II GZ 388/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2078/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 2020 r., nr DZP-II.603.43.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w przedmiocie zwrotu wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 marca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 2078/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji), na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę R.P. (dalej: skarżący) na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z 9 lipca 2020 r., nr DZP-II.603.43.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wniosku o dopuszczenie do egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że R.P. w skardze na postanowienie Ministra Sprawiedliwości złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 28 lipca 2021 r. sygn. akt VI SPP/Wa 173/20 WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 29 stycznia 2021 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zarządzeniem z 18 października 2021 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości w kwocie 100 zł. Następnie – w wyniku ponownego wniosku skarżącego – postanowieniem z 21 marca 2023 r. sygn. akt VI SPP/Wa 80/22 sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 7 września 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z 8 grudnia 2021 r. WSA w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu. Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. o sygn. akt II GZ 217/23 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) oddalił zażalenie R.P. na postanowienie WSA w Warszawie z 8 grudnia 2021 r. W konsekwencji, zarządzeniem z 15 listopada 2023 r., skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 18 października 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu było podwójnie awizowane (5 i 13 grudnia 2023 r.), a następnie zwrócone do nadawcy 20 grudnia 2023 r. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. wezwanie zostało uznane za doręczone 19 grudnia 2023 r., a więc termin do uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie upłynął 27 grudnia 2023 r. Zgodnie z notatką sporządzoną przez pracownika WSA w Warszawie 15 marca 2024 r., w Rejestrze Opłat Sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. Wobec powyższego sąd pierwszej instancji działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył R.P., wnosząc o jego uchylenie w całości, gdyż "jest ono kłamliwe i bezprawne". Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona wnosząca skargę ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie żadna z okoliczności zwalniających skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych nie wystąpiła. Należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie sąd pierwszej instancji postanowieniem z 28 lipca 2021 r. sygn. akt VI SPP/Wa 173/20 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 29 stycznia 2021 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy. Następnie postanowieniem z 21 marca 2023 r. sygn. akt VI SPP/Wa 80/22 WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 7 września 2022 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w wyniku ponownego wniosku skarżącego. Nie ma również wątpliwości co do tego, że sąd pierwszej instancji prawidłowo określił kwotę wpisu od skargi, do którego uiszczenia skarżący został wezwany zarządzeniem z 15 listopada 2023 r. w wykonaniu prawomocnego zarządzenia z 18 października 2021 r. Wobec nieuiszczenia przez skarżącego wpisu w zakreślonym terminie, tj. do 27 grudnia 2023 r., sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę R.P.. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazujących na błędy w doręczeniu zarządzenia, NSA stwierdza, że są one nieuzasadnione. Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640, z późn. zm.), nadanie na poste restante oznacza polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub wypłacenia adresatowi kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym w placówce pocztowej, wskazanej przez nadawcę jako miejsce doręczenia. Z kolei, stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Z przytoczonych przepisów wynika, że przesyłka zawierająca zarządzenie z 15 listopada 2023 r. wzywające skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 18 października 2021 r. i uiszczenia wpisu sądowego od skargi prawidłowo została złożona we wskazanym przez skarżącego Urzędzie Pocztowym na okres czternastu dni. Prawidłowo również po upływie tego czasu przesyłka ta została zwrócona do sądu. To strona postępowania decyduje, na jaki adres ma być kierowana korespondencja sądowa, a wszczynając postępowanie przed sądem skarżący musi liczyć się z koniecznością odbierania tej korespondencji oraz możliwością kierowania do niego przez sąd wezwań nie tylko wymagających odpowiedzi, ale i powiązanych z ustawowym obowiązkiem zachowania terminu do udzielenia odpowiedzi lub konkretnego zachowania. W prawidłowo ustalonych przez sąd pierwszej instancji okolicznościach sprawy, zarządzenie z 15 listopada 2023 r. zostało słusznie uznane za doręczone skarżącemu 19 grudnia 2023 r., a wobec nieuiszczenia przez skarżącego wpisu w zakreślonym terminie, który upłynął 27 grudnia 2023 r., zasadnie WSA w Warszawie odrzucił skargę R.P. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.