do określonej klasy dokładności jest prawnym kryterium potwierdzającym, że uzyskiwany z jej wykorzystaniem wynik, będzie mniej lub bardziej dokładny, zbliżony do rzeczywistego, co jest z kolei uznawane przez prawo jako dopuszczalne, z racji wskazanych trudności uzyskania wskazań zawsze zgodnych z rzeczywistymi wartościami. W kontekście powyższego zwrócić należy uwagę również na cel i logikę klasyfikowania wag do różnych klas dokładności. Jeżeli bowiem ich wskazania miałyby być, po przejściu prawnej kontroli metrologicznej, zawsze takie same jak rzeczywiste wartości, zbędne byłoby dzielenie wag na klasy dokładności, zależne od zmieszczenia się w trakcie kontroli metrologicznej w dopuszczonych przez prawo granicach błędu w trakcie wszystkich przeprowadzonych ważeń kontrolnych. Zaznaczyć przy tym trzeba, że w tej sprawie organ stosował wagę o najniższej możliwej klasie dokładności "D", dla której w trakcie sprawdzenia metrologicznego obowiązują największe dopuszczalne błędy pomiarowe, zarówno w ramach procedury zatwierdzenia typu i legalizacji wagi, jak i jej użytkowania (por. tabela 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia ws. wag). Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że nieprawidłowy jest pogląd WSA i organów, że sam tylko fakt przejścia kontroli metrologicznej, automatycznie czyni uzyskany wynik zawsze wiarygodnym i mogącym służyć do ustalenia przekroczenia, bez konieczności stosowania ewentualnych korekt. Niezasadne jest twierdzenie, że nie jest konieczne korygowanie wyników pomiarów, bo żaden przepis prawa nie przewiduje korygowania wyników pomiarów dokonywanych w trakcie kontroli pojazdów. Już z klasy użytej wagi wynika, że w trakcie pomiarów dokonywanych w różnych warunkach, może dochodzić do dopuszczalnych prawnie odchyleń, które z racji uzyskanego zatwierdzenia wagi przez organ metrologiczny mieszczą się granicach dopuszczalnych błędów. Podkreślić należy, że dokonując pomiaru służącego następnie jako dowód w sprawie o nałożenie na przewoźnika sankcji administracyjnej, to organ ma zapewnić narzędzia posiadające nie tylko wymagane urzędowe potwierdzenie prawidłowości i powtarzalności uzyskiwanych wyników w zbliżonych warunkach, ale także, że uzyskany wynik jest wynikiem rzeczywistym. W tej sprawie niewątpliwie użyto narzędzia w postaci legalizowanej wagi. Jednakże uzyskany wynik powinien być następnie zestawiony z zasadami procesowymi, nakazującymi m.in. ewentualne wątpliwości rozstrzygać na korzyść strony, co zobowiązuje do przeprowadzenia stosownej korekty na korzyść strony, chyba że organ może jednoznacznie wykazać, że uzyskane wyniki z całą pewnością wynoszą tyle, ile rzeczywiste wartości nacisków. Dokonana legalizacja urządzenia pomiarowego ma bowiem ten skutek, że w jej trakcie stwierdzono, że urządzenie dawało określone, powtarzalne wskazania w porównywalnych warunkach, a błąd pomiaru mieścił się w prawem dopuszczonych granicach. W aktach sprawy znajduje się instrukcja obsługi urządzenia wagowego, z której nie wynika obowiązek korygowania wyników pomiarów, pomimo że taka możliwość z niej wynika. Kwestia dopuszczalnych błędów pomiarowych to wynik odpowiedniego założenia przyjętego w trakcie metrologicznej weryfikacji wagi (swoistego kompromisu wymaganego brakiem możliwości zagwarantowania prawidłowych warunków ważenia), które pozwala, pomimo istniejących odchyleń od przyjętego wzorca, zakwalifikować ją do jednej z czterech klas dokładności. Wskazywana w wyroku i decyzjach instrukcja wagi nie świadczy o parametrach wagi, gdyż zawiera jedynie opis funkcjonalności i sposobu prawidłowego korzystania z wagi. Czym innym jest jednakże instrukcja obsługi wagi, a czym innym jej rzeczywiste parametry i możliwości ważenia, w tym zwłaszcza zakres nieuniknionego błędu pomiaru dokonywanego w warunkach normalnego użytkowania wagi. Nie bez powodu prawodawca rozróżnia bowiem, w ramach weryfikacji metrologicznej, klasy wag ze względu na poziom ich dokładności, co uzasadnia wątpliwość co do wiarygodności pomiaru użytej w sprawie wagi o najniższej z