II GW 15/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie NSA Stanisław Gronowski (spr.) Marzenna Zielińska Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia 16 kwietnia 2014 r. nr PS-II.7440.3.2014.ES o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Mazowieckiego a Starostą Piaseczyńskim w przedmiocie zatwierdzenia projektu prac geologicznych na rozbudowę drogi wojewódzkiej nr 739 w miejscowości Czersk postanawia: wskazać Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy.

Pismem z dnia 19 marca 2014 r. Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w Warszawie zwrócił się do Starosty Piaseczyńskiego z wnioskiem o zatwierdzenie Projektu robót geologicznych dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi wojewódzkiej nr 739 na odcinku od km 0+520 do km 0+900 w miejscowości Czersk (część dz. ew. nr 33/2, część dz. ew. nr 618/5, część dz. ew. nr 517/4 i część dz. ew. nr 518/6) w zakresie zabezpieczenia drogi przed ruchami osuwiskowymi na terenie gminy Góra Kalwaria. Uznając się za niewłaściwego do załatwienia tej sprawy pismem z dnia 25 marca 2014 r. Starosta Piaseczyński skierował omawiany wniosek Marszałkowi Województwa Mazowieckiego. Według Starosty Piaseczyńskiego na właściwość rzeczową Marszałka Województwa Mazowieckiego wskazują przepisy art. 161 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 613). W myśl art. 161 ust. 1 powołanej ustawy, organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2 i 3. Zgodnie z art. 161 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, do starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą m.in. sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące badań geologiczno-inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadawiania obiektów budowlanych. Działając na podstawie przepisów art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) Marszałek Województwa Mazowieckiego pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze sporem kompetencyjnym, wnosząc o wskazanie Starosty Piaseczyńskiego, jako organu właściwego do załatwienia sprawy. Jak wywodzi wnioskodawca, powołując się na przepisy art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), pod pojęciem obiektu budowlanego rozumie się także obiekty liniowe, tj. drogi wraz ze zjazdami. Świadczy to o właściwości Starosty Piaseczyńskiego w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: W myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4. Taka sytuacja zachodzi w okolicznościach niniejszej sprawy. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, przez pojęcie "sporu kompetencyjnego" należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do konkretnej sprawy albo każdy z nich uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy" (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 34). Tym samym, sprawa, w której powstał spór kompetencyjny, musi mieć charakter sprawy z zakresu administracji publicznej, musi być zindywidualizowana, należeć do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a wśród organów uczestniczących w postępowaniu przed sądem w sprawie o rozstrzygnięcie sporu musi brać udział organ właściwy do jej załatwienia (vide postanowienie NSA z 24 października 2006 r. II OW 32/06 niepublikowane). Powyższe przesłanki są w sprawie spełnione. W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Piaseczyńskim a Marszałkiem Województwa Mazowieckiego. W myśl 161 ust. 1 powołanej ustawy Prawo geologiczne i górnicze, organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa. Wyjątkiem od tej zasady jest m.in. przepis art. 161 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, zgodnie z którym do starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą m.in. sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące badań geologiczno-inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadawiania obiektów budowlanych. Przepis ten, jako wyjątek od ogólnej zasady, należy interpretować ścieśniająco, nie zaś rozszerzająco (Exceptiones non sunt extendendae). Przepis art. 161 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy akcentuje, iż właściwością starosty są sprawy z zakresu geologii mające wymiar gminny. Taka zaś sytuacja nie ma miejsca w okolicznościach sprawy, gdyż droga wojewódzka nr 739, dla której mają być wykonywane roboty, wymagające uzgodnienia organu geologicznego, jak wskazuje już nazwa rodzaju tej drogi, wykracza poza obszar jednej gminy, służąc potrzebom, co najmniej mieszkańcom województwa mazowieckiego. Okoliczność ta przemawia, na zasadach ogólnych, za właściwością Marszałka Województwa Mazowieckiego do załatwienia niniejszej sprawy. W tym stanie postanowiono jak w sentencji.