II GZ 249/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 171/23 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 lutego 2023 r. nr 9012.6.16.2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych postanawia: oddalić zażalenie.

I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 17 października 2023r., sygn. akt III SA/Lu 171/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym - oddalił skargę P. M. (dalej: skarżący) na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 lutego 2023 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 25 października 2023 r. Pismem z dnia 26 października 2023 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wniosek nie został podpisany. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 października 2023 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego pisma z dnia 26 października 2023 r. poprzez jego podpisanie, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona skarżącemu 3 listopada 2023 r. Skarżący nie podpisał wniosku o uzasadnienie, w związku z czym zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2023 r. pismo z dnia 26 października 2023 r. zostało pozostawione bez rozpoznania. W dniu 25 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2023 r., ponownie złożył wniosek o uzasadnienie wyroku z dnia 17 października 2023 r. Do pisma przewodniego pełnomocnik skarżącego załączył fotokopię ww. wniosku z dnia 26 października 2023 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku, podpisaną przez pełnomocnika skarżącego. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 14 lutego 2024r., sygn. akt III SA/Lu 171/23, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 17 października 2023 r. Sąd pierwszej instancji uznał za spóźniony złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca odpis sentencji wyroku, została doręczona skarżącemu 25 października 2023 r., tym samym siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął bezskutecznie z końcem 2 listopada 2023 r. Pełnomocnik składając 25 stycznia 2024 r. kolejny wniosek, nie wniósł jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd zwrócił również uwagę, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy pozostaje, w świetle regulacji p.p.s.a., bez wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż nie ma zastosowania art. 177 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd zaznaczył, że treść art. 177 § 3 p.p.s.a. odnosi się jedynie do wniesienia skargi kasacyjnej i tylko w sytuacji doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu albo w sytuacji, gdy strona zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Sądu oznacza to, że kolejny wniosek skarżącego, tym razem podpisany, jednak złożony po terminie, nie może odnieść skutku w postaci sporządzenia uzasadnienia wyroku. III. Pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na ww. postanowienie WSA w Lublinie, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, iż pogląd prawny wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu postanowienia z 14 lutego 2024 r. uniemożliwiłby kiedykolwiek działanie pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Ten ostatni przypadek zachodzi w sytuacji, gdy sprawa rozpatrywana była w trybie uproszczonym, a wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym. Przyjęta w tym przepisie regulacja ma zatem na celu zapewnienie, zgodnie z art. 32 Konstytucji RP, równego traktowania stron, wobec których wyroki zostały wydane na rozprawie, i stron, wobec których wyroki zostały wydane na posiedzeniu niejawnym (zob. postanowienie NSA z 27 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 209/11, LEX nr 795393). Z treści art. 141 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że sąd może, w drodze postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym, odmówić uwzględnienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W ustawie nie określono natomiast przesłanek, jakimi sąd powinien się kierować. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że powodem wydania takiego postanowienia jest m.in. okoliczność, że wniosek złożony został po upływie terminu określonego w art. 141 § 2 p.p.s.a. (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, s. 309; a także postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., sygn. akt OZ 565/04, niepubl.). Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu skutkuje odmową jego sporządzenia (por. m.in. postanowienia NSA: z 27 marca 2006 r., sygn. akt I GZ 91/06; z 29 marca 2006 r., sygn. akt I GZ 97/06; por. również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 208; także R. Mikosz [w:] R. Mikosz (red.), G. Radecki, Ł. Strzępek, Pisma stron w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, orzecznictwo, wzory; Oficyna 2008 oraz LEX). Mając powyższe na uwadze, za prawidłowe należy uznać zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA w Lublinie z 17 października 2023 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji nie podważa podniesiony przez pełnomocnika w zażaleniu zarzut, że pogląd Sądu uniemożliwiłby kiedykolwiek działanie pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Poza tym zdawkowym stwierdzeniem, nie została podana jakakolwiek argumentacja prawna wykazująca błąd w rozumowaniu sądu pierwszej instancji. Zdaniem NSA zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w świetle art. 177 § 3 p.p.s.a. ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy pozostaje bez wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przepis ten odnosi się jedynie do wniesienia skargi kasacyjnej i tylko w sytuacji doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu albo w sytuacji, gdy strona zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Za prawidłowe należy zatem uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skoro odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącemu 25 października 2023 r., zaś wniosek jego pełnomocnika o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniesiony został 25 stycznia 2024 r., to uznać go należy za spóźniony. Wprawdzie skarżący pismem z 26 października 2023 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednakże nie zawierał on podpisu i brak ten - pomimo stosownego wezwania - nie został uzupełniony. Zasadnie zatem pozostawiony został bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że nie wywołał on żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z jego wniesieniem. Dopiero wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącego był prawidłowy, jednak został złożony po upływie przewidzianego w art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. terminu, co obligowało Sąd pierwszej instancji do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku na podstawie art. 141 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.