II GZ 49/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 695/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 695/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., odmówił T.B. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Taką okolicznością nie jest nieobecność skarżącego w Polsce w miesiącach lipiec-wrzesień pod adresem wskazanym w skardze w związku z jego przymusowym wyjazdem do USA przed połową czerwca 2014 r. Sąd powołując się na pogląd wyrażany w orzecznictwie stwierdził, że niepodjęcie do momentu wyjazdu lub tuż po nim czynności związanych z ustanowieniem pełnomocnika, który reprezentowałby skarżącego, nie może być ocenione inaczej, jak brak należytej dbałości o własne interesy, przekładający się na przypisanie skarżącemu winy w niedotrzymaniu terminu. Uznając zatem, że niedochowanie przez skarżącego terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie jest następstwem okoliczności niezależnych od niego, lecz jest wynikiem niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, Sąd uznał, iż nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. Jednocześnie Sąd zauważył, że korespondencja sądowa była prawidłowo kierowana do skarżącego na adres wskazany przez niego w skardze. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 poprzez przyjęcie, że niedochowanie przez skarżącego terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie jest następstwem okoliczności niezależnych od skarżącego, lecz niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, podczas gdy skarżący takiej staranności dochował poprzez wskazanie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: CEiIDG) adresu do doręczeń oraz ustanowienie i wpisanie tamże pełnomocnika. Skarżący załączył wydruk z CEiIDG z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu. W uzasadnieniu zażalenia powołując się na treść art. 25 ust. 1 pkt 5 i pkt 11 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), zwanej dalej: s.d.g., stwierdził, że Sąd wadliwie kierował do niego korespondencję pod adres wskazany w skardze, zamiast na adres prowadzonej przez niego działalności wpisany w CEiIDG. Zdaniem skarżącego, podany tam adres był "powszechnie dostępny", a korespondencję pod tym adresem odbierał wpisany do tej ewidencji pełnomocnik skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona (lub jej pełnomocnik) danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W orzecznictwie zgodnie się przyjmuje, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, LEX nr 344095 i postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2014 r, sygn. akt II FZ 793/14, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym brak ustanowienia w związku z wyjazdem za granicę pełnomocnika, który reprezentowałby skarżącego i poinformowania o tym fakcie Sądu, musi być ocenione jako brak należytej dbałości o własne interesy, przekładający się na przypisanie skarżącemu winy w niedotrzymaniu terminu. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 46 § 2 p.p.s.a. gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie (takim była wniesiona skarga) powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku adresu do doręczeń (...). Stosownie zaś do treści art. 67 § 1 p.p.s.a. jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście. Sąd I instancji prawidłowo więc kierował korespondencję do skarżącego na adres zamieszkania wskazany w skardze. Sąd nie ma bowiem obowiązku poszukiwania innego adresu, wobec wskazania w skardze wyłącznie adresu zamieszkania skarżącego i braku wskazania innego adresu do doręczeń. Ponadto skarżący podpisał skargę osobiście i nie ustanowił w sprawie pełnomocnika. Z uwagi na powyższą regulację, nie mogła odnieść zamierzonego rezultatu powoływana w zażaleniu okoliczność, że inny niż podany w skardze adres prowadzonej przez niego działalności był wpisany w CEiIDG, a zatem był "powszechnie dostępny" i korespondencję pod tym adresem odbierał wpisany do tej ewidencji pełnomocnik skarżącego (art. 25 ust. 1 pkt 5 i pkt 11 s.d.g.). Przedmiotem tego postępowania wpadkowego jest kwestia przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, natomiast podnoszone przez skarżącego twierdzenia o "powszechnej dostępności" adresu pod którym prowadzi on działalność gospodarczą nie podważyły prawidłowej oceny Sądu I instancji, zgodnie z którą skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Tym samym, ocena determinującej odmowę przywrócenia terminu przesłanki braku winy w uchybieniu terminu dokonana przez Sąd I instancji była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu jej nie podważyły. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.