II GZ 335/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 269/24 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej L.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 269/24 w sprawie ze skargi L.R. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 26 lutego 2024 r. nr DNS-HK.906.1.2024 w przedmiocie udzielenia zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji szczątków zwłok postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 12 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 269/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA, Sąd I instancji), działając na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.)., odrzucił skargę kasacyjną L. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 września 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 269/24 oddalającego skargę L. R. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia 26 lutego 2024 r. nr DNS-HK.906.1.2024 w przedmiocie udzielenia zezwolenia na przeprowadzenie ekshumacji szczątków zwłok. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że L. R. (dalej: skarżąca) wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2024 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie 2 egzemplarzy odpisu skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została prawidłowo doręczona na adres pełnomocnika skarżącej, zgodnie z art. 73 p.p.s.a., w dniu 14 stycznia 2025 r. (po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach 31 grudnia 2024 r. i 8 stycznia 2025 r.). Mimo wezwania, w zakreślonym terminie, który upłynął z dniem 21 stycznia 2025 r., skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi kasacyjnej i z tego względu, na podstawie art. 178 p.p.s.a., Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie, jednocześnie strona wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przedkładając brakujące egzemplarze skargi kasacyjnej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błędną ocenę faktów w zakresie dostarczenia korespondencji poprzez nieuwzględnienie przez Sąd wyjątkowych okoliczności takich jak choroba i zwolnienie lekarskie pełnomocnika strony, co wpłynęło na niewykonanie obowiązków formalnych w terminie, jak również poprzez błąd w ocenie liczby egzemplarzy skargi kasacyjnej i uznanie przez Sąd, że skarga kasacyjna została złożona w mniejszej liczbie egzemplarzy niż wymaga tego przepis, bowiem złożono skargę kasacyjną w 6 egzemplarzach, co stanowiło pełne wykonanie wymogu formalnego. Zarzucono również naruszenie zasady równości stron i prawa do obrony oraz niezastosowanie zasady elastyczności w stosowaniu prawa, a także błąd w ocenie terminów i procedur doręczeń pocztowych oraz naruszenie zasady proporcjonalności, gdy decyzja o odrzuceniu skargi była niewspółmierna do zaistniałych okoliczności. Zarzucono również naruszenie art. 14 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując że Sąd nie wykazał wystarczającej staranności w zbadaniu okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w nim zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez przesłanie wyżej wspomnianego wezwania przesyłką pocztową na adres pełnomocnika skarżącej. Przesyłkę dwukrotnie awizowano w dniach 31 grudnia 2024 r. i 8 stycznia 2025 r., a w związku z jej nieodebraniem w terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej, zgodnie z art. 73 § 1- 4 p.p.s.a., uznano za doręczoną w dniu 14 stycznia 2025 r. Podnoszone w zażaleniu okoliczności związane z doręczeniem wskazanej przesyłki sądowej nie zostały, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystarczająco uwiarygodnione. Z akt sprawy wynika, że przesyłka została zaadresowana na adres wskazany przez pełnomocnika skarżącej, pod którym pełnomocnik odbierał korespondencję z sądu (np. k. 90 i k. 122 akt sądowych). Ponadto w sytuacji, w której pełnomocnik kwestionuje okoliczności doręczenia przesyłki pocztowej (listonosz cudzoziemiec, możliwa pomyłka doręczyciela co do budynku), istniała możliwość wszczęcia postępowania reklamacyjnego w urzędzie pocztowym. Oczekiwanego przez skarżącą skutku nie mogły również odnieść podnoszone w zażaleniu okoliczności dotyczące choroby i zwolnienia lekarskiego pełnomocnika, które nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, ponieważ niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie kwestii odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu bezsprzecznego uchybienia terminu do uzupełnienia jej braków formalnych, co wyżej wykazano. Argumenty te byłyby jednak przedmiotem oceny Sądu I instancji przy rozpoznawaniu ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, który w okolicznościach tej konkretnej sprawy będzie podlegał ocenie Sądu z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie WSA w Lublinie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia żadnej ze wskazanych w zażaleniu zasad postępowania: tj. zasady równości stron i prawa do obrony oraz zasady elastyczności w stosowaniu prawa w przypadku problemów zdrowotnych skutkujących zwolnieniem lekarskim, a także zasady proporcjonalności, "gdy decyzja o odrzuceniu skargi była niewspółmierna do zaistniałych okoliczności". Niezrozumiały jest z kolei zarzut naruszenia przewidzianej w art. 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2024 r. poz. 572; dalej k.p.a.) zasady pisemności, którego zresztą strona nie uzasadniła w żaden sposób. Niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji niesłusznie wezwał skarżącą (działającą przez profesjonalnego pełnomocnika) do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie 2 dodatkowych egzemplarzy odpisu skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 74a § 10 p.p.s.a. w przypadku pism doręczanych uczestniczącemu w postępowaniu przed sądem organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za urzędowym poświadczeniem odbioru. Realizując obowiązek doręczania organowi administracji pism do jego elektronicznej skrzynki podawczej sąd administracyjny pisma wniesione w formie tradycyjnej, papierowej, przekształca do postaci cyfrowej. Wobec tego nienadesłanie odpisu takiego pisma, celem doręczenia go organowi nie uniemożliwia nadania temu pismu prawidłowego biegu (por. postanowienia NSA: z 11 maja 2022 r., sygn. akt II OZ 266/22, z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 404/24; z 26 marca 2025 r., sygn. akt II GZ 122/25; z 14 maja 2025 r., sygn. akt II GZ 271/25). Sąd I instancji dysponował jednym egzemplarzem skargi kasacyjnej oraz – jak wynika z treści skargi kasacyjnej – pięcioma odpisami w wersji papierowej dla uczestników postępowania, a zatem na gruncie art. 74a § 10 p.p.s.a. zbędne było żądanie od strony złożenia dwóch dodatkowych odpisów skargi kasacyjnej. Obowiązkiem Sądu było prowadzenie korespondencji z organem za pośrednictwem skrzynki elektronicznej ePUAP. Okoliczność, że Sąd I instancji z nieznanych przyczyn nie prowadził korespondencji z organem w sposób określony w art. 74a § 10 p.p.s.a. nie może wywoływać negatywnych skutków prawnych dla strony postępowania. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że złożenie skargi kasacyjnej wraz z 5 jej odpisami, po jednym dla każdego z uczestników postępowania, nie stanowiło przeszkody do nadania jej biegu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że Sąd I instancji błędnie odrzucił skargę kasacyjną. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.