II GZ 387/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia x na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lipca 2026 r. sygn. akt III SA/Gd 333/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 1 września 2025 r. nr WK-I.5430.4591.2025.LC w sprawie ze skargi x na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2026 r. nr SKO Gd/4412/25 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 16 lipca 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 333/26 – w sprawie ze skargi [...] (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 8 kwietnia 2026 r., nr SKO Gd/4412/25, w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami – oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z 1 września 2025 r., nr WK-I.5430.4591.2025.LC. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. We wniesionej do WSA w Gdańsku skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania obu wyżej wskazanych decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że decyzja organu opiera się na nieistniejącym w obrocie prawnym skazaniu, a wyrok sądu uległ zatarciu z mocy prawa. Natychmiastowe wykonanie tej wadliwej decyzji spowoduje dla skarżącego dotkliwe i nieodwracalne skutki, bowiem utraci możliwość opieki nad chorymi członkami rodziny. Skutków tych nie będzie można cofnąć w przypadku późniejszego uchylenia decyzji przez sąd. Natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji i faktyczne odebranie skarżącemu prawa jazdy wywoła dla niego oraz jego najbliższej rodziny drastyczne i trudne do odwrócenia skutki życiowe oraz zdrowotne. Skarżący, jak wyjaśnił, jest osobą na emeryturze, w związku z czym odebranie uprawnień nie wpłynie bezpośrednio na jego źródło utrzymania, jednak całkowicie uniemożliwi mu realizację kluczowych obowiązków opiekuńczych. Skarżący sprawuje stałą opiekę nad dwiema osobami w podeszłym wieku - swoją matką, ur. [...] (91 lat) oraz teściową, ur. [...] (85 lat). Obie seniorki mieszkają samotnie w miejscu oddalonym o ok. 15 i 40 km od miejsca zamieszkania skarżącego. Ze względu na wiek, stan zdrowia i ograniczenia ruchowe matka oraz teściowa skarżącego wymagają regularnego wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Skarżący za pomocą własnego pojazdu mechanicznego regularnie dowozi im niezbędne artykuły pierwszej potrzeby, leki oraz żywność. Co niezwykle istotne, z uwagi na liczne schorzenia wieku podeszłego, skarżący regularnie transportuje obie seniorki do placówek medycznych i lekarzy specjalistów na umówione wizyty i kontrole, co przy braku prawa jazdy stanie się logistycznie i fizycznie niemożliwe. Matka skarżącego choruje na serce (m.in. występuje u niej trzepotanie i migotanie przedsionków), ma cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze, raka piersi w trakcie hormonoterapii. Oznacza to, że jako najbliższa rodzina i jedyny opiekun skarżący zawozi matkę do lekarzy-specjalistów, takich jak kardiolog, diabetolog, onkolog, a także do lekarza rodzinnego oraz na zlecane badania np. USG, mammografię, RTG, echo serca, holter. Teściowa skarżącego choruje na niewydolność serca, nadciśnienie, przewlekłą chorobę nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, niedoczynność tarczycy. Skarżący, jak wskazał, jest dla teściowej także osobą bliską, którą zawoził do lekarzy specjalistów, takich jak kardiolog, reumatolog, endokrynolog, nefrolog, oraz na zlecone badania. Pozbawienie skarżącego możliwości poruszania się samochodem, w sytuacji gdy bazowy wyrok uległ zatarciu aż 5 lat temu, jest rażąco niesprawiedliwe i realnie może zagrozić zdrowiu, a nawet życiu zależnych od niego osób starszych. Skutków zaniedbań w opiece medycznej czy braku możliwości szybkiego dotarcia do chorych w nagłej sytuacji nie da się w żaden sposób odwrócić ani zrekompensować finansowo. Ochrona zdrowia i życia ludzkiego w pełni uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji. Do wniosku skarżący dołączył karty informacyjne leczenia szpitalnego swojej matki i teściowej, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności teściowej, jak również oświadczenia matki i teściowej na potwierdzenie okoliczności wskazanych w uzasadnieniu wniosku. II Oddalając wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), WSA w Gdańsku stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż wykonanie decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami prowadzi do powstania niepowetowanej szkody lub skutków trudnych do odwrócenia. Skarżący odwołuje się do okoliczności natury osobistej, które w jego ocenie wynikają z braku uprawnień do kierowania pojazdami. Wskazywane następstwa odnoszą się do sytuacji życiowej skarżącego i członków jego rodziny, nie zaś do następstw prawnych lub faktycznych pozostających w bezpośrednim i realnym związku przyczynowym z wykonaniem decyzji organów obu instancji. Jak zauważył Sąd I instancji, z akt sprawy wynika, że prawomocnym wyrokiem z 7 marca 2018 r., sygn. akt II W 2015/15, Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku II Wydział Karny orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat i zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od 26 października 2015 r. do 28 kwietnia 2016 r. Z dniem 26 października 2015 r. zatrzymano prawo jazdy skarżącego zgodnie z postanowieniem Sądu z 10 listopada 2015 r. Środek karny obowiązywał od 5 lipca 2018 r. do 2 lutego 2020 r. WSA podkreślił, że z kwestionowanej decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy wynika, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami dotyczy okresu, który już upłynął - od 5 lipca 2018 r. do 2 lutego 2020 r., który pokrywa się z okresem, na jaki sąd karny orzekł wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Skarżący mógł zatem poddać się procedurze sprawdzenia kwalifikacji w celu przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, o czym został pouczony w decyzji organu I instancji, doręczonej mu 11 września 2025 r., czyli 10 miesięcy temu. Z akt sprawy nie wynika, by poczynił w tym kierunku jakiekolwiek starania. Konkludując, WSA stwierdził, że sama utrata uprawnień do kierowania pojazdami nie jest jednoznaczna z niemożnością udzielania pomocy starszym członkom rodziny i koniecznością zaprzestania sprawowania dotychczasowej opieki. Opieka taka może być utrudniona, ale nie niemożliwa. Ponadto skarżący, jak sam podnosi, nie zamieszkuje wspólnie z matką i teściową, one zaś nie tylko mieszkają same, ale w odległości 15 km i 40 km od skarżącego. Trudno przyjąć, że w razie nagłego wypadku czy zachorowania tych osób skarżący dotarłby na miejsce szybciej aniżeli służby medyczne (ratunkowe). III Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił WSA sprzeczności i niespójności w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zbyt rygorystyczne rozdzielenie życiowych skutków wykonania decyzji od prawnych, jak również dokonanie niedopuszczalnej i przedwczesnej merytorycznej kontroli legalności zaskarżonej decyzji (art. 61 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.). IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu. Na wstępie należy przypomnieć, że uwzględnienie żądania wstrzymania zaskarżonej decyzji w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest możliwe tylko wtedy, gdy zostaną ujawnione i wskazane przez wnioskodawcę szczególne okoliczności realizujące przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, natomiast do sądu administracyjnego należy ocena, czy i w jakim zakresie powyższe okoliczności związane z wykonaniem zaskarżonego aktu mogą zostać ocenione jako świadczące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki materialne uwzględnienia wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wymagające od strony co najmniej uprawdopodobnienia, odwołują się zatem do takich okoliczności faktycznych związanych z wykonaniem treści zaskarżonego aktu, które świadczą o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej albo niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, albo które realnie mogą spowodować powstanie nieodwracalnych lub trudnych do odwrócenia skutków rozumianych jako takie zmiany w rzeczywistości, które uniemożliwiają przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy albo których zniesienie w celu restytucji stanu poprzedniego byłoby możliwe tylko po podjęciu nadzwyczajnych działań lub dokonaniu niewspółmiernych nakładów sił i środków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący – chociaż obszernie uzasadnił swój wniosek oraz przedłożył dokumentację na potwierdzenie przedstawionej argumentacji – nie wykazał zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, skarżący oparł uzasadnienie wniosku o tezę, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zagrożenie zdrowia jego matki i teściowej, które ze względu na stan zdrowia wymagają stałej opieki, którą sprawuje skarżący poprzez dostarczanie leków i żywności oraz transport do placówek opieki medycznej. Tymczasem zasadnie WSA podkreślił, że sprawowanie takiej opieki – wskutek cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami – może być utrudnione, ale nie niemożliwe. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego sprowadza się w istocie do wskazania na konieczność reorganizacji codziennego życia skarżącego i członków jego rodziny, a nie wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody majątkowej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 16 lipca 2026 r., sygn. akt II GZ 286/26, i 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II GZ 521/22). Zawarte w zażaleniu stanowisko skarżącego w tym zakresie nie podważyło skutecznie prawidłowości rozstrzygnięcia WSA. Na uwzględnienie nie zasługują także zarzuty skarżącego, który twierdzi, że "Sąd de facto uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową, jednoznacznie przesądzając o legalności decyzji przed zbadaniem skargi". Sąd I instancji nie dokonywał bowiem oceny legalności zaskarżonej decyzji, lecz jedynie rozważał skutki jej wykonania bazując na prawidłowym założeniu, że decyzja ta – jako ostateczna – podlega wykonaniu. Przypomnienia wymaga, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. ----------------------- 2