II GW 6/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Marcin Kamiński Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Wałeckiego z dnia 20 stycznia 2025 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Wałeckim a Starostą Kwidzyńskim w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

1. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2025 r. Starosta Wałecki zwrócił się o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość powstałego między nim a Starostą Kwidzyńskim, przez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy wyrejestrowania pojazdu marki W., numer identyfikacyjny (...), numer rejestracyjny (...). W uzasadnieniu wniosku Starosta Wałecki wskazał, że decyzją z dnia 29 października 2024 r. (znak sprawy KD.5410.1.3973.2024), umorzył postępowanie w sprawie rejestracji ww pojazdu, ponieważ w dniu 18 października 2024 r. ww. pojazd został oddany do demontażu, czego potwierdzenie stanowi zaświadczenie o demontażu pojazdu Nr (...)z dnia 18 października 2024 r. wystawione przez A (...). W związku z powyższym Starosta Wałecki zawiadomieniem z dnia 30 października 2024 r. (znak pisma KD.541 L249.2024 r.), na podstawie art. 65 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej przywoływana jako: "k.p.a."), w związku z art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.r.d."), przekazał Staroście Kwidzyńskiemu wyżej wymienione zaświadczenie o demontażu oraz kserokopię decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie rejestracji przedmiotowego pojazdu, jako organowi ostatniej rejestracji pojazdu, w celu umożliwienia wyrejestrowania pojazdu ze względu na właściwość́ Starosty Kwidzyńskiego. Starosta Kwidzyński, pismem z dnia 8 listopada 2024 r. (znak SO.I.5410.645.2024) zwrócił się do Starosty Wałeckiego z prośbą o dokonanie czynności materialno-technicznych w SI CEPIK, ze względu na brak możliwości podjęcia dalszych czynności administracyjnych przez organ. Jednak, jak wskazał Wnioskodawca, Starosta Kwidzyński nie wskazał, jakie czynności materialno-techniczne ma on podjąć́. Zawiadomieniem z dnia 20 grudnia 2024 r. Starosta Kwidzyński przekazał Staroście Wałeckiemu na podstawie art. 65 ust. 1 k.p.a. wniosek Pana (...)z dnia 11 grudnia 2024 r. dotyczący wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu, uznając siebie za organ niewłaściwy w sprawie. Do zawiadomienia załączone zostały wniosek Pana (...), oraz zaświadczenie o demontażu. Wnioskodawca podkreślił, że Starosta Kwidzyński w swoim piśmie nie wykazał materialnej podstawy, z której wynikałaby właściwość Starosty Wałeckiego w sprawie wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu. 2. Starosta Kwidzyński w odpowiedzi na wniosek wskazał, że Starosta Wałecki prowadząc postępowanie w przedmiocie rejestracji przedmiotowego pojazdu, dokonał zmiany danych o pojeździe w Systemie Informatycznym Centralnej Ewidencji Pojazdów (SI CEP) na: "pojazd zarejestrowany - SP w Wałczu". Natomiast po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie rejestracji w/w pojazdu nie dokonał zgodnej z umorzonym postępowaniem zmiany danych o pojeździe za pomocą systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję Pojazdów (SI CEP). W tej sytuacji, zdaniem Starosty Kwidzyńskiego, w świetle zapisów systemu SI CEP istniała przesłanka do uznania Starosty Wałeckiego za organ ostatniej rejestracji w rozumieniu art. 79 p.r.d. Dalej Organ wskazał, że jeżeli jednak nawet uznać, iż Starosta Wałecki nie był organem ostatniej rejestracji, to w ocenie organu Starosta Wałecki powinien był dokonać zmiany w systemie SI CEP zgodnie z art. 80 bc p.r.d., który stanowi, że w przypadku braku możliwości wprowadzenia danych do ewidencji, spowodowanego przyczynami niezależnymi od podmiotu, wprowadzenia danych dokonuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia, w którym powstał obowiązek ich wprowadzenia. Brak dokonania zmiany w systemie SI CEP spowodowało, że Starosta Kwidzyński nie mógł dokonać́ wyrejestrowania pojazdu, ponieważ̇ nie posiadał uprawnień́ - dostępu do danych pojazdu w SI CEP, bowiem pojazd figurował w ewidencji SP w Wałczu i w dalszym ciągu w systemie posiadał status "zarejestrowany SP w Wałczu". Natomiast taki status uprawniał tylko SP w Wałczu do zmiany danych pojazdu w systemie. Posiadając niezbędne dokumenty, takie jak: wniosek właściciela pojazdu będącego mieszkańcem powiatu wałeckiego o wyrejestrowanie pojazdu oraz zaświadczenie o demontażu pojazdu, SP w Wałczu mogło wyrejestrować́ pojazd. SP w Kwidzynie, pismem z dnia 8 listopada 2024 r., (znak pisma SO.I.5410.645.2024) zwróciło się do Starosty Wałeckiego z prośbą o dokonanie czynności materialno-technicznych w SI CEP na pojeździe, ze względu na brak możliwości podjęcia dalszych czynności administracyjnych. Brak zmiany danych w ewidencji SI CEP przez SP w Wałczu spowodowało, że wyrejestrowanie pojazdu przez SP w Kwidzynie było możliwe dopiero po przywróceniu "rejestracji" pojazdu w SP w Kwidzynie. Taka sytuacja spowodowała konieczność́ złożenia przez SP w Kwidzynie wniosku do administratora danych SI CEP (założenie zgłoszenia do HelpDeskDXC) w celu przywrócenia dla SP w Kwidzynie funkcjonalności i obsługi pojazdu poprzez zmianę̨ stanu pojazdu na "zarejestrowany w SP w Kwidzynie". Oznacza to, iż powstała fikcja prawna jak i fikcja danych, przez co trudno w tym miejscu mówić́ o referencyjności danych o pojeździe w CEP, zważywszy na fakt, gdy pojazd w dniu 18.10.2024 r. został zutylizowany - wycofany z eksploatacji, a następnie przywrócenia jego danych o rejestracji w SP w Kwidzynie. Organ uwypuklił, że Minister Cyfryzacji- zarządzający SI CEP przewidział i uruchomił funkcjonalność́ systemu, która umożliwia wyrejestrowanie pojazdu po utylizacji (demontażu) bez zmiany właściciela w tym organie, w którym toczyło się postępowanie o rejestrację, a które zostało przerwane ze względu na utratę̨ przedmiotowości (brak pojazdu - wycofany z eksploatacji). Starosta Kwidzyński jednocześnie wskazał, że nie czekając na rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego przeprowadził opisaną powyżej procedurę̨ "przywrócenia" rejestracji pojazdu w ewidencji SP w Kwidzynie oraz dokonał jego wyrejestrowania. W ocenie organu jednak, z uwagi na istniejące wątpliwości co do sposobu załatwiania tego typu spraw uzasadnione jest wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej przywoływana jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spory, o których mowa w art. 4 p.p.s.a., rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając na wniosek legitymowanego podmiotu, w drodze postanowienia, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Do rozstrzygania powyższych sporów stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Pojęcie sporu, którym w przywołanym przepisie posługuje się ustawodawca, odnosi się do sytuacji, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Innymi słowy, spór o właściwość ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., a więc sprawy, która w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego przed organem administracji publicznej podlega załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź w innej prawnej formie działania administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 14 listopada 2006 r. sygn. akt II OW 51/06; 18 lutego 2009 r. sygn. akt I OW 14/09; 17 listopada 2009 r. sygn. akt I OW 180/09). Spory te Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do ustalenia, który starosta jest właściwy do wydania decyzji w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu. Wbrew treści wniosku, jest to spór o właściwość między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, a nie spór kompetencyjny, gdyż spory kompetencyjne, to spory pomiędzy organami samorządu terytorialnego a organem administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a. oraz art. 22 § 2 k.p.a.). 4. Rozpatrywany spór jednak na tym etapie ma charakter pozorny, bowiem jeden z Organów – Starosta Kwidzyński sprawę załatwił. W tej sprawie, po złożeniu wniosku przez Starostę Wałeckiego, Starosta Kwidzyński wyrejestrował pojazd, o czym poinformował Naczelny Sąd Administracyjny w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Wobec tego spór o właściwość przestał istnieć. Powyższe stanowiło podstawę do stwierdzenia, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stało się bezprzedmiotowe i umorzenia postępowania, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który przewiduje, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. 5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl