II GZ 461/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt V SAB/Wa 96/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Warszawie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt V SAB/Wa 96/23, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") odrzucił skargę M. W. (dalej jako: "skarżąca") na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Warszawie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca wniosła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Warszawie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu odwoławczego przesyłając podpisany elektronicznie formularz pisma ogólnego oraz załączoną do niego skargę i załączniki, których nie podpisała. Wobec powyższego Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie skargi podpisanej własnoręcznie lub podpisanie skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W zakreślonym terminie skarżąca przesłała pismo zatytułowane "uzupełnienie", wskazując, że w załączeniu przekazuje podpisane elektronicznie dokumenty. Jednakże, w ocenie Sądu, dokumenty te, w tym skarga, nie zostały podpisane. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie można było uznać, że podpisanie przez skarżącą formularza pisma ogólnego, stanowiło podpisanie samej skargi. Tym samym, według Sądu, skarga podlegała odrzuceniu. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o jego anulowanie i dalsze poprowadzenie sprawy, zgodnie z kompetencjami sądu. III W odpowiedzi na zażalenie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Warszawie wniósł o oddalenie zażalenia jako nie mającego usprawiedliwionych podstaw, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym, na mocy art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., jest jego podpisanie. Stosownie do art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z kolei zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Mając na uwadze treść powyższych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazania wymaga, że dnia 6 grudnia 2021 r., w sprawie o sygn. akt I FPS 2/21, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o następującej treści: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". W przywołanej powyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wymóg podpisania skargi ma na celu legitymizację jej treści przez skarżącego albo przez osobę działającą w jego imieniu. Podpisanie pisma procesowego, a w szczególności skargi, potwierdza zatem wolę skierowania do sądu administracyjnego środka prawnego o określonej treści. Taka interpretacja zmierza do tego, aby nie było wątpliwości, czy w istocie strona załączyła do pisma ogólnego w platformie ePUAP zamierzoną treść skargi. Pewności tej brakuje, gdy podpisane zostało tylko pismo ogólne, które w swojej treści nie zawiera żadnych elementów skargi, ograniczając się do poinformowania o przesłaniu skargi jako załącznika do niego. Skarga powinna być więc samodzielnym dokumentem elektronicznym opatrzonym wymaganym podpisem. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela poglądy i argumentację przedstawione w powyższej uchwale, przyjmując je jako własne. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż opatrzenie zaufanym podpisem elektronicznym samego pisma przewodniego nie mogło skutkować uznaniem za podpisany w ten sposób całego dokumentu elektronicznego, tj. w niniejszej sprawie skargi będącej załącznikiem wniosku ogólnego. Słusznie więc Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą do usunięcia, w terminie 7 dni, dostrzeżonych braków formalnych skargi przez jej podpisanie, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie skarga, stanowiąca załącznik do prawidłowo podpisanego pisma przewodniego, nie została podpisana w sposób określony w przywołanej powyżej uchwale. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi w terminie, co stanowiło podstawę do jej odrzucenia na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on zostać uwzględniony, gdyż zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a., a niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.