II GZ 435/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 2024/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 7 czerwca 2021 r. nr EA-b-908/233/21 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2024/21, odrzucił skargę K. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 7 czerwca 2021 r., w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Sąd I instancji wskazał, że wraz ze skargą na ww. decyzję Komendanta Głównego Policji, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 13 maja 2022 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, a postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy to zarządzenie. Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2022 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Po otrzymaniu odpisu zarządzenia skarżący wniósł na nie zażalenie, a także ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 marca 2023 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, zaś postanowieniem z 14 czerwca 2023 r. WSA w Warszawie utrzymał w mocy ww. postanowienie referendarza sądowego. Kolejno postanowieniem z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt II GZ 286/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 6 listopada 2023 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 listopada 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało wysłane do skarżącego za pomocą środków komunikacji elektronicznej i nie zostało odebrane. Po dwukrotnym zawiadomieniu o możliwości odebrania pisma, korespondencja zawierająca wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została uznana za doręczoną z dniem 8 grudnia 2023 r. Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że na podstawie art. 74a § 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostało uznane za doręczone skarżącemu z dniem 8 grudnia 2023 r., jednakże w siedmiodniowym terminie, który upłynął 15 grudnia 2023 r., wpis od skargi nie został uiszczony. Okoliczność tę potwierdziła informacja, iż do dnia 27 grudnia 2023 r. nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy WSA, działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, akcentując w jego treści okoliczność braku przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Argumentacja zawarta w zażaleniu w całości odnosi się do kwestii prawa pomocy, wraz z dosłownym przywołanym wszystkich przepisów ujętych w Rozdziale 3 Działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatytułowanym Zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem skarżącego przedstawił on całość sytuacji w jakiej się aktualnie znajduje, przedkładając do Sądu oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Podnosząc te okoliczności strona wniosła o rozpoznanie złożonego wniosku w kwestii zwolnienia skarżącego z kosztów sadowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu, bowiem podniesione w nim okoliczności nie podważają prawidłowości postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Na wstępie rozważań stwierdzić należy, że żaden z argumentów nie odnosi się wprost do objętego zażaleniem postanowienia o odrzuceniu skargi. Stanowisko zaprezentowane w zażaleniu, w całości skupiając się na kwestii nieprzyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie może odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku, gdyż odnosi się ono wyłącznie do wnioskowanego przez stronę przyznania prawa pomocy, która to kwestia została już prawomocnie osądzona zarówno przez Sąd I instancji w zakresie prawa pomocy, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie prawidłowości zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (vide: postanowienie NSA z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt II GZ 286/23). Jak bowiem wynika z okoliczności powołanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, co znajduje swoje potwierdzenie w analizie akt spraw, wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych został rozpoznany odmownie – postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 marca 2023 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, zaś postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r. WSA w Warszawie utrzymał w mocy powołane orzeczenie referendarza. Przechodząc do oceny kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi, wskazać należy, że na tle art. 220 § 3 p.p.s.a. w sprawach o stanach faktycznych zbieżnych z niniejszym, wyklarowała się linia orzecznicza, zgodnie z którą prawomocne postanowienie sądu o odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów oraz ponowne wezwanie do uiszczenia należnej opłaty, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania, pomimo wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie (por. m.in. postanowienia NSA z: dnia 29 października 2018 r., sygn. akt I FZ 259/18; dnia 28 października 2018 r., sygn. akt II OZ 1058/18; dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 764/14). Podzielając powołane stanowisko judykatury i przenosząc je na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji zobligowany był w tej sprawie do odrzucenia skargi strony na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Jak bowiem wynika z analizy akt spraw skarżący, będąc wezwanym do uiszczenia wpisu od wywiedzionej skargi, w terminie otwartym do dokonania tej czynności wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jak już wskazano, strona uprawnienia tego nie uzyskała – nie zostało jej przyznane prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, zaś orzeczenie w tym przedmiocie stało się prawomocne. Wobec tego Sąd pierwszej instancji zasadnie, zarządzeniem z dnia 6 listopada 2023 r., wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Taki stan sprawy, mając na uwadze powołaną linię orzeczniczą, oznaczał, że skarżący zobowiązany był do uiszczenia wpisu od skargi w terminie wynikającym z daty uznania przesyłki sądowej za doręczoną za pomocą środków komunikacji elektronicznej (vide: Urzędowe Poświadczenie Doręczenia – karta akt sądowych nr 449), tj. w ciągu 7 dni od dnia 8 grudnia 2023 r., czyli do dnia 15 grudnia 2023 r. Podkreślić raz jeszcze należy, że kolejne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez stronę nie wyłącza ani nie wstrzymuje obowiązku uiszczenia wpisu i przewidzianego na dokonanie tej czynności terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Złożona w niniejszej sprawie skarga jest pismem procesowym podlegającym opłacie. Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo wskazał na bezskuteczny upływ terminu zakreślonego na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie, bowiem dostrzeżony brak fiskalny nie został uzupełniony pomimo otrzymania stosownego wezwania. Tym samym nieuiszczenie wpisu do określonej daty oznaczało, że WSA zobligowany był do odrzucenia skargi na podstawie powołanego art. 220 § 3 p.p.s.a., co też prawidłowo uczynił. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.