II GZ 418/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. S.A. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 972/23 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. S.A. w T. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych z dnia 15 lutego 2023 r. nr BOL.610.267.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej postanawia: oddalić zażalenie.

I. K. S.A. w T. (dalej: Skarżąca) wraz ze skargą złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zarządzeniem z dnia 5 października 2023 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 18 kwietnia 2023 r. przez wskazanie - w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia wniosku (art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu oraz do uprawdopodobnienia - w terminie 7 dni - okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu odmowy przywrócenia terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 13 października 2023 r. Skarżąca nie odpowiedziała na ww. wezwanie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 maja 2024r., sygn. akt V SA/Wa 972/23, odrzucił wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi sprawy ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 15 lutego 2023 r., nr BOL.610.267.2022, w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających wymaganiom jakości handlowej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżąca została zobowiązana do wskazania daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu odmowy przywrócenia terminu. Spółka nie odpowiedziała w wyznaczonym terminie na ww. wezwanie. III. Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, podczas gdy skarżąca wykazała ww. okoliczność w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. We wniosku o przywrócenie terminu, skarżąca wskazała na wszelkie istotne okoliczności mające znaczenie dla sprawy, w tym wykazała brak winy w uchybieniu terminu oraz dookreśliła w jakim momencie dowiedziała się o niewłaściwym nadaniu skargi - w momencie doręczenia zwrotu skargi przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych. IV. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 §1 p.p.s.a.). We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie z wnioskiem konieczne jest dokonanie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W myśl art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie jednolicie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uwaga 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446, nb 4; postanowienie NSA z 17 października 2019 r., sygn. akt I GZ 342/19; to i kolejne cytowane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne także na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 211/14, LEX nr 1461887). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która uniemożliwiała stronie prowadzenie swoich spraw i dokonywanie czynności (por. np. postanowienia NSA: z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OZ 344/22; z 24 lipca 2017 r., II FZ 382/17). Należy jednak podkreślić, że wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w powyższym siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 9 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 298/12; z 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 207/12, z 21 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 174/12, z 16 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 80/12, z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 551/11, z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 376/08). Naczelny Sąd Administracyjny mając to na uwadze, podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji. W piśmie z 18 kwietnia 2023 r. Skarżąca nie wskazała dokładnie daty w jakiej nastąpił zwrot jej skargi przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. W ww. piśmie Skarżąca wskazała jedynie datę 17 marca 2023 r. kiedy to skarga została omyłkowo nadana na adres Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii zamiast na adres Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Skarżąca nie wskazała natomiast kiedy ww. organ zwrócił skargę do jej pełnomocnika. Z tych też przyczyn w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji zarządzeniem z dnia 5 października 2023 r. wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 18 kwietnia 2023 r. przez wskazanie daty w której ustała przyczyna uchybienia terminu - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniosku (art. 88 p.p.s.a.). Brak wskazania konkretnej daty dziennej w wyznaczonym do tego terminie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniał podjęte przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcie. Pomimo wezwania Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, Skarżąca tego nie uczyniła. Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi Skarżącej 13 października 2023 r. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji - w wyznaczonym do tego terminie powyższego braku nie uzupełniono. Z tych też przyczyn rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji było uzasadnione. W świetle przedstawionych okoliczności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do uwzględnienia zażalenia. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.