II GSK 982/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Chromicki (spr.) Sędziowie Kazimierz Brzeziński NSA Stanisław Gronowski Protokolant Maciej Dębski po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Gl 244/08 w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 244/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2007 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Postanowienie to utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta J. z dnia [...] października 2007 r., nr [...]. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów administracji, które stwierdziły, że Prezydent Miasta J. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia udzielonych skarżącemu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczym w J. przy ul. [...]. Powodem wszczęcia postępowania była informacja uzyskana od Komendanta Miejskiego Policji w J., że w dniu 22 czerwca 2007 r. we wspomnianym sklepie została dokonana sprzedaż alkoholu małoletniemu. Pismem z dnia 27 września 2007 r. pełnomocnik skarżącego - adwokat S. K. zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego dotyczącego sprzedaży napojów alkoholowych osobom małoletnim. Z uwagi na brak zagadnienia wstępnego będącego podstawą dla zawieszenia postępowania oraz brak podstawowej przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako: k.p.a.) jaką jest wszczęcie postępowania na wniosek strony, która wystąpiła o zawieszenie postępowania, organy były zobligowane do odmowy zawieszenia postępowania. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy administracji prawidłowo przyjęły, iż niezasadne byłoby zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 k.p.a. z powodu toczącego się postępowania karnego. Oba postępowania: administracyjne i karne, są autonomiczne, a każde z nich posiada odrębne przepisy regulujące procedurę dowodową. W postępowaniu karnym sąd orzeka o winie lub niewinności oskarżonego, a dowody w nim przeprowadzone nie muszą być badane przez organy administracyjne. Organy administracji mogą samodzielnie zbierać materiał dowodowy, aby móc stwierdzić, czy stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie znajdującego w niej zastosowanie przepisu w sposób wystarczający, tj. pozwalający na dokonanie prawidłowej subsumpcji. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, toczące się równolegle postępowanie karne, jakkolwiek wiążące się w sposób pośredni z przedmiotową sprawą, nie posiada wpływu na orzekanie w przedmiocie obowiązku cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W ocenie Sądu, niemożliwe było również zawieszenie postępowania w oparciu o art. 98 § 1 k.p.a., gdyż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu, zaś powyższy przepis swoją hipotezą obejmuje wyłącznie postępowanie skutecznie zainicjowane przez stronę. Powyższe oznaczało, że zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, a zatem skarga, którą skarżący sporządził i wniósł samodzielnie, podlegała oddaleniu. W skardze kasacyjnej W. G., reprezentowany przez adwokata S. K., zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o uchylenie powyższego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a w szczególności wynagrodzenia adwokata. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił nieważność postępowania, tj. pozbawienie strony możliwości obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej cytowana jako: p.p.s.a.) i obrazę art. 67 § 5 w związku z art. 91 § 2 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia o terminie rozprawy pełnomocnika skarżącego. W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że bezsporne jest, iż w sprawie administracyjnej skarżącego reprezentował adwokat. Skarga do Sądu pierwszej instancji została wniesiona bezpośrednio przez stronę, jednak skarżący nigdy nie oświadczył, że pełnomocnictwo cofa. Z treści udzielonego pełnomocnictwa wynika, że dotyczy ono "... reprezentowania w sprawie administracyjnej przed wszystkimi Sądami oraz innymi organami...". Pełnomocnictwo to dotyczyło zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego, a zatem upoważniało pełnomocnika do reprezentowania skarżącego przed organami administracji i sądami. Fakt reprezentowania strony przez adwokata obligował Sąd do zawiadomienia pełnomocnika o terminie rozprawy. Brak takiego zawiadomienia sprawił, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji dotknięte jest nieważnością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie skorzystało z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą środek zaskarżenia, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Jedyny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut odnosi się do określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania, tj. pozbawienia strony możności obrony swych spraw, która miała zaistnieć w związku z naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji art. 67 § 5 w związku z art. 91 § 2 p.p.s.a. poprzez niezawiadomienie o terminie rozprawy pełnomocnika skarżącego. Zarzut ten jest bezzasadny. Zgodnie z art. 91 § 2 p.p.s.a. o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia, przy czym stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć zawiadomienie na następne posiedzenie. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem, zaś w przypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni. Natomiast art. 67 § 5 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, to doręczenia należy dokonać tym osobom. Wnoszący skargę kasacyjną twierdzi, że zawiadomienie o terminie rozprawy przed Sądem pierwszej instancji powinno być doręczone pełnomocnikowi skarżącego (adwokatowi), którego umocowanie do występowania przed sądami wynikało z dokumentu pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną w tym zakresie nie jest prawidłowe. Stosownie do treści art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przez akta sprawy, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć akta sprawy sądowoadministracyjnej (prowadzone przez sąd administracyjny), a nie akta sprawy administracyjnej (prowadzone przez organy administracji publicznej), które po zakończeniu postępowania sądowego są zwracane organowi administracji. Wobec tego, od obowiązku określonego w art. 37 § 1 p.p.s.a. i potwierdzonego w art. 46 § 3 p.p.s.a. (stanowiącym, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa) nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym - do akt administracyjnych (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II, str. 117; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2008, wyd. 2, str. 234; a także orzecznictwo: wyrok NSA z dnia 7 października 2005 r. o sygn. akt FSK 2137/04, wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2006 r. o sygn. akt I FSK 334/05, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2008 r. o sygn. akt I FSK 813/08 i wiele innych, opublikowane na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W przedmiotowej sprawie skarżący samodzielnie wniósł skargę do Sądu pierwszej instancji, uiścił na wezwanie Sądu wpis sądowy, czy złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Na żadnym etapie postępowania do sprawy nie zgłosił się za stronę pełnomocnik, wykazując umocowanie poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu. Na fakt posiadania pełnomocnika nie wskazywała także strona postępowania. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 67 § 5 w związku z art. 91 § 2 p.p.s.a. poprzez niezawiadomienie pełnomocnika skarżącego o terminie rozprawy, a zawiadomienie o tym terminie samej strony, bowiem w postępowaniu przed sądem administracyjnym do czasu zamknięcia rozprawy pełnomocnik się nie zgłosił, a swój udział i umocowanie wykazał dopiero w postępowaniu kasacyjnym, sporządzając i wnosząc skargę kasacyjną oraz przedkładając na wezwanie Sądu dokument pełnomocnictwa (k. 57 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. PG