II GZ 370/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2376/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [A.] Sp. z o.o. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowny w części postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2376/16, orzekając w pkt 1 na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę [A.] Sp. z o.o. w K. (dalej także Spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowny w części, a w pkt 2 na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie skarżącej 1000 zł wpisu od skargi. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku [B.] z siedzibą w N. w Belgii o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny Tormentile Forte nr R.221047, udzielonego na rzecz [A.] Sp. z o.o. w K., na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.) oraz art. 1000 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p., Urząd Patentowy unieważnił prawo ochronne na powyższy znak towarowy w części dotyczącej towarów z klasy 5, a w pozostałej części wniosek oddalił i zniósł wzajemne koszty postępowania między stronami. Z uwagi na niemożność doręczenia decyzji pełnomocnikowi [A.] Sp. z o.o., przesyłkę zawierającą decyzję pozostawiono 19.09.2016 r. na okres 14 dni w placówce pocztowej, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej z informacją o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia. Przesyłkę awizowano powtórnie 27.09.2016 r., a zwrócono do nadawcy 4.10.2016 r. Pismem z 2 listopada 2016 r., nadanym na poczcie 3 listopada 2016 r., Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję. Sąd odrzucił skargę, gdyż zgodnie z art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 26 ze zm.; dalej jako k.p.a.) uznał doręczenie podwójnie awizowanej przesyłki, zawierającej zaskarżoną decyzję, za dokonane 3 listopada 2016 r. Z racji zaś tego, że trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi do sądu (art. 53 § 1 p.p.s.a.) upływał z końcem 2 listopada 2016 r., a skarga została nadana na poczcie 3 listopada 2016 r., WSA odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu i orzekł o zwrocie uiszczonego od niej wpisu. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego [A.] Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagała się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 30 stycznia 2017 r. i nadania skardze biegu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 44 § 1, 2 oraz 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie miało miejsce doręczenie skarżonej decyzji w trybie tzw. doręczenia zastępczego, podczas gdy przesłanki do zaistnienia tego doręczenia nie zostały w sprawie spełnione, skutkiem czego nie zaistniało zdarzenie inicjujące bieg terminu, któremu strona skarżąca miałaby uchybić; 2. art. 9 k.p.a. poprzez pominięcie w orzekaniu faktu, że operator pocztowy podejmując czynności doręczenia przesyłki uchybił powinności należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Do zażalenia załączono oświadczenie z dnia 9 lutego 2017 r. sporządzone przez rzecznika patentowego reprezentującego skarżącą przed UP, w którym wyjaśnił, że adres kancelarii jest równocześnie adresem jego miejsca zamieszkania i dlatego nie jest możliwe, iż w dniach 19 i 27.09.2016 r. doręczyciel podejmował próby doręczenia przesyłki zawierającej decyzję oraz aby pozostawił awizo w skrzynce pocztowej, które zostałoby przeoczone. W oświadczeniu wskazano także, że 19 i 27 września 2016 r. pełnomocnik nie odbywał podróży poza miejsce zamieszkania, nie był na urlopie i nie brał udziału w żadnej rozprawie ani w czynnościach przed organami administracji, więc wykluczone jest, iż próby doręczenia przesyłki mogły zakończyć się niepowodzeniem. Do zażalenia załączono ponadto wydruk z "pocztowego systemu śledzenia przesyłek", a także urzędowy formularz potwierdzenia odbioru przesyłek nadanych w postępowaniu administracyjnym (celem wykazania, że Urząd Patentowy posłużył się w tej sprawie niewłaściwym wzorem). W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania, [B.], wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy art. 44 k.p.a. regulują przesłanki skuteczności doręczenia zastępczego oraz domniemanie daty doręczenia we wskazanych okolicznościach. Zgodnie z § 1 pkt 1 oraz § 2 tego artykułu, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (jak w tej sprawie), o czym pozostawia zawiadomienie wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W § 3 art. 44 k.p.a. ustanowiono, że w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni liczonym jak wskazano wyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Paragraf 4 art. 44 k.p.a. stanowi natomiast, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z uwagi na to, że składająca zażalenie uważa, iż do doręczenia zastępczego przesyłki zawierającej decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2015 r. w tej sprawie nie doszło, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż zgodnie ze stanowiskiem piśmiennictwa, pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest przechowanie pisma przez okres 14 dni w placówce pocztowej, a drugą umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni w placówce pocztowej (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, str. 310). W ocenie NSA, w tej sprawie obydwie przesłanki zostały spełnione. Pierwsze awizowanie przesyłki nastąpiło 19 września 2016 r. i od tej daty należało liczyć termin, w którym korespondencja kierowana do strony była przechowywana w placówce pocztowej przez okres 14 dni. Tak liczony termin wskazuje, że koniec tego okresu przypadał w dniu 3 października 2016 r., więc doręczenie zastępcze należało uznać za dokonane właśnie tego dnia, jak prawidłowo uczynił Sąd I instancji w kontrolowanym postanowieniu. Skoro zaś, zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się do sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, to Sąd trafnie stwierdził, że termin do jej wniesienia upływał 2 listopada 2016 r. (dzień ten ustawowo wolny od pracy nie jest). Skargę wniesiono 3 listopada 2016 r., zatem z uchybieniem ustawowego terminu i dlatego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie prawidłowo zastosowanego przez Sąd art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji zażalenia stwierdzić należy, że żadnych wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzą dokonane na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru (ZPO) przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję adnotacje doręczyciela, które są nie tylko prawidłowe, ale także wystarczająco czytelne, a ich treść jest zrozumiała, przy czym nie ma usprawiedliwionych powodów dla kwestionowania użytego przez organ formularza ZPO, podobnie jak nie ma podstaw do zarzucania operatorowi pocztowemu naruszenia art. 9 k.p.a. przez nieumieszczenie na kopercie oraz ZPO informacji o miejscu pozostawienia pisma oraz możliwości jego odbioru. Takich informacji nie umieszcza się na przesyłce, lecz na awizo, o czym Naczelny Sąd Administracyjny już orzekał (por. wyrok z dnia 15 lipca 2014 r. o sygn. akt II GSK 860/13; dost. w CBOSA). Podkreślenia wymaga, że składająca zażalenie nie wykazała, iż nie dotarło do niej ani pierwsze, ani też drugie awizo, a zatem nie obaliła fikcji doręczenia zastępczego dokonanego na postawie art. 44 § 4 k.p.a. W ocenie sądu kasacyjnego załączone do zażalenia oświadczenie poprzedniego pełnomocnika skarżącej nie wyjaśnia na czym konkretnie miałoby podlegać wadliwe działanie doręczyciela w tej sprawie i nie podaje przekonujących argumentów na okoliczność wykazania faktycznego niewywiązania się przez doręczyciela z obowiązku pozostawienia awizo o przesyłce. Oświadczenie to w istocie stanowi jedynie zbiór niepopartych niczym twierdzeń pełnomocnika, które same w sobie nie mogą skutkować podważeniem skuteczności powyższego doręczenia. Tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, aby pełnomocnik ten wnosił o przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego. Jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie mogło być spowodowane zmianą przez stronę skarżącą pełnomocnika (inny pełnomocnik reprezentował stronę przed organem, inny na etapie wniesienia skargi), a nie domniemaną nieprawidłowością doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 44 k.p.a. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji. Wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz uczestnika postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił z powodu braku podstawy prawnej dla wydania takiego rozstrzygnięcia.