możliwych klas precyzji. Odnosząc się zaś do wskazania, że rozporządzenie w sprawie wag przewiduje odchylenia w ramach zatwierdzenia typu i legalizacji wagi o ±2%, natomiast dla użytkowania wagi o ±4%, a więc zarówno w górę jak i w dół, należy przypomnieć powołane wyżej zasady procesowe wynikające z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. Odchylenie może zatem następować zarówno w górę jak i w dół pomiaru, tzn. uzyskany wynik może być albo większy niż rzeczywista wartość albo od niej mniejszy. Są to zatem wątpliwości faktyczne, wynikające z użytych przez organ środków dowodowych, które przewidują legalne istnienie błędu pomiaru. Wątpliwości tych nie można zaś tłumaczyć na niekorzyść strony. A zatem to, że wynik pomiaru może być mniejszy bądź większy niż rzeczywista wartość, nie może przemawiać za nieuwzględnianiem korekt na korzyść skarżącej. To organ ma bowiem przedstawić taki materiał dowodowy, który bez żadnych zastrzeżeń wykaże, jaka jest rzeczywista wartość nacisków osi na drogę. Powyższej oceny o wadliwości przeprowadzonego postępowania dowodowego nie zmienia także argumentacja zawarta w piśmie Dyrektora Departamentu Nadzoru i Kontroli Głównego Urzędu Miar z 13 marca 2024r. stanowiącego odpowiedź na pismo Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów z 31 stycznia 2024r., podtrzymująca stanowisko wyrażone we wcześniejszym piśmie z 19 marca 2021r., że jako wynik pomiaru należy przyjmować wyniki wskazane przez przyrząd pomiarowy bez uwzględniania jakichkolwiek korekt związanych z błędem pomiaru, czy błędami granicznymi dopuszczalnymi określonymi w wymaganiach technicznych dla danego rodzaju przyrządu pomiarowego. Wprawdzie w wyroku jak i w obu decyzjach wskazano na niepodważanie wyników pomiarów przez kierowcę pojazdu i podpisanie protokołu bez zastrzeżeń, to fakt ten nie ma w sprawie znaczenia, gdyż nie są przez stronę kwestionowane uzyskane wyniki dwóch przeprowadzonych ważeń, tj. wskazań nacisku osi jakie zostały odnotowane w programie komputerowym obsługującym wagę, lecz brak uwzględnienia błędów pomiaru (niezastosowanie niezbędnych korekt). Nie jest też zasadna argumentacja organów i Sądu o niesygnalizowaniu przez program komputerowy jakichkolwiek błędów w trakcie prowadzonych pomiarów. Świadczy to tylko o tym, że pomiary prowadzono zgodnie z wymaganiami producenta, nie oznacza jednak, że uzyskany wynik nie jest dotknięty dopuszczalnym błędem pomiaru, zwłaszcza jeżeli uwzględni się przytoczone wyżej poglądowo wyjaśnienia producenta. Błędne i zarazem w niniejszej sprawie zbędne jest natomiast odwoływanie się przez skarżącą kasacyjnie do potrzeby odpowiedniego zastosowania w drodze analogii § 29d pkt 5 zarządzenia GITD nr 28/2014 z 17 września 2014r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Jest to przepis niebędący źródłem powszechnie obowiązującego prawa, pomimo że stosowany jest w praktyce przez inspektorów ITD w sprawach kar administracyjnych z zakresu transportu drogowego na korzyść stron. W tej konkretnej sprawie naruszenie prawa polegało jednak na braku uwzględniania przez organy celno-skarbowe dopuszczonych prawnie w drodze kontroli metrologicznej wag, błędów pomiaru i ich wpływu na otrzymywane wyniki ważenia kontrolowanych pojazdów. W państwie prawa ta sama okoliczność faktyczna (w tej sprawie: uzyskiwane wyniki ważenia) nie może być inaczej oceniania tylko dlatego, że rozstrzygają ją dwa różne organy administracyjne, stosujące różne podejścia. Prawidłowe zastosowanie norm prawa i prawidłowe odczytanie uzyskanych wyników przez służby celno-skarbowe, obsługujące wagi zlokalizowane na przejściach granicznych, będzie mogło zapewnić jednolitość oceny tych samych okoliczności faktycznych przez różne organy. Nie jest zatem trafne proponowane w skardze kasacyjnej powołanie się na akty wewnętrznego kierownictwa czy pragmatyki służbowe innych organów, stosowane przez nie w podobnych sprawach. To organy celno-skarbowe mają w odpowiedni sposób zinterpretować wynik ważeń pojazdu, uwzględniając ewentualne błędy pomiaru. Na uwzględnienie nie