II GW 108/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy z wniosku Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 listopada 2024 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Ministrem Rozwoju i Technologii a Wójtem Gminy Sarnaki w przedmiocie wykreślenia przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić Ministrowi Rozwoju i Technologii ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego uiszczony wpis od wniosku w kwocie 100 (sto) złotych.

Pismem z dnia 24 września 2024 roku Minister Rozwoju i Technologii wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wójtem Gminy S. przy udziale Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i wskazanie Wójta Gminy S. jako organu właściwego do ponownego rozpoznania sprawy na skutek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji dotyczącej wykreślenia z urzędu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego przez Wójta Gminy S. w dniu 22 grudnia 2004 r. W uzasadnieniu Wnioskodawca wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia 6 czerwca 2024 r. działając na podstawie art. 138 § 2 KPA, uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy S. z dnia 20 grudnia 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy S. jako organowi pierwszej instancji. Według treści decyzji SKO w S. z dnia 6 czerwca 2024 r., decyzję Wójta Gminy S. z dnia 20 grudnia 2011 r. doręczono stronie postępowania Panu A.F. dopiero w dniu 9 listopada 2023 r. SKO w S. zwróciło uwagę na naruszenie przez Wójta Gminy S. w prowadzonym przez niego postępowaniu prawa procesowego w znacznym stopniu. Wnioskodawca wskazał również, że decyzja Wójta Gminy S. z dnia 20 grudnia 2011 r. zawierała pouczenie o możliwości wniesienia, za pośrednictwem Wójta Gminy S., odwołania do SKO w S. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w treści swojej decyzji zaznaczyło, że Pan A.F. dochował 14-dniowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia (art. 129 § 2 KPA), co spowodowało uznanie, że wniesiony przez niego środek zaskarżenia był skuteczny. Wójt Gminy S., zdaniem Wnioskodawcy, pomijając brzmienie art. 138 § 2 Kpa przekazał Ministrowi sprawę do rozpoznania. Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, SKO w decyzji uchylającej zawarło wytyczne do których organ I-szej instancji musiał się zastosować. Wnioskodawca wskazał ponadto, że organem pierwszej instancji, któremu SKO w S. przekazało sprawę do ponownego rozpoznania jest Wójt Gminy S. Nie ulega żadnej wątpliwości, że to Wójt Gminy S., a nie Minister Rozwoju i Technologii wydał decyzję datowaną na dzień 20 grudnia 2011 r., którą następnie uchyliło SKO w S. i przekazało Wójtowi Gminy S. jako organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Minister podkreślił także, że organem pierwszej instancji na gruncie niniejszej sprawy nie jest Minister Rozwoju i Technologii. Takie twierdzenie, zdaniem Ministra Rozwoju i Technologii, byłoby niezgodne z przepisami Kpa normującej właściwość instancyjną poszczególnych organów administracji publicznej. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu kompetencyjnego poprzez ustalenie, że organem właściwym w sprawie jest Minister Rozwoju i Technologii. W ocenie pełnomocnika ustalenie jego właściwości w sprawie pozostawałoby w rażącej sprzeczności z brzmieniem art. 66 ust. 2b ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw jednoznacznie wskazującym datę 31 grudnia 2011 roku jako termin końcowy jakiejkolwiek właściwości organów gminnych w przedmiotowych sprawach. Podniósł, że z przedmiotową wykładnią koresponduje fakt, iż organy gminne przez obowiązujące prawodawstwo nie zostały wyposażone w żadne narzędzia o charakterze prawnym bądź faktycznym, które umożliwiałyby obecnie załatwienie przedmiotowej sprawy - każda merytoryczna decyzja tych organów byłaby faktycznie niewykonalna, czyli obarczona wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt. 5 Kpa. Z tych względów uczestnik postępowania wniósł jak powyżej. W odpowiedzi na pismo Wójta Gminy S. Wnioskodawca podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, podkreślając, że data zawarta w art. 66 ust. 2b zd. 1, musiała być zatem spójna z datą zakończenia migracji danych do CEIDG. Zakładano bowiem, że organy ewidencyjne dokonają tego procesu do 31 grudnia 2011 r., do czego zostały zobowiązane ustawowo. Przyjęcie innego założenia skutkowałoby powstaniem sytuacji, w której minister właściwy do spraw gospodarki stałby się organem ewidencyjnym w stosunku do wpisów nieprzeniesionych, o których istnieniu i treści nie miałby żadnej wiedzy, jak również nie posiadałby dostępu do akt takich przedsiębiorców. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W myśl natomiast art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. spory, o których mowa w art. 4 p.p.s.a., rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Spory te - stosownie do art. 15 § 2 p.p.s.a. - rozstrzygane są na wniosek, postanowieniem poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w powyższych przepisach, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej (rządowej oraz samorządowej) jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że decyzja Wójta Gminy S. z 20 grudnia 2011 r. doręczona została stronie Panu A.F. po praktycznie 12 latach – 9 listopada 2023 r. i zawierała pouczenie o możliwości zaskarżenia jej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od jej otrzymania, zgodnie z brzmieniem art. 129 § 2 Kpa. Nie można w tym miejscu pominąć przepisów art. 7f ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ ewidencyjny może wykreślić z urzędu wpis zawierający dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. W myśl ort. 7g wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Art. 7h ww. ustawy, precyzuje natomiast, że w sprawach nieuregulowanych w art. 7a-7g w postępowaniu ewidencyjnym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przepisu art. 7a ww. ustawy, wynika, że ewidencję działalności gospodarczej prowadzi gmina właściwa dla miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Z kolei art. 7b tej ustawy wprost wskazuje, że wójt burmistrz albo prezydent miasta, zwany dalej "organem ewidencyjnym", dokonuje wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Przepisy art. 7a, 7b, 7g, 7h utraciły moc obowiązującą w tej samej dacie co art. 7f, tj. dopiero z dniem 31 grudnia 2011 r., czyli już po wydaniu decyzji przez Wójta Gminy S. Słusznie zatem decyzja zawierała również pouczenie na podstawie tej ustawy. Nie bez znaczenia jest także brzmienie art. 66 ust. 1 oraz przepis art. 66 ust. 2a ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97, z 2011 r. Nr 131, poz. 764). Zgodnie z art 66 ust 1 ww. ustawy, organy ewidencyjne (w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy S.) obowiązane są do przeniesienia danych przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą oraz przedsiębiorców, którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej, zawartych w dotychczasowej ewidencji, do systemu teleinformatycznego Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w terminie do dnia 31 grudnia 2011 r. Decyzja wydana została 20 grudnia 2011 r., a zatem jeszcze przed końcowym terminem ustalonym do przeniesienia danych. Wpis przedsiębiorcy Pana A.F. nie został w ogóle przeniesiony, co potwierdza także organ. Oznacza to, że wobec nie obowiązywania już ustawy zmieniającej i nie przeniesienia wpisu przedsiębiorcy zastosowanie znajdą zasady ogólne określone w kodeksie postępowania administracyjnego, na co słusznie wskazuje Wnioskodawca. Zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie I tak było w przedmiotowej sprawie. Organem odwoławczym jest niewątpliwie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co wynika wprost z art. 17 pkt 1 Kpa. Co istotne spór w tej sprawie nie zaistniał pomiędzy Wnioskodawcą a Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Z tego względu uznać należy, że wniosek dotyczący przedmiotowej sprawy, wobec wskazania będących w rzekomym sporze organów nie dotyczy sporu kompetencyjnego w rozumieniu art. 4 ppsa i – jako niedopuszczalny – podlega odrzuceniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.