II GZ 390/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2026 r. sygn. akt VI SA/Wa 169/26 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 listopada 2025 r. nr BP.502.579.2025.2334.KA12.DM w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 2 czerwca 2026 r., sygn. akt VI SA/Wa 169/26 – w sprawie ze skargi [...] (dalej: "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 14 listopada 2025 r., nr BP.502.579.2025.2334.KA12.DM, w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia – odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Pismem z 11 grudnia 2025 r. skarżąca wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z 19 stycznia 2026 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 400 zł oraz do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: "KRS") lub pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS wydruku komputerowego, z którego wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w imieniu skarżącej, obejmującego swym zakresem czasowym dzień wniesienia skargi, ewentualnie do wskazania rodzaju rejestru, z którego wynika umocowanie skarżącej oraz nr wpisu do wskazane rejestru. Skarżącą zobowiązano do wykonania obu wezwań w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania doręczono skarżącej 5 lutego 2026 r. Pismem wniesionym 20 lutego 2026 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi, wyjaśniając, że osoba uprawniona do reprezentacji spółki oraz jednocześnie odpowiedzialna za prowadzenie spraw administracyjnych i odbiór korespondencji w spółce jest jedyną osobą zajmującą się tego rodzaju sprawami. W okresie biegu terminu nie była obecna w pracy z przyczyn niezależnych – powodu pobytu w szpitalu dziecka wymagającego osobistej opieki. Do pisma skarżąca dołączyła wydruk informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z KRS, a 20 lutego 2026 r. uiściła wpis od skargi. II Odmawiając przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), WSA w Warszawie stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu I instancji nieobecność w pracy jedynej osoby uprawnionej do reprezentacji spółki, jednocześnie odpowiedzialnej za prowadzenie spraw administracyjnych i odbiór korespondencji w spółce nie było sytuacją od skarżącej niezależną. Powyższy argument dowodzi w ocenie WSA, że skarżąca nie dba należycie o własne interesy – tym bardziej że w przywołanym okresie spółka nie interesowała się, czy oraz jaka korespondencja i od kogo do spółki wpływa. W kontekście żądania przywrócenia terminu jest to tym bardziej obciążające, że w trakcie nieobecności osoby odpowiedzialnej za odbiór korespondencji spółka, należycie dbając o własne interesy, obowiązana była tak przeorganizować pracę, aby uchronić się od negatywnych następstw braku działań. Jak widać reorganizacji w tym przypadku nie podjęto, w konsekwencji czego doszło do uchybienia terminu procesowego. III Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia od niej wpisu. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że członek zarządu skarżącej spółki od początku samodzielnie prowadzi jej wszystkie sprawy administracyjne i sądowe. Do jego obowiązków należy odbiór i analiza korespondencji urzędowej, przygotowywanie pism procesowych oraz wykonywanie czynności związanych z prowadzonymi postępowaniami. W czasie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych był zmuszony do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przebywającym w szpitalu, jak i opieki poszpitalnej. Okoliczność ta miała charakter niezależny od skarżącej i całkowicie uniemożliwiła tej osobie wykonywanie obowiązków związanych z prowadzeniem spraw administracyjnych spółki. Sąd wskazał, że spółka mogła zorganizować zastępstwo. W realiach niniejszej sprawy nie było to jednak możliwe. Skarżąca jest niewielkim przedsiębiorstwem transportowym. Drugi członek zarządu w tym samym czasie wykonywał pracę operacyjną jako kierowca, zastępując nieobecnego pracownika. Było to konieczne dla zachowania ciągłości wykonywania usług transportowych i realizacji zawartych umów. Drugi członek zarządu nie zajmuje się prowadzeniem spraw administracyjnych ani obsługą postępowań sądowych. Nie posiadał wiedzy dotyczącej prowadzonej sprawy, przygotowanych dokumentów ani obowiązków związanych z uzupełnieniem braków formalnych skargi. W praktyce nie istniała możliwość przekazania mu tych czynności w czasie trwania opisanych zdarzeń. Niezwłocznie po ustaniu przeszkody został złożony wniosek o przywrócenie terminu, jednocześnie dokonano wszystkich wymaganych czynności. Świadczy to o tym, że spółka nie uchylała się od obowiązków procesowych, lecz dążyła do jak najszybszego usunięcia skutków zaistniałej sytuacji. W ocenie skarżącej WSA zastosował zbyt rygorystyczną wykładnię art. 86 § 1 p.p.s.a., pomijając rzeczywiste okoliczności sprawy. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu. Na wstępie należy zauważyć, że, jak wynika z sentencji zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a nie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz do uiszczenia wpisu od skargi – wbrew jednoznacznej treści wniosku skarżącej. Omyłka ta nie miała jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, WSA rozpoznał wniosek skarżącej w pełnym zakresie. W dalszej kolejności przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy prowadzeniu własnych spraw, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu należy zatem przyjąć pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Okoliczności uchybienia terminu muszą być więc nieprzewidywalne i całkowicie niezależne od strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem lub życiem lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. m.in. postanowienie NSA z 11 sierpnia 2022 r., II GZ 291/22; wyrok NSA z 14 maja 1998 r., IV SA 1153/96). Uwzględniwszy powyższe, NSA podzielił dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię art. 86 § 1 p.p.s.a., jak również stanowiące jej konkluzję twierdzenie o nieuprawdopodobnieniu przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu. W kontekście argumentacji skarżącej należy zgodzić się ze stanowiskiem WSA i zauważyć, że skarżąca, wniósłszy skargę do sądu, powinna była zorganizować zastępstwo dla nieobecnego członka jej zarządu, skoro ten był jedyną osobą odpowiedzialną za korespondencję sądową. Tego typu zaniechanie świadczyło o niezachowaniu należytej staranności i wiązało się z ryzykiem, które skarżąca podjęła na własną odpowiedzialność. Podkreślenia wymaga również fakt, że skarżąca nie uprawdopodobniła dostatecznie zawartych we wniosku twierdzeń, ponieważ nie przedłożyła dokumentacji potwierdzającej wskazywaną okoliczność ekskulpacyjną, tj. konieczność sprawowania opieki szpitalnej i poszpitalnej nad dzieckiem przez osobę odpowiedzialną w imieniu skarżącej za korespondencję. Twierdzenia skarżącej zaprezentowane we wniosku i zażaleniu nie mogły zatem skutkować zastosowaniem nadzwyczajnej instytucji przywrócenia terminu, niwelującej negatywne konsekwencje jego uchybienia. Tym samym zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. ----------------------- 2