zasługiwały również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące stosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. umieszczony został w Kodeksie postpowania administracyjnego w dziale IVa "Administracyjne kary pieniężne". Wykładnia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie może zatem pomijać argumentów wynikających z jego wykładni systemowej, w tym zwłaszcza wymaga uwzględnienia, że zakres stosowania przepisów tego działu wyznacza art. 189a k.p.a., zgodnie z którym: § 1 W sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. § 2 W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z powołanej regulacji jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 oznacza, że przepisy tego działu nie mają zastosowania. Nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, a mianowicie, aby zakres normowania przepisów odrębnych pokrywał się z zakresem normowania określonym w przepisach wymienionego działu. Dany przepis działu IVa nie ma zatem zastosowania, jeżeli dane zagadnienie wymienione § 2 jest uregulowane, niezależnie od tego czy zakres normowania tego zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa, niezależnie zatem od tego czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny czy odmienny (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021). Przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine są w niniejszej sprawie przepisy p.r.d. Z art. 140aa ust. 4 p.r.d. wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Z tego przepisu wynika zatem, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. Dlatego za uzasadniony należy uznać wniosek, że jako przepis odrębny w stosunku do działu IVa k.p.a., reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia sankcjonowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a postępowanie wszczęte podlega umorzeniu. Stosowanie art. 140aa ust. 4 p.r.d. wywołuje zatem w istocie ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f k.p.a., gdyż za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana. Dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania, istotne znaczenie ma zaś to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189 k.p.a., zostało uregulowane w przepisach odrębnych, niezależnie od zakresu normowania zagadnienia określonego w § 2 w tych przepisach odrębnych. W tej sytuacji nie mogły zostać uwzględnione zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Podsumowując, ponieważ część zarzutów skargi kasacyjnej została przez NSA uznana za zasadne, zaistniała podstawa do uwzględnienia skargi kasacyjnej, przy czym uchylając zaskarżony wyrok rozpoznano również skargę, bowiem istota sprawy została uznana za dostatecznie wyjaśnioną, tj. oczywiste są naruszenia do jakich doszło w zakresie interpretacji wyników ważenia pojazdu skarżącej kasacyjnie. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny zastosował art. 188 p.p.s.a. i uchylił zaskarżony wyrok oraz obydwie wydane w sprawie decyzje administracyjne. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwłaszcza co do celu przydzielania klas dokładności stosowanym wagom. W razie takiej potrzeby zasięgnie również informacji u producenta stosowanych wag, co do ich specyfikacji i występujących dopuszczalnych błędów pomiarów, które będzie zobowiązany uwzględnić na korzyść strony. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 1964). Zasądzona kwota 3160 zł stanowi zwrot wpisu od skargi w wysokości 240 zł oraz wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 120 zł, zwrot opłaty za uzasadnienie wyroku Sądu I instancji w wysokości 100 zł, a także zwrot wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej, który występował przed Sądem I instancji oraz sporządził i wniósł skargę kasacyjną, w wysokości 1800 zł za pierwszą oraz 900 zł za drugą instancję.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 kwietnia 2025
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Anna Ostrowska Dorota Dąbek /przewodniczący/ Izabella Janson /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny