II GW 97/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 13 sierpnia 2024 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Podlaskim Zarządem Dróg Wojewódzkich w Białymstoku w przedmiocie zezwolenia na lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej w pasie drogowym postanawia: wskazać Podlaski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Białymstoku jako organ właściwy do załatwienia sprawy.

I Pismem z 13 sierpnia 2024 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy wnioskodawcą a Podlaskim Zarządem Dróg Wojewódzkich w Białymstoku, w sprawie rozpoznania wniosku S.W. o wydanie zezwolenia na lokalizację przyłącza wodociągowego z włączeniem do istniejącego wodociągu na działce drogowej o nr ewidencyjnym 2298 obwód Brańsk, gmina Brańsk. W uzasadnieniu wskazał, że S. W. zwróciła się do Podlaskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Białymstoku ze wskazanym wyżej wnioskiem, który na podstawie art. 65 § 1 kpa został przekazany według właściwości Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad. W piśmie przekazującym wniosek wskazano, że przyłącze wodociągu zostało zlokalizowane obok skrzyżowania drogi krajowej z drogą wojewódzką, a tym samym zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 645 ze zm., dalej: udp) utrzymanie skrzyżowań różnej kategorii dróg należy do zarządcy drogi właściwego dla drogi wyższej kategorii. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosząc o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego stwierdził, że wbrew twierdzeniom Podlaskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich, teren, na którym projektowane jest przyłącze wodociągowe znajduje się poza obszarem skrzyżowania drogi krajowej nr 66 z drogą wojewódzką nr 681, w związku z czym zarządcą tego obszaru zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 2 udp jest Podlaski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Białymstoku. We wniosku przestawiono grafikę mapy do celów projektowych z zaznaczeniem projektowanego przyłącza i analizą jego odległości od skrzyżowania w oparciu o "Wzorce i Standardy (WiS)" wydawane przez Ministra Infrastruktury. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie przedstawionych informacji wniósł o wskazanie Podlaskiego Zarządu Dróg Wojewódzkich w Białymstoku jako organu właściwego do rozpoznania wniosku S. W. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu Podlaski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Białymstoku podtrzymał dotychczasowe stanowisko, iż nie jest organem właściwym w sprawie. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: ppsa) w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ppsa sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Natomiast zgodnie z treścią art. 15 § 2 ppsa do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4 ppsa oraz do rozpoznania innych spraw należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie zaistniały spór jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenia na lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej w pasie drogowym. Zgodnie z art. 19 ust. 1 udp organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Ust. 2 tego przepisu przyporządkowuje zarządcę do kategorii danej drogi. I tak – dla dróg krajowych zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (pkt 1), a dla dróg wojewódzkich – zarząd województwa (pkt 2). Z treści przytoczonego przepisu zasadnie wywodzi się, że czynnikiem przesądzającym o tym, kto jest zarządcą drogi, jest to, do której z ustawowo określonych kategorii dróg (art. 2 ust. 1 udp) konkretna droga została zaliczona (por. postanowienia NSA z: 24 listopada 2020 r., sygn. akt II GW 57/20, 30 maja 2018 r., sygn. akt II GW 12/18, 24 maja 2013 r., sygn. akt I OW 2/13, 25 maja 2016 r., sygn. akt I OW 18/16; 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I OW 67/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trzeba zatem wskazać, że zasady zaliczania dróg do określonych ustawą o drogach publicznych kategorii (art. 2) regulują przepisy tej ustawy (art. 5-7 i art. 8) i kwestia ta nie może być przedmiotem samodzielnego ustalania przez Sąd w sprawie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. O tym, kto jest zarządcą określonej kategorii drogi, stanowi zaś przytoczony wyżej art. 19 ust. 2 udp. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez organ inicjujący spór. Jest bowiem jasne, do jakiej kategorii dróg należy zaliczyć sporny odcinek pasa drogi, na którym miałby zostać zlokalizowane urządzenia infrastruktury technicznej. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że determinuje, kto jest zarządcą tego fragmentu drogi. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał we wniosku, że działka na wysokości, której zlokalizowane jest projektowane przyłącze wodociągowe, nie znajduje się w obrębie skrzyżowania z drogą krajową nr 66, jest zaś położona w pasie drogi wojewódzkiej nr 681. Organ wykazał to w oparciu, m.in. o przepisy ustawy o drogach publicznych oraz "Wzorce i Standardy (WiS)" wydawane przez Ministra Infrastruktury na podstawie art. 17 ust. 3 udp, a dotyczące przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania lub ochrony tych dróg. Projektowane przyłącze wodociągowe znajdujące się na wysokości działki o nr ewidencyjnym 495/5 obręb Brańsk, gmina Brańsk, w odległości 22,92 m od obszaru skrzyżowania drogi krajowej nr 66 z drogą wojewódzką 681. Potwierdza to analiza mapy do celów projektowych dołączonej do akt administracyjnych przy uwzględnieniu "Wzorców i Standardów (WiS)" - (granice skrzyżowania wraz z poszerzeniami drogi i kontrałukami) – oraz status drogi nr 681 (droga wojewódzka). W tych okolicznościach stwierdzić należy, że zarządcą obszaru (pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr 681) gdzie przewidziano lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej jest Podlaski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Białymstoku, co wynika z art. 19 ust. 2 pkt 2 udp. Tym samym, należało wskazać Podlaski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Białymstoku jako organ właściwy do załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.